Francisci Xaverii Patritii e Societate Iesu In Ioannem commentarium

141쪽

lT Venit itaque Iesus: ct invenit eum quattuor dies iam in monumento habentem. 18 Erat autem Bethania iuxta Ierosolymam quasi stadiis quindecim.)19 Multi autem ex Iudaeis venerant ad Martham, et Mariam, ut consolarentur cas de fratre suo. 20 Martha ergo ut audivit quia Iesus Venit, O eurrit illi: Maria autem domi sedebat. 21 Dixit ergo Martha ad Iesum: Domine, si suisses hic, frater meus non fuisset mortuus: 22 Sed et nunc scio quia quaecumque Pop0See ris a Deo, dabit tibi Deus. 23 Dieit illi Iesus: Resurget frater tuus. 24 Dicit oi Martha: Scio quia resurget in resurrectione in novissimo dio. 25 Dixit ei Iesus: Ego sum resurrectio, et Vita: qui credit in me, etiam si mortuus fuerit, Vivet: 26 ct omnis, qui vivit, ct credit in me, non morietur in aeternum. Credis hoc γ27 Ait illi: Viique Domino, ego credidi, quia tu es Christus filius Dei vivi, qui in hunc mundum venisti. 28 Et cum haec dixisset, abiit, et vocavit Mariam sororem suam silentio, dicens: Magister adest, et vocat te.

29 Illa ut audivit, surgit cito, ut venit ad eum: 30 Nondum enim venerat Iesus in castellum: sed orat adhuc in illo loco, ubi occurrerat ci Martha 3l Iudaei ergo, qui erant cum ea in domo, et Consolabantur cam, cum vidissent Mariam quia cito

142쪽

Surrexit, et exiit, secuti sunt eam dicentos: Quia vadit ad monumentum, ut ploret ibi. 32 Maria ergo, cum venisset ubi crat Iesus, videns cum, cecidit ad podos eius, et dicit ei: Domine, si suisses hic, non esset mortuus frater meus. 33 Iesus ergo, ut vidit eam plorantem, et Iudaeos, qui venerant cum ea, plorantes, infremuit spiritu, et turbavit seipsum,3l et dixit: Ubi posuistis oum p Dicunt ei: Domine, veni, et vide. 35 Et Iacrymalus est IeSus. 36 Dixerunt orgo Iudaei: Ecce quomodo amabat eum.

37 Quidam autem ex ipsis dixerunt: Non poterat hic, qui aperuit oculos caeci nati, lacero ut hic

non moreretur 3 38 Iesus ergo rursum fremens in Semetipso, Venit ad monumentum. erat autem spelunca: et lapis superpositus erat ei.

39 Ait Iosus: Τollito lapidem. Dicit ei Martha

soror eius, qui mortuus suerat: Domine, iam laetet, quatriduanus est enim.

40 Dicit ei Iesus: Nonne dixi tibi quoniam si credideris, videbis gloriam Dei γ41 Tulerunt ergo lapidem: Iesus autem elevatis Sursum oculis, dixit: Pater gratias ago tibi quoniam audisti me. 42 ego autem sciebam quia semper me audis, Sed propter populum, qui circumstat, dixi: ut credant quia tu me misisti. Diuiligod by Corale

143쪽

43 Haec cum dixisset, voeo magna clamavit :Laetare veni soraS.

44 Et statim prodiit qui suerat mortuus, ligatus

pedes, et manus institis, et lacies illius sudario orabligata. Dixit eis Iesus: Solvite eum, et sinito abire. 45 Multi orgo ex Iudaeis, qui venerant ad Mariam, et Martham, et viderant quae fecit Iesus, crediderunt in eum. 46 Quidam autem ex ipsis abierunt ad Pharisaeos, et dixerunt eis quae fecit Iesus. 47 Collegerunt ergo Ponti inges et Pharisaei concilium, et dicebant: Quid facimus, quia hic homo multa signa facit p48 Si dimittimus eum sic, omnes credent in eum: et venient Romani, et tollent nostrum locum, et gentem. 49 Vnus autem ex ipsis Caiphas nomine, cum osset ponιisex anni illius, dixit eis: Vos nescitis quii quam , 50 nec cogitatis quia cxpedit vobis ut unus moriatur homo pro populo, et non tota genS Pereat. 51 Hoc autom a sumetipso non dixit: sed cum esset Pontifex anni illius, prophetavit, quod Iesus moriturus erat pro gente, 52 et non tantum pro gente, sed ut filios Dei, qui erant dispersi, congregaret in unum. 53 Ab illo orgo die cogitaverunt ut interfice

rent eum.

5s Iesus ergo iam non in palam ambulabat apud Iudaeos, sed abiit in regionem iuxta desertum,

144쪽

in civitatem, quae dicitur Ephrom, et ibi morabatur cum discipulis. suis. 55 Proximum autem crat Pascha Iudaeorum: et ascenderunt multi Ierosolymam de regione ante Pascha, ut sanctificarent se ipsos. 56 Quaorobant ergo Iesum : et colloquebantur ad invicem, in templo stantes: Quid putatis, quia non venit ad diom sestum p Dederant autem Pontifices, ut Pharisaei mandatum, ut si quis cognoverit ubi sit. indicet, ut apprehendant eum.

COMMENTARIVM . l. Haec non multo post sollemne encaeniorum evenisso apparet ex v. 8. Lege Lib. II do Evangeliis Annot. CXIII. Boihania dista hal ab urbe Hierosolrma stadiis quindecim v. 18, quae sunt duo millia , paullo minus, versus orium in monte Oliveto. Haec Bethania alia est ac illa, cuius Ioannes supra in Io. 1. 28 mominorat; ilom alia ac quae est in Marc. XI, 1, inque Ι.uc. XlX, 29 et XXIV, 50, qua quo Histrosolyma distabal quinque stadiis. Logo Lib. li do Evangoliis Anncii.

CXXXII

v. 2. Ioannes commemorat quod nondum narraverat, sed tamen sciebat nolum iam esse comperiumque o ceteris evangeliis, quippe qui post eoieros ovangelistas scripserit; os

enim id quod legitur in Matili XXVI, 6-13, in Mare. XIV,

3-9, ol in Io. XII, 1-8. Equidem hanc Mariam aliam ess autumo ac mulierem de qua est in I,uc. VII, 37-50, quum ipse Lucas utramque distinguero ac dividere videatur. Consor Luc. X, 38-43. V. 3. Recole quac ann laximus initio capitis lX. v. 4. Νon quod La arus ex hac infirmitate moriturus non essPl, sod quia sui urum erat ut mortuus haud maneret,

145쪽

infirmitato Laram immissa intendebat potissmum, non huius mors esset, sed Christi gloria. - Nola voces Filius Dei ο υἱος

tου θεου iι stylio di Dio I ; item ut Christi gloria sit gloria

Dei. - Per eam ut' αυτης, Per eam gloriam.

v. 6. Illo ipso die, quo hic nuntius Christo perlatus est, Lararus vivere desiit. Nam Christus accepto nuntio mansit in eodem loco duobus diebus. Τertio die Bellianiam venit ii inore sexdecim circiter millium. Quum autem illuc pervenisset, audivit Lagarum quarto ante diem mortuum fuisse uv. 17. 39. v v. 9. 10. Lege quae diximus de Io. I, 39. Christus, quo discipulos securos saceret, hoc simili significavit vivendum sibi etiam esse, necdum obitus sui tempus instare, non ergo timendum, siquid Iudaei in ipsius vitam molirentur. v v. 11 - 13. Aliud est verborum immulationibus uti, aliud mentiri. Ipse Ioannes nos docet quid Christus illo verbo dormit significaverit. v. 15. Dc hoc gaudeo, quod non eram ibi: gaudeo autem

πιer vos, quia, quum inde abessem, Lagari sorores non id precibus suis vincere potuerunt ut fratri sanitalem rest tuerem, eoque mortuo occasio mihi data est ipsum ad vitam revocandi, quo viso miraculo siet υι vos magis atque magis eredatis. Conser v v. 21. 32.

v. 16. Nomen Thomas ta rem hebraicum idem sonat ac graecum Διδυμος Didymus, hoc est qeminus, stem ellus. Hic quoque Τhomas talem sese exhibuit qualem quum audivit Christum revixisse si .

v v. 22-24. Martha non audet aperio Christum rogare, tacite lamen id facit, ut fratrem resuscitet. Christus ambiguo respondet illum resurrecturum. Martha, ut Christum compellat aperto loqui, ait se ire se fratrem resurrecturum in novissimo die.

v v. 25. 26. Ex iis, qui in Christum credunt, alii mortui sunt, alii vivunt. Qui mortui sunt, revivent; qui vivunt, non morientur; nam Christus illis est resurrectio, his vita. Sed dubium esse videtur quanam de vita Christus loquatur, ilὶ Io. XX, 25.

146쪽

cAPUT VIDE civvat 13 utrum de illa quae unius animae propria est, quaeque cari

tate continetur, an quae animae cum corpore communis eSt, sique de hac altera, uirum qua in nunc vivimus, an qua nos

aeternum Duiluros speramus. De hac postrema Christus Ioqui non videtur; certe enim de ea loquitur quam quis nunc vivit quam amittere, ad quam revocari potest. Quominus de naturali vita loqui credatur, obstat i Ilud in aeternum. Sin do illa quae unius animae est propria, quorsum huius mentio, ubi agebatur de homine a mortuis excitando, ac Marthae respondendum erat loquenti de resurrectione quae erit in novissimo die p Εquidem hunc nodum ita , ut dicam , Solvendum esse

putarem.

Ego sum resurrectio eι vita. Christus videlicet, utpote Deus, per suam ipsam essentiam est id ex quo vita nostratum primo datur tum redditur, tum quam anima per se ipsam, tum quam una cum corpore vivit. Lege Io. I, 4, et quae in eo loco disputavimus. Haec Christi verba satis eranto quibus Martha fiduciam conciperet fore ut fratri exspectandus non esset novissimus dies ut e mortuis suscitaretur. Christi igitur responsio non extra propositum vagabatur aut e rabat, sed universe prolata illud quoque complectebatur. Conser v. 40. Ea tamen viam aperuit, qua sermo a Vita naturali

ad illam alteram animae propriam deveniret; ad illam quippe

ea spectant quae sequuntur, sicut apparet ex iis quae annota imus, moxque explicabimus. - Ne Vero perpendero omisetas vim verbi sum a Christo usurpati; quae quanta sit, plenius intelliges ex enarratione verborum Io. V, 25. 26, quam supra habuimus. Itaque illa, Qui eredit in me, etiamsi mortuus fuerit, vivet, significant fore ut, qui credunt in Christum, si sorte accudat ut animae vitam peccando amittant, hanc tamen reciperare possint; quod sine fide fieri non posset, fides namque est iustificationis quasi landamentum, quod Paulus ainprime inculcabat si , sine fide autem impossibile est plueere Deo i2 .

Porro vides ut fides sine caritate esse queat. 1ὶ Rom. III. 28; v, 1; Gal. II, 16; III, 8. 24. V, 5; Philipp. Is , f;Ηebr. XI, T. Conser Rom. III, 30; IV, 5. s; IX, as; X, si Gal. Ill, 11. 26 Col. II, 12; Hebr. X, 28. 2ὶ Hebr. XI, 6.

147쪽

n omnis, qui virit et credit in me, non morietur in aeternum. Nimirum, qui side et caritate praediti sunt, hi in aeternam mortem non incurrent; non quod caritas, sicut Calviniani somniant, neque amitti neque a fide seiungi valeat, quem sen- .sum superior sententia resulat, sed quia nemo aeternum In ritur nisi animae vita prius amissa. - Ecquis vero, nisi Deus, haec de se, ut Christus secit, pronuntiet atque assirmet v. 27. Christus Martham interrogaverat an crederet quae ipse dixerat. At bona mulier, horum sensum minus sorte as-Sequuta, aut, rectene intellexerit, dubia, simplicius, quid do

Iesu ipsa credat, prosiletur, scilicet illud quo, quidquid do

Iesu credendum est, continetur. - Considera συνω litαν quam

praeserunt appellationes filius Dei vini et resurrectio eι vita. Item expende illa qui in hune mundum venisιi; ante igitur, quam veniret in hunc mundum, iam ipso erat filius Dei. v. M. Consor v. 21. Ambae sorores parem querelam iisdem verbis promunt. Haec Vero querela ut modesta, ut simplex, ut nativa, ut apta praesenti animi assectui exprimendo, ut animam ipsam reserens lv. M. Minimc praetereundum illud turbavit se ipsum, d cens Verum hominem Chrystum esse, sed tamen ita ei omnes animi sui assectus subditos esse, ut ne commoveri quidem sine ipsius imperio possent. v. 35. Attende miram horum verborum omphasim; eam senties, si consideres quinam is sit qui lacrimatus dicitur.

v. M. Conser Matth. XXVII, 60; XXVIII, 2 graec. 8; Marc. XV, 46; XVI, 3-5. 8; Luc. XXIV, 3; Io. XX, 5-8.

v. 40. Consor v. 4. Sed quando id dixerat 3 Tunc, inquam,

quum v. 25 ita Martham alloquutus est: Ego sum resurrectio et vita . . . . Credis hoc p s quo horum verborum interpretatio, quam secimus, confirmatur. v. 44. Christus ergo patrem lacile fuerat precatus, D Veratque se iam, quod petebat, ab eo exorasse. Cur vero id professus sit, proque re impetrata gratias patri palam egerit, ipse caussam aperuit in versu insequente. v. 42. Nam huius versus sontentia sic est: Ilaec disi, palantque tibi, pater, quod me precantem exaudieris, gratias egi, non volut qui dubius esse quiverim an precibus meis Diqitigeo by

148쪽

annuere velles, nam sciebam quia semper me audis, sed propter populum qui eiseumstat, ut haec audientes credant quia tu me misisti. Nequo enim Deus annuisset precibus pius qui sese, ut Christus faciebat, a Deo missum praedicaret, nec tamen a Deo missus PSSet.

v. 43. Simplicior et vividior graeca dictio: Λαωρε δευρο Lazare, huc foras Laauro, qua mori J. v. 44. Quaerunt qui potuerit Lagarus foras prodire t

status pedes et manus. Scilicet eadem ratione qua mortuus in Vitam reverti. Tum necesse non est credere ita eius pedes fuisse colligatos, ut neque paucos gressus, saltem difficulter, alternare POSSE t. v. 45. Nota narrationis clausulam. v. 48 Verebantur quippe ne populus, Iesum habens pro Messia, hunc sibi regem erearet. v. 49. De Caipha deque verbis eum esset ponti eae an millius, habes quae togas in Lib. III de Evangeliis Diss. XXVIII. nn. 19. N. 25 et Diss. XLI. n. 14. - Vos nescitis quidquam in

vulgarem sermonem ita verteres: Vol altri non capite niente. v. 51. Lege nostrum lib. I de interpretatione Scripturarum sacrarum n. M. v. 52. Haec utravis ratiotio licet interpreteris; vel ut quae sint pars vaticinii, vel a Ioanne addita ac si dicere vellet vaticinium quidem de Iudaeis editum esse, Christum tamen moriturum fuisse non tantum pro ea gente, eι ceιera. Prima duarum interpretationum alteram praestat procul dubio.

Quinam hi sint, quos Ioannes tilios Dei appellat, disces ex IO. I, 12. 13 equo eius loci enarratione quam supra habuimus. v. M. Ephrem Iudaeae urbs erat proxima desertis huius regionis. Lege Lib. III de Evangeliis Diss. XLVIII. n. 29. Hue Christus secessit haud multis diebus post Lagarum in vitam revocatum. Loge Lib. II de Evangeliis Annot. CXIII. V. M. Proaeimum eraι pascha, non quum Christus Ephremum secessit, quod proxime narratum est, Sed quum, quae statim sequuntur, acciderunt. Lego Lib. II do Evangeliis Anno l. LXIV. CXXX. lino pascha imminebat, sicut apparet ex V. 56.

149쪽

i Iesus ergo ante sex dies Paschao venit Bothaniam, ubi Lazarus fuerat mortuus, quem suscitavit IeSuS. 2 Fecerunt autem ei coenam ibi: ot Marthaministrabat, Lagarus vero unus erat ex discumbentibus cum eo.

3 Maria ergo accepit libram unguenti nardi pistici, pretiosi, et unxit pedes Iesu, et cxtersit pedes eius capillis suis: et domus impleta est ex odore unguenti.

4 Dixit ergo unus ex discipulis eius, Iudas Iscariotes, qui crat eum traditurus: 5 Quare hoc unguentum non vaeniit trecentis denariis, et datum est egenis psi Dixit autem hoc, non quia de egenis pertinebat ad eum, sed quia lar erat, et loculos habens, ea, quae mittebantur, portabat. 7 Dixit ergo Iesus: Sinite illam ut in diem sepulturae meae servet illud. 8 Pauperes enim semper habetis vobiscum: me autem nou semper habetis. 9 Cognovit ergo turba multa ex Iudaeis quia illic est: et venerunt, non propter Iesum tantum, sed ut Lagarum viderent, quem suscitavit a mortuis.10 Cogitaverunt autem principes sacerdotum ut et Lagarum interficerent:

150쪽

11 quia multi propter illum abibant ex Iudaeis,

et credebant in Iesum.12 In crastinum autem turba multa, quae Venerat ad diem sestum, cum audissent quia venit Iesus Ierosolymam: 13 acceperunt ramos palmarum, et proceSSerunt obviam ei, et clamabant: Hosanna, benedictus, qui venit in nomino Domini, Rex Israel. 14 Et invenit Iesus asellum, et sedit super eum, sicut scriptum est: 15 Noli timoro filia Sion : ecce rex tuuS VB- nil sedens super pullum asinae.16 Haec non cognoverunt discipuli eius primum: sed quando glorificatus est Iesus, tunc recordati sunt quia haec erant scripta de eo: et haec fecerunt ei. 17 Testimonium ergo perhibebat turba, quae erat

cum eo quando Lazarum vocavit de monumento , et suscitavit eum a mortuis.18 Propterea et obviam venit ei turba: quia audierunt eum secisse hoc signum.

19 Pharisaei ergo dixerunt ad semetipsos: Videtis quia nihil proficimus ecee mundus totus post eum abiit. 20 Erant autem quidam Gentiles ex his, qui ascenderant ut adorarent in die sesto. 21 Ili orgo accesserunt ad Philippum, qui erat a Bethsaida Galilaeae, et rogabant eum, dicentes: D

mine, Volumus Iesum videre.

22 Vonit Philippus, et dicit Andreae: Arid reas rursum, et Philippus dixerunt Iesu.