장음표시 사용
611쪽
stratio illa non procedit de hac luna,& de hoc 1 ole , ut singularibus, sed secundum rationem communem,& s pecificam,aut genericam eorum:quam constat multis possibilibus esse communem: nam plures possunt Ies plures etiam lunae a Deo fieri .Licet erago contingens sit, quod Sol iste,& haec Luna, ad talem punctum. Perueniant,tamen quod Soli,& Lunae,ut sic conueniat,non est co-
tingens, sed necessarium. Sed haec etiam solutio , aut nihil dicit, aut non est mimis falsa quam praecedens. Quod ita probo : quia vel ad talem punctum peruenire,& eclipsari, accipiuntur secundum actum , vel secundum potentiam , si secundum actum , eo ipso quod sunt praedicata accidentalia, & contingentia, respectu horum indiuiduorum,cuidenter probatur esse accidentalia respe- , ctu speciei:nam si albedo contingenter inest Petro,euidenter sequitur contingenter inesse homini & animali: ergo si pr dicata illa contingenter in sunt isti soli, & huic Lunae: contingenter etiaconuenire debent soli,& Iunt,sub ratione communi, aut speeificaaeceptis. Et praeterea effectus per se non solum in communi, sed etiam in singulari praedicatur per se , & necessario de sua causa, etiam in singulari, & actu accepta; ut ostendunt propositiones ista Iugulatus interiit:AEdificator aedificat. Nostra igitur sententia duo asserit.Primu Demonstrationem illam,per se primo procedere de sole,& luna secundum rationem communem: vel certe de communi ipsa ratione , & specifica. Nihilomiuus etiam de hoc sole& hac luna. per applicationem. Quc madmodum passio demonstrata de specie , applicari potest ad hoc ,vel illud individuum: ut si de homine demostramus, quod sit risibilis, candem demonstrationem possumus applicane Petro, sumpto pro minori extremitate,ac dicere:Omne animal rationa te est risibile Petrus est animal rationale:ergo Petrus est risibilis. Ita ergo, quod ad talem punctum perueniant sol, & luna, & haec
eclipietur per interpositionem terrae , de ratione corum communi demonstratur ptamo,at per applicationem,de his singularibus. Secundo dicimus : Non secundum potentiam, sed iecundum 'actum demonstrari eclipsim, per actuale in interpositionem terret:& nihilominus utramque propositionein esse per se.Non quidem in primo , aut secundo modo, sed in quarto:& ideo sicut sunt per
se,perseitare caulalitatis,sic etiam sunt necessaliae,necessitate causalitatis. Nam praedic tum, duobus modis potest comparari ad subiectum,vel praedicari de illo, arque ei conuenire,aut secundum
rationem essendi vel inhaeredi aut secundum rationem causandi. Et secundum primam rationem , sumuntur
primi,& secundi modi per se. Iuxta secundamnibus quarti modi. Quia primus , & secundus per se praedicadi,tertius per se essedi,& quartus, per se causandiIut
vero,in propositio- modus, sunt modi
612쪽
doeuit Aristot. Unde intelligitur , quod s propositiones quarti modi accipiamur in ratione praedicandi , nlilla fere erit per se,
sed omnes erunt per accidens : ut patet in his: Iugulatus interiit: AEdificator aedificatactu enim aedificare, accidit plane aedificatori,& de illo praedicatur praedicatione quinti praedicabilis .ut con stat:sed in ratione causandi, per se sunt:quia effectus per se, etiam secundum actum , per se praedicatur de tua causa , actu causante, perseitate causandi.
Ad formam igitur argu. Distinguenda est minor : Q gia solem' δc lunam ad talem punctum peruenire; ut intcrpositio terrae sequatur: per te eis conuenit perseitate causandi: & eodem modo, per se sequitur ex interpositione eclipsis:nam impossibile est rem aliter se habere,quin ex motu horum astrorum sequatur,quod ad talem punctum non perueniam,& ubi per u nerint quod no eueniat eclipsis lunae. Si ergo in ratione causandi sumantur,necessariae sunt propositiones ,& ita sumuntur hie : Si vero in ratione eo sendi vel praedicandi,non sunt necessariς,sed accidentales,& con
tingentes.Uerum non accipiuntur hoc modo. Pro solutione aliorum argumentorum notandum est , propositionem necessariam esse,quae enunciat rem necesi ariam: hoc est,quae non potest aliter se habere. Sed rem esse necessariam,duobus modis contingit:Sim.
pliciter,uel ex suppositione.Necessarium simpliciter , est illud quod ex
propria natura tale est , ut non possit non esse: ut quod homo clanimai,vel rationalis.Necessaria vero ex sensitione , quod ex propria natura potest non esse,aut non esse tale: ut corpus di regare visum,non esse necessarisi secundum naturam corporis , scd contingens:ex suppositione vero . quod sit album , necessarium est Praeterea, necessariumsimpliciter,adhuc triplex. Primum , quod mullo modo potant non esse,sed implieat tantradi Γο-nem.quod non sit, ut hominem esse animal vel rationale.Sccudum, quὸd non pote II non esse , per virtutem naturalem causarum, bene ta-
. men potes per sivernaturalem Denui quod ignis sit calidus,vel homo ni risibilis. Nam per potentiam supernaturalem Dei,separari potest calor ab igne , de risibilitas ab homine. Τertium, quod non
potest non esse per virtutem naturalem causarum, ut plurimum, quam. uis raro po sit per eandem virtutem non esse.
s Et secundum hos quatuor modos necessarij, distinguendi sunt
quatuor alij modi propositionum necessaria ru:dicendumque,demonstrationem debere procedere ex necessariis propositionibus,
uno,uel alio modo sed perfectior erit, si procedat ex propositio. ni s neeessariis simpliciter, quam si solum procedat ex propositionibus necessariis ex suppositione: & perfectissima, si nocedat ex necessariis simplieiter, iuxta primum modum:minus perfecta, si iuxta secandanu pe sectissima vero, si iuxta tertium. Ec ideo
613쪽
cor In Id. r. de Posteriresolui. p. 4.quaest. a.
demonstrationes Philosophiae naturalis , & moralis ἔ ex quibus plures constant propositionibus, quae solum , ut plurimum verae sunt,imperfectissimae censentur:& scientiae ipsis, infimum locum
certitudini inter omnes tenent.
Ex his ergo solutum est secundum , & tertium arg. Nam licet demonstrationes illae, non procedant ex necessariis, simpliciter, tamen procedunt ex talibus ex suppositione : ut ea quae adducitur in secundo argumento: vel si exinecessariis simpliciter, non tamen semper euenientibias, sed ut plurimum tantum. Suffcit autem aliquo modorum istorum, procedere ex necessariis. Et quod sussiciat procedere ex necessariis, ut plurimum euenientibus, docuit expresse Arist.cap. 1 . huius primi libri, & recipiunt id omnes : Quia omnes recipiunt utrasique Philosophiam pro vera scientia:& merito: quia necessarium reputatur,quod ut plurimum euenit,necessitate naturali,aut morali: ergo obiectum scientiae esse potest.Nec est periculum errandi,in tali modo demonstrandi: quia non demonstratur effectum semper euenire , sed ut substat
Virtuti,aut modo operandi causarum:hoc autem deficere non potest: ideo nec erroris periculo se exponit,ita procedens. Quod Voro sussiciat propositiones esse necessarias,ex suppositione, probatur:Quia sic acceptae,non possunt aliter se habere: quare cum in tali processu demonstrandi sic accipiantur,conclusionem euidenter inferunt:quae ut substat praemissis,non potest aliter se habere:& ideo scientifica est,atque necessaria.
An demonstratio disbeas eonstare ex propositionibuε, de omni, per se, is uniuersaliter. TR ia propono argumenta aduersus hos tres terminos, ut eo-irum occasione explicentur singuli. Primum erit, aduersus primum terminum de omni. Quod propositiones singulares , necessariae,atque per se, possunt demonstrationem componere,& tamen non sunt de omni: ergo non omnes propositiones demonstrativae debent esse de omni. Maior satis est per se manifesta, cum in Philosophia demonstretur de Deo,quod sit , & quod sit
Vnus nec solum a posteriori,vel demonstratione, Quia,sed etiam demonstratione Propter quid,demonstrare possumus de eo,quod si aeternus:quia est immutabIlis. Et de Christo Domino demonstrantur plura in Theologia, suppositis principiis fidei quae Omnia non possunt , nisi per propositiones singulares demonstrari. Nam cum Deus & Christus sint termini singulares , non possunt cx eis fieri, nisi propositiones singulares. Minor vero , quod tales propositiones no sint de omni,euidens est,cum repugnet propositionem esse de omni,& non esse uniuersale : quo modo enim
614쪽
in propositione singulari conuenire potest praedicatum , cuilibeς contento sub subiecto , & pro quolibet tempore, c.m nihil sub subiecto singulari contineatur3 Secundum arg. Contra primum ct sicundum modum persee. hac ratione:Primus modus per se est, quando praedicatum est definitio aut pars definitionis subiecti: ergo haec propositio,Risibile est homo,& similes erunt in secundo modo,per se, quod est falsum: quia indirectet sunt,& ex quibus demonstrationea saltem propter quid , non possunt componi. Praeterea,secundus modus per se est, quando subiectum pertinet ad definitionem praedicati :sed omnia accidentia definiuntur per subiectum aliquo modo, cum habeant intrinsecum ordinem aptitudinalis inhaerentiat ad illud, qui non potest explicari, nisi posito eodem subiecto in definitione accidentium : ergo omnia accidentia praedicabuntur de subiectis , infecundo modo per se. Et ita ,haec propositio,corpus est album , α
similes,erut in secundo modo : cum album definiatur per corpus, quod tamen patet esse falsum : Quia omnes sunt accidentales, α contingentes , ex quibus demonstratione componi repugnataergo se dus modus perse,falsus est,& ad demonstratione ineptus.
Tertium argum. est confra modum vniuersaliter . quem sic e
ponit Aristot. Tniuersaliter dieitur pradicatum de subiectos ei eonueniat secundum quod ipsum: lioc est,secsidum rationem propriam, vel ut tale est : quod patet non habere , nisi conuertatur cum cor ergo nulla propositio supe toris praedicati, quales sunt istae, Homo est animal, Homo est corpus,erunt uniuersales : sed constat esse has in primo modo per se, & ex eis posse demonstrationem Propter quid componi: ergo modus uniuersaliter diminutus est, non comprehendens omnes propositiones , ex quibus perfectissima demonstratio potest procedere.
I x Circa ordinem horum trium terminorum,D.Tho.ca. praesenti,& cum eo Sotus,& iam fere omnes modernisesserunt,ita se habere, tanquam pradicata superiora . ct inferiora : ita ut Vniuersaliter sit inferior caeteris , & post ipsum sequatur Perse : tandem De omni. Itaque se habent hoc modo,sicut Homo,Animal,& Vivens. Nam
quidquid dicitur uniuersaliter,est per se,& de omni: & quidquid est per se,est etiam de omnimon tamen quidquid est de omni,est per se,nec omne per se est uniuersaliter.Quod colligitur ex Arist. definiente Vniuersaliter, quo is de omni, re per se: ct quοή conueniat pradicatum subiecta , serendum quod ipsium vel Vt tale est, quibus apertὸ satis significat. Per se, aliquid addere supra Vniueti liter: sicut Vniuersaliter, aliquid addit supaa per se , & De omni: quod non potest esse verum , nisi tanquam quid superius, & in- Arius se habeant, modo explicato. Et haec est vera sententia, retenenda.
615쪽
Licet contrarium teneat Toletus, quantum ad modum Per se,& De omni: amrmans plures propositiones esse. per se, quae non iunt de omni: ut hominem esse grammaticum,est in secundo m do,per se,& non est de omni:cum non conueniat omni homini actu habere grammaticam. Nam de aptitudine, euidens est conuenire omnibus;& curuitas etiam conuenit naso, Per se, non tamen omnL Falsum cst enim, quod propositiones istae sint per se. Nam neque grammatica, proxime ac per se definitur per hominem, sicut nec reliquae scientiae,aut artes:neque curuitas definitur per nasum adaequale & per se : cum constet aliis etiam subiectis conuenire eam posse,praeter nasum , & hominem: unde ad quintum praedicabile pertinent similes propositiones , tanquam pure
Circa terminum, De omni, notandu est, cum D.Tho. Ieist. y.ho- I rum Commentar. Themistio cap. s. suae Paraphrasis, & Soto , e.
praesenti. Quod dici de omni;duplex est , Prioristieum is Posterio-rsicum. Prioristicum vocatui in eo sensu , quo adducitur ab Arist. in lib.priorum; & a Nummulistis in .lib. Summularum, & significatio eius est et quod nihil sit sumere sub subiecti,,de quo non dicatur Praedicatum, non quidem secundum veritatem propositionis,sed secundum modum enunciandi. Nam ad formam syllogisticam impertinens est,quod propositiones sint verae, vel falsae,&solum per se requiritur forma aut modus enunciandi uniuersaliscex quo habetur ; ut si praedicatum dicitur de subiecto distributo, necesse sit dici de quolibet assumpto sub eo : cu pro omnibus dioxribuatur. Dici vero de omni, Pa Ieriorinicum vocatur, in eo sensu, quo adducitur ab Arist. in hoc opere,nempe in ordine ad demonstrationem: quae cum ex veris propositionibus costare debeat, necesse est , ut Praedicatum de omni, dicatur de quolibet contento sub subiecto:non solum secundum modum enunciandi,sed etiam secundum veritatem propositionis. Et in eodem sensu accipiendum est. Dici de nul/orde quo non fecit mentionem Aristot.in hoc
cap.quia fac de intelligi potest, idem esse in propostionibus negativis, praedicatum negari de omni stibiecto, ac in assirm tiuis dici. unde negatiuae omnes propositiones, in quibus praedicatum negatur de omni subiecto , & quolibet contento sub eo , & proqVolibet tempore,etiam sunt de omni modo negativo. Ci ea terminum Per semotanda est ratio, propter quam , in qu tuor modos diuiditur ab Arist ita ut nec sint plures , nec paucio-ies: &est haec: Res de qua aliquid demonstramus,quatuor tatu i potest habere considerationes. Primam , υτ est in se, is per se. Secundam , In ordine ad predicata assentiati a. Tertiam, In ordina μή proprim passiones. Quartam , In ordine ad yrapriam operatio- em, cuius es causa per se. Et prima consideratio constituit
616쪽
tertium modum,qui non est praedicandi ,sed essendi. Secunda consideratio. constituit primam : & Tertia constituit secundum:qui sunt moὸi praedicandi: Quarta vero,constituit quartum qui nec est modus essendi, nec praedicandi,sed per se caulandi. De termino vero, iuersaliter dicemus quaestione sequenti. . His i uppolitis:Sententia Arist. est,quain sequuntur omnes expositores : aeuod omnis demonstrario Propter quid, debet constare propositionibus, de omni, is perbe sed non omnis debet constare propositionibus , qua sint uniuersaliter: sed sislum perfectis ima infer has, illa, inquam , quae procedit ex causa adaequata conuertibili cum effectu , de via umque probari potest efficaciter. Primum quidem
hoc a I g. Omnis demonstratio debet procedere ex necessariis,ut ali eruit,& probauit Arist. in principio huius ca. sed omnis propositio ne- cenaria,debet esse aliquo modo de omni,atque etiam per se. ergo omnis demonstratio debet constare propositionibus de omni, &per se. Quod vero non omnis demonstratio Propter quid, procedere debeat ex propositionibus, in quibus praedicatum dicatur uniuersaliter de subimsto, in sequentibus erit manifestum. y1 Circa solutionem primi arg. Distinguenia sunt diuersa singularia e nam quaedam sunt, in quibus indiuidualis disserentia non distinguitur a specifica; ut plures tenent de Angelis : vel certe a praedicatis essentialibus ; ut in Deo: in quo sicut esse , & essentia, non distinguuntur ;cadem ratione , nec distinguuntur praedicata essentialia ab indiuidualibus. Alia sunt singularia. in quibus certum est distingui indiuidualem disserentiam aliquo modo, a specifica, cum indiuidua multiplicentur sub eadem specie. Sic autem& in Angelis etia apud alios distinguitur:& in his indiuiduis , in quibus non distinguitur, dantur propositiones singulares , quae sint per se,& ex quibus demonstratio coponi potest:& istae aequi-
ualent uniuersalibus,quia essentiales sunt; & si plura darentur indiuidua illius essentiae , essent de praedicato communi. Unde virtutd saltem sunt de omni: & hoc sum cit, ut verum sit, omnem propositionem demonstrativam esse de omni. In indiuiduis vero,
in quibus disserentia indiuidualis distinguitur a lpecifica , nulla potest dari propositio , ex qua possit fieri demonstratio propter quid: quia de his indiuiduis , sub ratione talium indiuiduorum
acceptis ; ut de Petro; ut Petrus est, non potest dari de monstratio, nec scientia propter quid: Vt expresse docet Arist. . lib. Meta.cap. 24.& pluribus aliis locis.Εt D.Thom.quaest. s.de potentia, art. .ad I.& i .p. q. 29. art. I. ad F. negat singularia posse desiniri,
& proinde esse obiectum scientiae; quia deqnitio est medium demonstrationis, & scientiae. Vnde sequitur,nec in his dari propositionem, quae proprie sit, per se , neque de omni: sed dum ali quid demonstratur de eis , demonstratione propter quid solum
617쪽
In liki de Posterini resolutione, p. 2.qua Τ.2.
demonstrantur passiones communes speciei, per essentiam quoque communem:& hoc est de illis demonstrari in quantum participant naturam speciei,non ratione differentiae indiuidualis:&est quasi applicatio scientiae de specie , ad illa. Et hoc modo demonstrantur in Theologia de Christo , passiones hominis:& etiadiuina attributa , & proprietates, inquantum habet utranque naturam, Diuinam & Humanam,quasi per applicationem scientiae .
de Deo , & homine , illi personae , illique indiuiduo esse habenti .
utranque naturam.Et hoc esse verum, ostendunt demonstrationesipis: quod certe, non est dari scientiam , vel demonstrationem, propter quid,de singulari naturae corruptibilis; ut talis, sed ut habente naturam specificam , vel etiam simul diuinam, de qua vela scientia esse potest,ut explicatum est. De his tamen indiuiduis potest dari scientia a posteriori,quae vocatur scientia , , atque etiam demonstratio , aeuia : ex effectibus per experientiam cognitis procedens: & ideo tam scientia ipsa, quam demonstratio Ex erimentalis vocatur. Qualis de Petro daretur, etiam si de homine nullam sciεtiam a priori habellemus : quia per experientiam cognoscimus,Petrum, & Ioannem esse capaces disciplinae :& consequenter, per eandem experien- .
tiam, quod homo sit capax disciplinae, quod admirativus,atque risibilis:talem ergo demonstrationem postumus costituere de Petro:Omne illud,quod assequitur notitia alicuius rei,est capax disciplinae:Petrus consequitur notitiam huius,aut illius rei:erso est capax disciplinae,& etiam Quidquid admiratur,est admiratiiuum Petrus admiratur:ergo est admirativus. Et pariter probare possumus,quod sit risibilis, & rationalis. Sed demonstrationes istae ni mis sunt imperfectae,ut cap. io.ostendit Aristo.Quare non est necessarium constare eas propositionibus per se aut de omni,sed satis est,constare propositionibus utcunque necessariis. Quia hos tres terminos,de omni,per se,& uniuersaliter, tum adduxit Ari. pro demonstrationibus perfectis, quae vocantur propter quid. Et ex his constat solutum esse primum arget Cirea propositianes indirectM , de quibus procedit prima pars se- cundo argum .diuersae sunt opiniones.Prima, Caiet.cap. praesenti, qui dicit , esse perse in seeundo modo , cum conueniat eis ὀefinitio: nam praedicatum est de definitione subiecti;vt in hae:Risibile est homo:aut Rationale est homo. Ali j vero,negant omnino, ullam propositionem in directam esse,per se,aut ex ea posse fieri demostrationem, propter quid. Et hoc mihi videtur probabilius: Quia propositiones indirectae,carent forma, & modo naturali propositionum in quibus praedicatum habet modum formae , subiectum vero modum materiae. In indirectis vero , oppositum videmus,
eum illud habeat locum praedicati: quod vere subiectum est : &ideo
618쪽
In lib. 1 . de Posteriori resilat. Cap. q. rus. 2. 6o
ideo sunt quasi pro positiones contra naturam : ergo non conuenit illis ratio, per se, vel de omni:qui modi cum pro demonstra tionibus Propter quid ,traditi sint ab Aristo. non conueniunt,nisi propositionibus naturalibus, & habentibus vcram formam propositionum : cx quibus demonstratio , propter quid, fieri potest. Nihilominus quandam habent similitudinem cum propositioni bus, per se,& de omni. Ad formam igitur argum. neganda est consequentia:quia desi nitiones horum modorum , praesupponunt rationem directam propositionum: unde sensus eorum est , primus modus per se est, quando praedicatum pertinet ad definitionem subiecti, directae propositionis : & secundus , quando subiectum directae propositionis, pertinet ad definitionem praedicati. Ad aliam partem eiusdem arg neganda est consequentia, quod omne aeridens pradicetur de subiecto, insecundo mori per se : quia modi,per se, praesupponunt propositionem necessariam, sicut dixi mus modo , praesupponere propositionem directam. Vnde sensu, definitionis secundi modi perse,est ἱ Secundus modus,per se, est quando subiectum pertinet ad definitionem predicari,in propos. tione necessaria.Ita sentiunt communiter expositores,c. praesenti, praesertim Sotias,& Caiet.& colligitur ex Arist. qui priusqua defiant uisset modos per se, probauit aemonstrationem procedere ex necessariis: & explicatis primo & secundo modo per se , subdit: is Caetera omnia esse accidentia quasi praesupponens , hos modos non reperiri, nisi in propositionibus necessarii S.Cap.etiam 6.huius libri,docet expresse,qubd, ea quae conueniunt, per se, his mota dis , necessario conueniunt. Falsum est ergo , & superius a nobis refutatum,quod Toletus asserit, Suasdam propositiones accidentales, esse in secundo modo perse. Ad formam igitur arg. Concesso antecedente,neganda est con sequentia,quod accidens praedicetur de subiecto,in secundo mo domon enim satis est, quod ad definitionem accidentis pertineat subiectum ; ut praedicetur de illo : sed requiritur , quod neces
satio ei conueniat,& non contingenter,Vel pure accidentaliter. Ad tertium arg. Concedimus, non omnem demonstrationem
propter quid, constare propositionibus,in quibus praedicatum di eatui de Abiecto uniuersaliter: sed sobim perfectissimam , quae procedit ex causis adaequatis, S conuertibilibus cum effectibu, ut in sequentibus constabit.
Luidnam signi eetur ριν terminum uniuersiliter , ct an renueniae prostionibuε superiarum,vel solum his qua fumis terminis sonuertibilibuὸ Cirea
619쪽
so 8 In lib. 3 Ae Poueteriori resolui. CV. . quasi . 3.
Grea primum,quod quaerit titulus quaestionis, notandum est iuersale duobus modis sumi. Primo, tir est Rodus subiecti, 'ratione cuius constituitur propositio uniuersaIis:Vt omnis homo est animal. Secundo , Ut est modus pradicati, constituentis propositionem de praedicato communi , aut uniuersali. Certum est autem , non sumi hoc loco ab Arist. ut est modus subiecti,sed praedicati : cum accipiatur comparatione subiecti. Sed adhuc , ut est modus Praedicati, dupliciter sumitur. Commun quidem ratione; pro quolibet pr dicato multis communi,in qua acceptione sumitur a Porphyrio in praedicabilibus:& definitur ab Aristot. quod sit emtim in multis. 2. lib. te interpretatione. Sed in arte posterioristica, specialius accipitur non pro quolibet praedicato multi. communi , sed soli im pro eo , quod conuenit subiecto, siecundum quod sum, vel primo. Quale est praedicatum huius propositionis,Homo est rationalis: Ss in hac acceptione sumitur ab Aristotele capis praesenti atque in titulo quaestionis. Quo supposito, quaerit secundo : An conueniat pνοpositionibus depradicato eommuni , pertinente ad essentiam rem, ita ut omnes propositiooes, in quibus praedicatur genus proximum de specie, sint uniuersaliten vel solum illae , in quibus praedicatum conuenit per
se subiecto,& cum eo conuertitur Prima opinio asserit: Idem esse uniuersaliter conuenire pradica- Lorum subieeto , quod conuenire ei, per se primo atque immi diate : &ideo praedicationes generis,lales esse. Ita Ferr. 2. lib.contra gentes, P. I s.&Sotus cap. praesenti,qu unica. Probant testimonio Arist.
cap praesenti: ubi sic ait: Per se autem secundum quοι ipsum, idem ; ut per se , linea inest punctum , , rectum. Sed propositio, in qua praedicatur genus proximum de specie, est per se : ergo erit etiam secundum quod ipsum .Et secundum quod ipsum,est idem,
quod uniuersaliter : ut idemmet Aristo t. docet explicans,quid sit uniuersaliteCorgo erit etiam uniuersaliter. Et ide afferit D. Tho. a libaeotra gentes,cap. t F. ubi praedicatum,quod ita conuenit per se alicui:ut non conueniat ei per aliquam causam, sed immediate, Se per se : docet conuenire secundum quod ipsum:&ideo uniuersaliter. Sic autem conuenire animal homini, patet , ergo sentit D.Thom .conuenire uniuersaliter. Probant deinde ratione: Quia idem est , praedicatum conuenire subiecto uniuersaliter, ac ei conuenire primo , vel secum-dsim quod ipsum: nempe', ut Gile est, aut non per aliud : sed tota definitio conuenit speciei, ut tali, & non per aliud medium , sed immediate : quod est conuenire ei yrimo: ergo conuenit ei Vniuersaliter:& e consequenti,quaelibet pars definitionis uniuersaliter conueniet:at altera est genus: rgo,&c.
Secunda opinio, est expressa D. Thom. afferentis, illud solkm in
620쪽
tra istatum conuenire uniuersalirer,quod non exti kii subiectum Ged peν se ei conuenit, is cum eo conuιrtitur. Verba cius sunt: Impossibile,aliquod unum duobus conuenire, is utrique saeundum quod ψ1um : quod enim de aliquo secundum quod V um dicitur, ipsum non excedit: μι thabere tres angulos aquales duobu3 rectM , non excedit Diangrelum, de quo pradicatur , sed est idem conuertibiliter. 3 c. Ita etiam Albertus Magnus, i lib.Pos criorum,tractatu 2. cap. II. V ne tus,ca1 tanus, Toletus,& moderni omnes. Et haec est: vet a sententia, & rc-nenda.
21 Piobatur testimonio Arist qui explicans terminum. Vniuersaliter,docuit expresse, aliquid addere uniuersaliter , supra duos alios terminos, nempe de omni & per se: ergo sentit non sufficere,quod sit praedicatum per se,in primo aut secundo modo ut dicatur uni uertaliter. Asserit praeterea, addere supra terminum,de omni i& pcrse,quod conueniat subiecto, secundum quod ipsum vel ut tale est: sed genus proximum, non conuenit se ciet , ut talis est , cum sit commune caeteris speciebus: ergo non conueniet ci secundhina quod ipsum, nec uniuei latiter.' Probatur etiam ratione: Quia praedicatum conden ire subiecto, secundum quod ipsum,est contrenire ei,ut tale est, quod expresse docet Arist.& concedunt aduersari j: sed animal non conuenit homini , ut talis est : ergo neque secundum quod ipsum. Probatur minor, homo, ut talis est,distinguitur ab equo , & leone , ac caeteris i peciebus : At per genus animalis non distinguitur ab eis , sed Potius cum eis conuenit : ergo animal non praedicatur de homine, ut talis est, atque adeo nec secundum quod ipsum , nec uni di i uersaliter. Secundo: Nihil conuenit alicui, secundum quedipsum, vel ut tale est, nisi quod est sibi proprium,& non commune aliis : non quod commune est , potius conuenit illi. vi communicat cum eis Gratia exempli , quod conuenit homini,vi talis est,nempe,ut est homo, conuenit illi, ut est tale animal,& non ut habet naturam sensitivam communem caeteris animalibus: sed ut est animal, non est tale animat: ergo animal non conuenit ei ut tale, nec secundum quod ipsum vel uniueis aliter. Itaque nostra sententia duo asserit. Primum est quod ut pra ditatum renueniat Dbiecto uniuersaliter , non requirituν , nee sufficit quod renueniat esespcntialitfr , aui in primo modo per se , vel etiam immediate. Nam bene potest his modis conuenire, & non conuenire uniuersaliter:& ex opposito , bene potest conuenire in secun/o modo , & non essentialiter , nec immediate , & conuenire uniuersalit pr. Vt, Abstantia conuenit homini essentialiter , & in primo modo per se : & animal etiam immediate : M tamcn neutrum conuenit divniuei saliter: & capacitas disciplinae vel admiratio , non conue viunt homini his modis, nilolominus ei conueniunt uniuersaliter fle