장음표시 사용
351쪽
Probatur testimonio Aristotelis, 3. lib. Topicorum. IoeO73. ubi docet , Lineam finitam , is infinitam , esse ei rim speciei: ex quo sequitur, idem habcre genus,& di fleri tiam : N ideo in eoisdem praedicamento collocari :& hoc idem sentit D. Tho. I .par.
Ideni probatur ratione: Quia quidquid componitur ex genere, & disterentia, collocatur in pr aemii camento : sed linea actu infinita componeretur e es genere, & disserentia: ergo collocaretur in hoc praedicamcnto. Piobatur minor,quia senus lineς est quantitas continua: disserentia vero , extensio te cundum dimensioncm formalem longitudinis sed linea infinita utrumque haberet: nam e sici quantitas continua: quia copularetur punctis: Mellet extensa secundum formalem dimensionem longitudinis:erso esset in lioc praedicamento. Et si respondca S, csse quantitatem tinitam. ex qua efficitur praedicamentum, non infinitam, & ideo
excludi a praedicamento. Contra hoc est : quod e se actiι infinitam. sol sim est habere partes integrantes , actu infinitas : sed partes integrantes , non pertinent ad e Gntiam rei , ut per se est manifestum : ergo etiamsi sint actu infinitae , non variabunt essentiam lineae,sed erit linea infinitae eiusdem speciei cum linea finita ; ut ex Aristot.adduximus. Et ideo collocabitur sub codem genere,&erit in eodem praedicamento. Pro solutione argumentorum, notandum est, aliud esse, quod
aliquid sit infinitum secundum substantia aliud, secundum aliquam rationem accidentalem : quia substantia dicit essentiam rei: ergo idem est aliquid esse infinitum secundum substantiam. dc esse infinitum secundum estentiam: & quod est infinitum secundum essentiam est infinitum simpliciter: sed quod est infinitum sectidum rationem accidentalem, potest esse finitum secundum essentiam. 'uia accidentia sunt extra essentiam rei. Vnde sequitur : quod cum res omnes colloccntur in praedicamento, secundum est entias,si sint infinitae secundum essentiam,non possint collocari in praedicamento. Cuius haee est ratio: quia praedieamenta sunt gradus essendi, finitae , ac limitatae perfectionis: de quae in eis collocantur sub genere supremo, debent esse composita ex determinato genere, & determinata differentia, continen
te gradum limitatum perfectionis, sub tali genere: ergo quod est infinitum secti dum cssentiam , nec potest collocari sub deteris
minato genere,nec constitui per determinatam di Terentiam: &consequenter , nec collocari in determinato praedicamento. sed quae soldm sunt infinita , secundum rationem accidentalem,bene possunt comprehendi sub determinato genere:& componi etiam ex determinata digerentia : & ideo collocari in praedicamentor quia cum ratio accidentalis extra essentiam sit, eam non variat,
352쪽
sed sub propria limitatione relinquit. Esse autem lineam,vel corispus actu infinitum, ratio accidentalis est,quia non est aliud quam habere plures partes integralites ex quibus non variatur essentia, nec in perfectione crescit. Vt si corpus Plures aut maiores partes integrantes habeat, non ' est propter cas pc ile et i us alio, quod pauciores, vel minores habet sed solum accidenta litvr : ergo hab re partes infinitas, etiam cst perfectio accidentalis,at qua non variatari e sic trita:& ideo non minus crit finita, de limitata ad c citum genus, atque ad praedica
Ad te itinionia Aristotelis, & D. Thom. respondetur, utrum que loqui de quantitatibus exilientibus , quae sunt actu finitae. Quid vero sentiant de infinitis, si darentur , quantum ad collocationem in praedicamento , m aliis locis a nobis citatis, pro communi sententia , explicant , asseruntque non minus in praedicamento collocari, quam alias quantitates actu smitas. Illa vero definitio lineae mathematicorum est, qui de solis lineis finitis agunt idco eas solum describunt. Ad primum argumentum; Distinguendum est antecedens'uia , . substantia , & quantitas , duobus modis considerari possunt: aursecundum rationem finiti, & in siniti:& hoc modo , non ita se habet quantitas ad praedicamentum , sicut substantia : quia haec si actu sit infinita , non porcst esse sub terminato genere , nec componi ex genere , & discrentia ; & ideo nec in praedicamento col . Iocari bene tamen potest omnia haec habere quantitas infinita:&sationem huius discriminis tradidimus iam. Si vero considerentur secundum ordinem praedicamentalem: eodem modo ordinantur, per diuisionem generum, in suas species. An numerus infinitus esset in predicamento. SEd an eadem sit ratio de quantitate continua , & discreta ita ut sicut continua , actu infinita , collocaretur in praedicamento: ita etiam discreta, ut numerus infinitus, non est certum. Nam Soncinas ubi supra,eandem asserit rationem esse de utraque. Et probat: quia sicut lineam esse acta infinitam , tum est habere plurea partea integrantes:quoci non pertinet ad eius essentiam: ita numerum esse actu infinitum, sellim est habere plures unitates Isuae sunt partes integrantes eius: ergo scut linea actu infinita es et in praedicamento, ita numerus actu infinitus. Ego vero contrarium sentio :Ωuodsi daretur multituri corporum actu infinita , non ebl et per sie esturanda in hoe pra dicamento. Quod colligo ex doctrina Aristo t. 8. lib. Meta. textu Is . ubi denumero ita loquitur . Setiemadmodum de numero, ablato aut addito at quo, ex quibus numerus non es amplius icm numerus , sed di-
353쪽
uestu, etiamsi minimum auferatur, aut addatur: ita nee d finitio, nee ipsum quid erat esse,erit amplius.ablato aliquo,aut addito,&c. Ex quibus verbis sequitur manifesta differentia , inter quantitatem continuam , & discretam , in eo, quod continua Pcr additionem alicuius partis,vel plurium, no variatur , sed eadem linea,vel corpus permanet 2 numerus vero pes additionem unitatis variatur: unde intelligitur , unitates non omnino se habere in numero, tanquam partes integrantes:sed ita esse fundamentum generis, &disserentiar, ut per additionem, vel dctractionem unitatis, varietur differentia ,& species numeti. Cuius ratio satis probabilis est: quia addita unitate, variatur dispositio totius numeri atque adeo
discretio eius,seu discreta extensio, quae consistebat in tali dispositione unitamm : ut extenso specialis ternarij , in eo, quod duae sint dispositae sub tertia, in qua consistit diffetetia essentiatis eius;& ideo addita unitate,soluitur species numeri. & fit alia.Et quod haec sit mens Aristotelis, non est dubium:quia si no desineret esse
species numeri , vel non transiret in aliam , non teneret similitudo numerorum cum speciebus: ut per se est manifestum.
8s Vnde ex hoc colligitur,numerum apud riristotelem, esse speciem subalternam e quae diuiditur tanquam genus, in binarium, tenarium & reliquos,qui omnes sunt species infimae , soldm habentes sub se indiuidua:vt ternarius,hunc & illum ternarium. Colligitur tandem , numerum actu infinitum non collocati in praedicamento. Quod sic probo : Addita unitate mutatur species numeri , & fit alia: ergo additis unitatibus in infinitum , crescet etiam in infinitum perfectio essentialis numeri :& ideo numerus actu infinitus, habebit essentialem perfectionem actu infinitam, in ratione quantitatis discretae:quare non poterit habere speciem: quia species constituitur per differentiam determinatae perfectionismec erit sub genere,aut praedicamento. Secundo:Disserentia numeri semitur ex unitatibus, ordinabilibus secundum prius, & posterius , ita ut sub aliqua ordinentur
caeterae tanquam ei praesuppositae: sed unitates actu infinitae, non sunt ordinabiles ab intellectu , ergo non possunt constituere determinatam speciem numeri: & quod non est determinatum se- eundum speciem,non potest esse sub genere' ergo nec erit in prae- .dicamento. Probatur minor, quia inter infinita actu, non est dabilis determinata unitas , sub qua ordinentur caeterae : ergo nec erunt ordinabiles ab intellectu. Argumentum Vero , pro opposita sententia de quantitate continua,ex doctrina a nobis tradita solutum cst.
354쪽
An quantitaιδι res distincta a substantia earporea,se rateris. Meldentibuι absolutis.
Non solum de distinctione reali quantitatis a substatia ecit. e r
porea quaerimus, sed etiam ab aliis accidentibus absolutis, quibus tribuit extensionem partium ut a qualitatibus:quia eadem est ratio de illis,ac de substantia. Et prima opinio;Negat esse distinctam, quam tenuerunt Oeta in sua Dialectica, cap. de quantitate, in Α.qu. . quodlib. etiam 4. quaest. 3o.& in tract. de Venerabili Sacramento Eucharistiae, perplura capita : quibus locis affrmat . quantitatem esse ipsammet Lubstantiam, prout habet partes situ disiunctas,& locabiles, diuerus ue partibus loci correspondentes. Gabriel in a.d. Io.qua .uniis ea,& d. o. qinest. I. art. I.& lech. 43. super canonem Missae. Adamus in 4. quaest. s. Aureolus apud Capreol. in 1. d. I . quaest. uniea art. I. & videtur fuisse sententia antiquorum Philosophorum, ut Platonis, qui ut assirmat Aristor. I. IIb. Meta. tex. s. loquens de materiali principio rerum posuit unam materiam proribus naturaliam: cuius disserentias esse dicebat munum,'pa
uum,sentiens, Eandem rem esse materiam, quantitatem.
Et ratione probatur. Primo : Quia Deus potest separare sub- 8stantiam corpoream, ab omni accidente absoluto, cum ab eo non dependeat essentialiter:ergo si quantitas est accidens absolutum, realiter a substantia distinctum, poterit separari ab ea substantia:& tunc, si maneret sine quantitate , quaeritur an haberet partes loco distinctas sicut prius; vel non. si dicas habere , sequitur , non habere extensionem a quantitate,sed a se esse extensam, & occupativa Ioel:quod est esse ipsam mei quantitatem,& ab ea non dic ingui. Si vero dixeris, non habere, sequitur partes eius ioco esse coniumstas: quod est impossibile:quia non potuerunt coniungi, eum prius essent separatae,nisi permotum localem,cuius non sunt eapaces sne quantitate:ergo ab ea non distinguuntur realiter. Secundo : Si quantitas est res distincta a substantia, et inhaereis bit:& tunc,vel recipitur tota quantitas,in tota substantia, & pars . in partes vel tota in tota substantia, & tota etiam in qualibet eius
parte eo mino , quo anima rationalis recipitur tota in toto corpore per informationem,& tota etiam in 'ualibet parte:sed hoe ultimum repugnat accidenti corporeo,ac diuisibili, habenti pa res integrantes . ergo necessarium est primum. Ex quo sequitiari substantiam habete a se partes integrantes, & non a quantitate, eum partes eius praesupponantur partibus quantitatis, tanquam
subiecta, in quibus recipiuntur: sed nihil habet a se partes int grantes,nia sola quantina , a qua caetera ea1 recipiunt: ergo su a stantia
355쪽
Cap. s. de quantitate, quasi. vlt. 339
stantia eas habens a se , crit ipsamet quantitas, & non distinguetur ab ea realiter. Secunda opinio tenet: aeuantitatem distingua realtur a sucsyantia , aeridentibin absolutis. Ita D. August. s. lib. de Trinitate,cap. IC.D.Thom. S. Meta. lech. I S. in fine , Scotus in a. d. x quaest. 9.& in .d. I 2. q. a. Rich. in 4. d. 1 2.art. I. qu. I. Duran. &Argentinas ibidem, q. s. AEgidius Roma. in 1. d. a.qu. 2. Albertus Magnus s. Physic.tract. 1. art. . SOcin. F. Meta. q. I '. & caeteri interpretes. Arist c.praesenti.Et haec est vera,& tenenda.
Colligitur euidenter ex doctrina Arist. I. lib. Phutic. tex. I 3. ubi ita arguit,contra Melissum antiquum Philosoplaum , ponentem, Unum tantum principium rerum naturalium, ct illud infinitum. Si unum tantum est principium infinitum, eum finitum,vel infinitum sit propria passio quantitatis , sequitur prater substantiam , eontinera etiam quantitatem ideo non esse unam rem aut unum ρνincipium, sed multiplex, &c. Quod argum . patet nihil probare: nisi quantitas distinguatur realiter a substantia: ergo ex mente Aristot. re liter distinguitur. Et lib. x. de Anima,tex. 6 s. docet, Substantiam esse siensibilem per arei ens, quantitatem vero per sie: quod non potest esse verum,silie distinistione reali. Idem probatur duplici ratione. Primo: Quia naturaliter repugnat plures magnitudines aut quantitates esse in eodem loco: quia noc non potest esse sine penetratione earum,naturaliter impossibili:ex eo,quod quaelibet est occupatiua distincti loci,& nata expellere aliam ab eodem: sed utrumque sequitur, si quantitas non distinguatur realiter a substantia , & accidentibus absolutis: ergo necesie est realiter distingui. Probatur minor: Quia si quantitas est idem realiter cum substantia, & albedine in ea existen. te ergo quaelibet habebit propriam,& distinctam magnitudinem, atque extensionem ab alia e sed constat esse in eodem loco: ergo se penetrabunt. Secundo: Quia certum est in fide Catholica,in Euchar lia non manere substantiam panis 3 sed totam conuerti in corpus Christi: at experientia visus,& tactus, docet, remanere eandem quantitatem panis : ergo separatur realiter quantitas a substantia. Et quae ita se habent,ut unum possit esse sine Mio, distinguuntur realiter: ergo distinguitur realiter quantitas a substantia. Vbi illud obitet aduerto; periculosum esse negare, quod in Eucharistia non remaneat eadem quantitas pani , & asserere , corpus illud quantum specierum sacramentalium, non esse dimensiones, vel quantitatem veram huius praedicamenti, sed propriam extensionem aliarum accidentium, ut albedinis & aliorum. Ad primum arg. Concedimus primum enthymema:ad id vero
quod postea quaeritur , An substantia permanens sine quanti-Y x
356쪽
tate , haberet partes occupantes locum , vel separatas secundum locum : respondeo non occupare locum substantiam , sic permanentem,nec eius partes mec habere extensionem localem:sed mo dum indivisibilem,quantum ad occupandum locum pertinet: nee tamen coniungi partes per motum localem:quia nec positive essent coniunctae coniunctione locali , sed negative tantum, ex eo
quod ablata quantitate, nullam habent distantiam , aut ordinem localentiSed de his indibris Physicorum, ex professo disputamus. Ad secundum; Concedimus , substantiam habere proprias partes integrantes entitati uas : sed non extensas, nec loci occupatiuas, quae tamen extenduntur a quanti laete in eis recepta. In his e
go partibus recipiuntur partes quantitati Si & ita tota quantitas recipitur in tota substantia, & partes in partibus. Negamus tame consequentiam : quod substantia sit ipsemet quantitas,quia aliud est habere per se partes integrantes entitati uas, aliud partes extensionis:& primum conceditur substantiae,& accidentibus absolutis, secundum vero soli quantitati, a qua omnia recipiunt extensionem:quod lassicit ad distin thionem realem.
Continens praedicamentum ad aliquid. TEAT ARIS TOT Ad aliquid vero talia dicuntur . quacunque hae Vsa,qua sunt, aliorum esse dicuntur, dcc. Breuis etpositio textus. Nientum Arist.capite praesenti est, explicare naturam rrelativorum. Dividitur autem caput hoc, in tres partes. In quarum prima Mefinitionem relativorum , quae
suo tempore in scholis circumferebatur , proponi , cum quatuor proprietatibus, quae ex ea sequuntur. In secunda, dubium quodὸam circa eandem definitionem:ex euius solutione minus bonam esse probat. Et tandem in tertia, propriam definitionem ex qua Veram proprietatem relativorum colligit. Definitio antiqua relativorum talis erat: Ad aliquid talia dia euntur,quaeumque hae ipsa , qua sunt, aliorum esse dicuntur , vel quomodolibet alter ad alterum. Vt duplum dicitur ad dimidium; Mmagnum respectu parui, scientia habitus, atque potentia, ad sua obiecta. Prima proprietas antiqua relativorum erat; Quod relativa habeant contrarium : cuius exemplum facile designari potest: quias habitus,& virtutes sunt relativa,inter eas reperiuntur virtus, &vitium, & alij habitus particulares contrarij t ex quibus probatur relativa habere contIMium.1 Secun
357쪽
Cap. s. de ad aIiquidilexi expositio. 3 i
Secunda proprietas est : isod relaHua sit rapiunt magis se minus : nam unum dicitur magi S simile alteri,quam aliud,& idem-met, uno tempore magis,quam alio simile u1dem Tertia proprietas eit: uod relativa dicantur ad conuertemsam,
' Dici autem ad conuertentiam,non est conuersim praedicari unum de altero in recto , quia Vnum relatiuum non potest pr edicari hoc modo de alio : nam falsum est, quod pater sit filius. sed piae. dicari unum de altero in obliquo, up petit natura relativorum sita
ut si aliquis est pater fili j pater sit:& si est simile, alicui simile es
se debet.Ut autem haec proprietas conueniat omnibus relatinis, debet fieri debita assignatio termini: debita autem aflignatio te 3 mini fiet, si terminus per se,& non per accidens assignetur. Terminus autem per se ille est, qui formalem rationcm terminandi significat. Et ratio formalis terminandi est illa , quae sufficienter terminat relationem exclusis quibuscunque aliis,quae in termino relationis esse possunt. Gratia exempli; pater est relatiuum, cui pro termino non bene assignatur homo , aut album , vel musicu, sed filius quia licet filius necessario debeat esse homo;& aliqua-do sit albus , vel musicus, etiamsi haec per impossibile ab eo re moueantur,& sola filiatio remaneat,terminabit sufficienter relationem patris , & dicetur cum eo ad conuertent tam , non cum aliis:non enim dicimus patrem esse hominis patrem, aut albi,vel musici:quia isti sunt matcriales aut accidentales termini, sed esset
fili j patre quia filius est terminus per se,& formalis. 4 vltima proprietas est ; Quod relativa sint simul natura e ad
quam duae requiruntur conditiones: quarum primam tangit Arist.cap. praesenti, secudam vero in post praedicamentiS , ca. ἔ-Prima igitur conditio est , quod uno existente in rerum natura. n
cesse sit existere aliud : & vno sublato , necesse etiam si auferri aliud: ut posito patre necesse est poni filium , quocunque autem deficiente, necesse est deficere aliud, saltem sub ratione relati utevt mortuo filio, etiamsi permaneat homo,qui erat pater,iam non permanet in ratione patris. Sed haec conditio non est sufliciens; quia homo,& risibile, ita se habcnt S non sunt simul natura, sed homo est natura prior. A lia igitur conditio est:quod unum rei tiuum non sit causa alterius. secundum formalem rationem relativi ilicet secundum rationem materialem, causa esse possit: ut pater in quantum homo ,est causa si ij, non in quantum paret. isis igitur duabus conditionibus concurrentibus explicata manet proprietas haec,quod relativa sint simul natura. , Sed aduersus hanc definitionem antiquam, proponit dubium Arist. An tonueniat siubstantia . aut sicuniam se, set ν cundum se aspartes t Et respondet: quod substantiae secundum se, non potest sonuenire : nam aqua non dicitur esse alicuius tanquam termini
358쪽
3 et Cap. 7. de ad aliquiduex. expositio.
licet possit elie alicuius posse floris in ergo substantia secundum
se,non est relativa sed partibus cius, ut brachio,vel capiti,conuenire ait : quia caput alicuius hominis , vel animalis est caput, Metiam brachium .Ex hoc autem; quod substantiae conueniat talis definitio, saltem secundum partes,colligit Aristinon esse bonam: quia substantia omnino absoluta est, & praedicamentum constituit primo diuersum a praedicamento ad aliquid : quare ut subitantia non potest este relativa. Ideo in ultima parte capitis , necessarium esse docet Arist. an signare aliam definitionem,quae sol sim conueniat veris relativis. Adignant autem hanc:Ad a iquia ea sunt,quorum totum suum est, referri ad aliud: ut totum esse patris, est rcferri ad filium ,& totum esse fi iij, est referri ad pati em. Nihil ergo absolutum debent habere relativa,ut relatiuaued totum esse quod habent, est reseristi ad aliud. Ex hac definitione , colligit Arist. Proprietatem relativarum esse 'non film , quodsint simul natura ; sed etiam simul eo nitima, ct definitione : ita ut qui definitc cognoscit unum relativum; definite etiam cognoscat aberum: quasi dicat, qui cognoscit unum relatiuum,necesse est simul cognoscat alterum:& qui propriam definitione v nins scit designare, necesse est, ut sciat designare definitionem alicrius: ut si quis cognoscat patrem, necesse est eo ipso filium cognoscere : & qui scit definire patrem, necesse est, sciat etiam definire filium. Haec Aristoteles in litera.
An ad aliquid, vel relativum constituat speciale Mileamentum. DVobus modis considerare possumus praedicamenta acciden in Ttium; nempe secundum ordinem dignitatis,& secundum o dinem , quo inhaerent substantiae prius aut posterius, magis aut minus immediate. Et primam considerationem habuit Arist. in Metaphyl ubi de eis agebat seeundum proprias entitates : sed secundam in Dialectica , ubi modum potius , quo praedicantur de substantia,& ei inhaerent, attende te debuit:& ideo in 1. Metaph. prius posuit praedicamentum qualitatis, qu na ad aliquid: quia nobilior est qualitas, chim sit accidens absolutu sed in Logica, prius posuit relationem , quia prius inhaeret substantiae , quam qualitas:quod sic probatur; Quantitas est, quae proxime inhaeret substantiae corporeae, extendendo partes eius: sed post quantit tem statim sequitur relatio : quia antequam intelligatur habere
qualitates, intelligitur magna, aut parua, dupla, ac dimidi λ,&aequalis
359쪽
Cap. . de ad aliquid, qua l. r. 343
aequalis alteri:ergo prius intellisitur relativa, quam affecta qua- Iitatibus:vnde prius relatio, quam qualitas assicit substantia.non quidem prioritate temporis , sed rationis: quia cum in primo inpa. stanti temporis,in quo genita est,habeat relationes,& qualitates. prius intelligimus habere illas, quam has. De relatione vero,'uam per nomen, Ad aliquid, intelligimus, primo inquirendum est,Αn sit speciale genus entis;quod non est aliud ac inquirere, An sit ratio uniuersalissima, transcendens prae dicamenta omnia , vel specialis , quae specialem modum , aut genus entis contineat,sicut quantitas,& qualitas.
Et fuit prima opinio antiquorum Philosophorum , qui Zenonem secuti, dixerunt: Ad aliquid esse permixtum , vel inclusum in
omnibu/ pradicamentis: & ideo non esse unum speciale genus entis. Probatur hac ratione:quia relatio Faesupponit necesiario alia
accidentia in subiecto r ut si sit relatio aequalitatis , praesupponit quantitatem:& si relatio similitudinis , qualitatem;& sic de caeteris accidentibus,quia inter omnia reperitur relatio:ergo in omnibus includitur, & omnibus permixta est : quare non potest esse speciale senus entis. Secunda opinio fuit Platonis,a quo eam accepit Aristot. QMdad aliquid sit Poriale genuι entis. Et haec est iam communis in
schola , & omnino vera. Probatur hac ratione: Ens diuiditur in decem praedicamenta,tanquam in diuersos modos essendit& accis dens diuiditur in nouem , tanquam in diuersos modos assiciendi substantiam:sed relatio continet diuersum modum essendi, & aDficiendi substantiam: ergo erit speciale genus entis. Probatur mi nor:quia esse relationis est ad aliud se habere,& substantiam afficit distincto modo ac caetera accidentiamam quantitas eam e tendendo afficit,qualitas eam qualificandorrelatio vero ordinando eam ad aliud:quem modum, nullum aliud accidentium habete ergo tammodus essendi, quam afficiendi substantiam, speetalis est,& distinctus a caeteris:quare speciale genus entis eris., ut autem veritas huius sententiae intelligatur, & argumentum alterius melius solui possit unum est notandum,nempe Relationem uniuersaliter sumptam, in tria membra diuidi. Prima relatio est : Vniuersalis respectus, & intrinsecus omnibus accidentibus , quod respiciunt subiectum, ut ei inhaerere possunt.Alia est respectus quidam minus uniuersalis, qui includitur essentialiter, non in omnibus , sed in quibusdam tantum specussibus accidentibus absolutis : ut respectus, quem habitus ,&scientiae, atque etiam potentiae, dicunt ad obiectum , per quem respectum , simul cum ratione absoluta , per eum explicata, distinguuntur specie. Postrema relatio est ri Respectu , non pertinens adessen. alicuius acciaemia absoluti , nec ordinans rem, in qua est
360쪽
344 Cap. .de ad aliquid quaest. I.
ad aliud , tanquam ad subiectum , aut obiectum, vel quid simile,
sed solum tanquam ad terminum. Et primum genus relationis, dicitur transcendentale:quia in omnibus accidentibus,essentialiter includitur,& ideo non est speciale genus entis. Secundum ve- o . to. Vocatur relatio secundum dici: & pertinet reductive ad illa praedicamenta absoluta , in quorum ratione intrinseca clauditur: ut respectus scientia',ad obiectum, pertinet ad speciem habitus:&relatio potentiae ad obiectum,ad speciem naturalis potentiae ; Ieductive quidem, quia aliquid sunt,quasi complens essentiam harum specierum. Tertium genus relationis , triplicem conditionem habet. Prima non conuenit omnibus accidentibus, sed quibusdam tantum , ut quantitati, qualitati, actioni, & passioni .in quibus fundatur:& non essentialiter, sed accidentaliter.Et in hoc distinguitur aprinio, & secundo genere relationum: quia nec transcendit omnia praedicamenta accidentium sicut primum, quamuis de multis eorum accidentaliter praedicetur: hoc enim non sussicit, ut ad praedicamenta eorum reducatur:sed requiritur essentialis inclusio, alioqui omnia accidentia pertinerent ad praedicamentum substantiae , cum de illa praedicentur accidentaliter. Nec pertinet ad aliquod praedicamentum absolutum i ut adsecundum:quia non est de essentia alicuius absoluti: unde sequitur specialem esse rationem eius , ab omnibus distinctam;& haec est secunda conditio eius. Tertia velo : quod eius essentia habeat modum entis completi, & totius potentialis, contrahibilis per disserentias,ut quaestione sequenti explicabitur. Ad argumentum igitur oppositae sententiar ; Concesso antece- dente,distinguendum est consequens, quod in omnibus includa- turmam si de essentiali inclusione intelligatur,falsum est e si vero de accidentali concedi potest, quod includatur in omni praedica-ITH nto , aliquo modo non tamen essentiali,sed accidentali: unde non sequitur, quod sit transcendens , aut quod pertineat ad plura praedicamenta: nam ad utrumque requiritur inclusio essentialis,
An ad aliquid sit Jeetale genus entu realis.
Constituto iam in piaecedenti quaestione, quod Aa aliqui 3
sit speciale genus entis : sequitur disputanduin in praesenti; An sit speciale genus entis realis: quodcidem est, ac si qua
ratur et, An detur relatio realis, quae constituat speciale praedica-