장음표시 사용
341쪽
cap. 6 .de quantitate quaesi. 7. 32s
ptimum, uia esse ultimam,habet ab intellectu numerante : ergo non potere esse forma realii Secundo , quia forma rei debet e1le fixa, de invariabilis:sed esse ultimam, saepe variatur, pro voluntate numerantis: ita ut unitas quae modo numeratur post alias, possit rqrsus numerari prima:vude esse ultimam, per omnes variatur: quare non potest esse forma numeri. Pro solutione huius quaest. notandum est,ex D Tho. I. 2.q. s .art. 4 in corpore sn accidentibus , non esse compositionem esset
tialem Phylicam,ex materia , dc forma, sed est e naturas quasdam adeo imperfectas . ut potius sint formae subiectorum , per actualem inhaerentiam in eo: Zc huius ratio est: manifesta, quia materia,& forma, sunt partes essentiales entis naturalis, quod est iu stantia accidentia vero,non sunt entia naturalia sed aliquid entis naturalis:ergo non possunt habere compositionem ex materia,&forma. Vnde ex tribus compositionibus , quae reperiuntur in substantia,nempe Physica essentialis ex materia,& forma:& quasientitatiua , aut substantialis , ex partibus integrantibus:& Meta-pbysica , essentialis ex genere, dc disserentiae solum in accidentibus repe riuntur duae postremae: in quibus explicandum est , auultima unitas habeat rationem disserentiae: vel ab ea sumatur differentia essentialis. Et ut a compositione ex genere Sc disserentia tanquam ab essentiali incipiamus idem est in ea forma, dedisserentia:quia curri fiat ex genere, δc disserentia, genus se habet, ut materia, dc differentia tanquam forma. Videndum igitur est, a quo sumatur differentia in speciebus numerorum , an ab ultima unitate , vel ab Omnibus. Et de genere certum est , ab omnibus simul sumptum definiendum esse : quia genus proximum numeri, est quantitas discreta : discretio vero , non repetitur in una sosa unitate; sed in omnibus: quare ab omnibus sumitur genus: disserentia vero , ab omnibus ei iam semi debet : quia differentia continet gradum perfectionis , determinantem genus: unde cum genuS contineat communem rationem extensionis , aut diuisibilitatis discretae, differentia debet continere gradum perfectionis , talis extensio- nis , aut diuisibilitatis:quae etiam non reperitur in una sola unitate ; sed in multis. Ideo non ut est a sola ultima ; sed etiam ab omnibus, sub ratione speciali debet sumi: & ira genus numeri
ternarii erit quantitas discreta : digerentia vero, extensio, vel diis uisibilitas in tres unitates: sicque definitur numerus ternarius, Ea quantitas discreta , extensa secundum tres --eskita prvinatus se eundum pri M,ct posterius.c In compositione vero totius , ex partibus integrantibus , non reperitur materia, neque forma: quia omnes pyrtes integranim,
sic sunt in actu, ut nulla recipiat aliam,nec recipiatur ab alia et I
342쪽
326 Cap. 6.de quantitate, quae L7.
inter brachium,eaput,& pedes:no est materia, neque Arma proprie loquendo nihilominus iliter partes integrantes numeri, una pars se habet ad alias, tanquam focina , in quantum eas determis nai r x ita se habet ultima unitas in numero, determinans aliam, vel alias, ad certum numerum essiciendum et ut secunda unitas de terminat primam, ad emetendum binarium ἱ A tertia determinat . duas,ad efficiendum ternarium,sicque de caeteris.
Nosita igitur sententia duo asserit. Primum est Forma essentialis, quam potest habere numerus, non sumitur a sola ultima unitate , sed ab omnibus, in quantum habent specialem rationem extensionis discretae. Probatur hac ratione , deducta ex doctrina tradita: Forma es.sentialis duplex tantum est , Physica& Metaphysica:sed numerus non habet formam essentialem Physicam.& Metaphysica, quam habet, sumitur ab omnibus unitatibus sic ordinatis. secundum prius & posterius:ergo non a sola ultima. Probatur minor: quia 'differentia in quibu cunque rebus,sumitur a tota natura, sub gradu speciali concepta, ut in homine,a tota eius natura, sub gradurationalitatis: ergo differentia numeri sumitur a tota eius natu. ra , sub tali gradu extensionis discretae considerata : talis autem gradus extenssionis discretae,non reperitur in sola ultima unitaterled in omnibus se ordinatis, sicut nec discretio ipsa, in uno solo reperitur,sed inter multa ergo nec disserentia numeria sola vitia ma unitate desumi potest,sed ab omnibus sic ordinatis: ut formaternarij, a tribus unitatibus sic ordinatis ; ut duae sint praesuppositae Sc ab ultima determinentur. Secundum, quod asserit, nostra sententia est: In numero consi- raderato, ut toto integrali, licet non inueniatur propria forma Physica nee Metapnysica; inuenitur tamen quaedam similitudo formae: & sumitur a tota ultima unitate : imo illa sola se habet ut forma. Probatur hac ratione:Id quod est determinabile per aliud, habet modum materiae: & id quod determinat aliud, habet modum formae: sed inter partes integrantes numeri, ultima Vnitasse habet, ut determinans praecedentes, & istae ut determinabiles per eam : ergo istae se habent tanquam materia, & illa tanquam 'forma. Et hoc voluit prima sententia,dum asseruis;Vltimam unita ratem esse quasi partialem formam numeri :& praelertim D. Τho. qai hoc idem intellexit, non de vera serma , sed de aliqua similitudine eius. Et ideo argumentis eiusdem sententiae non est aeces.sarium respondere. Solum hoe est notandum : Hoc habere speciale partes integrantes numeri, quod cum una se habeat per modum formae, de aliae per modum materiae , variata illa, quae se habet ut forma,exc.nsequenti variatur differenti essentialix numeri quia variatur
343쪽
modus extensonis, ex quo accipitur : ut variata tertia unitate, idem numerus habeat extensionem,in ordine ad duo,vel ad quatuor,quae diuersa est. Secunda autem sententia, distinctionem illam de numero abs tracto , & contracto , minus bene adduxit: quia nunc loquimur de numero praedicamentali; qui est species quantitatis discretae,& reperitur in rebus : numerus vero abstractus, transcendentalis est,cum in substantiis, ac caeteris accidentibui teperiatur e dc ideo non magis ad hoc praedicamentum, quam ad caetera pertinet: imo
ad nullum:& ideo non est de illo curandum. 3 3 Ad primum igitur arg.eiusdem sententiae, Neganda est minor: quod non sit ordo realis inter unitates numeri: nam licet non sit ordo temporis,nec naturae, loci, vel suus ; cst tamen Brdo num rabilitatis, quem dicit unitas quaelibet ad aliastin quantum prius, ac posterius numerabilis est ab intellectu, hoc est, praesupponendo eas,vel eisdem praesupposita. Ad secundum ; Distinguenda est maior .: quia unitates numeri dupliciter conside ri ponunt 3 vel ut act u numeratur, vel ri sunt numerabiles a & ideo quaelibet habet duplicem considerationem ultimae: nempe in actuali numeratione , aut in aptitudine. Dum ergo dicitur , vel ultima est forma, ut unitas est,uer ut est ultima: distinguendum est:nam ut ultima in ratione numerabilitatis, hahet modum formae realis, non ut ultima in actuali numeration: quia haec est ratio extrinseca & variabilis, illa intrinseca,& inu Aiabilis, eodem modo conueniens omnibus, cium possit quaelibet numerari post alias: & ideo euilibet invariabiliter conuenit, esse ultimam secundum aptitudinem : &hoc non habent ab intelle- stu: sed ex propria natura:quamuis non sine respectu ad intellectu bene tamen habent id ante operationem eius : realis igitur est ratio vlaimae in qualibet unitate, sicut ratio primae,aut mediae, Ut explicatum est. '
An numerus eradicamentatu,non solkm raperiatur in corpoributi
sed etiam in rabus stiritualibus.
o QEnsus quaestionis est; An sicut tres homines, tres lapides, aut tria quaelibet alia corpora, efficiunt numerum, qui est species Mantuatis discretae: ita tres Anseli, aut tres animae procedit .vaestio,supposito,quod numerus sit per se in praedicamqnto.
344쪽
eadem disti& q ubi etiam Maior, Ocbam M Gabrici, quos sequi.
Probatur testimoniis D. Aug.lib. 1. de libero arbitrio. ca. Ig. ubi asserit, Numerum esse Hiquid intelligiti. , ct in omni ε νεθω m-ntei. de Damas. I lib Fidei, cap 8. docentis, Numerum in quubusi erebin in erse diuersis sie reperiri, ψ a natur A, Diuina, ct humamsrn Chris i id quantitatem discretam perti μα- Probatur etiam ratione . quia integra ratis numeri constat ex multis raritatibus realibus, re inter iis paratis , atque numerabilibus ab in lectu . secundum prius posterius: sed hoc totum comtenit tribus Angelis: ergo veram habcnt rationem numeri praedicamentalis. i robatur minor, quia tres Angeli,sunt distincis maliter, atque et im realuei sepaetati ,& quilibet est numerabilis ab intellectu ante alios,& poli alios. Secunda opimo negat, Numerrem Zr ea mnia' em reperira in rebus stiris abόιο , sed solum . putat ponendum esse in corporia
qu. I s. I 1 L lib. s. anaest. Ir. &co II igitur ex doctricia Aristol. 4. lib. Ph) sic s. Sc ubi docet. Numerum feri ex diuisione continui. Ac 2. de anima. 6. Numerrum. assurit, esse sensibile perse. Sed numerus rerum spiritualium . nec sit ex diuisione continui mec est senii bilis: quia sensus non possunt percipere nisi corporea:ergo non ostnummis prae/icamentalis ex mente Aristot. Ratione item probaria: Primo, quia omnis species debet pa ricipare naturam sui generis proximi . atque remoti , in cadem linea praedicamentali positi: sed genus proximum numeri,
est: quautitas discreta : & remotum quantitas communis . contininae,atque discretae:ergo repugnat aliquem esse numerum pra di cantentatem . dii si ex his duobus generibus participet. Tunc vltra,numerus rerum spiritualium ex neutro gelum participat ἔcreto non est species huius praedicamenti. Probatur antecedcns: t lis numerus non est qdantitas : ergo non est quantitas discreta. Euidenς est consequentia a superiori ad inferius negati ue: & a tecedens per se notum est. Secundor quia transcendentia non pertinent ad aliquod sp ciale praedicamentum,ut de ente,& accidelite manifestum est sed numerus eo modo, quo reperitur in rebus spiritualibus,repetituria quibuscunque rebus cuiuslibet praedicanaetrii: erbo transce dentalis est , dc noti praedicamentalis. Minorem probomatnc sicut dicimus,rres Augelos,aut tres animas. si e dicimus tres albedines,rrcs relationes,tres actiones,lc passiones, fitque de cae teris praedicamentis. Prololatiane argirmentoriun oppositae. OPinionis , norandem Isest,
345쪽
Cap. c. de quantitate, suae l. 9. 3 2 s
enHuAd sicut unitas sumitur duobus modis; Primo, prout unum est palso entis, & unitas conuinitur cum entitate: dc sic accepta est transeendentalis: quia in omnibus Icbus reperitur. Secundo, ut est vinitas specialis, quae fundatur in quantitate rei: & liare est propria huius praedicamenti. Ita numerus , est duplex ; Iranicei dentalis, qui cco stat ex unitatibus uascendentalibus:& specialis. qui fit ex quatit iratibus & iste est species quantitatis discretae, il-ae vagatur per omnia praedicamenta & ideo neque ad hoc, neque
ad aliquod uiud peninet. I , Haee distinctio explicat sensum sancto tauri Patrima , qui, ut
constat eτ antecedentibus di consequciatibus , de numero transt scendequali loquuntur; non praedicainentali. Et etiamsi aliquod Verbum .eorum videatur significare numerum praedicamentalem.
iam per similitudinem intelligi debeCAd artu.Distinguendum est antecedεs;quia si de numero praedicamentali intelligatur . non est verum , quod solum dicat viria rates qualcuoque dricretas,& numerabiles, se dum prius,& ρο- terius sed debet dicere snitates speciales , & quantitati uas, quascum non habeat numerus rerum spirit ualium, sed transcendemtalcs non est numerus praedicamentalis, sed transcendentalis
An oratio sit vera Ipecies quotitaris.
DIU cilior est quaestio de oratione ; An sit vera specu s qnam litatis discretae. Intelligimus autem quaestionem, de Ela
oratIGNe vocalimam mentalis. 5 scripta, non pertinent ad hoc Pi dicamentum: clim ut ratiue sit qualitas. illa naturalis, haec vero quasi per artem facta:voeals s vero, et fae aut voce Eumana Pro sese
Tur. vel aliis itisti umentis fit; quandam extensionem syllabar imitabere videturin ideo quaerimus de illa: An si species quantit eis discretae. Et est prima opinio Lovaniensum, in expositione huius cap tis,qui negant, orationem essesseriem quantitaris discreta , putantes Cile quantum quoddam per accidens , sicut album,aut motus: Mhanc videtur sequi Caiet. cap. praesent, & sequutur moderatπι- ues, qui numerum excludunt ab hoc praedicamento. Et probatur, illis omnibus argumentis . quibus probatum est de numero, esse ens per accidens :& ideo non pertinere ad hoca aedicamentum quaest. 6.quae non sunt hoc loco repetenda. bed duobus aliis specialibus probanda est. Primo ; Quia haec tantum fuit: in oratione , nempe soni syllabarum , motus instru me torum , aut prolationis et per quem fiunt tempora consump cisdem prolationibus, ordo syllabarum . & significatio totius Or
nouisa sed ex nucto hotiun potest oratio esse Quanta per se:eIS.
346쪽
33o Cap. 6. de quantitate,quaest. 9.non est admittenda ad hoc praedicamentum. Probatur minor; uia soni sunt qualitates: motus quantus per accidens : lcmpora quanta quidem per se continua, sed quae non possunt efiicere alia speciem quantitatis discretanordo syllabarum , secundum longi- rudinem. breuitatem pro libito mutari potest e & ideo non po- est efficere quantam per se orationem:& longe minus significatio syllabarum. quam certum est , non habere ex propIia natura, sed ex libera impositione hominum. Secudd: Quias accelliua non possunt habere unitatem, nisi per
continuationem: ut patet in motu;cuius partes,si semel interrumpantur per moram temporis,sic fiunt diuersae , ut nullo modo efficiant unum sed syllabae sunt quidam motu, piolationis instrumentorum interrupti:ergo sunt omnino diuersi, nullam habentes
nionem, aut unitatem: luarc non possunt efficere unam quantitatem. Et si respondeas;Ordinabile esse ab intellectu , secundum Prius, & posterius,sicut unitates numeri :& per talem ordinabilis 'tatem habere unitatem. Contra hoc est: quia si semel interrupti motus prolationis, sunt ordinabiles secundum prius,& posterius;
e go etiamsi per longum tempus interrumpantur, erunt Drdinabiles;vnde si una syllaba preferatur hodie , & altera post annum, efficient orationem , non minus , quam si poli dimidiam horam proferretur: imo etiamsi a diversis hominibus: quae non solum
Ialsa sed absurda videntur. . Secunda opinio est Iavelli in Epitonae in lib. Meta. c. g. dis. 73ringuentis duplicem considerationem orationis. Nam si consideretur , ait, in ratione extensionis quantitatiuae, non est orati distincta a motu, neque quantum per se, sed per accidens , sicut motus: cum syllabae non sint aliud , quam motus. quidam prola tionis. Si vero consideretur in rati 'ne mensurae, est quantum per se, & vera species quantitatis discretae distincta a numeroaetani sit mensura discreta, & successiua: Et propterea, inquit, consider m Arist. in Dialectica , rationem mensurae in quantitatibus, docuit .mtionem ess speciem quantitatis. Et probauit etiam ex eadem rartione mensurae: quia mensuratur, inquit, syllaba longa, &breui. At in Metaph. ubi praecipve confiderabat rationem extensionis elusilem quantitatis, cum connumerasset alias species, nullam mentionem orationis fecit, quod probatur ex mente eius, non esse speciem quantitatis in ratione extensionis , sed solum in ratione mensurae.
Tertia opinio tenet , Orasionem esse secundam speciem quant ratis disiereia : quod Ari st. non tum asservit, cap. praesenti, sed
347쪽
Cap. 6. de quantitate, 'in. 9. 3 3
& Tolet. atque moderni plures. Et haec se tuentia,quamuis dissi-ι cilis,videtur nobis probabilior,& tenenda. Et probatur hac citione: Oratio constat syllabis vere extensa
secundum prius,& posterius, licui numerus constat vilitatibus,e go sic tu numerus est species quantitatis discretae, sic oratio. Piobatur an tacedens: quia syllaba una longior est maioremque habet extensionem in i , qua in alia : non olum ratione temporis consumpti,quod patet eue maius,sed ratione sui, nempe ut est smnus extensus:quemadmodum tres lapides habent iubilantiam extensam per quantitatem : δc ideo eius ratione essiciunt specie n
meri. Quod vero syllabae sint ordinabiles ab intellectu secundamplius,& posterius,ratione longitudinis , aut breuitatis: probatur, quia distincta oratio est,aut distinctus pes carminis ille, qui om- stat utraque syllaba longa, ab eo , sui constat utraque breui, vel una breui in altera longa,ex eo quod distincto modo ordinantur syllabariergo ex se sunt ordinabiles.
In quanam sis ponenda quamitas orationis., Tota 4 issicultas nostrae sententiae consistit in explicad quan-' I titate orationis, assignandaque ratione illa, in qua dicatur consistere:ci rca quam, non eodem modo sentiunt , qui nostram
sed prima opinio est multorum modernorum , qui quantis rem strationis , nee in systabis, nee in alio inti ex his, qua passunt considerari is oratisne, eo flere dorent , sea in motum prolationis disco risuis, ct ordinabiliam ab intellisu : ut in tribus motibus prolationis, quibus profertur haec oratio Dominus,dicunt cosistere quantitatem discretam,dc successivam eius.
Haec tamen sententia falsa est,quod probo hoc arg. Motus est
quantum per accidens , ςrgo numerus plurium motuum non est F dicamentalis. Probatur consequentia, a luperiori ad inferius negative. numerus trium motuum,non est quantitas per se, ergo nec est quantitas discreta. Secundo,quia numerus motuum,est Geut numerus alborum,aut Angelorum; ergo in transcendentalis, Sc non praedicamentalis.
Ideo secunda opinio multorum est, non moliabis, nee in mothbus pro lationis e-umsed solum in temporibue, quibus moim ipsi protationis , atque erisim Ollaba mensurant- , quantitatem orationia 3 nens:In quantum duo, vel tria tempora consumpta in eis, ordinabilia sunt ab intellectu,seeundum prius & posterius. Quod collisunt ex Arist. cap. praesenti,qui oraιionem esse quam tit rem probauit:qhia mensuratur syllaba longa,& breuhsed lo gitudo i aut breuitas sullab rQm sumitur ex maiori , aut minorixς p e , quo mensivan M. 4erso in his temporibus consistit . quanti
348쪽
331 Cap. 6.de quantitate,quaest. 9.
quantitas orationis, ex mente Aristotelis.
Sed nec sentciuia haec videtur mihi vera,quod ita probo: sicut numerus est multitudo unitatum ordinabilium ab intellectu , secundum prius, & polle citis,ita oratio, est multitudo syllabarum ordinabilium, Lecundum longitudinem,& breuitatem,ex quarum diuersitate distinguunt omnes diuersas orationes sed tempora nos uni syllabae, imo valde ab eis diuersa: ergo multitudo temporum non potest esse oratio. Secundo; Vel tempora distincta constituunt orationem, *cundum se, vel in quantum sunt me sura syllabarum, ut eruue modus est impossibilis ergo noti possunt orationem constitue Ie. Probatur minor : quia species quantitatis constituuntur per diuersas rationes extensionis : sed tempora ex co,quod sint mensura syllabarum , non habent specialem rationem extensionis, distinctam ab ea, quam habent, secundum quod sunt multa tempora: nam temporibus non aduenit noua ratio extensionis, ex eo, quod sint mensura syllabarum , sicut nec ex eo quod sint mensura aliorum motuum ; prolatio namque syllabarum , motus quidam localis est in mumentorum; ergo si hoc modo sumpta non essiciunt speciem quantitatis discretae, nec evicient, ut sunt mensura syllaba- um. Quod vero ut .sunt dissercta tempora , non ossiciant orationem , probat Rr, quia si sic efficerent orationem: ergo ubicunque reperirentur, etiam sine syllabis cana efficerent. Evi deus est consequentia, quia quod alicui conuenit, ut talis ubicunque reperiatur, ei conueniet. Et praeterea, quia tria tempora nihil accipiunt asyllabis , ratione cuius efficiant quantitatem discretam: cons quUns autem falsum est: quia nullus unquam dixit ; nec intelligi potest, quod tres durationes trium calefactionum,sint oratio. Vt igitur intelligamus , iii quo consistat quantitas orationis: 78 Notandum est, 1n voce duo esse consideranda. Primum, quod sit sonus , per motum localem linguae, dentium , ac palati aliorurnque instrumentorum faetus.Secundum, est extensio seu corpulentia ciusdem soni. vel vocis: tuae non est aliud quam dilatatio , Vel prolongatio eiusdem. Notum est enim , syllabam morose prolatam, maiorem habere dilatationem, aut prolongationem , quam Cain, quar cito profertur : quin natura ipsa talis est , syllabarum e pluribus litetis conflatarum , & quarundam aliarum , ut tardius
modi igitur dilatatio, aut prolongatio vocis , est quasi corpulentia , vel magnitudo eius;& ita dicitur eius extensio: luemadmodulongitudo,aut latitudo substantiae est extetio eius:ynde sicut substantia est extensa per accidens, & longitudo eius, aut latitudo, est quantitas, aut extensio per se: ita sonus,aut vox, est extensia per. ccidensteius taene dilatatio, prologatio, corpulen; ia,est qua Π-
349쪽
titas per se:& ica ex multis extulionibus syllabaru sibi succedet tu,
fit oratio : sicut ex multis extensionibus sybstantia: , sit numerus. Nec mirum est suam habcre cxtensionem sonum ita factum,cum sit qualitas corporea : sicut albedo , & aliae qualitates, suam ha
bent extensionem , accidentaliter ei S conuemcntem. Haec aut cm
cxtensio orationis , quam prolongationem , aut dilatationcm soni vocamus mota est alia realiter distincta ab extensione, seu qua-' titate aecis verberati: sicut nec vox est aliud, luam sonus ex verberatione aeris, per talia instrumenta causatus,& in eodem aere
extensus, sed cailcm cxtenso aeris, aqua sonus ipse, qui qualitas quaedam corporea est extenditur. Haec autem extenso syllabarii, distincta est a motu prolationis i ut constat, & etiam a tempore consumpto in prolatione: sed sub syllaba comprehenditur, & no mine syllabae significatur: & ideo oratio vocatur, multitudo sui labarum sibi succedentium , ut ordinabues sunt ab intellectucundum prius,& posterius; ratione longitudinis. ac breuitatis. Et ex hac doctrina facile explicatur testimonium Arist. pro se
Deundo modo dicendi de temporibus adductum : nam argum .eius quo probauit, orationem esse quantitatem, quia mensuratur syllaba longa & breui, quas ab exteriori signo est: nam tempora mensura sunt extrinseca syllabarum , sed per talem mensurationem cxtrinsecam, cognoscimus propriam extensionem orationis,in magnitudine syllabarum, seu dilatatione, aut corpulentia earum consistentem , perquam formaliter dicuntur longae, aue breues formaliter,& quasi intrinsece. Facile etiam soluuntur argumenta primae opinionis e Nam ad primum respondetur quod in antecedcnti non numerantur sufficienter ea, quae sunt in oratione, sed praecipuum relinquitur,nepe caetensio, seu dilatatio , & corpulentia soni, qua consistit pro pria quantitas syllabarum : sicut in latitudine , aut profunditate, consistit extensio substantiae, aut aliarum qualitatum. Ad secundum , Neganda est minor: quod syllabae sint motus prolationis , sed sunt soni quidam de articulati, per motus prola tionum facti: de quibus negandum est , quod non habeant viaitatem sti Hesentcm , ad constituendam orationem : habent enim eandem, quam numerus mempe ordinabiles esse ab intellectit, e
cundum prius, & posterius; pro ratione longitudinis, S breuita tis. Negandum est etiam : quod syllaba hodie prolata , pollit or- dinari in modum orationis , cum ea quae profertur post annum: quia cum syllabae sint ordinabiles ab intellectu proferentis, & in
Ordine ad concentum , & harmoniam humanam, interruptionem habere debent, in ordine ad talem finem : hoc est, tantam & non maiorem i, quae repugnet eidem fini: repugnaret autem . si secunda
pro se Iretur post annum: imo si post mensem,aut diem:& forte si
350쪽
334 Cap.6. de quantitat mast. I es
post horam: quare non erunt ordinabiles cum tanta inteno,nec efficient orationem.
actu infinita,co. loea=etur in hoc praui amento.QVaestio hic non est absoluta, sed conditionalis quia
utamus modo , An possibile sit, quod detur aliquatas actu infinita, vel impossibile : sed titulus quaestionis ditionc qdaerit: An si daretur per possibile, vel impossibilitas aliqua actu infinita, collocaretur in hoc praedicameIEt pars negatiua,quod non collocaretur in praedicameibatur testimonio Arist.&D.Thom. Adst. enim s. lib. Met s. ita ait : Muhitudo istitur qua itum quid, si numerabilis gnitudo vero si mensiurabilis. Sed si multitudo daretur actia , non esset numerabilis: nec corpus actu infinitum . nbile : ergo non essent quanta ex mente Arist. nec proin carentur in hoc praelicamento.
Et D.Thon .in Comment. eiusdem loci, lect. t s. docet Iongitudo esset actu infinita ἱ non esset linea : quia line: gitudo mensurabilis, & ideo in definitione lineae ponitu sit longitudo clausa duobus extremis punctis. Et ratione probatur, Primo, quia ita se habet quantit ordine praedicamentali,sicut substantia in suo: sed substat infinita, qualis est Deus, non ponitur in praedicamentoximus in x. quaest. praecedentis capitis : ergo nec ponerinita quantitas in pIaedicamento. Secundo: Eadem est ratio de quantitate continua,&quatum pertinet ad praesentem quaest. sed si daretur multsinita corporum , non poneretur in praedicamento , sulquantitatis discretae: ergo si daretur quantitas continua cnita,non poneretur in praedicamento,sub genere quantittinuae. Minor probatur: quia species numeri variantur,tionem unitatis: ut si binario addideris unum,transit iam speciem ternari j: si ergo daretur multitudo actu infinitaberet determinatam speciem, & quod non habet deterspeciem , non potest esse sub determinato genere : ergi determinato praedicamento Quare infinita multitudo ni in hoc praedicamento collocari. Communis tamen sententia scholae tenet; Quod si dnea vel corpus, actu infinitum, poneretur in hoc praedii non minus . quam corpus finitum. Ita Soncinas s. Mete Iauedius ibidem,quas. I .Durand.in 4.d. 3.quaest. I.NipTopicorum,loco et 3 solus quaest,prima huius praedican