장음표시 사용
321쪽
3 o 4 CGp. s. de quantitare,quaest. 3.
& ideo esset superficies quare non esset scparatum linea, de supcrdcie , ut supponitur : implicat ergo contradictionem separati: quod po: est eo de modo probari,de superficie, ut intelligεti patet. Ratio autem fundamentalis , propter quam repugnat separari .IIo modo has species, est: Quia non cist dabilis : imo nec intelli' gibilis substantia cui quantitas inhaerere possit nisi corporea:quae ex ilia natura,& essentia, non potest suscipere quantiAtem ; nisi trinae dimensionis,nempe longitudinis latitudinis,& profunditat quare non potest dari quantitas,quae illas omnes non habeat.
Vtrunn templo sit υera species quantitatis tantinua.
OCcasionem dedit Aristot. ipse huic quaestioni: nam capite
praesenti , tempus enumerauit inter steries quantitatis continua. Sed s. Me t. cap. 3 3. idem tempus cum motu , docuit esse quantum per accidens, ita ut a mobili, & spatio seu alia forma , circa quam Versatur,motus continuationem,& extensionem accipiat: sicut albedo eam accipit a corpore , cui inhaeret. Ideo diuersae sunt opi
Prima tenet,Tempus non esse speriem quantitatis nee habere extensionem per se; sidper accidens, ni motum ita Pater Franciscus Suarii S lcum 2. a Met. disp. o. lect. 9. num. 8. & cum eo multi Iecentiores. Habetque haec sententia praeter testimonium Arist. pli ra arg. sed tria haec sunt potissima, de dissicilia. Primum ; Species quantitatis debent esse entia realia: quia quantitas est praedicamentum reale. Sed tempus non est ens reale ἐν ergo non est species quantitatis.Probatur minor. nam ens reale,quod est totum , debet habere partes reales : sed tempus, cum sit totum , comprehendens sub se praeteritum tempus praesens, & futurum ι non habet partes Igales: ergo non est reale.Probo iterum minorem : quia reale est illud, quod est in rerum natura : sed nulla pars temporis est in rerum naturamam tempus praeteritum iam non est , futurum nondum est , praesens vero solum potest esse instans , seu momentum indivisibile; quia cum tempus sit successivum,nullam partem potest habere praesentem , praeter indivisibile : ergo nullam habebit praesentem,& ideo nec realiter existentem. Secundo probatur,quia Tempus,ut definit Arist. 4. lib. Physico- ,
Tum,cap. II.t X. ICO .est numer 3 motin secundum prim, is posterius:
sed non est numerus discretus , qui sit species quantitatis discretae,cum vere sit continuum, nec habet aliam extensionem distinctam, ab extensione motus; cum quo identificatur realiter : ergo sicut motus non est quantus per se , sed per accidens; sic etiam tempus. Probatur minor: quia tempus non est aliud, quam du-xatio motus: ergo non potest habere aliam extensionem Partiumγ
322쪽
Cap. s. de quamitateri si. 4. 3 o F
lium, distinctam ab extensione partium motus:de quo Arist .assitisinat,& omnes fere expositores cius , quod sit quantus pιν arridens. Tertio;Impossibile est quod species alicuius generis pertineat ad aliquod praedicamentum quin genus eius , ac caeterae species ad idem praedicamentum pertineant: ut si homo pertinet ad praedicamentum substantiae,necesse est animal in eodem praedicam&to substantiae collocari:sed duratio est genus,ad durationem Angelorum ; quae vocatur aeuum ad durationem subhantiae corporeae,& ad durationem motus , quae Vocatur tempus: ergo omnes
collocantur in eodem praedicamento: sed durationes substantiarum non collocantur in hoc praedicamelo cum sint indivisibiles, nulla habentes extensione:ergo nec poterit in eo collocari lepus. Secunda opinio distinguit duplicem considerationem temporis: 3 V & ait: Si tempus eonsideretur sub ratione extensionis partium, & diuisibilitatis in eas, non est quantnm per se,sed per accidens: Unde nec est species quantitatis. Si vero consideretur sub ratione mensurae hoc est, in quantum est mensura motus,sic est quantum per se & species quantitatis continuar. Aristoteles vero loquiturda eo s. Metaphy.sub prima consideratione: & propterea ipsum connumerat inter quanta per accidens:sed cap.praesenti, sub secunda.& ideo dicit esse speciem per se quantitatis continuae.Hac sententiam videntur sub hac distinctione temporis excogitasse antiqui interpretes Aristo. ut commentator, D. Thom. & alij ad concilianda diuersa loca Aristo. citata:&eos sequitur Sonci' nas s.Metaphy. quaest.8. Tertia opinio, assirmat tempus esse speciem quantitatis,per se distinctam a cateris : non se sim in ratione mensiura , sed extensionis. Sic Fonseca 3.Metaph.cap. I 3.q. Io oletus q. 2. huius capitis, & alij interpretes Arist. & Aristoteles ipse c. praesenti. Et haec videtur nobis probabilior, & tenenda. Probatur,hac potissimum ratione, insinuata a D. Tho.opus. 42.cap. 2. Essentialis ratio quantitatis , sextensis parrium: sed tempus habet distinctam extensione partiua motu:ergo non accipit extensionem ab eo: sed habet per se. Probatur minor, nam fieri potest,ut motus habeat paruam extensionem,& tempus magnam:& ex Opposito, tεpus paruam,& motus
magna ergo sunt distinctae exicnsiones,& una non accipitur ab alia. Antecedens probo, quia motus factus per idemmet spatium elusilem longitudinis, non habet maiorem extensionem ; sue sit tardus, siue velox;& tamen extensior est duratio eius. Nam si velox sit;durabit per dimidiam horam. si vero tardus, per integrara: ergo habet maiorem extensionem , atque distinctam a motu.3 I Respondent huic argum. moderni: quod si duratio tardioris motus,comparatur ad tempus extrinsecum; quod est duratio motus primi mobisis , vel ad tempus imaginarium , maior dicetur:
323쪽
si vero ad durationem intrinsecam eiusdem motus non erit masior,vel ex sensior,quam motus ipse : sed potius in motu velociori
qua comprimuntur partes eius sicut comprimuntur partes motus,ratione Velocitatis: unde non sequitur,durationem intrinse- 'cam habete distinctam extensionem a suo motu, quem sequitur: licet distinctam habeat extensionem ab co , duratio extrinseca primi mobilis: quae etiam non erit distincta is suo illo motu primi mobilis, quem sequitur ut ita verum seinper sit nullam durationem habere extensionem distinctam a suo motu; sed earn qua
habet,ab eo accipere. Contra hanc tamen solutionem sic arguo: Non solum duratio extrinseca caelestis motus , maiorem habet extensionem , quam
motus ille velox: sed etiam duratio propria eius : ergo solutio est falsa. Probatur antecedens:qui adulatio propria aequivalet horae:&et coexistit coexistentia formali quia utraque duratio ,est formaliter successu a : sed hora est duratio extrinseca temporis coelestis:ergo sunt formaliter aequales:duratio aut m extrinseca,eX- tensior est motus tardioris: ergo erit etiam extensifr duratio intrinseca, & propria quare non erit accepta ab eo.
Vnde sequitur, non minus falsum esse;quod in eadem solutio- 3yne dicitur , partes intrinsecas durationis comprimi, sicut partes
motuS:quia partes motus comprimuntur, ratione velocitatis,quae est qui Lm modus earum: sicut condensatio , est modus,quo partes aquae,aut alterius corporis comprimuntur: sed tempus non est capax Velocitatis,aut tarditatis: ut docet,& probat Aristoteles libro Physic. tex. 9 6.his verbis: Mutario quidem omnis , velocior aut tardior est tempus aurem non est tardum enim . ct velox , tempore de finiuntur : velox enim est , quod im pauco tempore multum mouetur: tardum aut/, quod in multo parfi: εn m aute non desinitur tempore,&c. Ergo repugnat,partes duratio 13isco primi:& iaeo falsum est; quod duratio ipsa non sit maior, ἡ et extensior tardioris motus. Secundo probatur; In tempore i quod est duratio motus primi mobilis. Nam si una circulatio caeli per quam sol mouetur ab Oriente in occidentem,quae modo fit spatio ii .horarum, fieret spatio 24. horarum : euidens esset , durationem in tali motu consumptam duplo maiorem este ea, quae modo consumitur:& ideo habere extensionem dyplo maiorem ea quam modo habet : sed circulatio ipsa non haberct maiorcm extensionem , quam habed modorergo extenso durationis distincta est ab extensione motus. Probatur minor, quia extensio motus sumitur ab extensione . spatij,aut localis praesentiae: quae per motum acquiritur: sed spatiuest idem , & ex consequenti, praesentia localis in eo est eiusdem extensionis vergo motus per illud factus , siue tardus, aut velox, eiusdem erit extensionis; & non maioris cum euidens sit durationem Q by Corale
324쪽
nem eius, duplo maiorem extensionem habere. 3 3 Vt autem nostra sententia, Sc communis, melius intelligatur; notandum est, Tempus sic esse definitum ab Arist. .lib. Physic. Tempus est, numerus motus : secundum prius, ct posterim. In qua definitione,duo dicuntur de motu. Primum, quod sit duratio prioris, & posterioris motus,ex quo sequitur aliud , nempe, quod sit numerus partium eius. sed numerus dicit discretionem,seu scparationem;quae duobus modis sumitur. Primo , secundum quantitatem : & sic est species quantitatis discreta: : ut tria corpora, quae realiter sunt discreta, aut separata: sed cum certo ordine numerabilitatis inter sese, secundum prius & posterius:quia secunda unitas,est posterior prima, & prior tertia:alio modo sumitur discretio, seu separatio : non secundum quantitatem, sed secundum quantitatem:ita ut licet partes fini cotinuae secundum qualitatem:tamsi diuersas habeat quantitates:quarum ratione discretae,aut separatae dicantur.Dum ergo dictau:Te m esse numerum motus, non de numero quantitatiuo , sed secundum qualitatem
intelligitur:quia pars prior distinctam habet qualitatem. a posteriori:& qualitas haec , modus ipse prioritatis & posterioritatis esse intelligitur.Ideo tempus non est species quantitatis, in quatum numerus dicitur: sed in quantum est duratio continua motus habens partes priores, & posteriores,copulata S termino communi, quod est instans. Secundo notandum est,non esse certum,quod modo distingua ''tur tempus a motu: sed quidam dicunt distingui ex natura rei, ante intellectumquod ego probabilius esse existimo;vt in nostris Commentariis , super quartum librum Physicorum ostenditur: Alij vero, non nisi ratione distingui tenent: ratiocinata tamen, hoc est,habete fundamentum in re ipsa:sicut distinguuntur actio& passio in eodem motu.Siue autem noc vel illud dicatur, fati est, ut possimus intelligere, Tempus habere distinctam extensionem realem; vel formalem , a motu:quae est extensio durationis. Tertio notandum est : Motum duplicem habere extensionem:
nam in quantum est via inter duos terminos A quo , & Ad quε: Aliam in quantum durat: & dicitur extenso durationis : & neutram habet a se: sed primam a mobili, & spatio , seu termino Ad
quem: secundam vero a tempore : quae proprie loquendo est extensio durationis. Ex quo intelligitur, utroque modo ,& omni ratione esse quantum per accidens. Τempus vero neutro modo habet extensionem a motu , aut mobili , vel spatio:sed eam habet propriam,& a se,& vocatur extensio prioris,& posterioris,secundum durarionem:distinina ex nat-a rei a motu, a mobili, α spatio: & ideo dicitur intrinseca. Sed eam habet dependentem a causa efficiente motu aqua producitur idem tempus, secudum
325쪽
suum esse, medio motumon tanquam causa . sed tanquam causatione e quod patet non tollere ; quin eam habeat per se.& ab intrinsecomam caeterae omnes species quantitatis, habent suas exte-siones,sicut & suas entitates a causa essiciete, a qua producuntur. Quarto notandum t Quod cum tempus sit duratio motus; & 3 1 motus sit duplex;duplex est etiam duratio. Vna est duratio primi motus,hoc est,coelestis : quia cum sit primum corpus,motus eius dicitur primus: & cum motus ille primus sit regularissimus, hoc est, eodem modo se habens semper quatum ad velocitatem, & ab
eo dependeant caeteri motus inferiorum corporum , omnes etiam per eum mensurantur:& idco dicitur mensura omnium,quia missura debet esse certissimae & propterea eodem modo semper se habens. Et haec est ratio , propter quam in communi modo loquendi , haec sola duratio vocatur tempus : quia tempus videtur
communis mensi ara omnium motuum: est tam ε mensura extrinseca,cum sit distincta a caeteris motibus,per eam mensuratis.Aliae sunt durationes particularium,& inferiorum motuum : quia cuilibet motui correspondet sua duratio particularis , & intrinsecarsicut quilibet habet suas partes priores, & posteriores. quae neces sario inferunt particulares , & proprias durationes. Sed quia istae
non sequuntur ex motibus regularibus , sed modo velocioribus, modo tardioribus: ideo nec vocantur proprie tempora:sed tempus absolute dicitur unu, pro illa prima duratione primi motus. Ex his cr do intelligetur aliquo modo natura tempori S c & ex ι gea,quem sensum tenucrit Aristoteles, dum te m enumerauit in rer quanta per accidens , in s. Metaphysicorum , videlicet non habere extensionem omnino absolutam, sicut caeteras species quan
titatis , sed cum ordine ad aliud , nempe ad motum ι & ideo esse
quasi quantum per aliud, no tamen per accidens,sicut motus, qui non habet propriam extensionem , sed quam accipit a spatio , &subiecto. Tempus vero habet quidem propriam, non omnino absolutam,sed cum ordine ad aliud: ideo non est tam per se quatum , ac caeterae species. Sed primum argumentum petit distinctionem illam rerum permanentium,& successuarum quae etiam habent partes diuersae rationismam res permanentes habent partes,quae simul existunt , ut lignum, vel lapis: res vero successivae, non habent partes simul existentes, sed in nuccessione,& transitu, ut motus ἔ cuius partes non simul existunt, sed quaedam sunt futurae,aliae praeteritae:& futurae fiunt primo praesentes. deinde prae--ritae : sed nec praesentes sunt per modum permanentiS , aut simul existentis : sed per modum successive transeuntis. Denive tam parres futurae, quam praesentes, & praeteritae , copulantur per instantia indivisibilia , etiam fluentia , & fiunt unum tempus , & una quantitas continua, & successiva. Qirare licet
326쪽
nulla pars temporis sit praetens,vel existens permanenter, aut tota simul, habet tame utrumque per modum luccessionis & fluxus. Ad formam autem primi arg. neganda est minor , Quod tempus non sit ens reale , aut non habeat partes reales actu existentes quia licet non existant per modum permanentis , existunt tamen per modum successivi, hoc est , continue fluentis:& ita temopus futurum , fit praesens,& p taeterit uin. Et licet tempus futurum nondum si , & praeteritum iam non sit: est tamen tempus prae sens , non solum ratione instantis , sed etiam ut tempus est: non tamen habet praesentiam permanentem , sed fluentem : fit autem
unum tempus continuum , cum praeterito , & futuro, ratione instantis per quod cum eis copulatur.3ν Vnde sequitur falsam esse , & non necessariam ad cntitatε rea. lem temporis dependentiam ab intellectu , quom aliqui ponunt
in tempore,dicentes, Tempus complementum suae essentiae ab ea accipere : ita ut ante operationem intellectus non sit completa. uia cum sit numerus motus,& numerus compleatur ab intellectu : ergo ita complebitur & tempus. Dico falsum hoc esse:quia ex eo sequitur, Tempus formaliter esse ens rationis , & non datiante operationem intellectus. Probatur consequentia:quia nihil reale potest accipere ab intellectu: si ergo accipit essentiale complementum : ergo complementum hoc, est ens rationis, & ita essentia temporis, crit ens rationis, cum per ipsum compleatur. Quare non dabitur ad te operationε intellectus, quod constat ense falsum,cum ante operationem intellectus, detur dulatiρ primi
motus, quae est verum tempus. Quod vero tale complementum
non sit necessarium , probatur, quia sine illo habet tempus veras, ac reales partes, in fluxu reali conlistentes, iuxta naturam eruis successivi,non minus qu*m motus:de quo cui dens est,non dependere ab intellectu : sicut videbimus non dependere numerum. Ad secundum; Concedenda est minor, quod tempua non sit numerus, realiter discretuo , discretione quantitativa, neque species quantitatis, ex eo quod hi numerus, sed ex eo , quod est continua duratio motus:a quo negandum est, non distingui realiterp& licet solum distinguatur ratione formali,sufficit,ut sit ena completum, & per se ex te usum : quanauis motus si incompletus, ac-que extensus per accidens mam actio & passio, identificantur re -
iter eum motu,tamen suffici; distinctio rationis, ut actio, & pasesioisine critia complet ,& praedicamentalia , quamuis motus Mu
38 Adriumuim, Concessa maiori,Mganda est minor: quod dura tiQ in eommuni, si genus. ad Opat nes substantiarum, & ad tempust sed est aualogum: quodH sertim verum est,ac nacessa- -- apud eosdein modernos qui asserunt, durationem sola
327쪽
sro CV. G. de quantitate, ques. q.
ratione distingui ab cxistentia rei durantis Quo supposito, duratio substantiarum erit idem ac existentia earum : & duratio accidentium, idem ac actualis inhaerentia eorum : sed substantiae, Maccidenti, nihil datur commune uni vocum: ergo nec durationibus corum. Et etiamsi ex natura rei distinguatur duratio , ab existentia rei durantis, cum eam consequatur naturaliter : non potest tamen duratio in communi,esse uni voca, respectu utriusque: quia sicut accidens habet esse secundum quid , ita duratio consequens naturam eius,erit talis secundum quid , per attributionem ad durationem substantiae: nec habere poterunt rationem uniuΟ-cam durationis:quare nec sequitur durationem motus , non esse speciem quantitatis:quia durationes substantiarum non sunt in hoc praedicamento.
V IE S T I O IV. An lacus sit species quantitatis continua,ristincta a supescis. OCcasionem dedit Aristoteles huic quaestioni: quia licet ca- uepite praesenti, enumerauit locum inter species quantitatis, tamen F. Metaphysicorum , c. I 3.ubi de eodem praedicamelo ex professo agit alias species quantitatis enumerauit, nullam se cit mentionem loci. Ideo prima opinio asterit; Locum esse Lyeriem quantitatis diuinctam a superseim non quidem in ratione exintensionis essentiali quantitatis, sed solum in ratione mensurae. Probat utrumque , quia illa distinguuntur specie , in ratione exintensionis, quae habent distinctam extensionem:sed locus & superficies,non habent extensionem distinctam, sed candem : ergo in ratione extensionis distinguuntur. Minor probatur . quia locus est superficies quaedam ergo est extensa secudum longitudinem,& latitudinem: addit vero continentiam locati ,ratione cuius non habet nouam aliquam dimensionem , sed solum nouam correspondentiam ad locatum:ergo non habet nouam,aut distinistam extensionem, bene tamen habet nouam rationem mensurae:quia ex eo,quod continet locatum, est mensura extrinseca eius: superficies Vero,non est mensura extrinseca locati, sed intrinseca Iocantis, in quo inhaeret. Ideo Aristoteles capite praesenti , ubi rationem mensurae praecipue considerabat, in quantitate locum numerauit, tanquam speciem distinistam a superficie : sed 1. Metaphysicorum , ubi de quantitate agebat. praecipue secundum Tationem essentialem extensionis, non fecit mentionem loci: quia sub hac consideratione, non distinguitura superficie. Vnde connumerans superficiem, ficienter connumerauit locum. Ita
sentit Sotus in hoc cap. & rufius disp. de quantitate, sect, 3.
328쪽
Cap. 6 de quantitate,quast. . 'II
o Secunda Opinio tenci , Locum esse dictinctam speetem asu. eis etiam sub ratione essentiali exiensionis non quidem realiter , sed
soluiti formaliter. Hanc sequuntur Albertus Magnus, tract. 8.pra dicamentorum , cap. s. Iauellus tractat. s. Canter. in ex tonsione textus, & Toletus, tu. x. huius capitis. Probatur icilii nonio Aristo. in hoc cap.ubi non istum docuit, sed proba uit , Locum essesteriem quantitatu continua ,distinctam ab alii . Deinde ratione. Primo: Quia distinctus modus formalis extensionis,iuiscit distinguere rationcm formalem, de specificam duarum quantitatum : sed locus habet distinctum modum formalem extensionis : ergo distinguitur formaliter , atque specie a perficie. Probatur minor,quia superscies, ut supcrncies, solum habet exicnsionem secundum longitudio ira, & latitudinem: sed ut locus,addit nouum modum extensioni S , correspondcntem locato Huod circumscribit, in quantum partes eius correspondent partibus locati, & pancta punctis,& ea tali correspondentia , habet nou um modum diuisibilitatis : quia diuisibilis est, ad diuisionem locati:ergo habet distinctam rationem cluantitatiuam, quae
lassicit, ut sit distincta specie a superficie dicet non distinguatur
Secundo,quia proprieta, maxima quantitatis est,aequale,& inaequale : sed locus , ut locus,est aequalis locato ; ut docet Arist. 4. lib. Physic. tex. i q. ergo ut talis, conuenit ei essentia quantitatis, perquam erit distincta species a superficie : cui , sicut non con uenit aequalitas cum locato , ita nec conueniet se Imalis ratio ,&propria extensonis loci. Tertia opinio duo asserit. Primum , ῆfod locu fit vera specias quantitatis . Sccundum , Quod non sit species distincta a 'perficie
nec in ratione extensionis,nec in ratione mensurae, sed solum distinguatur ab ea, per quandam rationem accidentalem, & cxtrinsecam: quae est cantilientia,aut circunscriptio locati. Haec est expressa D.Tb. s. Metauect. q.& in x. d. 12. qu. Vnica, r. .ad 2.&cam sequuntur Soncinas ς. Meta qu. o. Albertus Saxoniae q. lib. Physq. i . Venet s cap. praesenti. Vallesus , controuersia 23 ad ty-IOnes,Fonseca 3. Meta.cap. . .R. 3. Patet Franciscus Suarius 2 toesmo suae Mota. disp. t i. seel. Oiu. 9.& multi ex modernis Et haec videtur milii probabilioI.
Vt autem iliam probemus, notandum est . .Ο cum duobus modis conliderari. Primo, Mathematice, solum pro superficie continente aliud corpus. ecundo . Physse , prout addit quandain immobilitatem , ratione cuius respicit otum localem, aut etiam virtutom conseruatiuam locati. st vara inque rationem eius explicuit Arist. 4. lib. Phylic. sex in xum definiens: Locta est, ultima sup1scies eo toris, cynti levis immobilis. Capitc.
329쪽
autem praesenti, tum honsiderat locum, secundum prima rationem, ut est ultima superficies continens corpus : immobilitatem
vero,ad libros Physic. remittit,& secundum illam, asserit esesperiem quantitatis. Et laoc est prim si , quod nostra sentetia assirmat. Probatur vero secundum , mod non Histeries diriincta at supeν- frie. primo,quia species distinguuntur per differentias conte tas sub eodem genere et ergo species quaotitatis continuae per differentias eiusdem gencris,quae aliquem gradum perfectionis supra illud addant. Vt igitur superficies , quatenus locus , distincta species sit a superficie, ut superficie , nouam rationem formalem extensionis, aut mensurae, supra eam addere debet: sed nullam a dii:ergo non est distincta species.
Probatur minotiquia vel consideramus superficiε,ut actu continentem locatum;vel sollim , ut aptam continere quod habebit, si locus , qui modo repletur corpore, vacuus rem neat , non est enim alia ratio considerandi eam , ut locum: sed neutro modo
considerata, addit nouam rationem extensionis, aut mensurae I e
fo no est ullo modo distincta species, a se ipsa,vi superficie. Pro-o iterum minorentiquia ut actu continere , nihil addit intrinsecum, set continere , vel circumscribere aliud, sola denominatio
extrinseca est,in circunscribete, ut patet:aptitudo vero contine
di , talis debet esse , qualis est actualis continentia:cum potentia ab actu sumat speciem: ergo tum erit potentia denominandi aliud extrinsece contentum , vel circundatum: sicut aptitudo in veste , denominandi corpus vestitum: sed sola denominatio extrinseca, vel sola aptitudo ad illam ; non potest esse nouus gradus perfectionis, sub genere extensionis quantitatiuat:quod is se ducit aliquid intrinsecum, & formale:cum sit accidens pure absol tum:ergo non potest distingui specie locus a superficie. Et confirmari potest : quia si continere active locatum, quam- 43uis extrinsecὸ addit nouum modum extensionis, distinctum a superficie ut tali, ideo facit distinctam speciem quantitatis , sequitur,corpus passive cotineri a loco, addere nouu modum supra dimensiones eiusdem corporis contentire ideo pro continentia passiua, aliam speciem es edistinguendam ,quod nemo concedit. Secundo probatur , quia continere locatum extrinsece , Veiaptam esse superficiem, ad illud continendum, aut etiam respondentia illa partium , aut punctorum, cum partibus,& punctis locati,non potest intelligi aliud esse, praeter relationem, sed sola relatio non potest distinguere species quantitatis:quia differentia quantitati debet esse absoluta sicut genus:ergo non distinguitur locus specie, a superficie , sub genere quantitatis, per continen
viam locati a nec aliud addere intelligitur, per quod ab eodem
330쪽
Ad argumentum primae opinionis Distinguenda est minor, ex ea parte, qua dicit locum addere nouam rationem mensurae: nam mensura duplex est,ut inferius explicabitur,Activa, & passiua: de illa solum est extrinseca ratio quantitatis: passiua vero, quae appellatur mensurabit itas est extrinseca.&propria passio eiuseab illa igitur, non possunt distingui species quantitatis , quia extri seca : sed neque ab hac , quia communis omnibus, licet omnibus intrinseca,tava quam communis passio. Ad primam arg. secundae opinionis:Concessa maiori .negandacst minor: quia continentia activa locati, aut correspondentia secundum partes,& puncta,non est nouus modus extensionis sed sola denominatio extrinseca, in superficie, & forte noua relatio, ad corpus contentum : quar non post uni locum distinguere a superflete sub genere quantitatis continua . - Ad secundum, negandum est antecedens ; Quod proprium sit quantitati esse aequalem, vel inaequalem alteri; sed est accidens commune:proprietas vero eius est, quod secundum eam, omnia dicantur aequalia,vel inaequalia:& haec proprietas, communis est omnibus speciebus:& ideo non potest eas distinguere:vnde, quod superficies continens sit aequalis locato,accidens eius est sicut est accidεs,Vnum corpus,aut unam lineam,esse aequalem arterisquam non potest ex hoc distingui a superficie ; sicut nec superficies locati potest distingui specieinsuperficie loci, ex eo, quod sit ei
aequalis. Ad Aristotelem vero; Respondetur , numerasse locum capite praesenti,tanquam speciem distinctam a superficie. quia nondum determinauerat quidnam locus est, usque ad quarium lib Physic. Et iuxta varias sententias, posse distingui, vel non distinguia superficie:interim tamen propter extrinsecam continentiam,dis tingui docnit; non essentialiter, sed accidentaliter. Ut ex hac distinctione intelligeretur, modo quodam diuerso se habere ad praedicationes. In Metaph. vero, ubi iam constabat esse ultimam superficiem continentem , non fecit mentionem eius: sed conmes merata superficie,a mia non distinguitur speciei sufficienter cono numerari intellexit.
An motus sit sparies quantitatis tantinua. DRima opinio affirmat, Esse steriem dictinctam a careris: quam x tenet Fonseca s. lib. Metaph .cap. 33. q. 8.sect. I. 2. & 3.& cum nimbricenses 3.libro Physic.ca. i. qu. 1.art. in fine. Vbi as zunt,Motum sex modis considerari posse; Primo, ut praeerit as gentri.& sic pertinet ad praedicamentum actionis Secundo ut re
opimr inpas : & ρertinet ad praedicamentum passionis. Teitio