장음표시 사용
531쪽
Arist. non de solo syllogismo agit, sed etiam de aliis argumentationibus: ut de inductione , enthymemate,& excmplo : quare aliquid his commune,debet esse Osiectum huius operis. Nostra tamen sententia , & magis communis inter expositores huius loci est: supposta distinestione huius operis , a tequenti: neeessario admittenda: cum diuersa sint ea de quibus in utroque agitur : Salum olluimum in communi esse a Lequatum obiectum eius. Quia vel nihil de cineris argumentationibus agit in ea arist. vel si agit aliquid: tum , ut deseruire possunt syllogismo. Id ipsum ratione probatur : Quia adaequatum obiectum scientiae alicuius est:cuius partes ex professo explicat scientia. euius definitionem tradit, cuius passiones probat: sed in hoc opere traduntur partes syllogismi, assignatur definitio eius, & passiones probantur,ut in I .& 1.lib.est manifestum : ergo syllogismus est obiectum huius partis adaequatum. Quod vero Aristo. dicit, propositum sibi esse,asere de demonstratione: solum probat, quod libri sequentes, quasi finis sint . in quem ord matur opus hoc : de quo fine patet,non agi in hoc opere : & ideo neque ad eius obiectum
pertinet. Diuisio totius operi .
3 TN duos libros, aut partes diuiditur opus hoc. In quorum prim 1 vis uuisma, ct partibus eius agit Arist. In secundo de eius pro prietatio us,seu passionibus. quas potestates seu potentias,& impotentias vocat Aristoteles.
Primus autem hic liber, diuiditur in tres partes. In prima quae prooemi j rationem habet,proponit Aristot. materiam totius operis syllogismumque,& partes eius squae sunt propositio is terminus definit. In secunda agit de conuersionibus propositionum. In teT-tia de figuris,& modis syllogismo rum : & de his , quae ad easdem figuras pertinent.
T E X ARISTOTELIS. Primum ieere circa quid γ cuius sit considerarim,quoniam
circa demonstrationem. Breuis expositιo textus.
CAput hoc quasi prooemium est totius operis: in quo rist .in te' dii proponere finem eius, io quem ordinetur, atque etiam Ca, de quibus in eo acturus est.Diuiditur in duas partes.In quatum prima, proposito fine, proponit ea de qui ii agendum est. nopc, propositionein termin lyllogismum i di sectum & impersectusni ἐκ sin-
532쪽
sao Liba. de Friori resistione, p. I.
gula haec definit:ac item diuidit,quae multiplicia sunt: nempe,propositionem & syllogismum. Finem huius operis,asserit esse demonstrationem : quae cum sit potissimum instrumentum Dialectice:ad illam ordinantur omniar remote quidem simplicia;proximo vero propositioncs , & forma syllogisticaese qua in hoc opere agendum est.Forma haec, eo fere modo , quo genus, ordinatur ad constituendam potissimam eius speciem. Definit ergo primo propositionem:quia notior nobis erat,cum de ea iam egerit in lib. de Interprctatione , & definitio eius talis est : Propositio est oratis Urmativa, vel negativa, aliciatus ae aliquo. In qua pro genere ponitur oratio : quae secundum se nihil amrmat, aut negat. Contrahitur autem,per amrmationem,& negationem,tanquam per differentias essentiales: ut I. lib.de Interpretatione diximus:& per has definitur possis,quam per verum,uel falsum:quia in ordine ad syllogismum; ad quem proxime ordinatur: nihil refert; quod vera sit, vel falsa: cum forma syllos istica, tam in falsis quam in veris propositionibus consistere postit: sed necesse est,afirmativam esse, aut negatiuam, ut syllogismo deseruiat.
Diuidit eandem propositionem,duplici diuisione. Prima est,in iuersalem, Partieularem & Indefinitam. Vniuersalis, illa est, cuius subiectum pro omnibus inferioribus sub se contentis , distribuitur:vt omnis homo est animal. Parti uiaru,cuius subiectum assicitur signo particulari ut aliquis homo est animal. indefinita; cuius subiectum est terminus communis,nullo signo effectus, ut homo est animal.De propositione singulari non facit mentionem : quia per se ad artem,vel scientiam,nec ad formam sylloiuiso propositionis est,in Dialectica , o Dem βω- tiuam. Dialectica,eu probabilis,ex qua effcitur probabilis syllogismus:sed quet formam habet interrogationis, in eo qui interrogat: an eo vero,qui syllogismum constituit, soliim est simplex propo-stio probabilis:ut si dieas; Putasne, animal rationale, est definitio hominisλmodum habet interrogationis. Si vero interrogationem auferas, habet modum simplicis propositionis ; ex qua se syllogismus. Alia est propositio Demonbirativa,quae vera debet esse, ac necessaria:& ex utraque potest fieri syllogismus: & ideo propositio stllogistica,utrique communis est. Definit deinde terminum , tali definitione: Terminum voeo in quem resiluitur propositio:τι in pracearum , e, de quo pradicatuν: ut
Definit ladem syllogismum,hae definitione: bllogisimus est oratior in qua positis quibusdam, alterum quid, positis, nν esse is estniingere: est quod
533쪽
Lib. I . de Priori resolutione, p. I. I 2 Ie rubd hae sint In qua definitione,oratio ponitur pro genere:quia
communis est ad omnes argumentationcs,cum quibus in ea conuenit syllogismus : In qua quibusdam positis: hoc est duabus praemissis dispositis snimodo , & figura: vidistinguatur ab exemplos
quod cx una tantum singulari, colligit aliam : ab cnthymcmate, quod ex Vna tantum procedit,quali lupprimens aliam: at fide etiam ab inductione; quae licet cx multas singularibus colligat uniuersale:non tamen dispositis in modo , & fissuras sed solum numeratis. Addit an uermes quod haesunt: ut explicci conclusionem syllogismi, sequi ex virtute praemii larum, sic dii positarum; absque aliquo extrinseco additamento.
Diuidit syllogismum inperfectum. se imposectum. Perfectum esse 'ait,qui nullo indiget, ut appareat necessarius:& tales iunt syllogi sint primae figurae; imperfectum varo, qui reductione quadam in diaget, ad perfectum,ut appareat nece Tarius. Principia tandem per se nota, quibus innititur tota ars syllogistica,duo esse docet, nempe: Diei de omni cui innituntur syllogi linia stirmativi & Diei de nullo,cui innituntur negativi. Et dici de Omm, sic ex Nicat,quando est sumere sub subiecto , de quo non dicatur praedicatui sed minor propositio sumitur sub maiori,quia subiectum eius continetur sub lubiecto eiusden: maioris:ergo euidens est,quod si praedicatum maioris dicitur de subiecto,dicentur etiam de omni contento sub illo : quod colligitur in conclusione : veωstendit hic syllogi sinus. Omne animal est substantia: omnis homo est animal. ergo omnis homo est substantia : in cuius conci sione, praedicatum maioris,quod dicitur maior extremitas, praedicatur de subiecto minoris,quod dicitur extremitas minor,& c OH tinetur sub subiccto eiusdem minoris. Diei aut, m de nullo,tald est. Si praedicatum maioris negatur de subiecto minoris , negabitur etiam de quolibet contento sub eo; de hoc fit in conclusione ut ii dicamus. Nullum animal est lapis: oninis homo est animat: ergo nullas homo est lapis .Euidens est enim, quod si lapis negatur de omni animali in maiori negatur etiam de omni homine, in conclusione,quod sub eo assumptaim fuit tu minori. His autem duobus principiis, Diti de omni, & Diei de nullo , non indiget syllogismus perfectus,ut appareat necessatius sed ut appareat quibus efficacitas eius in nrtatur: δἰ ideo necesse est, ut sciamus eam probare per illa, ut certi simus de ea. Nam si quis eam piobare nesciat,' ut aest reducere formam syllogisticam adlua principia indemonstra bilia non habet scientiam de efficacitate eius. Et idco haec princ b. pia dicuntur, Dici de omni, is de nullo pris isteo olitia in posterioribus sumuntur secundum v critatem , ac nς cessitatem proposHic num : de dicuntur posi/rio, istica, quibus innititur tota ars de O 'st Lucii a. '
534쪽
TE M ARI STO T. Quoniam vero omnis proposivio est aut inesse,aut necessario inesse,
I Mentum Aristo.est explicare modum quo propositiones de inesse γconuertantur Diuiditur autem in duas partes. in prima, diuidit propositionem,in eam,quam vocat de inelse,& aliam,quae vocatur Modalis.In secunda,docet, quonam modo conueItantur propositi nes de inesse: nam de conuersione modalium agit ca. sequenti.
Diuisio est haec: Propositio,alia est, in qua simpliciter praedicatur Vnum ae altero:aut negatur de illo, absque modo aliquo necessario,aut contingenti adiuncto : & haec vocatur propositio δε inesse: quia praedicatum dicitur de subiecto,secundum esse,quod habet in eo,non secundum hunc vel illum modum; quo ei conuenit,videlicet secundum modum necessitatis,aut contingentiar: ut homo est animal. Asia propositio modalis in qua praedicatum dicitur,vel negatur de subiecto, cum aliquo modo necessitatis, aut contingentiae adiuncto:vt homo necessario est animal r paries contingenter est albus. Acturus igitur Arist.de conuersione propositionum , prius agit de conuersione propositionum de inesse,capite prςsenti,quam de conuersione modalist quia propositio de inesse, prior est , dc quasi fundamentum modalis. Propositio de inesse quadruplex est. Vniuersalis negativa, iuer' gs lis affirmativa: Partieularis affirmatiua , ct Panicularis negatiua: quam hoc modo diuidit,quia diuersum modum conuersonis habent assirmativae , negativae : Indesinita vero , eundem modum conuersionis habet,ac particularis. Quatuor igitur assignat regulas ; pro conuersione harum qu tuor propositionum.Primam, pro conuersione Vniuersalis negativa, quam dicit conuerti in seipsam: ut nullus homo est animal, in hanc,nullum animal est homo. Secundam; pro Uniuersali affirmat WHiquam dicit,non conuerti in seipsam hoc est,non in aliam uniuersalem,sed in partem hoc est,in particularem : Vt Omnis homo est animat,in hane,Aliquod animal est homo.Tertiam,pro Pan ruri affirmativa, quam dicit conuerti in seipsam:ut aliquis homo ςst animal ergo aliquod animal est homo. vltimam regulam,pro
Onuerfione Particularis negatiua,cainam dicit nullo modo conuer-pi Vt haec propositio, Aliquod animal non est homo:non conue titur in hane Aliquis homo non est animal.
535쪽
Lib. 1 .de Priori restutione, Cap. a. I 2 3
O Vaedam sivit notanda circa hoc cap. ut melius intelligatur
doctrina Aristo t.primum, Quid tonuersio sit Et licet a pluri-hus sic definiatur, onuersio propositionis est, Transmutatιε pradi-eati in semiectum:tamen insufiiciens est haec definitio:quia conuersio, argumentatio quaedam est , ab una propositione in alteram, Per tiansmutationem extremorum : & bona conuersio illa debet appellari,quae bona consequentia est:quia in ea, repuguat dari antecedens verum,& consequens falsum. Mala vero , in qua id dari potest .m ergo definienda elti conuersio propositionis est, Argumentatio. in qua per transmutationem pradicati in s. ubiectum , eiatigiamus unam propositionem ex altera , ut si sic dicamus , Nullus homo est animat: ergo nullum animal est homo. Transmutatio autem extro morum,sic debet fieri in conuersione, ut non solum non varientur termini, sed nec significatio eorum , nec suppositio, nec distributio.
o C Ecundo notandum est Duplicem esse eonnesonem: una est,ctua per simplicem transmutationem extremorum: a lia , Qua fit per eontrapositionem eorum:& prima,satis per se est manifesta. Secunda vero . sit per transmutationem quidem extremorum , sed additis eis duabus negationibus infinitantibus:& huius conuersonis non est usus,nisi in propositionibus assirmat mis, quia negationes non possunt addi supra alias negationes, sine magna confusione. Vni uersalis igitur affirmativa,conuerti potest in seipsam per contrapositionem, hoc modo. Omnis homo est animat: ergo omne non animal ,est non homo.Et particularis etiam assarmativa: ut aliquis homo est animal ergo aliquod non animast. cst non homo. Huius
autem conuersonis non fecit mentionem Arist. quia non cit proprie conuersio nam cum extremis addantur negationcs , non videntur eadem manere, sed vastari: quod tamcn ad veram conuer fionem necessarium esse diximus: unde non tam est conuertio seiacundum formam propositionis,quam secudum sensum. PI aeterea,
quia ad constitutionem syllogismorum inutilis etiam cst,propter negationes, quibus obscura redditur forma syllogistica. Alii addunt hane c5uarsonem solum posse fieri in terminis existentibus:
quia si non ex istant,dabitur antecedens verum,& consequenS falsum ut patet in hac conuersione: On nis homo est ens ergo omne non ens,est non homo in qua antecedens est verum,& consequens
salsum cum sit propositio assumatiua,de subiecto non supponen- . Mihi tamen videtur, etiam in terminis non existentibus fieri
536쪽
s 14 Lib. r . de Priori resolutione, P. 3.
posse neque unquam dari antecedcias verum , & consequens fassum quare nec datur in eodzm exemplo.Sed negandum est, quod eonsequens iit propositio assirmativa. de subiecto non supponen- te,nam terminus infinitus, etiam de non entibus.& de quibuscunque non existentibus dicitur: ut in i . lib. de interpretatione probauimus quare non emeit propositiones,de subiecto non supponente, sed similes essentialibus, in quibus copula absoluitur a tempore: ideo non est nccellaria existentia extremorum ad luppositionem.
CIrca conuersionem particularis negatiuae,notandum est,s es 1 inon conuerit: quia dari potest aliquando in conuersione eius antecedens verum,& consequens falsuimquod sussicit,ut conue so non sit legitima: cum de ratione conuersionis sit argumentatio: εἴ haec euidenter probetur vitiosa,ex eo tantum, quod semel dari possit antecedens verum,& consequens falsum,in simili forma argumen.Ratio autem fundamentatis,propter quam in tali conuersione,datur antecedens verum,& consequens falsum est i quia fit argumentum a termino non distributo in antecedente , ad eundem distributum in consequente : ut fit manifestum , si dicamus. Aliquod animai,non est homo .ergo Aliquis homo, non est animal. Animal enim non distribuitur in antecedente,cum sit subiectum propositionis particularis : & distribuitur in consequente, cum sit praedicatum propositionis negatiuae. Et ideo,non est bona
Consequentia, a conuersa ad conuertentem mec proinde legitima conuersio,& hoe vult dicere Aristotel. dum particularem negatiuam,non conuerti docet:quia mala conuersio, non est conuersio, sicut mala consequentia,non est consequentia.
TEX. ARISTOTELIS. Eodem autem modo se habebis,is in nerassariis pr potionibus,3cc.
Breuis expositio textus.lNtentum Aristot. in hoc capite est,tradere regulas conuertendi Ixpropositiones modales.Diuiditur autem cap. in duas partes. In prima tradit regulas eonuertendi prostiones de necesse. In secunda eIO,regulas eonuertendi propositiones ae modo contingenti. Pro conuersione igitur Propositionum de necelle , easdem regul S tradit , quas capite praecedenti tradiderat, pro conuersione
PVopositionum de inesse.Prima regula est, seuod uniuersalis nega
537쪽
Lib. i . de Priori resolutione. t p. 3. Sas
tua de neresse conuertitur simpliciter. Quam probat arg. ducente ad impossibile, in terminis non signincantibus. Sed ut melius intelligat uti illud constituimus in terminis significantibus,hoc modo:Si uniuersalis negativa, non conuertitur simpliciter. ergo haec non est bona consequentia: Necesse est nullum hominem elle equum:ergo necesse est,nullum equum esse hominem: poterit ergo dari antecedens verum,& consequens falsum. Sic igitur verum illud antecedens, Necesse est nullum hominem est e equuna:& hoc consequens falsum; Necesse est nullum equum esse hominem:&si hoc consequens falsum est .verum erit istud; Contingit aliquem equum esse nominem: ex quo bene sequitur: ergo contingit aliquem hominem , esse equum ; per conuersionem simpliccm : scd haec est contradictoria primi antecedentis malae convcrsionis; quod concessum est esse verum nempe,Necesse est nullum hominem esse oquum. ergo concedendum est uni serialem negativam de necesse conuerti limpliciteri vel dari duas contradictorias simul
secunda regula est ν Vniuersalem affirmativam de necesse, renue ii in partem et e, particularem affirmativam eonverti simpliciter.
Quam probat simili alio argumento,ducente ad imponibila,quod
non est necessarium repetere.Tertia regula: Particularis negativa deesse non conuertitur. Hanc probat hac ratione : Quia sicut haec
est mala consequentia , Aliquod animal non est homo; ergo aliquis homo non est animal in conuersione particularis negatiuae de inesse et quia datur antecedens verum , & consequens falsum: ita in particulari negativa de necesse ; Aliquod animal non esse hominem,est necesse : ergo aliquem hominem esse animal, non est necesse. In seeunda parte cap. agit de conuersione propositionum de contingenti:quod duobus modis sumi posse ait. Primo, prout est idem, quod possibile:& hoc modo etiam conuenit rebus necessariis:quia si necesse est hominem esse anima hergo etiam cst possibile,& consequenter contingens, mpto contingenti pro pollibili: Sed hanc acceptionem contingentis , impropriam esse docet.
Ideo secundo modo,sumitur proprie,pro eo, quoae potest esse, o, pορε si non esse. Hoe supposito,prima regula est: iluod omnes propositiones de eontingenti,Primo modo,eadem prorbus rariene conuertantur;ae prepositiones de inesse is de modo necesse:quam nec oportet probare,nec exemplis ostendere,csim sit satis manifesta. Secunda regula et omnes propositiones asymatiua de eontingenti,
Seeundo modo aerepto, conuertuntur, etiam ei 'm modin ne ε, ἐ-
uersalis Urmativa in partem : ut contingit omnem hominem esse
538쪽
ris assirmativa simpliciter; ut contingit aliquem hominem esse album. ergo contingit aliquod album esse hominem. Quae etiam regula non probatur ab Arist.quia manifesta est.
Tertia: Vniuersalis negatiua,no=a eonuertitum,panicularis vero nπα-
νιua conuertitur simpliciter r & in hoc disserunt propositiones de contingenti ab omnibus aliis. Hanc regulam probat alia ratione, nisi quia negata uar de modo contingenti proprie sumpto affirmativam habent figuram:quid autem soc sit, statim explicabitur.
Dubium primum circa conuersionem propositionum de necesse.
An vera sit secunda regula emuersionis, uniuersatis affirmativa, is particularis adfirmativa,de necesse. P Rimo agendum est de conuersione propositionum de neeesse ἔ ut x ordinem Arist. sequamur. Deinde de eonuersione propositionum de contingenti: & tandem dicemus , quid sentiendum sit, de propositionibus de possibili,& impossibili. Est ergo primum dubium:
Quia secundum hanc regulam; propositio uniuersalis affirmativa de necesse,conuertitur in particularem , & particularis affirmatiua simpliciter : sed probatur utrumque falsum : quia in utraque conuersione datur antecedens verum,& consequen& falsum: ergo utraque est mala conuersio. Probatur antecedens in his : Necelle est omnem grammaticum esse hominem:ergo necesse est aliquem hominem esse grammaticum:& rursus,Necesse est aliquem grammaticum esse hominem: ergo necesse est aliquem hominem esse grammaticum. Aliqui respondent has propositiones modales, duobus modis sumi posse. Primo in sensu composito: ita ut significatio modia adat supra totum illud concretum ; ut compositum ex homine,& grammatica:& sensus sit,Necesse est omne quod necessario est grammaticum esse hominem : & tunc antecedens est falsum, sicut & consequens : quare non probatur malam esse conuersionem.Si vero sumantur in sensita diuise: ita ut modus non componat grammaticam cum homine,sed naturae suae relinquat: verbi gratia, si talis sensus sit. Omnem grammaticum,non posse non esse hominem,non possunt conuerti i uxta traditas regulas.quas solum in sensu composio intellexit Arist. Haec solutio non placuit Villat pandeo in Commentariis huius capitis: quia vere diminuta est. Nam cum in utroque sensu possit sumi modum & melius atque frequentius sumatur in sensu diuiso,ut per se est manifestum,
satis diminutus esset Aristot. si regulas conuersionis non assignarer iuxta communem,& magis proprium sesum propositionum.Pr pterea respod et ipse. Veram esse eandem regulam,etiam in exem-
539쪽
Lib. I .de Priori resilutione, p. 3. 3 27
plo allato, si seruetur idem sensus utriusque propositionis. Quod
in conuersone uniuersalis negatiuae probat Videlicet:Necesse est nullum grammaticum esse hominem : ergo necessc est nullum hominem esse grammaticum ; nam utraque in eodem sensu accepta est falsia. Sed haec solutio minus Catisfacit,quam primamam regula non habet difficultatem in conuersione uniuersalis negatiuae,1 ed in so lis assirmativis quae etiam si in eodem sensu accipiantur , necesse est dari aliquando in earum conuersione antccedens verum . Scconsequens fa sum ut exemplum datum probat euidenter. Ideo respondemus:Propositiones de modo Necesse,uniuersaliter loquendo accipiendas esse , supposita existentia extremorum: Vt in eis vera esse possit regula conuersionis tradita ab Aristot ut in exempli argumento,supposito,quod homines , & grammatica sint in rerum natura;tunc verum est antecedens: Necesse est om nem grammaticum esse hominem: quia sensus est, existente ho .mine , & grammatica , necesse est omnem grammaticam esse in homine.Et etiam verum est consequens; Necesse est aliquem hominem esse grammaticum:quia sensus est,homine,& grammatica existentibus in rerum natura, necesse est aliquem hominem esse grammaticum:quamuis non supposta existentia extremorum sed absolute accepta,sine tali suppositione,falsa esset propositio.
An bene probauerit Ari toteles regulas conuersionis propositionum de necesse. Is v Idetur non bene id probasse, propter hoc arg quia non bene V probatur res aliqua per medium minus notum,quam ipsa sit: sed Aristotel. probauit regulas conuertendi propositiones de necesse,per conuersionem particularis de contingenti, de qua nihil adhuc dixerat: ergo inimis bene id probauit. Minor patet ex litera Aristotelis. Respondetur,quod si bene intelligatur ratio Aristotelis,non utitur conuersione propositionis de modo contingenti, sed propositionis de inesse: ex qua postea colligit, propositioncinparticularem de contingenti hoc modo : Si non conuertitur sim.pliciter uniuersalis negativa de necesse: ergo potest dati antecedens verum , & consequens falsum e sit ergo verum hoc antecedens Necesse est nullum hominem esse equum:&consequens falsum , Necesse est nullum equum esse hominem. Et si hoc conse. quens falsum est,bene sequitur ex eo veram esse hanc propositionemContingit aliquem equum esse hominem. quae est eius contradictoria. Et quia contis gens, sumptum non possibili, significat id,quod potest esse ex propositione particulari de contingeti, hoc modo
540쪽
s 18 Lib. l .de Priori resolutione, p. I.
modo sumpto,infert Aristotcl. propositionem particularem de inesse, per illam regulam, Possibili posito in esse nullum sequitur in- conueniens hoc modo: Contingit aliquem equum esse hominem: ponatur ergo inesse: Qubd aliquis equus sit homo:& tunc propo- 4stio haec de inesse, Aliquis equus est homo,conuertitur simpliciter in hanc: ergo aliquis homo est equus,per regulas conuertendi prΟ- positiones de inesse iam traditas cap. praecedenti: ex qua colligit hanc modalem de con ingenti pro possibilL Contingit aliquem hominem esse equum : quia ex propositione de inesse euidenter colligitur propolitio de possibili: sicut ex actu,colligitur bene potentia. Et haec ultima cst contradictoria illius antecedentis malae conuersionis,quod verum esse concedebatu videlicet.Necesse est nullum hominem esse equum : & ideo colligit duas contradustorias simul esse veras , sine ulla conuersione propositionis de contingenti, per solam conuersionem propositionis de ineste , & per regulam contradictoriae oppositionis,traditam lib.a.de luterpretatione,qubd si una est falsa,altera debet esse vera:& quod propositianes de necesse ,habeant oppositionem cum propositionibus de contingenti,etiam sumpto pro possibili modo,quo explicatur. Circa conuersionem propositioniam de miao contingenti, Primum notabiIe. Duobus modis docuit Aristotes.sumi contingens. Primo, Improprie.Secundo Proprie. Improprie quidem pro possibili;& ita sumpto, eisdem modis conuerti propositiones eius, ac conuertuntur propositiones de necesse & eisdem argumentis probandae sitnt, arque etiam , ut regulae verae possint, intelligi debent propositiones,supposita existentia extremorum:ut dictum est in eisdem propositionibus de necesse. Et tandem in conuersione omnium mO dalium intelligendum est solum agere ristot.de propositionibus de modo affirmato: sed variatis ex parte dicti, secundum quantitatem & qualitatem. Hoc est de uniuersalibus,& particularibus, aL. firmativis,& negati ui S.
Circa propositiones vero de contingenti, secundo modo sura pt O , notandum est , omnes propositiones eim epicere sensum cst Diatiuum I ut haec propositio e Contingit hominem esse album, essicit hunc sensum, Possibile est hominem esse album , & hominem non esse album: sicque de reliquis. cuius ratio euiden S esr,u'gnificatio ipsius modi, qua est rem posse esse, & posse non esse:&Propterea contingens hoc modo sumptum , vocatur ad virum ibbet, quasi utrumque patrem possibilem significet. Vnde sequitur φη assirmativa inferri negativam ; & ex negatiua , assirmativam-