장음표시 사용
181쪽
144 EUSTRATII IN MORALIUM A Rrs T. Otii confidendo excedit audax est:videturq; idem 'uoque esse arrogansarrogantes. meo voeamus, qui ea quae non habent, affectant,ae sibi vendicant. id quod etiam audax facit. rtinidinem quam non habet,sibi arrogans imitari siquidem sortem virum vult, sed non at uuitur:anteuenim pericula inciderint,audacter se gerit. Ubi in ea incurrit,si eum bit nec tolerat,um q3 esse depreheditur:v θρασύδ'ει-,id est timiΡ ax merito apprilai ussit. Cuius exemplo esse possunt barbari,qui apud Homerum cu clamore α tunicitu ingredientes inducunturiinquit enim: IAt Troiana phalanx ingenti filia tumultu Cum magno Pnitu simul,& clamore ruebat: , Non secus,ac volucres,quae cum clangore per auras , Instantes iugiunt imbre,rnam frigidus annus Vrget, ct oceani transmittere coercia cogit Aequora,Pygmeis caedes, ec hesia serentes. ante tempus.n. tumultuare εc clamare,ia' 'abudi,aim audacter se geretis hominis est: sortes vero ante pericula quieti ae taciti sunt
in ipsis asst iculis obeundis fiduciam ac sortitudinem prae se serunt. Id quod Graeci apud
Homerum faciunt. Ita enim canit: Verum parte alia tacitis ingressibus ibat Viribus alip animis Danaorum instructa caterua Sic densa in pugnam loligo tunc ordine graium Agmina agebantur.dux hortabatur euntes Qui m suos: illi nullo clamore subibante L. ivt tantum populi numerum sine voce sequentis Voce carere putes.gradientum fulgida circum Arma micant:horrentq; hirsiutae in uertice cristo At Troiani sicut oves,quae plena frequent l . . ikl Dii litis in stabulis mulgentibus ubera praebenu Agnorum clamantis; audita voce balantum. Troica sic magno resonabant castra tumultu.
si autem timendo excedit,is est ignauus: nam 8c quae non oportet, &sicut non oportet, timet reliqua eiusmodi omnia ipsiim consequuntur. confidendo etiam deficitia sed in doloribus excedens magis est manifestus: quippe cum desperabundus quidam sit,ignauus: omnia enim timet.econtrario sertis .confidere enim bene sperantis hominis est.circa haec igitur et ignauus & audax Sc sortis uersantur: diuerse tamen modo.illi enim excedunt,M deficiunt: hic mediocriter se gerit, atque ut oportet . atque audaces quidem praecipites sent , uoluntque ante ipsa pericula periclitari, in ipsis uero conostituti absistiit: sed sortes in operibus ipsis acres ac celeres,antea quieti sint.
Ignavus autem re timidus ille est, qui in timendo excedit, in confidendo deficit Hicet magis,ut inquit,in doloribus excedendo manifestus sit, id est in timore: timor siquide sIor quidam est. non est autem idem non confidere,ec timere.non confidit enim,quin no a det periculis se exponere, nem hostes contemnintimet vero, qui animo deiecto est, dot teq; assicitur desperauOne,malorumi expectatione.
Ita sicut didium est,sortitudo mediocritas est circa terribilia, & ea quae fiduciam assierunt,in rjs rebus,quas diximus:&ea de causa quia honestum est,eligit,ac sustinet: uel quia id non facere turpe est. Mori autem ut uel pau*Pertatem uel amorem,uel molesti quippia sugiamus, sortis uiri minime est, ted potius timidi: quippe cum laboriosa fugere mollicies sit. neque hac morotem sustinet quispiam quia honestum sit,sed ut malum evitet ac fugiat. sorti.
rudo igitur iste quippiam est:
182쪽
EO Fortitudo I tureirea fiduciam& timorem mediocritas est in ijs rebus quae dicti sunt. non enim qui in omnibus si ut dieium est,audenter st gerit atque intrepide,is cotinuo est fortis: sed qui in morte honestatis causa obeunda non tormidata quippe cum mala reperiscula subeat ac sustineat sortis vir: quia sicut tolerare honestum,ita non tolerare turpe exis stimat.nonnulla autem si int,quae licet ad ignauum di imbellem hominem spectent. me tamen quandam sortitudinis prae se seriis: ut paupertatis, vel amoris, vel molestiae ali ius alterius euitandae causa mortem sibi consciscere molestias enim fugere quocunque modo velle,mollis ac languidi hominis est:at mollitia tolerantiae est opposita,atque ob id a'sorti viro longe aliena: De quinque modis Duitudinis non uerae. Cap. VIII.
Icuntur autem etiam alis sortitudines quinque modis. Primum ciuilis: maxime enim ea similis est: quippe cum ciuestu ob mulctas& opproobria,tum ob honores legibus institutos pericula Bbeant: atque ob id sortissimi esse uideantur ill apud quos sicut ignaui ignominia, ita sortes honore iniciuntur. tales etiam Homerus inducit: ut Diomedem,& Hectorem. Nae mihi Pulydamas iaciet conuicia primus. & Diomedes: Sic aliquando inter Troas iactabitur Hedior: Tydides metuens a me est in castra fugatus. atque haec quide sortitudo illi maxime quae prius dicta est, assimulatur,pro Pterea w ob virtutem existit:
inque alia sortitudinis genera subiungit,quae aequivoce cum priore sortitudines nominantur. sinatq; in specie aequi uocorum quae ex similitudine diciturata eram nuncupatur quia Uerae fortitudini aliae magis,alis mitiiab si allica videmur. Ac Primum ciuilena quadam fortitudinem ponit. ciues enim pericula sustinet rum ob opprobria & mulctra dest pecuso
quos erant incursuri,maxime adducebantur di Hed orec Diome, des apud Homerum ad pericula bellica sit unda, laboresq3 tolerandos. Cu enim Hedior furente extra portas Achillea parentibus non sine multis lachrymis rogaretur, obsecrarestiari,ut intra moenia se contineret,neque vellet caeteris omnibus sugatis solus ta Achille congressiurus egredi: nullo modo sacere id pallius est: sed,ut Homerus inquit, Secuna magnanimo moerens sic pectore fatur. Hei mihi si muris metuens,portisq; iubibo, Naeniihi Pulydamas faciet conuicia primuS: Qui me,cum primum est in pugnam excitus Achilles,
Retro ferre pedem, seruat unam agmeu in Urben -. Ducere Dardanidum infelici hac nocte monebat. Sed renui demens reche parere monenu. Id certe nielius longe,utiliusq; sinisset. 1At vero postumea nunc temeraria Virtus . Perdidit Iliacas ingenti strage cateruas: Mepudet hos ciues,matrest, rusq; videre Ampluis,ignavusne me contemnere possit . ilibet irridens:ecce vinos perdidit omnes Ipse sitis frustra confisus viribus Hector.
Nempe mihi, i talia probra audire per urbem si Longe esses melius,campo deIcendere aperto Fortiter in pugnam, vetq; ipsum occidere Achillem Si li crat,vel ab ipso clare inii ipso clare interfici Achille. Diomedes etiam Nestori consulenta,vs N ingruentium Troianorum impetum, & iram
183쪽
ros EusTRATIT IN MORALIUM ARI s T. PIminantis Iouis contra Graecos euitarenita resipondet: Recte equidem dicis Neside,sed mea magnus iTurbat corda dolor,vexat 3 infamia: nanque Sic aliquando inter Troas iactabitur Hector: Tydides metuens a me est in castra fugatus. Diat ita insultans: sed tunc mihi terra dehisicat. ita ciuilis piidore re infamia deterritus periculis 5c mori audeter se exponere no veretur.
Ob uerecudia siquidem,& honesti appetitionem,honoris scilicet, & opoprobrii,quod turpe est sugiendi causa.
Aduertendum autem hic ab Aristotele verecudia esse virtutem dici,cum tamen neque in secundo,neque in quarto eius sententia sit, ut eam virtutem 'pellada esse censeat.vnde vel comuniori quodam modo virtutem eam nuc Vocar,non Q sit virtus re vera, sed et similis virtuti sit affectio,ac laudabilis:vel virtus etiam eatenus dici potest,quatenus honestaruactionum causa est.Simili modo honore honestam re esse inquit,seu latius honestatis stim
3o a quia re vera honor quidam repet itur, qui minime est ab honestate,virtuteo; inunctus: euiusmodi est ille, circa quem versatur 5c magnanimus, Sc qui inter ambitiosum nambitiosumq3 hominem medius consistit:de quo oc in secundo oc in quarto meminit.ille igitur qui vere sortis est,honestatis causa quam praescribit recta ratio, omnia aget, etiamsi nullum inde honore 'se consequuturum sciat:ciuilis autem,ut honorem adipiscatur. item ille secundum sortit dinem operatur,ut sugiat quod turpe est,id est non sacere quae sunt honesta icet ob id aliquorum opprobria minime sit euitaturus: quae enim natura turpia existimat,ea cauet ac
uegit: at ciuilis turpitudinis quae extrinsecus aduenit, id est opprobrij vitandi gratia sor/ti ter se gerit.
Eodem referre etiam eos quispiam posset,qua ab iis qui principatum Oolinent coguntur: peiores tame in eo sunt,q1 non ob pudorem,sed ob timore id
faciunt: atque ut non quod turpe, sed quod molestum est,fugiant.cogunt.n. illi qui potestatem in alios habent: ut Heehor: Si uero pugnam quem detrecitare uidebo:
Is certe nulla poterit ratione cauere,
in auibus canibus si obiectus praeda voretur. & qui imperant,& si recesserint,verberant,idem faciunt mecnon qui ante fossas, uel tale quippiam acies instruunt: omnes enim cogunt. Verum non ob necessitatem, d ob honestatem sortem esse oportet. Quinetiam sub ciuilem sortitudinem reducuntur,quia principatum obtinentibus co guntur: nam hi quoque mandato principis perinde ac legi obtemperat: licet prioribus sint inferiores, quippqqui metu mortis, ac poenae,non ex pudore, aut honoris causa sortiter se gerant. Illi etiam in hanc sortitudinem homines inducunt,qui imperiam militibus,ut vi, terius progrediantur,si vero retro cedant,minis territam, verberibusq; assiciunt rut apud Herodotii m Periae . hoc enim modo eos cum Graecis ad Thermopylas pugnasse memoriae prodit.inii item ante, id est ultra fossas exercitrum in aciem ad confligendum produs cunt,similibush3Iocis,quae reditus S suo sipem pugnantibus eripitit: ij quoque occasios nem militibuM raebent,ut sortes evadant. Id quod Lacedaemonia in ea pugna quam cum N estentis gesinunt,fecisse memorantur: ius etiam Tyrtaeus meminit.
Videtur autem uniuscuiusque etiam rei experientia sortitudo quωa esse: unde etiam Socrates sortitudinem esse scientiam existimabat. .
Alterum genus sortitudinis ponit,quod in experientia constitutum est ut de maritimis hominibus superius dixit.qui. n.matis experientia calletu, intrepide pericula tempestatum si iri, iri aurigandi periti sum is domandis equis currui moderando metu omni via 4 OCO
184쪽
cant.medici item in morbis quos nonnulli incurabileb putant emer ob rei peritiam seperuiit,neque ita facile desperant. in viroquoque Minu studio atque arte illi matame in pezculis confidunt,qui periti maxime fuerint. Vnde etiam Socratem inquit sortitudinent esse scientiam existimalle, eo Q in Lachete apud Platonem eos qui experti periculosas ac terribiles res sulit,scientes elle earundem putat: i Orticu ὶ S eue inquit rerum periculosi ruta non periculosarum scientiam in Protagor/ quoiu, qu2niam,inquit, scietuis est in iis quae scit, et se confiden issimum, tortu quo est conlidentissimu5:atque ita scientem eundeeile cum .rti ostendit,nota admodum ratiocinatorie colligenaequali consequatur scientes ec peritos esse confidentes, di confidentes peritob atque ob id fortitudii rem cognitionem esse,ac peritiam qua Mam.Consideramium δmen an ini quoque Socratis so ita dicant de sortitudine.
Ac tales quidem alii at is in rebus sunt: in bellicis uero milites: quippe cu
multae vane res belli esse uideantur,quas ipsi maxime exploratas habent.u de ob id sortes uidentur,quia cuiusmodi res illae sint,al' ignorant . atque ita& subire eas δc nihil pati ex peritia militari maxime pollunt. t tem & cauere, dc percutere,cum armis uti ualeant, sy habeant,qus & ad faciendum 8c nopatiendum maxime idonea sunt. ut cum H is quasi inermibus armati,et quasi certandi imperitis athleis ipsi decertent.
Tales sitiat, inquit,alii in aliis rebus: id est Periti,ac propterea confidentes,in subeundi periculis prompti. in bellicis autem rebus militeo; illi videlicet qui assidue stipendia faeichi.n.quia saepe praelia ineunt ac sustinent, ob Peritiam esse sortes videntur.quae autem sint, quae eos ad pericula bellica sustinenda ita promptoS reddat,deinceps commemorat.prima enim vanas res quae in bello occurrunt,optime intelligunt: quae scilicet quavis formido νst ignaris videantur,indultame eruaeiantibus experientibusq; periculi afferunt: atque
iccirco vanae appellanturaextrins in in Pl ira caloria Pi ieierunt: status nihil ha,
here inueniuntur.deinde ob Peritiam Seuitare ieiuna aduersarii, repetere ipsum,quemadmodum boni pugiles optime possunt: suntq3 in armis Per ractandis exercitatic praeterea armis optime instrueli cum sint,ransi athletae ac certandi periti cum rudibus pugnant.
In huiuscemodi enim certaminibus non sorti flami quil pugnacissimi etiastini: sed qui robore maxime prediri sunt,corpora que optima habent. Nam
milites timidi tunc essiciuntur, cum uel crestir Periculum,uel copiis 3c apparatibus destituuntur: primi enim sugiunt. at ciuilis exercitus manet, moro
Nam ii rhuiuscemodi certaminibus,id est gymnicis non qui sunt sortissimi, summari me idonei pugnatores, sed qui valetu viribu5 ecc pleri P enina ex ijs qui militiam exercentec robusti,& corpore aetate maxime florido elie consueuertit: unde essicitur,ut sortes esse o videantur,cum tamen non honestatis causa sed peritia freti periculis sese exponere non vesreantiar arguuntur.n.cum vel in praescias periculum inciderint, vel destitutos se copiis inserioresq; aduersariis suturos se viderint: nam primi omnium fugiunt. id quod minime fa/ciunt,qui ciuidi sortitudine praediti sunt: manent enim hi, ec mori potius,u saluti ita turpiter sugiendo consulere patiuntur. atque hinc patet ciuilem sortitudinem longe este meliorem
id quod in Hermaeo contigit: huic enim turpe est fiagere: mors* huiusce,
modi saluti anteponenda .illi uero initio tanqua superiores periculis sese ex ponunt: cognita deinde re sugiunt,mortem magis G turpitudinem metum,so tes. sed uir sortis talis minime est.
Horu utram in Hermaeo Coroneae Boeotiae urbis loco olim corigisse visa fiunt': na eta arcem urbis per proditionem captam Onomarchus Phocensis occupasset Coronei accopiis a Boeotiis auxiliaribus militibus in campestri urbis loco qui Hermaeus appellabatur cum Onomarchi copiis conflixere: clusist Portis ne fugae aditus cuipiam teret sorti:
185쪽
ter pro patria decertarunt,oninesq; ibi intersecti sunt. milites vero aprinoino via
rob virtutem milites lea ob Peritiam Io V MEL, M .
Et iram quoque in sortitudinem reserunt. sortes enim uidetur elle illi etiacui iracunde perinde ac serae contra uulnerantes seruntur: proptereat sortia M. tes iracundi est e consueuerunt. ira enim est maxime ad pericula subeudasper, rectrix , ac praecipitatrix : unde etiam Homerus: uires iniicit ira:
&,ani os iram, ciebat: &, per nares acris subhi furor: &,sangui ser
huit intus: omnia .n .eiusmodi excitationem atque impetum irae significat. sed sortes quidem honestatis causa agunt, ira tamen ipsos a diuuat: fers autem ob dolorem : propterea', enim uel percussae sunt,uel timct incitantur: nam si in sylvis uel saltibus suis fuerint,non irruunt.
Tertium genus hic subiungit sortitudinis quae per aequivocationem dicitum qim est iracundia ferae liquidem quae iracundae sunt,serumurq; iuriose contra molestates, rixo cari consueuerunt.qui.msortes sunt,sunt plosissi iracundi,ut Romani, retales nationes: iraci est,quae ad pericula subeunda maxime imitat, atque impellit est enim maxime perrectrixcid est maxime efficit,ut homines audentiores contra pericula ipsi γυcant incitati in ac praecipites seratur.quod grsce ἰ-μωτοπρωd est quod maxinie ad eun uni per dum m impestit: vel κινησι--ατο id est quod maxime niotici atque incitat,dicitur: r nenim in quibusda exemplaribus reperitur.vnde Homerus Oc sanguis,inquit, Lerbuit intus: eo Q ira feruor sanguinis circa cor esse definitur: 5 , per nares. ris subiit siror. id quod de Ulysia dictum es,iri vitinio Vlv eae libro.nam cum ibi Vlyssiem Homerus induxerit in agrum ad Laertem patrem prosectum,cum eoq; simulata hospitis per nacolloquentem,clicentemcr3se Ulyssis amicum,ac quintumana annum esse ex quo eum incolumem e patria sua dimitericideinde ita subiungit: Dixerat: ast illi mentem tenebrosa doloris Oppressit nubes: imo ut siti iria ducens
Corde senex,manibus terram iactaret Utris*, . . Spargeret 8c canos inhonesto puluere crines. ι - . .
Nibus at sese genitorem ut vidit Vlystes
Afflictare modis: animo turbatur: eiq; Per nares acris subiit furor amplius haud se Continet: at posito peregrini nomine, in illum Irruit amplexusq; seneni,dans oscula fatur. oc in Iliade etiam ita inquin Aegida per Graias quatiens Tritonia turmas, Aemda uuae centum circundatur Orbibu aureis, . - rErrabat cunctisq; animos, ranaq; ciebat. 6c multa alia huiusmodi cum dixerit aut lortes esse iracundos,id postea quodam modo videtur exponere.non enim ob iram agunt sortes .iri sicut serae,sed ob honestatem: ira vero tanquam adiutrice utuntur, quae impetum in Dericulis obeundis*quasi furorem quedam in animos eorti inducit .sortis igitur ira qui dem incitatus sortiter agit: est enim ira ad agendum admodum efficax: non tamen viauis ciuis uenui cum ira agit,continuo est sortis: sed per aequivocationem ita appellatur. ua etiam in sorti viro improprie accipienda est: quippe cum nulla mentis exturbatio sit,ira ouaedam potius irascibilis partis rationis ivlsu excitatae obtemperatio. tion enim limi Iem vim in ag o sortiter,aggrediendis periculis habemus,cum vel remissio,vel ira ilicitato
Non igitur sortes sunt: quippe quae dolore et ira in pericuIu impulis teruntur,nihil maIi ac molesti prςuidentes . nam eo modo etia asini essent sortes,cuestrium: cui si etiam uerberenturii pabulo minime recedunt.
186쪽
Bestiae vero eum ves timore,vel molestia stitatae nulla imminentis periculi animaduer. ne inuadat sortes minime sunt:neque illi omnino, qui ex assectu aliquo atq; animi per. turbatione periculis sese audacter exponere non dubitant. nam eo modo asini quoque foetes essent existimandi,cum esuriunt,ac Ventrio cλusa verbera toleranter sustinent. Hi Ho, merus seriem Aiacis in praelio tolerantiam ignλuae huic asinorum patientiae comparaulicet ut videtur,vesit ea comparatione non magis obstinatam quandam ac pertinacem λυtis .iri virtutem, i ingruentium ac sine ulla intermissione serientium Troianorum im stitatem defatigationemq3 exprimere n hunc modum inquiens: Non aliter,ucum a pueris alitatus asellus 3ψ Segnis, cui circa dorsum stimulantia ligna' Franguntur: sugiens tendit violenter in aruar N Atque illic laetas segetes depascit. at illi Fustibus haud cestant certatim tundere: Uerum Debilis haud multum puerorum proficit ictus. Huncq; nisi saturum depellere gramine possunt. Sic tunc Aiacem magnum Tesamone creatum Magnanimi Phryges,& simul auxiliaria circum A gmina constiterant, iaculis qu6 nφ sequentes. At lattis crebris senitum dabat ictibus um .
Quin etiam adulteri multa ob libidinem audacia perpetrant. non igitur sint series qui ex dolore,aut ira in Periculum impelluntur.
Simili modo etiam adulteri ob cupidita em multa audacia fae a aggrediuntur. nem τυ tur qui ob cupiditatem,nessi qui ob iram pincula sustinent sortes re vera inusta illi ita moao qui honestatis causa idem faciunt.
M aYime autem naturalis esse haec uidetur,quae est ex ira: uidetur que esse sortitudo, ubi elee ionem,& id cuius causa faciendum unumquodque est,as, sempisit.& homines etiam cum irascuntur,dolent: laetantur cum ulciscuno tur. qui autem ob haec faciunt quippiam, pugnaces quidem sunt,sed non sorotes: quippe cum non honestatis c us/, neque ut ratio praescribit, sed ob asse.ctum agant: similitudinem tamen quandam habent.
E st tamen,.t inquit,hoc sortitudinis genus, quod per iram existi ,maxime naturale ex omnibus.n.his quinqi generibus optima est ciuilis, i superius demonstratum est: haec a tem maxime naturalis: propterea l ira naturλ hominibus est insita.nam cum irascutur,d lent,videntiirq; homines naturali affectu Vltionem eorum appetere a quibus iniuria sues sint assectitido, consequuti laetantur: id quod ir proprium est.iccirco igitur quia est naturalis haec assectio si electionem assumpse i finemq3 eu sibi proposuerit, ut honestatis rau/sa agat: in veram sortitudinem euadet, nam cum morales virtutes in affectuum moderas o tione,mediocritates; consistant: ira assia mptis his,id est electione bona ex assuetudine, re recta ratioe ad mediocritatem redigitur,virtuSP essicitur. subseruit igitur sortitudini irarsimilitiidinemq; quandam habet cum sertitudine in eo,u homines ira incitati contra periscula etiam ipsi audenter sese inserunt, tque obiectant: videtur: in hoc speciem quandam prae se serre sortitudinis.
Neque etiam illi qui bene sperant,sortes sunt: nam propterea in periculis confidunt, quia & ispe & multos uicerunt: similes tamen sunt,eo P utrique stant confidentes. sed series ob antedieta confidunt: hi autem quia se superio
res esse, nihil* mali uicisssim perpessuros existimant: id quod ebrii quoque
facere cons leuerunt: in bonam enim spem inducuntur: cu uero ipsis talia nocontingunt,quae sperauerant,flgiunt. ini artum genus fortitudinis quae per aequivocationem dicitur,eorum est qui bene spe nr,eos sepe α multos siverarunt: qui sanit etiam ipsi vere soricius in eo similes sent,muustrat. E sit 3Ο
187쪽
rso EusTRATII IN MORALIUM ARIs T. pericula cum fiducia adeunt,non secus ac sortes viri,licet non eadem causa fiduciam afferat.H i. n. quia superiores se aduersariis putant, nihil* malipassuros se et se sperant, sno sunt animo, audenterha periculis sese obiectat. Vnde etiam similes eos esse inquit ebriis hominibus.sicut enim illi ex ebrietate laeti,beneq; sperantes plerun* reddi conssueverumtita hi ex bona spe,animiq; alacritate inebriati quodam modo videntur,ac propterea con, dunt.nam si res aliter eueniat atque ipsi sperarint,statim aufugiunt.
At uero sortis uiri erat,ea quae terribilia homini & sunt & uidentur ea de causa sustinere,quia id sacere honestum: non ficere turpe est.
Fortes vero ea quae non tam sunt v videntur etiam homini terribilia ideo tolerat, quia tohonestum ac praeclarum ea sustinere: non sustinere turpe existimat. Nam quae supra hominem sunt,ut terrae motus, diluuia,hiatus,sicut superius dicium est,etiam sortis timet.
Ideo esse etiam fortioris uidetur in improuisis terroribus intrepidum,imperturbatum sese praestare,et in conspicuis : ex habitu enim id magis prosia
ciscitur,minus lex praeparatione. Nam quae antea palam fiunt, ex consideo ratione quispiam eligere ac ratione potest: quae repente accidunt, non nisi ex habitu.
Cum dixerit, sortis viri esse ea quae terribilia homini sunt,non formidare: subdit, sortio is esse iis quq inopinato ad repente eueniunt,no perturbari,ac terreri: propterea q, qui fora est,ex sortitudinis habitu est eiusmodi: habitus vero ad agedas res promptos pasq; homines reddit: quemadmodum in aliis quom videre licet.qui αrhetorices habis adeotus est is orare ex tempore etiam potest sine ulla, praemeditatione:at si praepara
penti ira sint sustinet: subitoq; agnoscit,quae agere se ac susterre oporteat.S ed quaeredite videtur quomodo fortiores hos eisse dicat an quia remitti es intendi sortitudo ipsa possit: ae
siine miti rarae ratione etiam Dericulosas res sustinent ouas ante orae,
sortes quidem sint, qui ex praeparatione etiam periculosas res sustinent,quas ante praeuis derint: bortiores tamen,qui in ii rouisis ita se gerunt an non dixit esse,sed videri sortio/res videntur enim sortaise illi este sortiores qui ex habitu agunt fortiter: sed re vera tamen 3a soli ipsi sortes sunt. - . rFortes etiam uidetur esse illi qui ignorant: α sane non Ionge ablunta heo. ne sperantibus: in eo tame sunt peiores, , hi nullam habent sui existimatio, ne: illi habent.unde etiam aliquandiu manent: hi uero decepti si uel cognouerint aliud quid eTe,uel suspicati suerant, fugiunt.
Postremo omnium quintum genus eorum hic enumerat, qui sortes videntur: sunt*ssyli qui ob ignorationem confidunicum videlicet cum at is ac paucioribus u sint,se congressuros esse opinantur: expertim non sunt imminentia pericula is ob id ea fidenter subeuti unde etiam prouerbium id emanauit. Dulcis inexperto belli vaesana cupido: qui prosecto non multum,in inquit,distant a Luperioribus, qui bona sipe fieti erant. nam re hi ex ignoratione in bonam spem inducuntur: ct illi ex boria spe nihil mali se passuros opinabanturAeteriores tamen sunt, quia nullam habent sui existimationem ec auctoritatem, quod αἱιωμα inquit: id est nulla dignitate, atque auctoritat instrue i confiduntu ut cognitis omnibus esse dignos se putent, qui non timeant contemnat aduersarios. At illi quia saepe bene rem gesserunt acri cersit, elato anymo sunt opinioneq; sortitudinis spiritus quosdam iam concepere: atque inde fit,ut in pae
G ἐν rim ratione decreti statim ubi animaduerierunt oc
Id quod Argivi secerunt,cu in Laconas quasi essent Sicyon 3 incidissent. Quales igitur sint sortes uiri,& qui uideantur sortes,die um iam est.
A rout cum Sicyoniis se rem habituros esse opimii in Lacedaemonios mdere inquit,
188쪽
LIBRUM TERTIUM. enim in sexto graecanicae Iustoriae Xenophon, cum superati ab arduis suissent Ri oriri a
Palimachum praesectum Lacedaemoniorum qui paucos secum equites lia bis graSicyoniorum scutis suos armali Gaequisq3 illic ad arbores quasda alligatis cotra Arra proces niser Argivos vero cum ex si utorum in inbus Sicyonios eos esse existimassem ae contemnerent,udentali Pu mob ignorationem tuisse: postea autem ubi taberi gnouerunt quocum hoste sibi esset negocium,confestim in fugam iuitia conuessio De proprietatibusfortitudinu.
QVamuis asst circa fiducias & timores uersetur fortitudo: no simili motame in utrita ,sed intimediis rebus magis spectatur. qui. n. in his imo perturbatus Lerit,sicut*debet, se gesserit: is magis illis quς fiduciam afferunt. Toleradis igitur molestis rebus homines: ut dictum est, sortes dicuntur.unde etiam molesta res est fortitudo,& merito laudatur: quippe cum molesta sustinere,u i iucundis abstinere dissicilius sit
ψ tapius timeat vir sortis A com fidat: tui hoc moli 3n magis cir fiducias versaretur,utidores,si ut superius di quia in terribilibus esse intrFidum atque imperturbatum proprium fortis viri est i et is utrare ad fortem virum specter, x fiducia re timor: magis tamen impaviditas est oericula fidenter iacta perreetio, quae virum sortem informat at exprimit. atq; imico mo testa quaedam res videtur esse fortitudo,quia mala, re dolores patienter sustinet.
Veruntame fortitudinis finis iucundus quidem esse uideri potest sed ob
Icurari tamen ab iis quae circum ipsum accidunt: quemadmodum in pumni, cis certaminibus euenit. Pugili enim iucundus siane finis est cuius causia aoit corone uidelicet et honores: uerbera uero cum sit carneus,dolorem afferunt atque omnis demum Iabor molestus est. quia autem haec multa siunt finis inose cuius causa certamen subηt, parua res cum sit, nullam in se habere iucund
talem uidetur. Finis enim sonitudinis cuius causa omnia agit vir sertis, sed molesta Ec Iaboriosa sunt illa,quae circum ipsum continguntud est actiones pervellio snesm innumerae, per quas ad finem ipsum peruenitur: Vulnera inquam 5 mortes ovorum omnium acerbitate re dolore ita finis suauitas obrui tm obscurari videtur in a aerisio e vulgo homirubiu non agnoscatur.id quod tamen finis iucunditatis euidentissimum a lanientum est: nam sit illius appetitione tamasipera ac grauia istinere sortis novereturae iucundus sit,fieri nullo modo potest. non. n. horum perpessio sorti viro suavis est,s
honem sustinere, non susti ivrreturpe esse existit xemplo aute pugilum he eomprobat: quibus coronatio re homr iucundus finis est propositus: ea .go tabus filii, comparatur,iniucunda ac molesta, verbera scilicet re vulnera: quae cum plura simi & maz
Si igitur circa sortitudinem idem est,mors & uulnera molesta quide eruttorti uiro, re inuito contingent: sustinebuntur tamen, quia id facere honestsi: non lacere turpe est. Ac quo magis omni uirtute ornatus,& selicior fuerit eo magis ob mortem dolebit: quippe cum eiusmodi uir maxime dignus sit. duim uiuat: maximis p bonis sciens priuetur: quod dolorem affert. nihilominus tamen sortis erit:& sertasse etiam magis,quia honestatem in bello omnibus
his anteponit. Da quoque sorti viro vaenera&mortes moIesta sunt 5 Iaboriosa. necessie enim est,ca Eustrati hyoso
189쪽
iset EusTRATII IN MORALIUM ARIs T. sit homo ut dum pugnat,dum Uulneratur,dum interimitur,si ita conuriga motalia ae dolore afficiatur quin etiam inuito haec omnia ipsi contin unt,quippe cum non propter ricula ac Iabores subeatsed causa honestatis:quatoq; est felicior, tibus. meesletior, tanto maiori ob mortem dolore assicietura. ne id iniuria:cum multis ac magnis bonismriendo tum seipsum, tum patriam ct amicos priuet.Vnde mortes eas lutis causa subeuntur,ut in mari, in incendio,ua terrae motu, alit si huiusinossi sortunis maxi/me cauebit.
Non tetitur In omnibus uirtutibus inest,ut cum iucunditate operemur: mosi quatenus finem ipsum attingimus.Nihil aute fortasse prohibet,quin miliat i, res optimi sint illi qui non modo tales,sed etia minus fortes,& nullo alio h no praediti sunt: hi enim prompti sunt ad pericula obeunda,uitam' cu paratio lucro commutant. Ac de sortitudine quidem hactenus didim fit na quia ea sit,ex antedi stis figura quadam comprehendere non est difficile.
Quia in secundo superius eum esse sortem dixerat, qui cum sustinet terribilia,ves ga demel certe non dolet: ideo hic huiusce rei causam subiungit: fieri non poste inquies,ut in omnibus virtutihus cum iucunditate operemur, nisi quatenus finem ipsum attingim . n1 liberalitatis,temperantiae, aliarumq3 huiusmodi virtutum Operatio temur in se habet:in sortitudine vero omnia quae ad finem tendunt, laboriosa, ac moIesta sunt quod nisi esset,non contingeret, ut labore dolorem deterriti a rebus desisteremus.Μilites aute ei iam sin5 sint sortes,nihil obstat, quin optimi,utilissimim sint illis a quibus fuerint conducti: immo tanto sunt meliores,quanto Daucioribus virtutibus praediti fuerintaeum enim nullum bonum habeant, ius causa vis am habere cariorem debeant: eam negligunt ac pro paruis stipendηstesq3 in periculis adeundis,liaconsideratiq; suntevtverlevi de causa vitam prosum Verrantur. sortes enim non nisi magna in occasione ubi periclitari honestum est,p Dro aris ac socis morti sest exponet.Posuit autem fortasse Aristoteles hie,' ostendat heri nosse etiam aliquando,ut sortis vir inter milites connumeretur: quado videsicet ma aliqua necessitas ortuliaq;Urgeat .Ex his vero omnibus facile Ussit sortitudo collim soterast.n. habitus in mediocritate circa timores 5c fiducias consistens,qui homines ad periscula ec mortes subeundas tolerantes reddit.
Det premitis er esus extremis. Cap. X.
hanc autem dicamus de temperantia: hae enim irrationalium partia Fesse uirtutes uidentur.ac temperantiam quidem mediocritatem esse cire cauoluptates a nobis diebam iam est: nam minus,nec simili modo circa dolo
. oo xm I te priam intern erantia existit.
ataue hoc inquit,non in hae solae in affectuosa animae parte existant: nam caeters etiam morales eiusmodi sunt: sed quia hae solaephirosophis qui ante ipsum suere,earum partum virtutes esse videbantur:siquidem Plato sortitudine irascibi concupiscilis esse opinatus est. si oe hac de causa hoc dicat Artitoteles vi antiquorum omnionem silani Mes,patere inde potest, vinationalium partium eas esse inqui trid quod ad Platonem resere his videtur,qisi animae has L Itates no solum partes appellabat: verum etiam locis inter se distinctas ta arbitrabatur. De his autem ante alias quoque agit,c
si me maoritim, ad vitam humanam momentum a
190쪽
fiores aIiis magisq3 expetendatare vitia deteriora,magisq3sugienda habeantur. est igitur
temperantia mediocritas circa voluptates . nam circa dolores eatenus versatur temperans quatenus absentia Voluptatum minime dolet.
Circa quales uero sit uoluptates definiendiim est:anims p ac corporis uoluptates distinguendae: ut ambitiositas,& discendi cupiditas uteri enim ex D ea re gauder,cuius est cupidus:corpus* minime,sed cognitionem potius affectam habet. atque hi qui in talibus' uoluptatibus constituti fiant, neque
temperantes,neque intemperantes dicumr.non secus elism qui in aliis sunt, δ' quae ad corpus non spe stantiqui enim fabularum,narrationum que studioν si sint,& de quibuslibet rebus colloquendo dies conterunt: nugaces appellare consuevimus,non intemperantes. ne F eos intemperantesi dicimus,qui uel
Pecuniarum,uel amicorum causa dolore assiciuntur. Quemadmodum cum sortitudine dixisset circa fiducias et timores consistere,circa qua/les fiducias re timores versaretur, postea declarauit:ita quom nunc facit,circa quales volt etates mediocritas sit temperantia,diuisione quada voluptatum usus huc in modu ostedit. voluptates aliae sunt comoris,aliae animae. ais illae sunt,quibus ipsa sola per se anima obiractaturetcorporis,quae sensibus corporis percipiutitur.ut ambitioinas,id est honoris studio, discendi Miditas aniniae sunt.uterin enim horum hoc est tam ambitiosusvi discendi copidus nihil affecto corpore, sed cogitatione potius gaudet.Sed quaeredum quo modo hos
laetari cogitatione dicat:non em m laetitia: re voluptas in cogitatione,quae διανοια a Gra cis dicitur, scis in affectibus obnoxia animae parte existit. vel initur cogitatione hic pro an ma sumit communiore significatione: vel mentis notiones affectiones appellatalaut in principio libri de interpretatione iacit:dum inquit, ea quae sunt in voce earum quae sunt in ani ma assectionum indicia esse:dispositiones enim proprie,id est διαθέσεις,non affectiones dest παθη mentis ac cogitationis operationes sunt: ut hoc modo intelligendu sit, ut dicamus hos qui liis voluptatibus assici itur,laetari quidem affectuosa animi parte, nullam tame in corpore affectionem habere,ficut in corporis Voluptatibus fieri consueuit, sed in cogitasso tioncidum cogitant stilicet se vel honorem,vel disciplinam suisse cosequutos,aut certe consequuturosaex hac siquidem cogitationis motione, quam affectionem vocat, voluptas in assectibus obnoxia anims parte subsequitur. Mi igitur in animae voluptatibus constituti
sunt,neque temperantes neque intemperantes dicuntur:neque item qui vel ob pecuniarii amissionem, amici ue mortem dolent: vel econtrario Ob Opum acquisitionem,aut amicora prosectam sortunam laetantur.
Sed circa corporis uoluptates temperantia Blummodo uersatur: at eas no omnes. Qui enim iis gaudent,quae uisu percipiuntur,ut colore, figura,pictura: neo teperantes,nem inteperantes dicuntur licet esse uideantur: & ut clo oportet,et his,& per excellum,&defectum gaudeat.Simili modo in iis quς ad auditum pertinent.neq;.n. quispia uel eos qui supra modu cantibus aut sabularu actione oblectantur inteperates: uel eos qui ut oportet,ide siclusitemperantes appellarit: ne* ite eos qui odoribus gaudet, nisi secundum accides.
Cum ostenderit temperantiam circa animae voIuptates minime versari. nunc eam nemcirca omnes corporis existere ostediu quod ut clarius pateat, corporis voluptates diuidedae sunt. Corporis igitur voluptatu tot iunt specie quot etiam sensuum.na aliae visu, aliae auditu,olfactu quaedam,nonnullae gustatu,aliae tactu percipiuntur. non versatur aut e temperantia circa voluptates nec visu nec auditus,nec otia stus:restat igitur,ut in his tantumsmodo sis,quae gustatu octactu oblectationem asserunt: quas cum brutis habemus Ges. nam licet visione rerum iucundarum ec si ut oportet,id est mediocriter affici aliquis possit,& vel modum excedere, vel minus si deceat oblectari:non tamen Ues te eras, vel in
temperan vel stupidus aprillari ob id debet. quia tamen quod ut oportet, & cum modo fit,virtutis:quod cum excin aut desectu,vitiorum esse opus videtorquaenam in videdo