Francisci Xaverii Patritii e Societate Iesu In Ioannem commentarium

71쪽

62 iri loANIEM COMMENTA Rivuv. 41. Non accipio, ita ut qui elus iudigeam. v. 43. Quam omnis artisicii expers, quam suo loco, quam secundum naturam haec animadversio lv. 44. Nota superbiam fidei adversantem. v. 46. Christus haec dicens spectabat ad oraculum a Deo

Moysi, a Moyso Israelitis redditum in Deut. XVIII, 15.18 1 .

l ost haeo abiit Iesus trans mare Galilaeae, quod est Tiberiadis: 2 et sequebatur cum multitudo magna, quia Videbant signa, quae faciebat super his, qui infirmabantur.3 Subiit ergo in montem Iesus: et ibi sedebat cum discipulis Suis. 4 Erat autem proximum Pascha dies sestus Iu

5 Cum sublevasset ergo oculos Iesus, et vidisset quia multitudo maxima venit ad eum, dixit ad Philippum: Vndo emomus panes, ut manducent hi γ6 Hoc autem dicebat tentans eum: ipse enim sciebat quid osset facturus.7 Respondit ei Philippus: Ducentorum denariorum panes non sufficiunt eis, ut unusquisque modicum quid accipiat. 8 Dicit ei unus ox discipulis eius, Andreas frater Simonis Potri: 9 Est puer unus hic, qui habet quinque panes

il) Patrit. De interpret. aeripturar. saer. L. II. Quaest. VIII.

72쪽

ordeaceos et duos pisces: sed haec quid sunt inter tantos pl0 Dixit orgo Iesus: Facite homines discum bere. Erat autem foenum multum in loco. Discubu runt ergo viri, numero quasi quinquo millia. 11 Accepit ergo Iesus panes : et cum gratias egisset, distribuit discumbentibus: similiter et ex piscibus quantum Volebant.12 Vt autem impleti sunt, dixit discipulis suis:

Colligito quilo superaverunt fragmenta, ne Pereant.13 Collegerunt ergo, et impleverunt duodecim cophinos fragmentorum ex quinque panibus Ordeaceis, quae superfuerunt his, qui manducaverant.14 Illi orgo homines cum vidissent quod Iesus secerat signum, dicebant: Quia hic est vero propheta, qui Venturus est in mundum.15 Iesus ergo cum cognovisset quia venturi essent ut raperent eum, et sacerent eum regem, sugit iterum in montem ipso soluS.

16 Ut autem sero factum est, descenderunt discipuli eius ad mare.

17 Et cum ascendissent navim, Venerunt transmare in Capharnaum: et tenebrae iam factae erant: et non venerat ad eos Iesus.18 Mare autem, vento magno stante, e X urgebat.19 Cum remigassent ergo quasi stadia viginti

quinque aut triginta, vident Iesum ambulantem supra mare, et proximum navi seri, et timuerunt. 20 illo autem dicit eis: Ego sum, nolite timere. 2l Volucrunt ergo accipere cum in navim: et stati in ianuis fuit nil terram, in quam ibant.

73쪽

22 Altera die, turba, quae Stabat trans mare, Vidit quia navicula alia non erat ibi nisi una, et quia non introisset cum discipulis suis Iesus in navim, sed soli discipuli eius abiissent: 23 aliae vero supervenerunt naves a Tiberiado iuxta locum ubi manducaverant panem, gratias agento Domino. 24 Cum ergo vidisset turba quia Iesus non esset ibi neque discipuli eius, ascenderunt in naviculas, et venerunt Capharnaum quaerentes Iesum. 25 Et eum invenissent eum trans mare , di Xerunt ei: Rabbi, quando huc venisti p26 Respondit eis Iesus, et dixit: Amen, amendico vobis: quaeritis me non quia vidistis signa, sed quia manducastis ex panibus, et Saturati estis.

27 Operamini non cibum, qui perit, sed qui permanet in vitam aeternam, quom Filius hominis dabit vobis. Hunc enim Pater signavit Deus. 28 Dixerunt ergo ad eum: Quid faciemus ut in Peremur opera Dei P29 Respondit Iesus, et dixit eis: Hoc est opus Dei, ut credatis in eum quem misit ille. 30 Dixerunt ergo ei: Quod orgo tu facis signum ut videamus, et credamus tibi γ quid operaris 31 Patres nostri manducaverunt manna in deserto, sicut scriptum est: Panem de caelo dedit eis

manducare.

32 Dixit ergo eis Iosus: Amen, amen dico VO-bis: Non Moyses dedit vobis panem de caelo, sed Pa-ior meus dat vobis panem de caelo verum.

74쪽

33 Panis enim Dei ost, qui de caelo descendit,ot dat vitam mundo. 34 Dixerunt ergo ad eum: Domine, Semper da nobis panem hunc. 35 Dixit autem cis Iesus: Ego sum panis vitae: qui venit ad me, non esuriet: et qui credit in me, non sitiet umquam. 36 Sed dixi vobis quia et vidistis me, et non creditis. 37 Omne, quod dat mihi Pater, ad mo veniet: et eum, qui venit ad me, non eliciam foras: 38 quia descendi de caelo, non ut faciam voluntatem meam, sed voluntatem eius, qui misit me. 39 Haec est autem voluntas eius, qui misit me, Patris: ut omne, quod dedit mihi, non perdam ex eo, sed resuscitem illud in novissimo die. 40 Haec est autem voluntas Patris mei, qui misit me: ut omnis, qui videt Filium, et credit in eum, habeat vitam aeternam, et ego resuScitabo cum in novissimo die.

4l Murmurabant ergo Iudaei do illo, quia dixisset: Ego sum panis vivus, qui de caelo descendi. 42 Et dicebant: Non no hic est Iesus filius I

Seph, cuius nos novimus patrem, et matrem* Quomodo ergo dicit hic: Quia de caelo descondi p43 Respondit ergo Iesus, et dixit eis: Nolito

murmuraro in invicem: 44 nemo potest venire ad me, nisi Pater, qui misit me, traxerit eum: et ego resuscitabo cum in novissimo die.

75쪽

45 Est scriptum in Prophetis: Et erunt omnes docibilos Dei. Omnis, qui audivit a Patre, et didicit, venit ad me. 46 Non quia Patrem vidit quisquam, nisi is, qui est a Deo, hic vidit Patrem. 47 Amen, amen dico vobis: Qui credit in me ,

habet vitam ne ternam. 48 Ego sum panis Vitae. 4 9 Patres vostri manducaverunt manna in deserto, ut mortui sunt. 50 Hic est panis de caelo descendens: ut si quis cx ipso manducaverit, non moriatur.5l Ego sum panis vivus, qui de caelo descendi. 52 Si quis manducaverit ex hoc pane, Vivet in aeternum: et panis, quem ego dabo, caro mea est pro mundi vita. 53 Litigabant ergo Iudaei ad invicem, dicentes: Quomodo potest hic nobis carnem suam dare ad manducandum p54 Dixit ergo eis Iesus: Amen, amen dico VO-bis : Nisi manducaveritis carnem Filii hominis, et biberitis eius sanguinem, non habebitis vitam in vobis. 55 Qui manducat meam carnem, et hibit meum

sanguinem, habet vitam aeternam: et ego resuscitabo oum in novissimo die. 56 Caro enim mea, vere est cibus: et SanguiSmeuS, Vere eSi potus. 57 qui manducat meam carnem, et bibit meum Sanguinem, in me manet, et ego in illo. 58 Sicut misit me vivens Pater, et ego Vivo pro Diuitiam by Cooste

76쪽

CAPUT SEXTUM sirpter Patrem: ut qui manducat me, et ipse vivet propter me.

59 Ilic est panis, qui de caelo descendit. Non sicut manducaverunt patres vestri manna, et mortui sunt. Qui manducat hunc panem, Vivet in aeternum. 60 Haec dixit in synagoga docens, in Caphar

naum.

61 Multi ergo audientes ex discipulis eius, dixerunt: Durus est hic sermo, et quis potest cum audire762 Sciens autem Iesus apud semetipsum quia murmurarent de hoc discipuli eius, dixit eis: Hoc vos Scandalirat 63 Si orgo videritis Filium hominis ascendentem ubi erat prius 364 Spiritus cst, qui vivificat: caro non prodest

quidquam. Verba, quae ego locutus sum vobis, spiritus et vita Sunt.

65 Sed sunt quidam ex vobis, qui non credunt. Sciebat enim ab initio Iesus qui essent non credentes , et quis traditurus esset eum. 66 Et dicebat: Propterea dixi vobis, quia nemo potest venire ad me, nisi fuerit ei datum a Patre meo. 67 Ex hoe multi discipulorum eius abierunt retro: et iam non cum illo ambulabant. 68 Dixit ergo Iesus ad duodecim : Numquid et Vos vultis abire p69 Respondit ergo ei Simon Petrus: Domine, ad quom ibimus p verba vitae aeternae habes. 70 Et nos credidimus, et cognovimus quia tu es

Christus Filius Dei.

77쪽

71 Respondit cis Iesus: Nonne ego Vos duodecimo legi: et ex vobis unus diabolus est p72 Dicebat autem Iudam Simonis Iscariotem: hic

enim erat traditurus eum, cum e SSet unus ex du decim. COMMXXTARlVM v. l. uanium temporis post soli omne scenopegiae Christus

sive Ilio rosolymae sive in alia Iudaeae urho manserit, evangelistae non dicunt; sunt aut in cauSsae cur Cr damus eum,

brevi illic moratum, in Galilaeam ante hiemem rediisso. Logo Lib. II de Evangeliis Annot. LIV seqq. Ioannes hunc reditum haud narrat, sed statim id describit quod paullo ante Proximum pascha accidit prope lacum Tiberiadis. Dε ioco d quo tempore habes quae legas in Lib. II de Evangeliis Anno t. LXXIII et Lib. III Diss. XLII. nn. 5-8; Diss. XLIII. nn. 23 27. - Nomine mari lacus quoque Hebraei designant. ΙΙic Iacus in Veteri Testamento mare vel lacus Ceneroth, Ceneriah, Genesar nomen hahet, in Novo autem Testamento mare Gen sareth vel Tiberiadis, quae urbs fuit ab Herodo Antipa, Herodis rogis filio, in honorem Τiberii Augusti exstrueta in oc-e identali litore lacus. v. 4. Hoc pascha suit an . aer. Vulg. 28, tertium post Christi haptismum, actumque est dio 28 vel 29 mensis mariti. Ioannes, utpote aliis ac Iudaeis scribens, explicat quid pascha sit. v. T. Lege Cavedonium Numismatisa biblica p. 105. v. 10. Viri Aδρες numero quasi quinque millia, Matthaeus

addit: exceptis mulieribus et parvulis; ita ut, qui panes comederunt, suerint sorte non pauciores quam sex hominum millia. v. 14. Nota clausulam narrationis consentaneam Ioannis

78쪽

quae diximus do Io. I, 21 - 25 ot IV, 25.

V. 17. Venerunt; graeco est ηρχουτο veniebant, idque anim- ad Veriere oportet, ne quis putet ea, quae sequuntur, saetaeSSe Postquam navis appulerat Capharnaum. - Iesus iusserat quidem discipulos, sicut Marcus narrat, ascendere navim, uι Pruecederent eum trans fretum ad Bethsaida li , non tamen recta huc navi tendere atquo appollere; nulla ergo Pugna inter utriusque evangelisiac narration m.

V. 19. Ioannes navigandi peritus vel uno intuitu distantias litorum metiri novorat. Consor Io. XXI, 8. Triginta stadia sunt serine IV M. P. Flori orgo ne poterat ut discipuli

e navi inter tenebras noctis Iesum viderent ambulantem sum alitus muris, sicut haec interpretari unus ex illis recentioribus Protestantibus, quom celeri de eodem grege tamquam miraculum suspiciunt ac venorantur, veritus non Psi, ut omne miraculum ab hac historia removere tyv. 21. Illa noluerunt ergo accipere eum in navim idem Valent ac acceperunt; non insolens est apud Ioannem isto

Pleonasmus verbi velle. Conser Io. I, 43; V, 35; VII, 17;VIII, 44. Non ergo, quae sunt in v. 2l, contraria sunt illis quae legimus in Matth. XIV, 32. 33.

v v. 25-59. Hic fornici habitus est in synagoga urbis Capharnaum i v. 60. Eum Pnarravi in Commentatione de Christo pane vitae; quaeque in illa sustus dicta sunt, perstringam in hoc Ioco. En totius sermonis sJno Psin.

SERMONIS EXORDIUM

25 m eum invenissenι eum trans metre, dixerunt ei: Rab. bi, quando huc venistipta Respondit eis Iesus, eι disit: Amen, umen dico vobis: quaeritis me non quia vidistis signa, sed quia manducastis eae panibus, et saturali estis. 1ὶ Nare. VI, 45.

79쪽

N Operamini non cibum, qui perit, sed qui permanet invitam aeternam, quem Filius hominis dabiι vobis. Hune enim Pa ιer signaviι Deus. 28 Dixerunι ergo ad eum: Quid faciemus ut veremur vera Deipta Respondit Iesus, eι dixit eis: Hoc est opus Dei, ut credatis in eum quem misit ille. 30 Diserunt ergo ei: Quod ergo tu facis signum ut videamus, et credamus tibi st quid operuris p 31 Patres nostri mandueaverunι manna in deserto, sieulseriptum est: Panem de caelo dedit eis manducare.

32 Dixit ergo eis Iesus: Amen, amen dico vobis: Non Moyses dedit nobis panem de eaelo, sed Pater meus dat vobis panem de caelo verum. 33 Panis enim Dei est, qui de caelo descendit, et daι nitam mundo. Si Diserunt ergo ad eum: Domine, semper da nobis panem

hunc. 35 Dixit autem eis Iegus: . . .

PROPOS'Io 35 ... Ego sum panis vitae: qui veniι ad me, non esurieι:eι qui crediι in me, non sitiet

umquam.

48 Go sum panis vitae. 49 Patres vestri manducaverunt manna in deserto, eι mor-ιui sunt. 50 me est panis de euelo descendens :uι si quis eae ipso manducaverit. non moriatur.

80쪽

36 Sed dixi vobis quia eι vidistis me, et non erediιis. 3T Omne, quod dat mihi Puter, ad me veniet: et eum, qui Menit ad me, non elisiam foras: 38 quia descendi de caelo , 51 Ego sum panis visus, qui

de caelo deseendi. non ut faciam volunιatem meam, sed volunιatem eius qui misit me.

autem volunιas autem voluntas

eius, qui misit Pasris mei, qui me, Patris: misit me: ut omne, quod ut omnis, qui 52 Si quis manducarerit ea dedit mihi, ut ι Filium, etlhoc pane, eredit in eum,

non perdam eXlhabem uitam ae- vivet in aeternum: es, ternam, sed resuscitem eι ego resuscita- illud in novi Ibo eum in nυ- simo die. dissimo die.eι panis, quem ego dabo , caro mea est pro mundi vita. IUDAEORU OBIEcTATIONES

41 Murmurabunt ergo Iudaei 53 Litigabant eroo Iudaei adde illo, quia diaeisset: 'o sum invicem. dicentes: panis vivus, qui de caelo descendi, 42 et direbant: Nonne hic est Iesus filius Ioseph, cuius uos novimus patrem, et matrem p uomodo ergo dicis hier Ouia Quomodo potest hie nobis carde euelo descendi ' nem suam dure ad munducandum pDiuitigod by Corale