장음표시 사용
91쪽
Compara nunc utrumque Christi responsum, tum quod in prima parto sermonis est, tum quod in altera, et, Siquidem utrumque eadem de re est, de si de inquam, rationem, quaeso, me doce cur Christus, re plenissime declarata in prima parte, dimidio sere plus verborum in huiusmodi m taphoris urgendis impenderit in hac altera. Qui mandueαι hune panem, vivet in aeternum. Conclusio responsionis et secundae partis; de qua conclusione idem dictum puta ac de conclusione primae partis. Sed quam alia ratione hanc conclusisset atque illam primam, si in his ve his postremis nomen panis per metaphoram adhiberetur. Ecquis putet Christum huius metaphorao tenacem adeo fuisse, ut neque in ipso totius sermonis exitu verbis translatis propria substitueret PQui igitur nec caeci sunt, et se communi sensu destitutos profiteri erubescunt, et illam totius sermonis partitionem, quam secimus, accipiant, necesse est, et vel inviti nobis assentiantur, siquidem in prima parte de fide agitur, non possc in altera parte alia de re esse nisi de Christi carno vero comedenda eiusque sanguine vere potando. Quod tamen argumentum sane praevalidum adhibere contra Sacramenta rios ii n
queunt, qui in prima quoque parte Christum de eodem hoc
ipso esu ac potu loquutum esse contendunt. v. 61. Quod durum esse videbatur, certe non ea fiunt de
quibus est in prima parte, quae alias saepe Christus docebat, neque lamen unquam durum quid prae se serre visa sunt, sed illo esus earnis illeque potus sanguinis Christi; haec, inquam, sunt quae quosdam e Christi discipulis impulo runt ut eum desererent v. M. Non ergo Christus ultra poterat metaph rae explicationem disserre, siquidem per metaphoras loquutus
v. 62. Attamen contra lacii. - Nola illud hoe tum in evangelistae narratione, tum in Christi responso. - De verbo γογγυγυσι murmurant tempore praesenti siquid quaeras, lege quae infra dicemus do V. M. v. 63. Christus ergo non modo discipulos non dedocet
sensum in quem ipsius verba acceperant, sed imo hunc tamquam proprium verborum Seusum argumento confirmat. In-
92쪽
non posse eucharistiam, quippe quam osse ii soIum credant qui Christo fidem habent, illud signum osse quod Christus Iudaeis promittebat; nam, inquiunt, ut tali signo auctoritas et fides adiungeretur, alio praeterea signo suisset opus. Ceterum Christus haud dixerat sensile aliquod signum ab ipso datum iri; eucharistiam vero eiusque totam rationem atque ossectus quis non pro certissimo signo habeat quo Christus doctrinis
suis fidem faciat 3 Neque enim hac de re λογtκως et θ ρητως iudicandum, sed ἡθικως et πρακτι κως, utpote de qua Christum
inier Iudaeosque, non philosophorum more, sed familiari se mone agebatur. Quae Christus et Iudaei colloquuti sunt, in pauca conser. Moyses, aiebant hi, fidem sibi conciliavit pano nobis caelitus praebito. Tu vero quid tale praestas 3 Quibus ille: Ego, inquit, signum longo praestantius exhibiturus sum; nam me ipsum vobis comedendum praebebo. Quid, amabo, in his minus aperto dictum minusve opportune 3 Quorsum ergo Itiem de signorum natura ac modo excitemus 3 - Nota in hocvcrsu illa ubi erat prius. v. M. Frustra Sacramentarii sunt qui haec verba nobis
Opponunt, nequo ex his unquam essicient carnem Christi e medendam et sanguinem potandum figurate dici, nisi antea demonstrent verba spiritus et vita sunι tantumdem neque aliud Sonare quam translata sunt, ita ut spiritus et vita idem sit ac metaphora. Christus, quum ait verba, quae loquuιus erat, spiritum et vitam osse, certe non id dicit de vocum sonitu, sed de re quam illis verbis exposuerat. Sensus itaque osteucharistiam spiritum et vitam esse, ipsiusque cucharistiae excellentia et necessitas enuntiatur. Quemadmodum enim spiritus, hoc est anima, hanc vitam, quam Omnes Vi Vimus, Comiinet atque alit, ita eucharistia eam vitam, de qua Christus in hoc sermone loquutus est, ipsaque huius vitae quasi spiritus est atque anima.
v. m. In graeco exemplari pro essent et esseι legitur elotusunt et ἐστιν est; qua de re diximus in Lib. I de Evangeliis c. IV. n. 6. - Animadverte cuiusmodi sit haec scientia, quam Christo Ioannes propriam esse ait.
93쪽
84 is io ΝηEu coMMENTARlVM v. 66. Consor quae diximus do v. 37. Christus ad illa spectat quae dixerat in v. 44. Graece non est παρα του πατρος a patre, sed εκ του πατρος eae paιρος qua loquendi ratione exprimitur doni, do quo agitur, excellentia, ut sit quaedam quasi participatio divinitalis. v. 67. Conser quae annotavimus in v. m. v. 68. Neque tunc, quum discipulorum desectionem vi deret, Christus quidquam dixit quo suspicionem saltem ingereret se per metaphoras loquutulia esse, sed e contrario ipsa hac percontatione proprium verborum suorum sensum confirmavit. v v. 69. 70. Νola Petrum Omnium nomino respondentem , et consor Matth. XVI, 16. Quain simplex et nativa, quam plena Sensu et allac tu haec Petri responsio lv. Tl. His Christus Petrum docet se non sine optima caussa quaesisse an ut ipsi abire venent; simulque Iudam commonefacti. v. 72. Cognomen Iscariotes Iudae laetum est, prout cri
ditur, ab urbo patria Carioth sita in tribu Iudae sit; estquo Iscariotes deductum ab hebraico ΠP P σου vir Cariοιh, sicut Dtob l2ὶ ab mu vir Tob. Talia etiam sunt vir Israel, vir Ephraim, et horum similia.
l ost haec autem ambulabat Iesus in Gali
laeam, non enim volebat in Iudaeam ambulare: quin quaerebant eum Iudaei interficere. 2 Erat autem in proximo dies sestus Iudaeorum, Scenopegia.
94쪽
3 Dixerunt autem ad cum fratres eius: Transi hinc, et vado in Iudaeam, ut et discipuli tui videant opera tua, quae lacis. 4 Nemo quippo in occulto quid facit, et quaerit ipse in palam esse: si haec facis, manifesta tei-
5 Neque enim fratres eius credebant in eum. 6 Dicit ergo eis Iesus: Τempus meum nondum advenit: tempus autem Vestrum Semper est paratum. 7 Non potest mundus odisse vos: me autem
odit: quia ego testimonium perhibeo do illo quod opera eius mala Sunt.
8 Vos ascendito ad diem festum hunc, ego autem non ascendo ad diem festum istum: quia meum tempus nondum impletum est. 9 Ilaec cum dixisset, ipse mansit in Galilaea. 10 Vt autem ascenderunt fratres cius, tunc et ipse ascendit ad diem festum non manifeste, sed quasi in occulto.
11 Iudaei ergo quaerebant cum in die susto, et dicebant: Vbi ost illo pl2 Et murmur multum crat in turba de eo. Quidam enim dicebant: Quia bonus est. Alii autem dicebant: Non, sed seducit turbas. 13 Nemo tamen palam loquebatur de illo propter metum Iudaeorum.14 Iam autem die festo mediante, ascendit Iosus in templum, et docebat.15 Et mirabantur Iudaei, dicentes: Quomodo hic litteras scit, cum non didicerit p
95쪽
16 Respondit Ois Iesus, et dixit: Mea doctrina
non Si mea, Sed eius, qui misit me. 17 Si quis voluerit voluntatem eius lacero: eo-gnoscet de doctrina, utrum ex Deo sit, an ego a me ipso loquar.
18 Qui a semetipso loquitur, gloriam propriam quaerit. qui autem quaerit gloriam eius , qui misit
eum, hic verax est, et iniustitia in illo non est.
19 Nonne Moyses dedit vobis legem: et nemo ex vobis facit legem 20 Quid me quaeritis interficero 7 Respondit tumba, et dixit: Daemonium habes: quis te quaerit interficero 7 21 Respondit Iesus, et dixit eis: Unum opus seci, et Omnes miramini:
22 Propterea Moyses dedit vobis circumcisionem: non quia ex Moyse est, sed ex patribus in et in sa, halo circumciditis hominem. 23 Si circumcisionem accipit homo in sabbato, ut non solvatur lex Moysi: mihi indignamini quia i tum hominem sanum laci in sabbato p24 Nolite iudicare secundum faciem, sed iustum iudicium iudicate. 25 Dicebant ergo quidam ex Ierosolymis: Nonne hic est, quem quaerunt interficero 7 26 Et ecce palam loquitur, et nihil ei dicunt. Numquid vero cognoverunt principes quia hic est Christus p27 Sed hunc scimus unde sit: Christus autem
96쪽
28 Clamabat orgo Iesus in templo docens, et dicens: Et me scitis, et unde sim scitis: et a me ipso non veni, Sed est verus, qui misit me, quem vos nescitiS. 29 Ego scio sum: quia ab ipso sum, et ipse me misit. 30 Quaerebant ergo cum apprehendere: et nemo misit in illum manus, quia nondum venerat h
31 Do turba autem multi crediderunt in eum , ut dicebant: Christus cum venerit, numquid plura signa faciet quam quae hic facit 32 Audierunt Pharisaei turbam murmurantem do illo haec: et miserunt principes et Pharisaei ministros ut apprehenderent eum. 33 Dixit ergo eis Iesus: Adhuc modicum tempus vobiscum sum: et vado ad eum, qui me misit. 34 Quaeretis me, et non invenietis: et ubi ego
35 Dixeruut ergo Iudaei ad semetipsos: Quo hic iturus est, quia non inveniemus eum p numquid in dispersionem Gentium iturus est, et docturus Gentes p36 Quis est hic sermo, quem dixit: Quaeretis me, et non invenietis: et ubi Sum ego, Vos non potestis venire p37 In novissimo autem dio magno sestivitatis stabat Iesus, et clamabat, dicens: Si quis sitit, veniat ad me, et bibat.
38 Qui eredit in me, sicut dicit Scriptura, si
mina de ventre eius fluent aquae vivae. Dissili eo by Cooste
97쪽
39 Hoc autem dixit de Spiritu, quem accepturi orant credentes in eum: nondum enim erat Spiritus datus, quia Iesus nondum erat glorificatus. 40 Ex illa ergo turba cum audissent hos Sermones eius, dicebant: Hic est vere propheta.
4l Alii dicebant: Hic est Christus. Quidam autom dicobant: Numquid a Galilaea venit Christus 7 42 Nonno Seriptura dicit: Quia ex semine David, et do Bethlehem castello, ubi erat David, venit Christus p43 Dissensio itaque facta est in turba propter
44 Quidam autem ex ipsis volebant apprehendere eum: sed nemo misit super eum manus.
45 Venerunt ergo ministri ad Pontifices, et Pharisaeos. Et dixerunt eis illi: Quare non adduxistis illum p46 Responderunt ministri: Numquam sic locutus est homo, sicut hic homo. 47 Responderunt ergo eis Pharisaei: Numquid et vos seducti ostis p48 Numquid ex principibus aliquis credidit in eum, aut ex Pharisaeis p49 sed turba haec, quae non novit legem, maledicti sunt. 50 Dixit Nicodomus ad eos , illo, qui venit ad eum nocte, qui unus erat ex ipsis: 51 Numquid lex nostra iudicat hominem, nisi prius audierit ab ipso, et cognoverit quid faciat γ52 Responderunt, et dixerunt ei: Numquid et tu
98쪽
Galilaeus os p Scrutaro Scripturas, ct vide quia a Galilaea propheta non Surgit. 53 Et reversi sunt unusquisque in domum suam.
C0MMENTARIVM v. 1. Christus hoc anno videtur Hierosolymam non ivisse ad pascha celebrandum. Lege Lib. II de Evangeliis Annot. LXXVII in Λdditament. v. 2. Dies sestus scenopegiae hoc anno 28 aer. vulg. suit die ae septembris. Quae inter huius anni pascha ct scenopegiam Christus egit, Ioannes praeteriit. Lege Lib. II de Evangeliis Anno t. XCI. v. 3. De Christi fratribus diximus supra iij. - Εx hoe loco discimus non omnes Christi discipulos una cum eo suisse, sed horum aliquos in Iudaea degisse, quum ipso in Galilaea versabatur. Conser Io. XIX, 38. 39 coli. III, 1 seqq. et VII,
v. 4. Sensus est: Si cognosci vis, palam omnibus tacito ea quae facis. v. 5. Iis certo exceptis, si qui orant, qui inter apostolos fuerant ad Iocti, ut Iacobus fortasse et Iudas Thaddaeus. v. 6. Christus magna consanguineorum ac discipulorum frequentia comitatus Hierosolymam ingrediens laetio procerum animos ab ipso iam aversos magis contra se concitasset, quod lamen cavere voIebat, quia tempus suum nondum advenerat, illud tempus videlicet quo sponte manibus illorum sese esset iraditurus. At nil tale ipsius consanguineis imminebat. v. T. Ratio die lorum; cur, inquam, Christo, non item suis, periculum ex celebri illo itinere adventuque immineret. V. 8. Quaerunt interpretes quomodo hoc Christi dictum cum facto v. 10 componi queat. Primo itaque animadverte ut 1ὶ In Io. II, 12.
99쪽
90 is IOANNEM eoAMENTARI Mgraeca exemplaria vulgatiora non modo, sed et eodex vatLcanus omnium Vetustissimus pro οὐκ αεαι- non ascendo habeant ρυπω αναεο tuto nondum ascendo. Deinde Christum n quaquam simpliciter negasse se iturum, sed iturum eo modo, quo sui volebant, satis efficitur ex tota narratione, praesertim ex v. 3. 4 comparatis cum v. 10, in quo ipse evangelista videtur Praeoccupasso quod opponitur. Conser verba nemo ... in occulto quid facit, ... manifesta te ipsum mundo, cum verbis non manifeste , sed quasi in oceulto. Τum Christus non dixit se non iturum , sed non ire, quo praesens hora designatur; neque
enim unum atque idem est non ascendo et non ascendam.
V. 13. Pars quippe gentis, ut apparet ex V. 12, eaque non
exigua, sicut colligimus ex Io. III, 26; IV, 1. 45; VI, 2. 14,
eque ceteris evangelistis, etiamtum Christo favebant. v. 14. Graeca sic Suni: της ἐρρτης μεσοι ος sollemni mediante. Lege quae annotavimus in Io. IV, 45. v. 16. Selenita Christi in ipsius divina natura caussam habet, hanc autem naturam Christus aeceptam habet a patre. Doctrina ergo Christi ab ipsius patre est. Lege quae dicemus de Io. XII, M.
v. 17. Quam rem ut ita esse cognoscatis, ad Dei voluntatem Vosmet conformetis, animoque sitis ad eius praecepta facienda bonumque agendum propenso, necesse est. Neque enim SP randum erat e Iudaeis alios in Christum credituros suisse, nisi qui animo sic essent comparati. v. 18. Quanam animi comparatione eos esse oporteret ut rem cognoscerent, Christus Iudaeos docuerat; iam rei cognoscendae indicium suggerit. Reticetur assumptio, quae sic est: Atqui ego non gloriam propriam quaero, sed quaero stl riam eius qui misit me a item conclusio: Ergo a me ipso non loquor, et ver sum. - Animadverte ut Christum virtutem humilitatis dieat signum atque indicium esse ex quo sciri queat an ipse Dei nomine doceat. - Qui a semetipso loquitur, hoc DSt, qui sua placita a se cxcogitata docet; agitur enim de doctrina. Iniustitia hic idem valet atque improbitas pravitasque.
Lege Lib. III de Evangeliis Diss. XV. n. 25.
v. 19. Qui huius et insequentium versuum connexionem cum Superioribus disquirunt, vix quidquam extricant; tum Diuiti
100쪽
cAPUT SEPTluvv Mnecesse non est id facere, sed solum quaerendum quae caussa fuerit cur Christus de iis, quae sequuntur, sermonem instituerit. Itaque meminerimus ut superiore anno, per idem hoc sollemne scenopegiae, quum Christus quemdam aegrotum sanasset die sabbati, Iudaeorum primores consilium iniverint ipsum interficiendi it . Haec caussa fuit cur Christus illo a no neque ad sollemne paschalis Hierosolymam venerit i2 , et ad ipsum hoc sollemne scenopegiae, quod tunc, quum haec loqueretur, agebatur, Ventro una cum suis recusaverit. Lege quae diximus do v. 6. De illis vero Iudaeorum machinali nibus erat sane cur Christus, ut primum occasio data est, cum ipsis expostularet. Quamobrem, ut Hierosolrmam advenit, in medio sollemnis, ad templum adscendit, auditisque hominibus de ipsius doctrina dubitantibus, his primo paucis respondit, continuoque ad illud nefarium consilium venit in ipsum ab urbis primoribus excogitatum. Itaque infit, se quidem ab ipsis calumnia de violata sabbati religione notari, qui tamen totam legem a Moyse ipsis datam negligerent ac perrumperent. V. 20. Grammatice quidem ac Iogice esse deberet: Ouid ergo et ceteras sed istud ergo, expostulationis gravitatem atque ἐνεργειαν enervans, non certe ille adhibeat qui vehementiore animi assectu commotus aliquid eum aliquo expostulat. V. 21. De verbo respondia, recole, quae diximus in Io. V, 17. Christus, neglecta, ut par erat, inurbana atque impia interpellatione, dicere pergit. - Graecum θαυμαpta, aeque ac Iatina mirari, admirari, non semper approbationem rei, quam miramur, sed et improbationem adiunctam sibi habet; tum ea miramur quae laude digna sunt atque eximie placent, tum quae Valde indecora ac vituperanda; hanc alteram significationem illud verbum habet in hoc Ioeo; quod a Chrysostomo
notatum iam est, et apparet ex ipsa orationis materie et contextu. - Omnino assentiendum Theophylacio, qui autumat verbo miramini iungendum illud propterea τουτο 'πιer hoc, quae vox nunc legitur initio insequentis versus. - Facile sentimus haec a Christo ita dici ut ea contra ponat illis nemolli Io. V, 16. 18. 2ὶ ib. VI, 4 eoll. VII, 1. Lege Lib. II de Evang. Annol. LXXVII.