장음표시 사용
211쪽
Ex impensis autem quas honorabiles dicimus,lIIae sunt,quae ad deoru donaria,edificationes,& sacrificia pertinent: que* ad omne denique geniorum numen spectant. quae item ad publicii in munificentiam gloriosae sent: ut,sicubi uel ludorum edendorum,uel triremium extruendaru,uel epuli ciuitati ex hibendi splendide gerendam praesecturam existimant.
Sunt,inquit,honorificissumptus, id est magnificii qui ad deos e stant,re genios. geni rum autem numen hic appellat,quod graece dicitur,vel genus quoddam gentilisciorum deorum,ae tutelarium, qui secundum patria unius usq; gentis instituta coluturi vel defunctorum manes,quos Graeci μεια τας, id est indigetes nuncupant:qui aliquado publicis quibusdam ceremoniis placandi sunt.
In omnibus autem, sicut dictum est ad agentem quom haberi reIatis deo bet,quisnam,& ex quibus facultatibus amat.digni enim his esse si1mptus deo bent,& non solum operi, uerum etiam incienti decenter esse accommodati: atque iccirco pauper nequaquam esse magnificus potest,cum ea non habeat, ex quibus sumptus decenter saciat. nam qui id aggreditur, stultus est: praeter dignitatem enim aget,praeter id quod oportet. id autem secundum uirtusteto tem est, quod recte fit.
In omnibus,sicut etiam superius dixit εἴ per nae,&facultatum,ae operis decorum insumptibus a magnifico seruandum est.quocirca pauper elle magnificus non potest,quam tum ad operationem stilicet magnificentiae attinet, quantum ad habitum.Nihil eium veta quin unusquisque etiam si sit pauper,habitu magnificentiae praeditus siti operari tamenis,cum desint pecuni magnifice non poterit. v vero de operatione hic intelliga ex iis constat,quae subiungit.nam qui sumptus facere,cum no adest facultas,aggreditur, stultus est: quippe cum praeter dignitatem ac decorum agat.Sicut. n nobilis regenerosus ille est, qui ἐhon uenere,honestisq; parentibus est ortus: ita magnificentiam eum habere operatorem necesse est,qui re genere dc diuitiis splendorem praeseserat.
3o Decent etiam eos huiusmodi sumptus,quibus tale aliquid praecessit uel ab ipsis factum, uel a maioribus,uel ab iis qui ad ipses pertinent: nobiles ite et illustres,& qui sunt huiusmodi. omnia nani sare magnitudinem in se habet& dignitatem.
Decorum aurem seritant in magnificis sumptibus etiam ii, qui veI ipsi tala aliquid m in fice antea gestae: vel tales habuerunt maiores, eost qui ad ipsos pertinent, id est, νgnatos oc domesticosatebet.n. magnificus,qui cognatos et domesticos huiusmodi hastat, ob eis non dSenerare.E lim quom qui nobta est oc illustiis etiamsi nullum huiusmodi iactum praecesserit, magnifice agere decet.
4o Ac maxime quide talis magnificus est: in talibus impensis magnificentia,sicut dictum est,uersatur: quippe quae&maximae sint,&honorificentis simae. sed ex priuatis tamen etia illae ad magnificum Oectant,qus semel fieri consueuertit: ut nuptiae,& siquid tale est :&si alicui rei uel tota ciuitas studet, uel qui in dignitate constatuti sunt: quae etiam ad hospitum susceptiora,& dimissiones attinet,ad munera item& remunerationes. non enim magnificus
in suum,sed in publicum decus sumptuosiis est. munera autem quandam cum templorum donariis habent similitudinem.
o Ac maxime quidem in his expensis versatur magnificus,quae videlicet ad publicam gloriam spectant. licet in nonnullis priuatis quandoq; etiam munus eius requiratur et Ut in nustptiis: ut in iis quibus vel tota ciuitas vel dignissimi quil student re vinit.quo si armorum aut equorum studio teneatur,ipse in iisdem quoque magnificentia prae se ferat.Circa suste Ptiones item hosipitrire munera, remunerationes,magnifici sumptus dili sunt.Dum
212쪽
IN EUSTRATIT IN MORALIUM ARIST. autem inqust remunerationes,magnificum dona accepturum quoque esse significat. irem intrum eile id debet: m enim in magnis sumptibus,magnisq; operibus versetur magnis. Mus,bonus: is,accipere munera non verebiturint longe maioribus eos a quibus acceperit, postea remuneretur. Queroniam vero magnificus no in suum, sed in publicu decus, armut di istum est,in deorum donaria est sumptuosus: munera autem cum deoru donariis lia, Dent similitudinem:in munera ctiam sumptus sipledide faciet.re enim vera munus quod res
cste datur, Iouis praesertim amicabilis ut hospitalis gratia,nullis donares ac dedicatioibus postponendum est.
Magnifici etiam est,ita aedes extruere ut diuitiis conueniat: quippe cum etiam hoc ornamentum quoddam sit. & in ea opera sumptus magis sacerti 'quae uni magis diuturna: pulcherrima enim haec sent.Win singulis decoruseruare : nam non eadem sunt d is &hominibus, aut ad templum&Iepulochrum ornandum accommodata. Et quoniam unusquisque sumptus suo in genere est maginis,magnificentissimus in ille,qui in magna re est magnus.
Magis praetcrea in ea opera expendet magnificus,quae diutius durat,vi templa, Moyriam simulacra,ec moeniaci in ludos'certamina tque eiusmodi caetera, quae tantummodo sumptus sunt,nullumq; habent essectum opus quod perseueret. in omnibus autem his id dabit operam,ut decorum seruet: ne psimilem sumptrum intemplum ac sepulcru faciet. nam cum sumptus inproprio genere quim magni sint,illi sunt magnificetissimi,qui in masgnis rebus magni sunt:id est qui vel ad deos, vel ad rempublicam spectant: ubi.s5c opus simptibus, Sc sumptus operi in dignitate correspondent.
Hic uero,qui in his magnus est. est inter magnitudinem quae est in opere,&eam quae est in sumptu,disterentia. pila enim Sc lecythus pulcherrima puerilis quidem doni in se habent magnificentiam et huiusce tamen rei protium paruum est,& illiberale.atque iccirco magnifici est,ut iri quocunq; geo
nere quippiam secerit,magnifice id faciati quod enim eiusmodi est,& supera xi non lacile potest:&ita se habet,ut sumptus dignitas postulat. Ac magnifi= 3o
cus quidem talis est. H ic vero,id est in quacun* re peculiari,sumptus qui in his fiunt,proprii scilicet atque
accommodati, magni habentur. grutudo enim operis Sc sumptus inter se differunt: ut nihil prohibeat qui n licet res ipsi magna sit, sumptus tamen parui efficiantur. v in pila & l cytho varii lo, puerilis doni magniscentia conspicitur,cum tamen res ipsa parua sit, ac partu costi tetit.H autem intelligi duobus modis potesti vel erum dicemus a puer puero pistam pulcherrimam aut lecythum donarit,inesse in hac re quantum ad puerum spectat,mas gnificentiam:licet in puero neque magnificetia esse, neque aliqua alia virtus proprie queat: ut totum hoc de Virtute puerili dictum accipiamus. vel si magnificus vir puero pulcherri'mam pilam aut lecythum dederit, donum quidem esse magnificum,si ad puerum resipicias 'mutili ad precium ipsum ec sumpti ina,videri posse paruum ait illiberale. hoc autem Optum eo' spectat,ut in unaquaque re ostendat magnum quid pro generis ratione γ' periri: quando in puerilibus quoque donis, quae parua sunt,quandam magnificetiana ine' conspicimus. nam taut in his magnitudo quaedam ab 'pendente atteditur,ac seruatur: ita in unoquoque rerum genere propria quaedam magnitudo est, & accommodata.
At qui excedit ineptus* est,sumptus faciendo supra quam deceat , exceodit,sicut didium est . in paruis enim rebus multa impendit: splendorem que sione assectat: ut qui & sodales qui symbolum dederunt,nuptiali conuiuio
excipit: & aedilitatem gerens comoedis in transitu purpuram exhibet, sicut so Megarenses consueuerant: atque haec omnia non honestatis,sed ostentandarum diuitiarum caula faciet, ut inde in admirationem sui homines adducat. atque ubi multa oporteat expendere,pauca: ubi pauca,multa expedet.at Pa
213쪽
uiscus in omnibus desiciet: nam & si magnos sumptus secerit,in paruo desto ciendo postea honestatem perdet:& quodc que secerit,cunei indo Eciet, spectando id ,ut et minimum expendat: conqueretur* insuper,ac maiorau decet,se sacere omnia existimabit. Ac sitiat quidem habitus hi uitia: non in
men huiusmodi, ut opprobria asserant: propterea Pnel allis nocent,neque deformes admodum fiant.
Vitium per excessiimnaapnificentiae oppositum,ut superius dixit,απαροκαλία est,id est decori imperitia, ii βανοωσια, quam ineptitardinem operariam, seti inepti Mentia dicimus: ' quae splendorem absene affectat: hoc est:vtmece dicitur παραμελος, id est si verbum ex verbo exprimere velimus. praeter modulationem Oc cantum: ita enim sumpta transsationea cantoribus dici de hs prouerbialiter solet,qui non apte ne* accommodate qtvppiam n ciunt: sicut εμμελως. . ii sene,de iis qui rei conuenietitiam optime seruant: id cruod superius magnifico attributum est. Splendorem autem oc munificentiam ab ne aflectat, qui,sicut inquit,vel ερανις-, id est contributar ijs sodalibus conuiuium apparatu nuptiali factu extubet: vel comoedos,hoc est histriones comicos purpureis stragulis in scenam inducit:cum tamen in comoedia non e purpura,sede ciliciis stragula fieri constreuerint.Carpuntur autem
M egarenses in comoedia quod purpureis vestibus in ea uti soleant,qu in importuni , ins sulfi,iireptilia in ea habeantur,cuius inuentionem sibi vendicant.S usarion enim qui como diam auspicatus est,suisse Megarensis perhibetur. Quos quidem taxans Myrtilus in ea fabula quam Titanum filios inscripsit,ita inquite' Grauiter audis Hercules: ' H oe est tibi diciterium petulans ac Megaricum,' Et frigide admodum irrides:puerulos aspicis. Item Aristophanes in vespis:
Debeiis expectare nunc nil maxumum' A me: nec ut de Megarico huc risiam assieram' Raptum solo ad vos. Ecphantides quoq; antiquissimus veterum comoediaru scriptor, ' Praetereo, inquit, carmen Al egaricae comoediae: ' Nam me pudet facere Megaricam fabulam. Qitibus omnibus iiisulca Megarensium importunitas videtur notari. Verii haec vitia descori videlicet imperitia re ineratitudo,quia non sicut iniustitia,intemperantia,ec auaritia, ct caetera sere' omnia damnosa alijs sunt: nessi opprobrio esse admodum selent.
De magiianimitate errius ex mis, Cap. III.
4 Amuero magnanimitas circa magna uel ex nomine uersari uidetur. circa qualia aut uersetur, primum assumamus. qua in re nihil resert habitum ne ipsum, an eum qui secudum habitu est,c5sideremus. Esse sane inagnanimus
is uidetur,quicii magnis sit dignus,magnis quo in ieie dignu esse existimat: o nam qui non pro dignitate id facit,stolidus est: at uirtute praeditus nem stolidus,nel stultus est quispiam. Ato est quide magnanimus hic que dicimus.
De magnanimitate adturus prius circa quae versetur huiusnodi virilis,definire vult: ad
quod facietam nihil referre inquit,sive de habitu magnanimitiatis loquatur,siuede eo qui secundu liabitu est,id est de magnanimo qui ex habitu ipso agit.quia enim facilius hoc con lici in magnanimo poterat, iccirco in eo rem ipsam cosiderat: ut quae de ipsb dicta suerint, e magnanimitate quom dicta esse intelligamus. Primum igitur quin* hominum genera
enumerat,qui circa magnorum et paruorum dignitatem veriantur: magnificum, modestu,
inflatum,non inflatum, si pusillanimum:de quibus omnibus sigillatim explicabimus. Maso gnam mus,ut ex nomine ipso significatur,magnitudine quadam animi praeditus est,ut nemprospera fortuna ineratur,nem aduersa concidati sed utrius mutationem aequo animo sustineat.maxime enim ii magnanimi dicuntur,quorum animi sanis, necta valetibus corporibus similes sint. nam sicut bene constituta corpora, in aestibus,nel frigoribus affligimtur,sed insito statu immutata per rant:ita magnanimus nulla fortunae mutatione quassas Eustrat. m
214쪽
I 8 EusTRATII IN MORALIUM ARIs T. tus aequabilem ubiq; animi tranquillitatem nulla admissa perturbatione conseriranquippe
qui nullam humanam rem magni admodun iaciendam existimeti sed virtutem summum honum,uitium summum malum opinetur: reliqua vero omnia non esse eiusniodi putet,ut aduersa deprimere ac consternarerpro era supra modu efferre animum hominis debeat. In communi etiam loquendi consueniatne est,ut eos qui vel in infortuniis non consterna' tur, vel in secundis rebus non intumescunt,esse magnaivmos dicamus: sed Aristoteles eu magnanimum appellat,qui cum magnis dignus sit, magnis quoque se esse dignum censet. magna autem hae in procedendo declarat, esse honores inquit,qui inter maxima ex bonis externis reponuntur-Vem si haec sunt,quae vir magnanimus appetere debeat,nestio quo modo hoc non absurdum esse videaturarum si magnanimi finis ad honores spectat qui os Iotrinsecus exhildientur, cietur ut virtus haec non ex se,stis ex aliorum arbitrio dependeatratque ita magnanimus seequenter mutationes multas cogetur pati: dum interdum laudastur, interdum minime: immo quandoque etiam ignominia assicitur. ocirca videndum,
ne hoc modo hic non sit intelligendus Aristoteles: nam sibi ipse aduersaretur, cum in vIt rioribus magnanimuinqui at contemptore,despectoremq3 esse honorum qui a vulgo erahibentur: utpote qui nihil humanum multa aestimatioe dignum putet. siem igitur scopii ac finem habet magnanimus non ut honoreturiita enim penes alios esset: sed ut dignuse praestet, quia probis viris honoretur: ochuius praestantiae ac dignitatis sibi ipse sit consscius: siq; honore iniciatur, libenter eum admittat ac laetetur: sin minus, in conscientia di gnitatis suae acquiescat atisq; eam sibi esse existimet: qualis Achilles apud Homerii indi Eocitur.Phoenici enim persuadere ipsi volenti,ut ira mitigaret,donism acceptis quae ab Agamemnone mittebantur,Graecis laborantibus auxiliaretur: sore enim,ut inde magnum honorem apud omnes consequatur:ita respondetro Phoenix venerande seno,non est mihi cordi nTalis honor: magno sed honores ab Ioue quaero: vQui me inter naues, atque haec tentoria Graium nReddit honoratum,ac reddetidum Oiritus artus nHos reget,atque inerunt ullae hoc in corpore vires. Contentusa .est magnanimus deos nium honore,qui re optimi sunt, re sapientissimi: neque id mirum: praeditus enim esse, utiaquit,virtutibus sere omnibus videtur: praecipue vero care notari,qus maxime in eo elu 3ocet, id est animi magnitudine: quae omnium virtutum decus quoddam est at* ornamentu. Nam cum caeterae Virtutes ex subiectis rebus quae* propriam formam accipianti temporatia inquam ex eo,quod circa volsptates 5c dolores moderate se gerat: sortitudo,q, circa timores re fiducias mediocritatem seruet: atque alia ex alia aliqua re simili modo: magnanimitas quasi superueniens quidam habitus ex omnium aliarum acquisitione emicat, atque
emorescit.Ac magnanimus quidem huiusmodi est,ut diximus: quemadmodum etia ipse Aristoteles postea manifestius declarabit.
ε Q. a. Si autem paruis est dignus,eisdem se dignum censet ,' temperans,no
magnam mus est: quippe cum magnanimitas in magnitudine consistat,per inde ac pulchrirudo in magno corpore. nam parui elegantes,& concinni,no 'autem pulchri dicuntur. Sequebatur ille,qui cum paruis sit dignus,paruis quoque se dignum esse existimarique
σω peerie est temperantem vocat.Sed quaerendum videtur,quo modo qui paruis est dismus, esse temperans possit. temperam enim virtute est praeditus: at virtute praeditus ma/
is est dignus,non paruis. Vel igitur dicendum est,esis late penes opera hic spectari,nsi penes habitu:quippe cum ob opera re facta laudes Sc honores exhibeatur: magnanimus
enim cum magna ec splendida agat Oro dignitate eorundem elatum quom merito animuntque excelsum habet, oc magna coistat.ten perans vero cum non admodum magnas aut splendidas operatiora exerceat,merito neque magnis honoribus se dignum putat. Vel verbum hoc α ρον quo hic utitur Aristo es, in eam significationem a nobis est accipiet, clum,ut non de virtute morali temperantia intelli mus,sed de naturali quadam prudelia, quam modestiam appellamas:qua sit,ut vinisquisit; meis compos si viresque suas,ac di gnitatem optime agnoscat σι ροας enim mentis compotes, modestit a Graecis vocam
215쪽
tur, non Iuni temperantes.& σωpρπειν sinuli modo non tam temperater agere si sapere est.& modeste se gererecuiusmodi homines, qui cum videant se nihil magni neque com orasse,neq; fecisse,nondum magnis honoribus , gnos se esse existimant, non admodum Lasnepraui sinita immo apti,qui non dissiculter corrigi,atque ita ad magnanimitatem possint
At qui cum sit indignus, dignu se magnis putar,inflatus quidam e st. non omnis tamen est inflatus,qui maioribus,s sit,dignum se esse censet.
Tertius est,qui magnis cum fit indignus, dignum se esse opinatur,inflatus stilicenta est graece χαυνος .hoc est cassiis:qui persuasione sui inflatus ac turgens eos sibi honores arro/gat,quihus est prorsus indignus. que is magnis absolute se dignum putat,sed ijs qui ma/gni vulgo censentur. Ex honoribus enim alii magni re vera sunt,ut est Iaus quae a probatis optimi ; viris proficiscitur: alii instituto&existimatione magni, qui publice in ciuitati hiis exii eri consueuerunt:vt coronae re statuae,5 reliqua huiusmodi: quibus omnibus qui inflatus est,se esse honorandum censet. Dubitatio autem quaedam suboriri hic potest de eo quem quarto loco enumerat: quisnam sit ille, qui licet maioribus quam dignus sit,dignu se esse censeat, non est tamen insanis rWvidetur esse posse vel callidus,vel imperitiae. nonnulli enim sunt, qui ut minas quid aucupentur,oc captent,calliditate quadam re versutia utuntur,maioribusq3η sint,dignosse faciunt, dignitatem eam non inflatione animieto persuasione,sed calliditate sibi attribuetes inflatus autem stolidus est,non callidus re versiat .hoc autem melius ex verbo graeco agnosci potest: quod est α ιο siquod tam dignum putare significat,quani dignum iacere di dignare,etiam si aliter putemus. Quidani etia in ueniuntur minime mali illi quidem, sed imperiti,quicii de patria bene meriti sint,eiq; pro tempore aliquando opem tulerint,donationibus ,ac dedicationibus eam exornarint, di/gni a sint ob id ut honoribus ciuitibus assiciantur: in eam opinionem inducutur,ut se prospterea summa esse ac persecta viri te praeditos credant id quod tamen non inflatioe qua/dam potius u ignoratione Sc imperitia faciunualm iccirco nihil prohibet,quo minus er diri queant,rim edocti persectam probitatem consequantur.
vi autem minoribus dignum quam sit, se esse arbitratur, pusillanimus
est: siue magnis,sive mediocribus,siue etiam paruis dignus sit,modo minora hus dignum se esse censeat. maxime tame esse uideretur huiusmodi, is qui magnis est dignus . nam quid secis set, si tantis non esset dignus
Postremo loco positus est pusillanimus: de quo nihilo minus dubitandum est.quo modo enim elii prauus,vitiosust potest,qui magnis honoribus ac bonis est dignus si videlicet penes opera,sicut die umest,dignitatem collideremus:cum quis praeclara aliqua vel sse vel a maioribus in rempti blicam facta habet,& tamen ob humilitatem animi ac paruitatem magnis honoribus se indignum censet. verum etiam siquis vel cum insignibus ac bonis ortus parentibus sit, posist 53 administrationem reipub.capessere,fe vili studio,atcparti alis 4o cui sordidae exercendae desat: vel cum ingeniosus suerit,ar' idoneus qui aliquam liberale atque ingenuam distiplinam coleret,seipsum abiecerit, vilius in stridio aetatem consumauis dicendus non immerito est 5 magnis suilia dignum, Sc vitio ani mi paruis dignum esse
effectum. uod si paruis quoque fuerit dignus re se minoribus si sit,saciat, tu proculdubio pusillanimus vere est existimandus.licet Aristoteles proprie esse eum pusillanimum dicat, i cu magnis sit dignus,parui se aestimat: ad ea specitas fortassie,quae a nobis dicta ia sunt. Est igitur magnanimus magnitudine extremus, in eo uero quod oportet,
medius: eo enim dignum se censet, quod pro dignitate est illi autem excedui, Sc deficiiit. Si autem magnis se esse dignum existimat magnanimus, dignus 10 cum sit, Sc praecipue maximis circa unum maxime uerlabitur: quod quid sit ex dignitate ipse definiendum est. dignitas autem ad externa bona dicitur: quorum maximum id esse statueremus, quod diis attribuimus, quod maxime appetunt, qui in dignitate constituti sunt,quod item ob praeclarissimas Eustrat. m ii octois
216쪽
res dari praemium consaeuit: at huiusmodi est honor: externorum enim bo, norum id maximum est reirca honores igitur S ignominias ut oportet. uerν
satur magnanimus. tioniam ex iis quae modo diximus, pleram ex his quae hic inquit Aristoteles,satis pastere possimi: non longiore emositione in his utemur,ins ea tantummodo quae digna conssideratioe aliqua videntur esse,breuiter annotabimus. I nquit igitur magnanimum esse eratremi im,eo m magnitudine animi risditus est suprema,ciuam nemo potest excedere: me, dium autem n eo quod oportet,seruando propterea v dum se dignum iis censet, quibus est dignus: neque modum excedit, neque deficit,sed in mediocritate consistit. alii vero qui ioin adiunctis ustiis sunt,partim excedunt,partim deficiunt.Ac quia maximis se dignum famcit,maximum vero quod siupra omnia alia dicitur unum tantum est: esscitur ut circa una tantu versetur,quod quid sit, ex dignitate ipse cognosci potest. diglutas . n.ad externa bona specta uatenus aestimatione alicuius existit: nam aut diuitiarum,aut gloriae,aut honoris, aut ali cimis eiusdem generis dicitur: at maximo ex bonis externis dignum se magnanimus existimat: maximum autem est,quod dris immortalibus tribuimus: id vero est honor:eirca honorem igitur versatur magnanimus.sed si circa honorem,circa oppositum quo* eius quae est ignominia,versari necesse est. nam 5c honores quos debet,quibusq; se dignum putat,admittit atque appetit: quos non debet,reiicit ac contemnit: ξc ignominias quae a pro/his viris inseruntur a se es Ie alienas censet. quae ab improbis,cotemnit. Atque haec est ratio roquae circa honorem magnanimum versari confirmat.
Quin absque ratione quoque magnanimi munus circa honorem esse apinparet. magni etenim uiri honore seipsos dignos maxime existimant , ac pro
dignitate illi quidem : sed pusillanimus deficit,tam si ad ipsem, i si ad magna
nimi dignitatem spectemus. inflatus autem ad se seIummodo, non autem ad
magnanimum excedit. Sed hoc non solum ex ratione hac colligitur: uerum etiam sine ratione esse inde oerspi/ctium potest,q, quicunque magni viri seni,honore pro dignitate se esse dignos existimat. pusillanimus vero ec a magnanimi dignitate & ar sua ipsius deficit: nam re quibus est di 3ognus,his se dignum non aestimat,& ab appetendis iis quae magnanimus sibi attribuit,ulon mili me abest: ob id tamen vitiosias est,ac prauus,quia a' se ipse deficit, minoriq; honore se
dignum facit, qtiam sit. At inflatus sicut si iam excedit dignitatem, ita a magnanimo deficit. licet enim magni se ipsum aestimet praeter dignitatem,nondum tamen eam excellentia anismo alJequi potest,qua magnanimus dignus est: Ut non modo non maioribus honoribus
A magnanimus dignum se putet, sed ne aequalibus suidem. Vnde quia hunc quoque opisitione dignitatis excedit magnam mus,merito extremus esse etiam dicitur.
At magnanimus si quidem maximis est dignus,optimus quoque fit necesse est. maiori.n. honore dignus est,qui est melior: maximis uero, qui est optio 4omus. oportet igitur ut qui magnanimus reuera est,bonus etiam sit. esse etiam magnanimi uidetur id quod in unaquaque uirtute magnum est.nullo* paocto ei conuenit ut suasione aliqua fraudulenter utatur,ac sugia aut iniustea,
iii, gat: cuius. n. causa turpe aliquid faciet is,cui nihil est magnum am siquis diliz: iis, genter singula consideret, magnanimus si no est bonus, prorsus ridiculus uis debitur. immo neque honore quidem erit dignus,si sit malus: quippe cu uir, tutis praemium sit hono bonis Q attribuatur.
Cum maximis sit dignus magnanimus, sequitur ut optimus etiam sit: atque ita omniu sovirtutum habeat persectionem. qum autem circa omnes alias virtutes magnanimi opera/tio spectetur inde constat ψ nullo modo magnanimum decet aut dum periculum aliquod susipicatur ac merint,persuasione aliqua fraudulenter decipiendo elabi ac sugere: timidi. n.
id est: aut impuria aliquem assicere,quod est iniusti. Sed aduenedum hoc loco triplice re Periri
217쪽
LIBRUM QUARTUM rgrpe in Ie Rionem,quae triplicem etiam sciatentiam faciat. nam una est,qua diximusci lagutur παραπάσαι τι, id es h fraudulenter ac dolose suadenti magnanimo non conuenit epericulo aliquo effugere:altera si παρούσασι legamus: nam haec erit sententia: non conuenit magnanimo intercuti enti,id est quasi aliquem concus terit,ae offenderit ac laeserit accusaris utetia pro accusari,ac reum ei lemn profugere accipiamus.tertio modo legitur παμμανῶ - τι ut duo sint verba accusativi casus: ut ita dicamus: non conuertit magnanimo ali, quid quodconcusseri id est laeserit arm interturbarit,sugere re timere.nam qua de causa, inquit, turpiter se geret,cum nihil apud ipsum magnum sit,exaliis scilicet bonis. maximi.n. ipse est compos quod magnitudine sui caetera omnia ita obumbrat,atque operit, in nihili o prae illo eile videantur: id autem est honor ad quem caetera omnia externa bona diriguturratque ob id bonis viris tantummodo debetur , virtutisq3 est praemium: quippe quae bona laudabile esste definiatur.
Videtur. igitur magnanimitas quasi ornamentum quoddam esse uirtuo tum: nam & maiores ipsa, reddit,&sine ipsas esse non potest . ac propterea re uera esse magnanimum dissicile est, cum id existere sine integritate nullo
modo queat. Cum igitur ad magnanimum pertineat quatenus est magnanimus,alias quom virtutes
exercere: merito sit,ut magnanimitas caeterarum omnium virtutum ornamentum cile cen
et o statur. nam licet,ut sit perius diximus,aliae virtutes ex subiectis sibi rebus sermam propria singulae accipiant: magnitudinem tamen non aliunde pollunt acqui rere,u ex animi mas tudine,quae ex habitu huius virtutis comparatur:quae 5c magnas alias reddit,dum in i , Ut in unaqua* virtute elatum animum quis habeat, nihilq3 aliud u sanitatem pulchrit dinemque animi spe stet:&ipia non nisi ex periectis omnibus al0s virtutibus extitit.atq; i circo re Uera elia magnanimum difficile et t. oportet enim integritatem habere,id est virtutum omnium perfectionem,quam vocant.' Ac maxime quidem magnanimus circa honoresWignominias uertitur, ob eos* honores qui Sc magni sunt,&a probis uiris exhibentur,mediocri 3 o ter quidem laetabitur, utpote sibi accommodatos, uel etiam minores quam sibi conueniat: integrae enim &ab lutae uirtuti nullus honor tribui dignus potest: admittet tamen eos magnanimus a probis uiris,licet inferiores sint,
propterea m non habent illi maiores quibus assicere ipsiam ualeant. sed qui aequibuslibet E uulgo hominibus,ob parvas res exhibentur,eos prorsus contemnet: no enim eit eis dignus: simili modo etiam ignominiam, quippe quae
circa ipsiim iure non accidat. Ac quia integraeabsblut aesti virtuti, hoc est uniuersis virtutibus simul iunctis nullus dignus honor exhiberi potest: magnanimus etiam si minoribus honoribus u dignus sit, assis ciatur,eos libenter admittesimodo a probis viris proficiscantur . nam qui, ab improbis, ct ob parvas res offeruntur, prorsus contemnit: indignum enim secenset, qui paruum ali quod ob sae uni honorari debeat: simili modo quoq; ignominiarum omnium conleptor erit:quippe quae non nisi immerito, oc indigne ipsi eveniant. ipse autem non nisi digna asmittat oc curet.
Maxime igitur,sicut dictum est,circa honores uersiitur magnanimus,ni,
hilo minus tamen & in diuit as,& potestatibus,& omni tam prospera u adst
uersa fortuna,quomodocunque contigerit,moderate se geret: ut ne P in prostsperis successibus I itia gestiat,neque in aduersis rebus tristitia supra moduobruatur.neque enim circa honorem quasi bonorum maximum sit, ita se gesricinam potestates & diuitiae ob honorem expetendς stini: qui enim ipsas habent, ob eas affici honoribus uolunt. cui uero uel honor ipse paruus est, ei Eustrat. m iii
218쪽
Getera quoque sint parita. Quapropter magnanimi esse etiam eontemptos
Cum numinimum versari circa honorem probarit,sequio eo etiam ostendit, ut in atris fortui bonis moderate se gerat: inprosperis nimia laetitia matur,neq; in asnimio dolore conficiatur alluetus enim se magnis dignum existimare ivitiis quom& Daupertate fama re infamia, tetis, omnibus tam corporis,u externis bonis animum litat Getiorem bona nanq; animi esse maxima arbitratur: quibus praesemibus a caeteris in neutram partem magnopere commouetur. ne .nGirca honore ita se gerit, ut ob ipsum uuasi maximum bonum inis oderate gemat,atin efferatur: sed eum si a popularibus et pradis hominibus deseranar,prorsus despicit:si a probis viris,admittit quidem non tamen itabut inferiorem eum csse virtute sua non iudicet.eo est ammo,ut omnes humanas res tanqhumiles Sc paruas despiciat contemnat . .
Quin etiam minae prosperitates uidentur conterre ad magnanimitate.
qui enim nobiles sunt 8c diuites,S in potestate constituti honore digni lia.
hentur.in excellentia enim quadam sunt.omne autem quod bono aliquo ex cellit, est honorabilius. propterea huiusmodi res magis reddere magnanis mos homines consueuerunt. nanque a quibusdam honorantur. sed reueras Ius bonus honorandus est.cui tamen utram insunt,is magis habetur dignus,
Quia circa honores Mersatur magnanimitas,ad eam secere etiam prolperae fortunae it tus videretur. nam cum habitus virtutis ex assuetudine acquiratur: id fieri non posset: nisi materia suppeteret, in qua est assuescendum: quae sunt bona fortunae,quae ad honorem consequendum conducunt. qui enim ipsa haec habent,honorem appetuni: eumq; ab aliquibus consequuntur,quasi in excellentia quadam bonorum collocati,quo enim quidq; re aliqua bona excellit,eo honor ignius eis. honore autem assiecti homines extolluntur, elatu nil animum quendam concipiunt,ut magnanimi etiam fortunae prosperitatibus eniri videamrim sed re vera non nisi bonus naagnanimus est,idemq; honoribus assiciendi quibus t men utraque adiunt,id est qui cum virtute externa etiam bona habent c6iuncta,mams ho , b re digni habentura vel quia vulgo ita videtur icet re vera aliter censendum sit: vel quia in sorturia prospera constitutus ad virtutis operationem expeditior redditur.operationem
inii autem sine uirtute huiusmodi bona poludent: neque merito magnis honoribus dignos se esse arbitrantur,neque recte magnanimi diculur: quippe cum hec abs integra atm absoluta uirtute esse non possint: sed conleptostres contumeliosi,atcν huiusmodi uit is prsditi essiciuntur. non facile enim fit, ut sine uirtute consone ac moderate prosperos rerum successus quispiam seorat. dum igitur hi serre prosperam fortunam nequeunt, putant que se alios 6 excellere, omnes alios despiciunt: ipsi uero agunt quodcunque sorte inciderit.imitantur enim magnanimum,licet ei similes minime sint. atque id faciutin quibus possunt quae. n.ex uirtute sensita non agunt,sed contemnunt alios. At magnanimus iure ac merito contemnit: nam uere opinatur. plerique' alia autem incidente ac fortuito.
Nisi autem virtus assuerit,sortunae seIicitas inBlentes ac contumeliosos plerun* homines inicit tumidosi ec inflatos potius u magnanimos. qui cum serre moderate non possint pro os succei ius,in vitia delabunturdiuitiae enim re potestites et reliqua eiusmodi virtutem non habenti perinde nocen ac salubres cibi aegrotantibus.nam cum imitari magnanimum velint, sin virtute qua carent,id assequi possint, iii eo similes magnanimis se Lituros esie arbitrantur,si alios contempserint otumelia: assecerint.sed magnanimus nota contumeliam alicuius contemptor est sed quia honores omnes qui ab alijs sibi onerun/
219쪽
tur,parvipendit: digniorem se esse opinatura&rectarius 8c vera opinio est. Alii autem tam de se u de aliis iat schoc ut sorte incidit,opinari consueuerunt.
Neque uero aut'parvipericlitans, aut frequentipericlitans, propterea vpauca sunt,que magnifaciat: sed magnipericlitans est.&cum periclitatur,uiatae suae non parcit,quasi dignum omnino no sit ei uiuere. talis est,ut afficiat talis 3 benefic is alios,ip e asscierubescat. excellentis enim illud est: hoc eius, qui exocellitur.est eiusmodi ut plura retribuat.ita. n. fiet,ut qui prior contulerit be, neficium,in luper debeat,beneficium* accepisse uideatur.
inata igitur magnanimus recte opinatur, ec suam ipsius magnitudinem optime agno/scit, ec res alias humanas quales sint,quantiq; saciendae minime ignorat: propterea neque parvipericlitans, ne* frequenti periclitans euadit: id est nem parua de cauta pericula at* ea Parua adit, nec ν frequentibus periculis se exponit: sed est magni periclitans, id est pro ma/gnis rebus ec magna pericula subire consueuit.qui .n. vel multa vel parua magni aestimat,is eccipere pro paruis rebus subire pericula non veretur .magnanimus vero cum ea solummodo magni faciat, quae vere honore digna sunt: ea autem sint re magna, ec admodii pausca: essicitur,ut no ivli pro magnis re paucis sibi esse periclit adum censeat. Legitur etia hoe loco αδορκὼδορς vipi κπιρυνος, id est non est freque periclitans, nem libentipericlistans,hoc est nonsequenter se exponit periculis,nessi facile S libenter.tinctior tame lectio
parua et pericula adit magnanimus,nem frequeter,sed raro ec ob magnas res 8c magna. in quibus quidem periculis vitae suae profusus estareque enim magnum quid esse vitam exiis inmar: sed ipsi praeclaram mortem, pro rebus praeclaris susceptam anteponit.atque id eo promptius facit,u ad bene merendum de at is est propensus, consertq; libenter beneficia, dc no sine verecudia accipit.Quocirca si indigna aliqua calamitate oppressus uti beneficentia non possit, minime praeter dignitatem vivendum sibi amplius putat. Querod autem hic de magnanimo inquit, pudere eum asserens,si beneficiis afficiatur,reprehensionis ansam praeshuiue nonnullis videtur.Utraque enim ad bonum virum pertinere inquiunt,tam Ut con serat, i ut accipiat beneficia: ec recte id quidem dicunt,ec vere,si ad altitudinem magnani mi tamen jectarentaquem non decet abicilium quippiam,auphumile agere. ciui aute pa/titur ut aut pectiniis,aut viribus,aut tali quapiam re ab altero adiuuetur, prae se ferre humis litatem quandam videtur,eom esse inseriorci quo id beneficiu accipit.at magnanimus amtecellere alijs vult,id est debet. merito igitur erubescet tin inferioris loco praeter dignitate suamede υideaturiat iccirco si aliquando acceperit, plura cumulatiore mensura reserere ut qui dederit,debere se videat,atque ita inseriorem se esse fateatur.
Meminisse praeterea eorum videmur,quibus benigne fecerint: eorrem autem a quibus acceperint minime. quippe cum is qui acceperit, minor sit eo qui beneficium contii IeriCipsi autem uelint esse superiores: unde etiam illa o iucunde haec iniucunde audire consueueriit. Atque iccirco neque Thetis boneficia Ioui dicitur commemorare: neque Lacedςmonii ad Athenienses: sedeantum modo ea quibus fuerant assecti
M aiore etiam quod hic subiungit,r 3rehensione dignum videri potest: magnanimia beneseiorum acceptorum immemorem stiriarum: id quod ingrati animi vitium prorsius est existimandum. sed non ita inquit hic Aristoteles. non.n.beneficiorum acceptorum obliuis scitur magnanimus: immo maxime omnium est memor: quippe Di plura etiam retribue re conetur. 1iocirca quod inquit magnanimum n5 meminisse,id non ad rem, sed ad ver/ha reserendum esturam licet ec animo re in reserenda gratia optimus sit 5c gratissimus: Boso Iet tamen libentius in sermone quae contulerit aliis,u quae ab aliis acceperit,'ipse comestnaorare, re ab alijsc6memorantibus audire: eo Q excelletior apparet qui dedisse,u qui a cepisse praedicatur. Ad cuius rei confirmantionem & Thetidis re Lacedaemonioris ercemplo utitur.Thetis enim, in apud Homeriim est, cum maximis beneficiis Iouem asseclista,eum at eoiuratione aliora deorsi liberasthiod quod filius ipsius declarat his versibus: . Eustrat. m iiij
220쪽
I34EVsTRATIT IN MORALI vM ARI set Saepe etenim audiui Pelei Genitoris in aede Alia parens, m tu inter diuos sola Tonantem Defendissse Iouem, re magno absoluisset iniore, Iactares:qiiando hunc superi vincire parabant omnes, Itino la, Neptunus*M Caesia Pallas.
Tu nan* ascendens ad cosi culmina monitrum Centimanum adduxti,Briareum quem nominestiui, Aegeona vocant homines: qui vitibus omnes
Excellens,& patre suo quoque sortior,illic
Ante Iouem gaudens magno consedit honore. -
Asi alii cessere dei formidine pressi. Thetis igitur cum hoc beneficio Iouem allecillet, non id quidem ipsa explicat apud Iouem,cum ab eo perit,ut filio siro honorem re gloriam
afferat: ed solummodo latenter significat, Ita inquiens: Iuppiter omnipotens mea si tibi prosilit unquam S edulitas vel re,vel verbis: hoc mihi votum Exequere, i nostri celebretur gloria irati. Ille quidem a fatis cuneiorum arctissima vitae S ortitus spatia est, & nune Agamemnone ab ipsis A ificitur probris inter contemptus Achivos: Haee Thetis. Lacedaemonii vero, ut re fert Callistheties in primo Hiitoriae Graecanicae libro,cum Thebani in Laconiam hostili exercitu limasissent . ad A thenienses ad auxilium petendum prose 'i, beneficiorum qui bus Athenienses aScerant,nullam prorsus secere mentionem: sed quae ipsi ab illis acceperant,magnifice commemorarunt: Ut ea potissimum ratione generosum A theniensium animum ad serendam sibi opem possent ii ucere.
ε αλ M, Magnanimi quoque est 'a nemine quippiam, aut uix tandem petere, sed ne id ere, prompte aliis ministrare: praestare que se apud eos qui in dignitate fiant,pry
clara que fortuna utuntur,magnum: apud mediocris sortis nomines medioo
crem: eo qudd illos superare dissicile, atque egregium,hos facile est. & inseter illos gloriari est a generoso animo minime alienum, inter humiles uero inuidiosum.
Ad magnanimii et spectat, i no facile ab siquo petat,ut vel pecuniis vel alia quapiare iuuetur: sed vix id faciat,nec nisi magna aliqua impulsus necessitate: promptusq; potiussit ad aliis ministrandum, id est dandum,suppeditandum, inseruiendum iis qui petunt, almindigent. possumus et interpretari δ' MPm,quo verbo hic utitur Aristotele twn petere sed .ndigere: tr si .n.significat: ut intelligamus,magnanimi hominis re nullius auxilio indigerer nisi vix admodum,id est re maxima necesstate urgetur. Cum vero inquit magnum se praestare magnanimum solere inter illos qui in dignitate fiunt constituti: non ita accipit, ut si magnanimus in regia ciuitate degerit, Unusq; e subditis fuerit, eum velit apud regem ma gognum se gerere,ciq3 se in dignitate squiparari. imprudentisai.id esset ac stulti: feci Ut in respublica apud eos qui Brit in dignitate dc existimati Ge,praesertim si vel diuitiis et alia quas piam eiusmodi potestate Uideantur excellere, magnitudinem suam non disssimulenquippe qui praestantiorem se esse ob virtute existimet inter huiusmodi. n.homines,id est magnos gloriari generosiam est. Verum gloriari hic no id significat int praeclara de se ac gloriosa Ioqinmirii ac iactatura esse magnanimii intelligamus:inuidiosum.n. ac molestum etiam hoc esset: sed ita se gesturum,ut inter magnos versando gloriam ac grauitatem prae se serat, nishilq; de dignitate sua diminuat id quod ex verbo graeco intelligi melius potest quod gloriose oc grauiter se gerere,dignitatemq; prae se ferre innificat. Quemadmodum inter imbecillos'uiribus non contendere: neque adhonoratas res accedere, aut ubi alii principatum obtinent: ociosum que esse ac
cunctatorem,nisi ubi magnus aliquis honor magnum* opus est: paucas res agendas, sed magnas eas ac celebres aggredi. Necesse etiam est ut aperν