장음표시 사용
401쪽
Cap. 7.de ad aliquid, quasi ro. 38s
Tertium fundamentum est Mensu a , hoc est, adaequatio unius rei ad aliam , quae reperitur in potentiis , habitibus , scientiis, &virtutibus cum suis obiectis:in quantum ad omnia se extendunt;
quae sub obiectis propriis continentur;& ad nihil aliud, quod sub
eis non contineatuLex qua adaequatione, oicuntur obiecta inensura earum : de illae dicuntur mensurabiles ab eisdem obiectis; &seeundum haec tria fundamenta, distinguit Arist. tria genera re- Iationum. Primum vocans, Quod fundatur in unitate, sub unitate
etiam intelligens diuersitatem : quia eadem est ratio oppositorum.Secundu genus vocat illud, aeuod fundatur in actione, is passiona. Et tertium , Quod fundatur in mensura. Et quantum pertinet ad hanc quaestionem, supponimus relationes secundi generis, non fundari proxime in substantia, sed mediis his accidentibus: nempe actione,passione,& mensura. Quare solum procedit quaestio de relationibus primi generis,quae fundantur in Vnitate: Anfundemuν proxime in bub tantia. Et de unitate numerica, probauimus,non fundare relationem realem: ideo dissicultas quaestionis, reducitur ad unitatem genericam , & specificam. In qua tres alias species relationum fundari, docet Arist. nam si unitas specifica sit in substantia , dicit fundate relationem identitatis specificae: ut unitas specifica Petri, & Ioannis, est fundamentum relationis identatis specificae,inter eos repertae. Si sit in qualitate, dicit fundare relationem similitudinis: vi inter duo alba. Si si in quantitate , fundat relationem aequalitatis: qualis est ea,quae reperitur inter duo corpori eiusdem longitudinis. Sed in fundamentis harum trium specierum relationis, duo considerantur ; nempe Fundamentum ratio fundandi: Fundamentum est, res ipsa fundans relationem : ut substantia , qu litas,& quantitas. Ratio vero fundandi: est unitas, aut diuersitas specifica, aut generica: quia ratione illius, substantia, qualitas, dc quantitas fundant relationem ita, ut unitas fit ratio fundandi relationem identitatis, similitudinis,aut aequalitatis:diuersitas vero , sit ratio fundandi relationem diuerstatis, dissimilitudinis,& inaequalitatis. Et hanc rationem fundandi, vocant alij sundamentum proximum: ipsam vero Iem , quae fundat, remotum. Vt albedinem, vocant fundamentum remotum z Vnitatem vero, proximum.
Ex his tribus speciebus relationum; nempe, Identitatis, Similitudinis, & AEqualitatis, certum est duas postremas non fundati proxime in substantia:sed in qualitate, & quantitate , per quas dicuntur res similes,vel aequales. Solum ergo potest esse quaestio. de relationibus identitatis,& diuersitatis genericae, aut specificae: an proximum fundamentum earum sit substantia. Et prima opinio asserit, Non esse relationes reales , sed rationis
402쪽
ut relationem identitatis specificae, inter Petrum & Ioannem : &consequenter tenet, nullam relationem realem fundari proxime in substantia. Ita Fonseca .lib. Metaph.cap. 1.q.7.sect. 8. &lib. S.
Probat primo: Qeia unitas specifica aut generica, est ratio fundandi has relationes: sed istae unitates non dantur a parte rei: sed per operationem intellectus , abstrahentis naturam ab inseriovibus aut comparantis ad illa:vt quaest. 3. uniuersalium dictum est. ergo relationes, quae consequuntur has unitates ; non dabun-rur a parte rei:sed per intellectum: & ideo non erunt reales: sed
rationiS. Secundo:Relationes,quae eodem modo conueniunt rebuS:dum
actu existunt, & dum solum sunt in potentia , non possunt esse reales: ut ex quaest. praecedenti patet:sed relationes identitatis , α diuersitatis specificae, atque genericae ita se habent:ergo non sunt Ieales:sed rationis. Probatur minotiquia non minus sunt eiusdem speciei Petrus & Ioannes mortui quam viui: nec minus distinguuntur specie,equus,& leo siue actu existant, siue solum in potentia:quod etiam de rosa certum est, non minus specie distincta ab aliis floribus in hyeme quam verno tεpore : erso Vtroque mo do se habentes,sundant relationes identitatis, & diuersitatis : quae
ideo non poterunt esse reales, sed rationis. Secunda opinio rencedit tales relationes egi e reatis,se proxime eonueni a substantiu sed nesai esse predicamentatis: ct transcenden tales esse vult:, ideo nullam relationem pravi mentalem proxime fundari in stubstantia. Hane sententiam citat Soncin. s . Me.q. 3I.& sequitur Mercatus cap.praesenti,quaest. i. probatque testimonio D. Tho. . contra gentes, e. I .ubi inquit i Relatio non solum praexigit esse μά- nria, sed esse aliorum aeridentium,ex quibus ea aturrisicut unum ira quuntitate, causat a ualitatem unum in qualitate . similitudinem. Deinde hoc arg.Unum,& distinctum, seu diuersum,sunt passionesentis:ergo conuertuntur cum eo;sed ens est transcendens:ergo &illa:quare relationes consequentes unitatem,& diuersitatem, transcendentales erunt, non praedicamentales. Quod probatur etiam hae ratione:quia unitas speeifica,atque genetica,in omnibus prae dicamentis reperitur r ergo transcendentalis est , & consequenter relatio in ea Andata,est talis. Tertia opinio duo asserit. Primum, Relationes identisaths , , di- 'suersit tis esse reales. Θρredie amentato. Secundum, Praxime fundari in substantia. Ita Auleena Meta. cap. 3 C. Alber. Magnus
tract. de praedicamento ad aliquid ,cap. l.Caiet. I. par. q. 28 .aIt. .Rd 2 Terra. . contra gentes. c. r. Soncin. s. Meta q. t I.SOtuS cap.
pr*senti,q. t. 8c est expressa sententia Arist & D.Tho. & non tum probabilis,sed vςra.Aristotelis quidem j. Muta.cap. I S. Ibi
403쪽
Cap. 7. de ad aliquid, quaest. ro . 387
gnat sundamentum relationum primi generis, his verbis : Secum
dum unum etenim omnia dicuntur: Eadem enim sunt, quorum substantia ima. Similia verὸ , quorum qualitas una : AEqualia autem, quorum quantisas una. Et D.Thom. Opus. 8. tract. de praedicamento ad aliquid , cap. 4 .ait: Nihil tamen obstat, quin relatio possis fundari immediate in substantia nam in umo in substantia fundatur identitas , in uno in quanti ate fundatur aqualitas , in uno in qualitate similitudo.Et I .p.q. 28. art. I. ad 2. docet identitatem numericam, esse relationem rationis:genericam vero,& specificam, realem i& praedicamentalem.
Idem probatur ratione : Quia unitas specifica albedinis , fundat relationem realem,& praedicamentalem similitudinis; & vnitas specifica quantitatis relationem aequalitatis : ergo unitas specifica substantiae fundat relationem realem , & pra dicam n talem identitatis.Antecedens cui dens est , & conceditur ab aduersariis,sed non est minus euidens consequentia : quia omnes conditiones necessariae ad fundandam relationem realem , & praedicamentalem,quae reperiuntur inter aequalia, & similia, reperiuntur etiam inter ea quae sunt eiusdem, aut diuersae speciei in substantia:ergo non minus fundant relationem realem, & praedicamentalem identitatis.
'' Quod vero substantia sit proximum fundamentum harum relationum, probaturi Quia priusquam intelligatur substantia cum aliquo accidente,intelligitur,& est eadem , vel diuersa specie per proprium genus,& differentiam: ergo proximum fundamentum est relationis identitatis;aut diuersitatis. Ad primum arae primae opinionis ; Respondetur ex doctrina
tradita,q. 3. uniuertalium;distinguendo minorem mam unitas specifica & generica formalis, non datur ante operationem intellectus ν datur tamen virtualis , quae est fundamentum remotum uniuersalitatis, & sufficiens ratio fundandi has relationes reales identitatis. Ad secundum : Neganda est minor: quod istae relationes iden litaris , eodem modo reperiantur in extremis actu existentibus,& non existentibus:quia dum non existunt Petrus,& Paulus,non sunt eiusdem speciei,secundum entitatem realem specificam : sed
solum,in quantum possunt apprehendi ab intellectu , sub eisdem
praedicatis essent alibus: & ideo non possunt fundare relationem realem , sed rationis : quia fundamentum relationis realis, debet esse emitas realis quae non est nisi actu existens. Ad testimonium D. Tho. pro secunda opinione adductum, Respondet Ferra.ibidem,quod substantia fundat relationem idstitatis, media unitate tanquam ratione fundandi : quae Unitas
licEt vere sit substantialis, taliten habet modum accidentalem
404쪽
3 8 8 Cap. . de assiquid quast. II.
in quantum intelligitur, ut quid superadditum extremis : ut Petro,& Ioanni, quasi superaddita intelligitur unitas specifica , eo fere modo , quo intelligitur superaddita unitas albedini:itaque uniuersaliter verum est , substantiam fundare relationem , medio accidente superaddito , vero quidem, aut per similitudinem accidentis apprehenscuVel secundo, possumus responderemon de relationibus loqui D. Tho. maiori ex parte λ quia maior pars ea. rum conuenit substantiae medio accidente: non tamen de omnibus:cum in primo loco expresse doceat, quasdam fundari proxime in substantia. Ad argumentum eiusdem sententiae : Distinguendum est pii-'' mum antecedens , quia unitas duplex est ι Generalia , quae consequitur entitatem.& Specialis, quae Vocatur specifica,aut generica p& illa est transcendens:& ideo non potest fundare relatione praedicamentalem:haec vero 'uia est specialis,potest. Quod vero reperiatur in omnibus praedicamentis, nihil obstat:quia cum ratio eius specialis sit, specialis semper censetur: & secundum specialem,& propriam rationem fundat relationem identitatis.
An una reviro realis, posit esse fundamentum atrarius. OVHibet relatio per se primo, habet esse rationem referendi relatiuum, quod constituit ad terminum sibi oppositum: ut paternitas,esse rationem referendi patrem ad filium, habet etiam esse eiusdem generis aut speciei, vel diuersae, ab altera relatio*e: ut paternitas,est eiusdem speciei, cum alia paternitate , de etiam ei similis vocari potest maerimus ergo , An per se referatur ad . quamlibet aliam, eui est similis, vel cum qua est eadem,aut non per se , sed per aliam relationem identitatis : nam si per se reis fertur , non indigens alia relatione I nee erit fundamentum 'eius: si vero per alium referatur: sicut quodlibet individuum eiusdem speciei , refertur ad alterum, per relationem identitatis , sibi superadditam;fundamentum talis relationis, absque dubio erit. Primam sententiam , omnibus modis negantem: quod una relatis sit fundamentum alterius: tenent Ferra. a. lib. contra gentes,Cap. 4. SOncinas s. Meta.quaest.2 v. ad I. Et probatur ex doctrina Arist. s. lib. Meta. cap. I s. ubi tria tantum fundamenta relationum posuit nempe , Vnitatem 'bitantia, qualitatis ct quantitati pro primo genereriactionem, ct passionem pro secun : ct pro ιι
tis menseram sed relatio nihil horum est. vi constat ergo ex mente Arist.non potest esse fundamentum relationis. Probatur etiam testimonio D. Tho. r. par qu. 4 2. art. .ad 4. Vbi
Vniuersaliter videtur negare, quod una relatio sit fundamentum alterius:
405쪽
Cap. . de ad aliquid, quan. t r. 3 89
alterius , his Verbis: Vna relatio non refertur ad a ram per aliquam aliam relationem : cum enim Leimm , quod paternitas opponitu filiamrioni, oppositio non est relatio media, inter paternitatem cin filiaiionem. Deinde ratione probatur. Primo : Quia relatio essentialiter est ratio referendi unum ad alterum , eigo per se ipsam, & non per aliud, refertur ad quodcunque ordinari potest. ricut albedo, quia ex se est ratio albi ; non potest per aliam albedinem fieri alba : sed si una relatio fundater aliam , ordinaretur per illam ad
alterum , quemadmodum ordinantur caetera , quae fundant relationem:ergo impossibile est, quod una relatio sit fundamentum
Secundo : Si una relatio fundaret alteram ;daretur processus in infinitum in relationibus: at iste non est admittendus , quia ex eo sequitur dari infinitas relationes actu r ergo nec admittendum est, q-d una relatio sit fundamentum alterius. Probatur antece dens quia si paternitas fundat aliam relationem ; cum illa secunda sit vera relatio;erit etiam fundamentum alterius relationis. αsic de tertia,usque ad infinitas. i Secunda opinio 3 Concedit, Unam relationem esse fundamentum
Io. & cum eo Lyquetus ,& Mayronius eisdem locis,& Antonius Andreas, F. Meta. quaest. l 3.& lib.de sex principiis quaest. ro. Probat primo ,ex Euclide s. Geometriar, in priccipio , Vbi definit proportionalitate in . dicens, Esse similitudinem duarum proportionum:quod non potest esse verum,nisi in proportione fundetur similitudo sed proportio est etiam relatio, apud omnes: ergo 'una relatio,ex mente Euclidis, est fundamentum alterius. Deinde ratione: Quia sicut duae albedines sunt similes , quia sunt eiusdem speciei: & ideo sunt fundamenta relationis similitudinis, per quam una ordinatur ad aliam : ita duae paternitates, aut duae relationes similitudinis sunt similes ; ergo fundant alias relationes similitudinis per quas ordinatur quaeli set ad aliam. Pro solutione huius quaestionis ; Notandum est , Relationem duobus modis posse considerari: Primo per se formaliter ρο essentialiterr & hoc modo est ratio referendi unum extremum ad alie trem sibi oppositum;vt relatio paternitatis, est ratio referendi patrem ad filium.
Secundo consideratur mat rialiter rea ei taliter, in quatum conuenit cum alia relatione in effentia : aut est diuersa ab ea : ut na paternitas,aut una similitudo inquantum conuenit cum alia
paternitate , vel alia similitudine, aut differt a filiatione. & dissimilitudinei& hoc modo non consideratur , ut ratio referendi, sed ut id , quod refertur ad aliud: & propterea dicitur, cCnside-τatio materialis relationis: quia communis est ei cum rebus
406쪽
absolutis,quae ad alias referuntur, a quibus separatur per primam considerationem formalem, & essentialem. Dicitur etiam consideratio accidentalis: quia sicut accidentale est Petro : quod sit
idem in specie cum Ioanne;& huic albedini,quod sit similis alteri : Eadem ratione, accidentale est paternitati, quod sit eiusdem
speciei cum altera, aut ei similis. Probatur paritas rationis euidem t/r,quia,sicut haec praedicatio:Petrus est idem cum Ioanne, aut ei
similis , est in s .praedicabili:sie etiam ista, haec paternitas est ea.dem cum illa, aut et smilis. Hoc supposito , nostra sententia duabus conclusionibus explicatur, secundum sensum huius distinctionis Prima est . Relatio fermaliter, ct essentialiter Gnsideraιa, hae est, ut ratio referendi rei nuum ad terminum sibi oppositum , non potest esse fundamentum aberius relationis. Ut paternitas, in quantum est ratio referendi patrem ad filium non fundat aliam relationem: sed per se ipsem, α non per aliam , est ratio referendi. Haec conclusio videtur mihi euidens, ideo non indigeret probatione. Nihilominus probatur primo:Id quod fundat relationem . fertur per illam ad aliud: ut albedo fundat relationem similitudinis & per ea refertur ad alia albedinem. Sed relatio formaliter, Messentialiter sumpta,non refertur ad aliam , sed est ratio referendi unum ad aliud,ergo non est fundamentum alterius relationis. Secundo: Vna relatio formaliter sumpta,dicit formalem op- 'ipositionem cum alia re tione termini , ad quem per se ordinat relatiuum , ergo per se, atque essentialiter est ei opposita , α' non per aliam: quare per se, & non per aliam , erit ratio res rendi : sicut per se; & non per aliam opponitur eidem relationi:&ideo hoc modo sumpta, non indiget alia relatione, cuius fundamentum sit.
Probatur prima consequentia: Quia si per aliam relationem esset illi opposita,non essentialiter, sed accidentaliter ei opponeretur.Εt hoc modo sumpsit D. Thom. in illo testimonio relationem,dum negauit, posse esse fundamentum alterium verba citata ostendunt. Secunda conclusio: Relatio materiastre is arridentaliteν αὐ- derata , tanqDum id, quod refertur ad aliud: quo pacto eomparatur μή
relationem non sibi oppositam, sed ad aliam , eui est similis , vel eum
qua ιH eiusdem stertei, fundamentum est alterius rotarionis per quam
ad eandem relationem refertur. Vt relatio paternitati S, non comparata ad filiationem, sed aliam paternitatem , tanquam ad id, quod ad eam refertur, ut est eiusdem speciei cum ea, fundat non aliam relationem paternitatis: sed aliam rationem identitatis, in prirno genere: sicut Petrus, ut est eiusdem speciei cum ΙQata . Vtramque conclusionem nostram tenet pater Franciscus, brarius
407쪽
Suatius tomo I. suae Metaphysicae,disp. 47. se R. I.num. .
ios Probatur quoque haec primo:Vna relatio solum ordinatur per
se ad oppositam,& ad quamcunque alia accidentaluer, ut probatum est:ergo licet non ordinetur ad Oppositam per aliam relationem,sed per seipsam,ad aliam tamen non potest ordinari,nisi per relationem superadditam accidentaliter. Probatur consequentiae quia si ordinatur accidentaliter ad aliam, sequitur talem ordinationem esse ei accidentalenused ordinatio est relatio;ergo per relationem sibi accidentalem ordinatur, quae non potest tundari in
alio, praeter eandem rclarionum.
Secundo Duae paternitates sunt eiusdem speciei & utraque est id,quod refertur ad alteram, in ratione identitatis specificae, sicut Petrus refertur ad Ioannem : ergo sic sumptae pertinent ad primum genus relationis:& non ut paternitates,quia ut sic,pertinenllad secundum;ergo sub ratione eiusdem , hoc est, ut extrema sunt identitatis specifieae sed identitas specifica per se fundat relationem primi generis:ergo duae paternitates sub tali ratione, erunti fundamentum relationis identitatis: & ideo necessario erit concedendum,quod una relatio sit fundamentum alterius, non eiusdem generis,sed diuersi. '' Quod hoe modo potest confirmari: Haec praedicatio est vera de utraque paternitate , haec paternitas est eadem in specie cum illa: & identitas , est relatio primi generis: ergo est eadem , per relationem primi generis: sed ipsa secundum se aut essentialiter, non pertinet ad primum genus, sed ad secundum: ergo pertinet ad primum accidentaliter:& ideo accidentaliter de ea praedicabitur relatio primi generis: sed impossibile est , relationem praedia
cari accidentaliter,nisi de eo, quod est fundamentum eius: ut patet in qualibet relatione:ergo praedicabitur relatio identitatis , dciduabus paternitatibus,tanquam de his,a quibus fundatur. Proba tur tandem in relationibus rationis, in quibus euidens est , quod una relatio materialiter sumpta , sit fundamentum alterius.
Nam relatio generis constituens primum praedicabile , per se , dcessentialiter est ratio praedicandi, de speciebus , sed materialiter sumpta, ut est, quod praedicatur de hae & 1lla secunda intentione generis, tanquam de indiuiduis , pertinet ad praedicabile speciei,& fundat relationem eius,a qua denominatur accidentaliter: ergo etiam in relationibus realibus. una fundabit aliam sumpta materialiter.
Ad testimonium Aristotelis:Respondeo , ex hoc non multiplicari fundamenta , chim relatio una fundet aliam in primo genere.Testimonium D. Τhom. iam est expositum , per nostram primam conclusionem, cuius sensum continet loquitar enim de re.
latione sumpta formaliter, x essentialiter: & hoc modo verum
408쪽
3 92 Cap. .de ad aliquid, quasti.
est,non posse fundare aliam relationem, sed materialiter tantum,& accidentaliter consideratam.
Ad primum argumentum:Distinguendum est consequens primi enthymematis. Nam duobus modis potest ordinari una relatio ad aliam. Primo Ormaliter, & ut ratio referendi relatiuum ad terminum sibi oppositum , & hoc modo seipsa , 3c non alia relatione ordinatur, & hoc solum probat similitudo albedinis. Secundo, per accidens,, materialiter, hoc' est,tanquam id quod accidentaliter refertur, non ad relationem sibi oppositam,sed ad alia, cum qua est idem in specie : ad quam non refertur Ut paternitas, vel filiatio,sed ut eadem : imo nec per modum relationis . sed absoluti, quod est idem in specie cum alio : quare non potest seipsa referri sed per aliam sibi superadditam , euius fundamentum esse
Ad secundu ,respondent quidam,concedendo proceTum in in- os finitum in relationibus,& nullum esse inconueniens afferui. quia tenent relationem sola ratione distingui a fundamento : quo supposito solum sequitur,quod dentur relationes per intellectum distinctae, actu infinitae, non vero a parte rei: sicut concedendae sunt in partibus continui, telationes actu infinitae. Haec tamen solutio non placet: quia probabilius est , relationes distingui ex natura rei a fundamentis, ut inferius probabitur: & ideo concedenda erunt infinita entia distincta a parte rei. Et completa quidem , hoc est , praedicamentalia & composita ex genere, & differentia : quod est inconueniens. Relationes vero partium continui , incompletae sunt & partiales, ex quibus quasi una totalisessicitur: & ideo non est in conueniens admittere, quod sint actu
Respondeo igitur : Negando , quod detur processus in infinitum in relationibus:nam aliud est dari processum in infinitum in aliquibus;aliud vero, quod in infinitum multiplicari possinimam illud est dari actu infinitum, hoc vero solum in potentia: dari
autem infinitum in potentia,nullum est inconueniens,sed necessarium est in diuisionibus cotinui, & in indiuiduis cuiusibet spe-c iei:& hoc tantum datur th relationibus, ex eo, quod una fundet alteram,non actu infinitae relationes. Quod se ostendoma etiamsi duae paternitates fundent alias relationes identitatis . non sequitur , quod tales relationes identitatis fundatae, fundent alias, sed per illas referuntur inter se , & ad quascunque alias eiusdem speciei:sicut per easdem paternitates referuntur patres, in quibus sunt ad hos filios, & ad omnes alios , quos habebunt. QiIod vero possint multiplicari per alias relationes diuersitatis , ad quas istae referantur per alias rationes etiam diuersitatis, nihil reserti
quia eodε modo,per singulas relationes diuersitatis,ordinabuntur ad
409쪽
Capa.de ad aliquid quast. I a. 3 93
ad omnes alias diuerta speciei: S: non erit ultra procedendum in relationibus actualibus, nec multiplicantur plures , ex eo, quod una relatio sit fundamentum alterius. Quod vero semper possint multiplicari aliae , si de nouo fiant relationes in aliis rebus, tum est,posse multiplicari in infinitum , & dari infinitum in potentia: ut in diuisonibus continui , re quibuscunque indiuiduis aliarum specierum:& ideo nullum est inconueniens.
Vtrum relationes secundi generis,fundamtur in potentia, v I in actione. Α' Res modos relationum diuersos enumerauit Aristoteles in L hoc secundo genere, s.lib. Metaphysicae,cap. I s.& Primum dixit fundari,in actione presenii, ut calefacientis ad calefactum, Sc niuersaliter agentis in actu , ad passum in actu. Secundum, in actione futura, ut calefactivi ad calefactibile. Tertium , inamone praterita,ut pater, & filius:ille enim fundat relationem paternitaris, quia genuit:iste vero relationem filiationis , quia genitus est. Ex his autem, quaedam sunt relationes secundum dici tantum. aut etiam relationes rationis: sed omnes quasi permixtas enumerat Aristoteles, quia ex omnibus simul cognitis , melius cognoscitur natura relationum praedicamentalium. Ex his autem omnibus relationibus,illas saltem recipiunt omnes, pro praedicamentalibus, quae fundantur in actione praeteritar& de his, atque etiam de cae
teris praedicamentalibus huius secundi generis inquirimus: fundentur in actione praterita, prasenti, aut futura , vel in potenti quaprθcessit actior ut an paternitas, & filiatio fundentur in actione , & passione praeterita, quas significare solent his nominibus, genuisse,& genitum esse, vel solum in potentia generandi activa patris,& in potentia passiua filii per quam dicitur genitus IIo Potentia vero duobus modis accipi potest. Primo,pro formali aptitudine,aut virtute agendi,quae accides quoddam est, superad ditum substantiae corporeae ad operandum. Secundo, pro ipsa et substantia,ex qua procedit talis potentia : & illa dicitur potent, formalis, haec radicatis: quia radix eius est: vi potentia Drmali
ad ratiocinandum, est intellectus, radicalis vero anima, aut na tura rationalis. His expositis. Prima opinio tenet, Relationes huius generis,non imactione, sid in potentia formali fundariti ut paternitatem in potentia generativa et ita Scotus s. Meta. capit. I 1 & in η. d. s. q. D.& d 1 3.q. I.Probatur testimonio Arist. s. Meta.c.is. ubi ita ait: Eorum vero, quε secundum potentiam etiam secundum tempora iam dicuntur
ad Hiquid Quibus etbis potentiam dicit esse fundamentum ha-
410쪽
Deinde ratione. Primo:Quia quod non est,non potest esse fundamentum relationis realis:sed actio praeterita iam non est , ergo in ea non potest fundati relatio realis huius generis. Secundo:Quia non repugnat Deum separare relationem a subiniecto:si autε fundetur in actione praeterita,repugnabit prorsus ergo non fundatur in ea. Probatur minor: luia impossibile est actionem praeteritam non fuisse;ergo impossibile etiam erit, non genuisse eum,qui iam genuit,atque adeo non habere relationem ad genitum actu existentem. Secunda opinio est , huic opposita , Relationes huius generis non fundari in potenii sed actione, is passione. Ita Sotus s. Phycq. 2.art. L. concl. I. Quod etiam probatur testimonio Ari. 3. Meta.c. I s.sic loquentis de fundamento harum relationum. Sie enim pater quoque
iiij pater dicitur, hae enim feeitnae illud passum quid est.
Et etiam ratione. Prim6ἰ Quia illud est fundamentum relatio- rianis,quo posito, etiam si caetera nota ponantur, relatio ponitur, &quo sublato,etiam si permaneant caetera,non consurgit, aut non permanet relatio sed talis est actio praeterita: ergo est fundamentum relationis. Minorem probat: quia eo ipso , quod verum est, hominem genuisse,verum est ac necessarium, habere relationem
paternitatis ad filium,& quousque ponatur generatio, etiam si sit
Potentia,& quaecunque alia,non consurgit relatio: ut ex se est manifestum.
Secundo:Relatio agentis in actu,& passum in actu,non fundatur in potentia,sed in actione praesenti:ergo nec relatio paternitatis fundabitur in potentia , sed in actionet praeterita. Euidens est
consequentia.quia Aristot. eodem modo de utraque relatione loquiturin ratio prorsus est eadem. Probatur antecedens:quia agens non dicitur tale a potentia:cum videamus eam multo tempore ab
aliquo haberi,& non vocari agens actu, quousque ab eo procedat actio:ab hac ergo denominatur,& in hac fundatur relatio, quam habet ad passum,& non in potentia. Tertia opinio: Nee actionem , nee potenriam formalem actitιam aut passivam , disie esse fundamentum harum relationum , sed radiem ιem no forma substantiali, aut essentia i s rei aerapta , ex qua praeedit formalis. Hanc sequuntur moderni quidam propter hoc argu.
Relatio non potest dari in subiecto, sine suo fundamento , a quo
sicut accipit entitatem .ita conseruatur in ea:ut sine albedine, non
potest dari similitudo, aut sine quantitate aequalitas: sed si relatio paternitatis fundetur in potentia generatiua , dari poterit in subiecto sine illa: ergo dabitur sne fundamento proprio Probatur minor:quia postqtiam homo genuit, amittere potest potentiam g nerandi vel Deus saltem eam poterit ab eo auferre , vivente filio,& tune dabitur relatio in subiecto,sine proprio fundamento: ne