장음표시 사용
431쪽
tur, quae cu cupiditate Sc dolore existunt,& corporis sunt: huiuslia odi. n. sunt hae: harum item excessus secundum quos intemperas intemperas est.Proptestia temperans has flagit: nam etiam temperantis uoluptates sunt.
Erat rursus alii,quipropyerea v temperas odio voluptuosa 5c iucada prosequitur,prudens item doloris vacatione persequitur,ec quaerit,pueri vero re hestiae tumiiditatem se ctantur: voluptate non esse bonum asstiebat. s huiusmodi opiniora eodem. i.vno ec e dem argumeto nititur resutare. Inquit.n. quia iam diximus ex omnibus voluptatibus quae ex operationibus emcra', quo modo aliae bonae sint. i. 2Iute oc proprie, quae virtutesto sequutunquo item modo aliae. i. alias ab lutere proprie bonas quide non es , sed aliqui hus bonas,& quae bonae esse videatur,quales sint corporis voluptates: has pueri re bestis persequuntur&quaerulahas item temperas sunt atq; odit,quae cum cupiditate Ac dolore exist .i.corporales. ααλ proprie sunt,sed videntur. Prudes etiam corporis has voluptates,quae videtur esse,no Ffrit,s indolentia earum sediatur ad. n.dat opera prudens, ut ex absentia corporis voluptatum nullum dolore percipiat. Corporis autem voluptates Venerea sunt, immoderati cibi,ac potus. hm5i.α sunt hae corporis voluptates,id est cacupiditate re dolore fiuntina cum quis esurit,quia ventre in indigentia alimentorum costitutu habe dolore allicitur, replere, eum cupitlimili modo quom intemperas dolet, dum venerris caret is puticis mirum in modii cupitaliarumq; corporis voluptatu excessus si xo elatur,id est immoderate & cum exuperatione ta venereis opera dare, ' bibere S comedere vult, ecquaerit. secundumax hos excessus quos bestiae re pueri periequutur,inteperana intemperas dicitur.Ideo temper1s has sumtii. corporis voluptates huiusmodi, qus proprie voluptates non sunt.nam sunt et quacita quae propriae temperantis sunt voluptates, qxiae eM habitus. i.temperanti ae operationibus eueniunt: hae aut quae ex virtutum operation us existunt,proprie bonae sunt:quippe cum oc iustus ex agedo iusta,& sortis ex sortibus Distis, di temperans ex temperanter se gerendo voluptatem percipiat. De uolnptanon specletari cap. XIII.
CDerum dolor quot esse malum Sc fugiendu conceditur:ato alius abo
selute malum,altus,eo quod quodam modo impedimento est.sugiende autem reliquatenus est fugienda & mala,bonum contrarium est: bonum igitur quoddam esse uoluptatem necesse est.
Praeterea costat,inqui dolore esse malam rem ac fugiendam. ali arabsblute malu est, cum quis absentia rerum voluptuosam,ac venerearum dolore es turialius vero n5 absolute ac simpliciter,sed quoda modo iugiendum ac malum est: quatenus. simpedimentum affert verbi causa,siquis rem aliqua arduam ac praeclara conetur cotemplari,dum i id stridet,audiat vel filiis vel amicum ciem suum ob lisserat' ex ea re doleat, doloreq; oppressus ac perturbatur impediatur,quo minus id quod c6t labatur, valeat intelligereas dolor qui o ex fit a vel amici morte suscipitur,absolute quide malus minime est: sed quoda modo, im tenus videlicet est impedimento ne intelligat. si igitur dolor malu est re fugiendu, fugi edo autem,quatenus est fugiendum re malum,bonu contrariu est: restat,ut voluptas bonusit: quippe cu in medio carentibus couariis si alterum luesse statuatur,alteriam esse bonu nocesse sit: nam in csteris seripot,ut sit malum: ut in ignauia fortitudine,& audacia, ignauiae quae mala est, tam sortitudo u audacia opponitur
Nam quemadmodum soluebat Speusippus,no competit Blutio. sicut maius minori & aequali ita contrarium hic esse. non enim idem quod malum aliquod uoluptatem esse quispiam dixerit.
H aec impugnatio Speusppi est. dicebat.n, eusippus,sicut maius'minori opponitur ec aequali,& extrema.i.maius & minus mala sunt,medium vero quod est aequale, est bo/num: ita voluptatem dolori re indoletiae esse oppositam: re extremaidolorem dc Voluptatem esse mala,indolenti α, quae medium est,bonsi. sed Blutio haec non competit,propte rea Q ab omnibus missime conceditur:fateatur omam voluptatem esse bona, uel idem
432쪽
quod nutum voluptate esse diceret quispia: id est sub malum ut genus reduci, essem mali
Oeciem voluptatem: hoc est voluptatem elle malum concedit nemo.
Iam uero si nonullae uoluptates sunt prauae,nihil vetat aliqua esse optimu: sicut scientiam aliquam,licet prauae qusdam sint. sortasse uero etiam neces laserium est,siquidem uniuscuius habitus operationes sine impedimento sent, siue omnium operatio sit felicitas,sive alicuius ipserum, si impedimeto uacet,
eam esse maxime expetendam. hoc autem est uoluptas. Superius item dixerat nonnullos opinari, quia voluptates aliqus praus sunt,fieri no posse,ut voluptas optimum es Iet. quam opinionem hic soluit, dum inquit. quonia voluptates 1 qquaeda prauae sunt,nihil vetat aliquam et esse quae optim sis: sicut nihil vetat aliqua quom scientiam esse optima,id est philosophiam,licet quiaam prauae esse conspiciantur.hic inis
proprie scientias appellat viles artes at w operarias,cuiusnodi cIh medicantetuaria,saltat iria, ec stitoria. fortasse vero et necellarium est aliqua voluptatem este maxime expetendiat* optima, liquidem sunt uniuscuius habitusu.virtutis operationes impedimento vacrates, siue omnium habituuma. Virtutum operationes felicitas sit, id est,sive ex omnium vir tutum operationibus constet selicitas ure alicuius ipsbrum habituum, id est unius cuiuspiavirtutis operatio sit selicitas.Quemadmodu. n. superius dixit,cont latiuus est selix: in dei cimolitem ex sola contemplatione ait sellam exister si contemplatio sine immimeto sit: hoc est si abso ullo impedimento contempletur re intestigat. hoc autem,id est in pedimen auto vacans operatio Voluptas est. Quoniam igitur voluptas impedimento vacans operatio est uniuscuiusq; vero habitusa.virtutis impedimento vacantes operationes sunt me selicolas ex operationibus omnium virtutum*iue Unius cuiuspiam,quae est contemplativa,conststet: sequitur,ut voluptas quaedam optima sit, felicitas. sipsiusq; operatio.
Quare essicitur,ut quaedam uoluptas optimum sit,licet multae uoluptates sorte ab lute prauae sint. ac propterea omnes felicem uitam iucunda esse exi, stimat: uoluptate* felicitati co sentanee annectut:quippe cu nulla Operatio quae impeditu persedia sit, selicitas uero sit ex persectis. Ideo fit,ut ex corpoσris et externis bonis,fortunam ipsa in stiper indigeat sella,ne haec impedaata solchuare si etiam concedamus,multas. i plerasin voluptates esse prauas: aliqua tamen uoluptas optimum erit,id est selicitas,riusq; operatio. nam cum uoluptas sit operatio impediis mento uacans, nstetque selicitas ex operatisiibus uel omnium uirtutum uel unius alicuiuo reo selicem uita omnes sis auem ac uoluptuosam existimat: voluptatemq; felicitati comsentanee anne 'sit,ianu diuersam ar felicitate R ecte autem consentanee adiunctum estina si felicitas ex persectis est,est ei impedimento carens operatio: sed uoluptas quoque est irascans impedimento operatio,consentaneu igitur est,ut uoluptas cum felicitate connectatur. est. n. selicitas perfecta,re cum sit persecta,estes uacans impedimento operatio:quippe cantilla operatio quae impeditur, persecta sit. na selicitatem 'uom ira definiui, ut animae oporationem cum voluptate in periecta vita eam este dicant. Oniam igitur est impedimem εο vacas operatio,propterea indiget & corporis, et externis bonis gloria, diuitiis, potetatu, & sortuna.i. fortunae bonis,ne haec,id est corporis et externa bona si absint,selicis operati nem impediat. siquis. n.uniuersis uirtutibus praeditus si externa uero haec bona no habear exercere virtutes abis impedimento no poterit: sed iniuste etia aliqua cogetur sacere,quo diuitias,aut aliquid aliud ex neces larijs sibi conaparet .si vero absque impedimento prorsus non operetur, que selix appellabitur.
Nam qui eum qui rotatorquetur,& calamitatibus magnis opprimitur,si bonus sit,selicem est dicunt: uel inuiti uel sponte nihil dicunt.
Qui dicunt eum qui rota torquetur, id est in tormentis rota deuoluitur,'calamitatis bus multisae infortuniis opprimitur, selicem esse, si bonus sit,hoe est,somnibus praedistus sit in rtutibus,uel sponte,id est uel scientes eiusmodi hominem minime esse felicem, uoritatem: occultantes,nihil dicunt, id est mentiuntur cum selicem talem appellant: vel inuiti ,id est quis sit proprie sella gnorates. nam superius quo p in primo libro hoc significauit,
433쪽
337 eum dixit. qui autem in Priami calamitates incidit icet virtutibus omnibus praeditus sit,felix nullo modo erit.
Dia uero insuper fortuna indiget felix: idem esse nonnullis fortunς prosperitas,& selicitas uidetur: cum tamen non sit: nam ipsa quoip cum excedit. impedimento est. ac sortasse non amplius sortunae prosperitas appellari iure potest: quippe cum eius definitio ad felicitatem spe stet.
Quonia Mix sortunae bonis, d est diuitijs,gloria, potentatu indigenide esse Micitate,et prosperitatem fortunae nonnulli opinantur: quod minime verum et t. na ipsa fortunae prosllo Dperitas,si exuperans sit,felicem impedit,quo minus operari sectau virtutes queat. si.nquis vel potens supra modum sit,uel clarus,vel diues,reddi insolens consueuit: Ut ignobiliores, re pauperiores debiciat, eos & imperiose subigere, oc iniuria assicere minime vere tur. si igitur nimia sortunae prosperitas felici potius est impedimento ne secundum Virtute. operetur, eam quaerere felix nullo modo debet. & fortasse excedens modum haec prosperistas fortunae iure prosperitas. i.όστυχία appellanda non est,eo . selicitate impedit, prauam .est :quippe cum esus desinitio, rtunae prosperitatis videlicet,ad felicitatem spectet.Cv. n. confert,conducitq; ad selicitatem,sorruns prosperitas est nominanda, laudabilisela cesetura cum non conseri,utpote exuperans , ne prosperitas quidem amplius vocanda est,ite* la de ulla digna existimanda.
inrod item omnes&bestiae&homines uoluptatem sequuntur.id ipsam esse quodam modo optimum indicat. ,, Non prorsus fama illa perit, quam multa per orbem M Turba hominum celebrat. Sed quia ne eade natura,ne pide habitus optimus aut est aut uidetur: ne* uoluptate eandem oes,uoluptatem tamen Oes sequuntur.fortasse etiam non eam sequuntur,quam putant, ne B quam dice'rent,sed eandem.omnia enim natura diuinum q habent. inaia nonulli propterea Voluptates non esse bonas asserebat,in a bestiis Sc pueris i iii 3o rebatur:ipse Aristoteles nucob id ipsum magis estici inquit,ut bonae esse videantur, quia pueri oc bestiae ipsas sequutura dura ita indicium,ipsam.i.voluptatem esse quoda modo OP timum dest bonum,m bestiae ec pueri eam sectatur. id siquidem bonum est quod omnia
oppetunt: voluptatem vero omnia tam bestiae u pueri appetumest igitur voluptas bonu. ω Non prorsus enim,ut inquit Hesiodus,lama illa perit,quam multa per orbemaa Turba hominum celebrat.verum dea dicitur esse. voluptatem vero hanc quasi omnes celebrant, num esse praedicant,dum omnes ea sectanitur,&quaerunt. Sed quiano est una natura unus*habitus qui optimus sit, sed mulis sunt
naturae,multim habitus: quippe cum sit natura qusda serim,qusda morbosa, itemq; habi/
men voluptatem ora sequuntur. i. vel qus proprie est voluptas,ves quae videtur . Fortasse et non optim2 voluptatem sectantur,quam bona esse oc putant,ec assererenusta eande. Lcorporis,immoderatum cibis 8c potibus,& venereis oblectatur.sunt.α aliqui qui operagrione ex virtute.i. temptatia vel iustitia optima esse voluptatem cognoscutaeum non possint tamen ad hac attolli,diuinati; hac voluptate obla stari,ves inuiti corporisillecebris irreriuntur,corporum Voluptates sequuntur. mmmdiuina voluptatem quidam habeant,d clarat:cum inquit, s oc ratione etiam carentia animalia natura diuinum quid in se insitum habere: diuina.squandani illustrationem,qua operationem ex virtute summam atque op/Io remam iucunditatem esse intelligi int: cum vero eaditam voluptatemn nequeant,incorreria voluptatibus perstant,etsi oblectantur.
Sed corporis uoluptates nominis huius haereditatem consequutae ex eo sensi psaepe in ipses incidunt homines,omnes cimam seniparticipes. M
434쪽
quia selae notae sunt,soIas has esse opinantur.
Operationes ex virtutibus proprie voluptates sunt, corporis vero voluptates no pro/prie sunt,sed apparentes. consequutae tamen sunt nominis huius haereditate,ψ ilae.s volt Ptates dicantur ,proprie* voluptates esse videaturipropterea pleri ad has magis sunt Procliues,oesq; narum esse participes volunt: illis diuinis oblectari non possint.tu quia, plerit has corporis esse tantummodo voluptates putant:an vero aliqua alia sit diuinior voluptas,ne prorsus quidem quicquam sciunt.
Perspicuum etiam ei nisi uoluptas sit bonum & operatio,fieri non posse, ut iucunde felix uitam traducat. Cuius. n. causa indigeret ipsa, sino est bonur sed etiam moleste uiuere poteritinam neque malum neque bonum est dolor, si neque uoluptas. Quare cur fugeret neque igitur probi uiri uita erit iucum dior, nisi etiam operationes ipsius sint. Hoc aduersius eos inquit Aristoteles,qui voluptatem nessi bonum,nem molesta quicq- esse asserebant. inquit.n. nisi voluptas Sc operatio ipsius honusit,non poterit felix iucude viis uere. M si non est honii voluptas,nel omiuno felix eὸm inquiret . cuius. n. causa acquirere ipsam madebit: felicitas siquide ex bonis solis omnibus constat,ne admistione aliqua ali cuius admittit,quod non bonii sit.nasi voluptas non est nem nutiem matu, dolor quoq; t in bom erit,necp malum.sicut. n.alterum ex cotrariis sese haber, ita altersi sese habeat, ne cesse est. si dolor item bonum est nem malum,sequitur,ut moles hcum dolore etiam viuere felix queat: at hoc absurdu est: cum voluptate.n. est selicitas. are si desor neq;
lum est neq; bonum,cur felix hanc sta tro si ipsius probi viri re felicis operationes iucundae non surix, rita quos eius minime erit iucunda. De corpor uoluptati lare. Cap. XIIII.
AT uero de corporis uoluptatibus considerandum illis est,qui non b
las uoluptates ualde eligendas esse dicunt, illas uidelicet quae honestae sant,sed non corporales,re eas circa quas uersatur intemperans. Qui fit igi, tur,ut contrarii dolores praui lint malo etenim bonum cotrarium est . an ita 3a
bonae sitiit ills quae sunt necessariae,propterea . quod non est malum, bonue stran aliquatenus bonae sitiat:
Dubitatione rursus non suam illa quidem, sed aliorum quorunda adducit dicebantati aliqui, si nontillae voluptates,ut sunt illae quae ex virtutu operationibus existunt, eligendae sunt oc bonae,sed non corporales.i. immoderati cibi,& potus aut Veneres circa quas versatur intemperas: r dolores qui his sunt contrarii, mali re praui sunt c nu.n.contraria malo est.si ergo corporis volirares sunt malae,reliquu est,ut quod contrariu ipsis est, id est doloresinoni sint. Atm haec dubitatio est qua primu : ta seliniacorporis voluptates inqiues non esse malas,sed neq; proprie bonas,sed ita bonas quatenus non sunt malae, sunt qa neces osariae,atin elusimodi,ut vi carum indigeamus. Commercinec hibere,di venerem exerceore, cellaria sunt,naturaeq3 indigentia requiruntur.quoda aron est milum, nu est. Desinde alteram solutione meliorem subiungit,in hunc modu:an corporis voluptates aliquatenus bonae sunt ita esus re potu venereorumq3 usus eatenus bona sunt, quatenus in eis meo .iocritas seruatur: si vero A excessis ac supra modum exerceantur, sunt praua,ac mala.
Habituum enim & motuum,quorum melioris excessus non est,nem uoluptatis est excessus: quorum autem est,est etiam uoluptatis.at corporis bonostrum est excessus,& prauus prosequendo excessum,& non necessarias volu Prates prauus est: omnes siquidem & obsentis Sc uinis & uenereis cmodam 'modo oblectantur,sed non ut debent.Contra' in dolore. non. n.excelsum suo
git quispiam,sed omnino iugit:quippe cum excessui dolor contrarius ministine sit,sed ei in excessum Persequiuir, i
435쪽
Habstuum et moturi quorum excessiis non est ut c5templatis habitus excessiis nullus est q ranto n.quis magis ac magis contemplatur,at Q intelligit, tanto maiore laude dignus cenisur.ato ideo neque voluptatis quae ex conreptatione euenit,excessus quispia erit. Uel ita est intelligendum: eoru habituum et motuit quorum excessus vituperabilis minime est: ut habitus cotemplativi excessus vituperationem nulla admittit:nem igitur voluptatis ρος ex contemplando existit,excessus erit vituperabidis. quorum vero est excellius,ut altricis facultatis atq, habitus. bibendi siquide et comededi excelsus est: unde et voluptatis,quae inde
euenit. Vessi volumus altero modo interpetrari,dicemus: quoru habituum excessus est vistuperabilis,voluptatis quo p excessius eade ratioe erit vituperabilis.est aut corporis bonos x o rum. i.voluptatu excesu s,5c intemperaSex eo dici tur prauus,' raruscorporis voluptata
excedum persequitur ec qia iudii immoderate oc edere Sc bibere ac toto die studet, venereum supramoduindulget.si.α necessarias voluptates sequatur,ex eo minime dicitur pra/uus. cetariae aut voluptates sunt cibi moderate sumpti ac potus.quantii. n. ad Uentrem in inopia alimentorsi constitutii replendum sat est necessarium: eatenus bibere & edere bonum est.ubi aut venter iam repletus est ac saturatus, ingerere insuper cibum aut potumo dum excedit,atq; est malum. s. n.intemperantes Obsbians re vinis re venereis quoda modo oblectantur A est exuperando atque excedendo modum,& non ut oportet,et si praua ipsoru voluptas existimetur. na moderate oblectari est bonum. ac voluptas quide cum exscedit modum,est praua:era moderata est audatur. in dolore vero contrarium accidit:n5.n.
xo tantum excedentem modum dolorem,sed quelibet omnino dolorem fugimus: quippe caexcessiti Voluptatis excessus doloris minime contrarius sit.sed paruus et quiuis dolor , qui accidit ei qui voluptatis excessium persequitur. nam si vel paululum a voluptuosis abstineas intempertacontinuo dolore inici consueuita ut etiam paruus dolor excedeti modum vouptat i contrari ui sit.
Quoniam autem non tantii opus est, ut uerum dicamus,sed etia oportet, ut filii causam explicemus : hoc.n.ad fidem iaciendam conduciimam cum ra tioni consentanea ulla suerit causa cur uerum appareat esse, quod uerum non
est: facit,ut uero magis fide adhibeamus: iccirco dicendum es qui fiat ut cor 30 poris uoluptates expetibiliores esse uideantur.
inroniam non tantu opus est versi dicere, comoris.svoluptates non esse bonas,sed cai
sim quos aiArre debemus falsi re medacii, id est explicare,quo modo erret n5nulli, east
esse bonas opinei ti hoc enim si videlicet dixerimus unde in errorem huc inducti sunt,aa fidem facienda confert.& eonfirmandum corporis voluptates bonas minime esse. na cum ratioi cosentanea vis, fuerit causa,cur vera appareat esse,id est cur voluptates corporis bonae vere elle videantur,cum verum id minime sitanestini magis vero credamus eo tales ipsam confirmemus,quae voluptates corporis non esse bonas asserit. iccirco dicendum est, cur iat ut voluptates corporiscum bonae non sint,expetibiles ut bonae esse videantur:pri manacia causam huiusce rei sit ungi cum inquit.
Primum igitur, quia expellit dolorem: atque ob doloris excessum exceldentem uoluptatem,quasi medela quaedam sit,atque omnino corporis uolua Platem persequuntur.medelae autem uehementes fiunt: unde eas etiam persoquuntur,quia circa contrarium uidentur. atque ob duo haec bonum non esse uoluptas uidetur,sicut dictum est: quoniam aliae prauaenaria raraetioes fiant sue abortu ut bestiarum,sive ex consuetudine ut prauorum hominum: aliae
sunt medelae,quia sunt indigetis: melius est habere a fieri: aliae accidunt,duperficiuntur. ex accidenti igitur probs sunt.
1 Quia voluptas eiicit atque expellit timorem: ideo bonae corporis voluptates videntur. nam siquis dolore aniciatur ex eo in esurit,aut venereis non Utitur,cum comedit,aut constcumbit voluptas quae ex saturitate α coitu eueni dolorem quem ex fame & concumbenodi cupiditate concipiebat, pellit. di excedentem modum voluptate di omnino corpω
436쪽
4oo As PASTI MORALI via ARIs T. iis voluptatem nimiana persequuntur homines, re quaeriant,ob doloris excessus qui ex esuriendo ὁc coeudi desiderio euenit: quasi elusinodi voluptas corporis medicatrix,dolorum expultrix sit.medelae autem, id est ventris in inopia alimentorum constituti repletiones vehementes fiunt,modumq3 excederes: atque iccirco exuperantem dolorem,qui ex samea cidebat, eiiciunt. ideo has ventris repletiones modum excedentes persequuntur, oc qu runt, quia circa contrarium etiam elie necessariae videntur,id est eodem tempore, quo etiacontrarium, qui est exuperans dolor ex esuriendo contingens. haec enim exuperatu Ol Ptas,quam ex Veturis exuperante repletione concipi ut,exuperantem dolorem ex fame o orientem expellit. nam si supra modum esuriat quispiam oc parum comedat,exuperantem dolorem pellere nullo modo poterit. Videturq; voluptas ob duo haec non elue bona , sicut Iudictum est, propterea quod aliae voluptates ex actione ec operatione prauae naturalewstunt, quae vel abortu ipso est praua,ut bestiarum,seri norunim hominum: vel non ab ortu,sta ex assuetudine malorum praua euasit: cuiusmodi est prauoruin hominum ec ineruditorum natura,quia pueritia turpissima quaeque perpetrare consuescunt. voluptates autem prauorum iratura,id est serinorum hominiani, re ex assii et udine prauorun , sunt crudis caratibus vesci, di caetera quae superius explicauit. aliae autem voluptates sunt medeis,id est re/pletiones naturae indigentis scilicet ac deficientis. Ut sunt ventris alimento indigentis reple riones. aliae vero voluptateSexistunt, dum perficiuntur atque explentur aliquae cupidit tes. si erum cupiat quispiam concumbere, cupiditatem que eam expleat, laetatur, Olu Meeq3 afficitur. Propterea corporis voluptates non proprie,sed ex accidenti bonae dicetur. Σο
Adde quord quia iiehemetes sunt, illi eas persequuntur,qui istari aliis neo queunt. ipsi si quidem sitis quasdam sibi praeparant . quando igitur innoxiae
sunt,increpatione uacat: quando noxi prauum est. ne*.n. habent alia qui
hus Istentur,& neutrum habere pleris p molestum est ob naturam.
Praeterea persequi intur θc inquirunt corporis voluptates, quia vehementes sunt,id est excedentes S mimoderat aedili qui es is aliquibus actionibus oblectari non possiant. non malli enim cum agere aliquid nequeant,ne ociosi prorsus sint ac sedeant,toto die edere ac bibere, concubitu quem , volunt:libisti sitis praeparant. nam cum velint toto die hibere,falia
quaedam miri alit,uuo siti tosi magis redualitur. quando igitur hae corporis voluptates soinnoxiae sunt,sunt autem innoxiae cum sunt moderatae,cum quis edendo es hibendo moda -
seruat: tunc sanc reprehensione carciat, neque vituperationem admittunt. cum vero sunt no/Mae,id est cum immoderate ac supra modum quispiam illis oblectatur,prauae sunt ac viti peratione dignae. nonnulli enim voluptates has corporissequuntur modii excedentes,quia alia iucunda quibus oblectemur non nabem:cum prauissitu vulgares, qui quaenam sit proprie ac vere Moluptas non intelligant. Non habere autem quippiam aliud quo laetetur, plerisque molestum uidetur . Cum erum laboret semper homo uoluptate aliqua ac requie indiget . unde si voluptatem aliquam non habeat qua exhilaretur, statim dolore afficitur, ae consternatur:atq; id ob naturanuquia scilicet natura laboriosa praeditus est.
Semper enim laborat animat: quemadmodum etiam naturales disputast 4otiones testantur, quae uidere&audire esse molestum asserunt. Ic5sueti iam simus,ut inquiunt. similiter etiam in iuuetute ob auctionem perinde ac temulenti asticiuntur:& iuuentus iucundum quid est.
Semper enim animal laborat:& naturales rationes testantur,animal videlicet semper laborare, cum aflerunt vim inspiciendi sever videndo atque operando, audiendi item sa/cultatem semper audiendo,molestiam afferre: quippe cum semper audire oc videre labo/rem Ac dolorem animali pariat .sed laborem qui ex assutia videndi aut audiendi operatio ne euenit non admodum sentimus, propterea q, assueti es sumus.Similiter quom holes casunt in iuuentute costituti,nimias has corporis uoluptates se statur,propterea in aetas ea imcrementum accipita to.n.die comedere oc bibere appetiit,quo defectui qui suoinde ex ase 'sidua auetione euenit, succurrant: celeriterq; augeantur,ac robusti fiant.non secus atque t
437쪽
Atra bisse uero assecti natura semper medela indigent.corpus enim eorum ex temperatura semper mordetur: semper* appetatu uehementi incitantur. uoluptas autem & contraria & quaeuis,modo sit uehemens,dolorem experulit. ac propterea intemperantes ac praui evadunt. i atra bile asseeti iratura sunt, semper medicamento id est repletione indigentibilem
enim quae seruentiissima est,habent,quae celeriter cibos in Uentre consumit: Unde ne ventrem inanito Viscera exurantur,si desit alimentum: semper opus est, Ut melancholicus medica amentum adhibeat,id est cibos ventri suppeditet propterea quod corpus ita alia frorum hos Io minum semper mordetur,hoc est dolore & adustione ex temperatura assicitur.temperas tura enim eiusmodi calida est ac seruet: semperq; vehementi a etitu irritantundum toto die comedere & bibere multum cupiunt.uoluptas enim Vehemens di modum excedes dolorem expellit,sive dolori contraria sit at* opposita,liue non contraria,qualiscum fuerit. ac Propterea, propter videlicet immoderazas voluptates liue erantes & praui emetuntur.
inrae autem sine dolore sunt uoluptates,excessum non habent.at y lis nastiura,rion ex accidenti iucundarum remum fiant. Ex accidenti aute iucunda ap, Pello quae medicinam assistini: nam quia accidit,ut medicinam cosequamur,
dum id quod sanum substat,agit aliquid: propterea esse iucundum uidetur:
' natura uero iucunda,quae talis naturae actionem essiciunt. Voluptates quae ex intelligendo,& coni lando eueniuntini ne dolore sunt,excessium
non habent. quanto enim quis mavis intelligit,tanto laudatur magis: quippe cum in virtus. tibus conten latiuis excessus nullus reperiatur. quae igitur sine dolore existunt Moluptas te id est contemplareu quae absque dolore fiunt,excellium nullum habent. corporis enim voluptates cum dolore, re cupiditate eueniuntaram cum quis esurit, dolet prius,ac cupit comedere:deinde dum alimentis ventrem explet, voluptate assicitur . Voluptas vero comtemplandi 5c intelligendi dolore vacat et nullus enim praecedit dolor: hae vero voluptates quae excessu carent,cum ex iucundis natura,id est proprie iucundis rebus re non ex accide. - ti eueniant,vituperabiles minime sunt.qus enim o contemplando euenit,proprie voluptas' est. Ex accidenti autem iucunda appellat,quae medentur, quae lesiones sunt naturae ii
digentis, id est corporis voluptates. propterea siquidem edere dc bibere voluptatem aD sert: quia accidit, ut dum edunt bibunt homines medicinam consequantur, id est vel Direm repleant, ct saturentur:dum id quod sanum substat, id est dum altrix iacultas agit ali, quid,oc valet. nam si ea non valeat et robusta sit, neque comedere,ireque biber neque ope rari quippiam animal postet. /Dum id quod substat inquit,eo quod etiamsi sensus omnes sensiuaq; omnis facultas in animali deficiat, videndi scilicet, audiendiWreliquae om/nes, sola vero altrix o nutricatrix substet ac relinquatur: vivit animal, dum alitur: postremaq; omnium haec altrix cum animal moritur, delicit prius enim alteratrix vis, prius se
. ς ' Nulla autem res propterea est, quae eadem semper strauis sit,quia simplex natura nostra minime est, sed insitum diuersum quid etiam habet, quo est corruptibilis: ut si alterum quid agat, id alteri naturae sit praeter naturam. cum uero adaequantur, neque molestum, neque iucundum id quod agitur esse uideatur.
so Non semper idem iacimdum nobis est,sed alia atque alia videntur voluptatem asseuers quia natura nostra non est simplex non enim exanima sola constamus,sed inest diuersum etiam quid,ex quo constituti sumus,id est corpus,quo sumus corruptibiles. Cu enim non simus simplice ed compositi ex anima θc corpore: iit,ut non eadem voIuptate assiciatur et
anima re corpus: sed aliud sit quod animam, aliud quod corpus oblectet . unde si alterum
tur proprie iucundus 5c voluptuosus esius re potus,sed ob ventris repletionem esse eiusmodi videntur. nam contemplatiuilia itus,virtutumq; operationes natura, id est proprie tu cundae sunt.
438쪽
quid, id est si anima agit atque operatur,ex operatione* ea intestigendi volaptatem pereo
cipitod praeter naturam oc non iucundum alteri naturae est. quippe cum id quo oblectatur anima,iucundum non sit corpori,sed molestum. ni vero adaequantur,& quibus oblectatur anima ijsdem voluptate afficitur etiam corpus: tunc accidit, ut quod iucundum animae est,id cum agitur ab anima, neque molestum corpori neque iucundum esse videatur.
Nam si alicuius natura simplex sit, essemper eadem actio erit iucundissi ama. atque iccirco Deus semper una ac simplici gaudet uoluptate.neque enim motionis tantum,sed immobilitatis etiam operatio est: magist in quiete a in motu uoluptas consistit.
Si simplicem naturam aliquis habeat,ut angeli ,re Deus,et eadem a stio, simplexq; oporatio suauissima est,id est eadem Voluptate oblectatur. cum enim siniplicissit naturae, vo luptate semperassicitur ea,quae ex intelligendo euenit,nullaq; alia: quippe cum iucullitum semper unum atque idem ei sitaccirco Deus semper eadem gaudet voluptate una ac simplici; quae est,dum in scipsum conuertitur,sem ipsum intelligit. S ed fortasse aliquis obiiceret, si Deus inquiens immobilis est, voluptas autem est motus: nam volitotas esz operatio, operatio vero motus est: quo modo in Deo esse voluptatem dicere possiimus nam si vo luptate assicitur,etiam mouetur:quod absilirdum est. obiectionem hane ita Bluit hic Aristoteles,Voluptatem asserens non esse motionis tantummodo operationem,Uerum etiam
immobilitatis: voluptatemque in quiete magis,si in motu consistere . quoad Inam mens ad intelligendum aliquid mouetur,quia in motu est 6c turbatione,voluptate no afficitur: sed eum oblectatur oc gaudet, ubi quod inuestigat oc intelligere studet, iam percepit at ii. tesserit Acin.voIuptas inquiete.immobilitate magis esse conspicitur.
At uero mutatio omnium res suauissima est, ut poeta inquit,ob prauitate quandam. sicut enim homo prauus mutabilis est: ita etiam natura, quae mutatione indiget: non enim est simplex,neque proba. Ac de continentia quidem& incontinentia,&deuoluptate&dolore: quid junum quod im horum,Scquo modo alia ex ipsis sunt bona,alia mala,dictum iam est. posthac uero de amicitia dicemus.
R urru diceret quispiam,si mutatio uniuscitiusque res it sida est,Deus vero mutatione nullam admittit: qui fieri potest,ut Deus voluptate afficiatur ad hoc resipondet,poetam dixisse,ob prauitatem quandam esse suauissimam omnium mutationem,id est ob prauam naturam:quippe cum prauo homini mutari ab alio in aliud iurulida esse videatur. sicut enim prauus homo in aliud atm aliud mutari consueuit: ita etiam natura,quae mutaν tione indiget, in qua videtur iucundum esse,si mutatiosulande fiat,praua est.ne 3 enim natura simplex,quali, est Des,vel proba ec bona mutationem ex alia re in aliam iucundam esse arbitratur. boν norum siquidem& virtute praeditoru hominum natura, non secus atque simplex,stabilis est, atque immutabilis. quod enim bo/num esto honestum mmutabile est.
439쪽
MORALIUM NICOMACHIORUM LIBER OCTAUUS,
Ost haec sequitur, ut de amicitia disseramua: quippe
quae aut uirtus quaedam, aut cum uirtute est. De amicitia disserere ei qui de moribus ec virtutibus considerat,opportunum est maxime et quippe cum aut virtus quaeda sit, aut cum Virtute,Vtiqint. nam' nam virtutem dicere possis mus ita esse amicitiam,vt sortitudinem,& temperantiam, caetrarasq; alias. amicitia.n.circa assecius S a 'iones,sicut reliquae,et ipsa versatur. sunt. nactiones amicabiles,ut ita dicam,amici iisq; accommodatae quaedam: ec amare assect iis quidam est. A dde . amicitia adulationis mediocritas est,eiusq3 nomine vacatis asse ctionis, quae quasi rusticitas quaedam,ac morositas hominis est iucunde versari nescientis. atque adulator quidem est qui excedit, qui nimium esse iucundus ac supra modum studet amicus,qui in hoc mediocriter se gerit, & quando oportet,iucundum se exhibet,quado no portet,minime. qui vero in iucunditate deficit,indesectu est. Possumus etiam alio modo e qui excedit in amicitia, re qui deficit cossiderare: ut eum excedere dicamus, qui supra modum ac suriose amore utitur:hcut de Satyro fertur, qui adeo amabat patrem,ut post morte eius ne vivendum quidem sibi esse censuerit: cum deficere, qui affectu hoc omnino vacat ut amare nec velit,nec possit: amicum vero,qui inamado mediocritatem seruat. S iquis isitur ad hse spe stet,ibrtasse virtutem quandana esse amicitiam dicere poterit. si vero eam no cise quidem virtutem, sed virtut praediti hominis propriam esse, solist ijs qtii boni persecte linat inesse qinspiam asserat: efiicietur, ut cum virtute esse videatur. Possumus etiam Uni ex virtutibus,id est iustitiae ipsam ascribere.cum. naustitia distributiva quaedam aequalitas siti amicitia est, quae aequalitatem amicis exhibet: qui.n. re vera amici sunt, cos este inter se aequales necelle est: vi hoc modo pars quaedam eise iustitiae censenda sit. At haec sunt ob quae hic Aristoteles aut virtutem esse amicitiam,aut cum virtute dixit.
Res est ad uitam maxime necessaria. absque amicis enim uiuere,licet in olera bona omnia suppeterent,eligeret nemo. nam & diuites, principatus, potestates hi habentes maxime indigere amicis uidentur. uidenim proodest eiusmodi prosperita si beneficium tollatur,quod erga amicos & precis Lustrat. cc ii
440쪽
pue fit,& maxime laudatur aut quo modo sine amicis custodiri,coseruari
posset quanto. n.amplioritanto etiam periculosior est. In paupertate etia&reliquis insertuniis amicos esse unicum refugium putant.
Quoniam ex bonis alia necessaria sunt 'ia honesta:amicitiam bonum esse utroque mos do ostendit. ac necessarium quidem solet appellare illud,sine quo vivere norossumus: nueia vocat,sine quo nemo qui naturali modo sese habeatrvivere eligeret:euiuimodi amicitiaestssime Ga .viuere eligeret nemo,nisi corrupta natura sit. Amicitia igitur necessariam esse inquit tam diuitibus,maximali; in potestate constitutis, a pauperibusαimpotentibus: ta iuuenibus ec pueris,u viris ec senioribus.Diuites sane ec potetes amicis indiget, propterea a ω nili habeant amicos,necp diuitiare,ne potetatus vlla Utilitas est.utilitas quippeat usus diuitiarum ecpotentatuunt hi benefferendo consistit,&benefaciendo.beneficium autere timum,maximeq; laudabile illud est,quod in amicos consertur. Sed argumentum hoc no cessariam demonstrare amicitiam,sed honestam potius videri possim quippe eum honostae rei causa fit,quod est beneficium.quo modo tamen hic necessarium sumat, aduertenda est:sine quo videlicet nemo naturaliter affectus diuitias eligeret in quatenus est diues, aliter vivere,u beneficia conseredo:qua re qui amicis caret,Prorsus priuatur. Quod sequitur vero valde necesuriam diuiti ec potenti amiciti esse declarat.ad tutelam.& conseruatione Prosperae sortianae magna vis in amicis constitina est:quin etiam in paupertate refugium,oc subsidium amici ipsi sunt. .
Iuvenibus item conducit ad id ut non peccent:& senior ibus ad obsequiu&ad defectum aistionum ad quas ob imbecillitatem auxilio indigent: dc iis qui in statu sunt constituti,adnonestas res capessendas . Si bini simul ire porent.nam 5c ad intelligendum & agendum magis idonei senti
Rursus cum inquit, iuuenibus ad id ut non peccem,corrigendo conducere amicontionestum quid esse magis,u necessarium amicitiam asserere videtur. sed correctio honesta res quidem fortasse est,uersitamen et necessaria:quippe cum sepenumero prohibeat,quo mita in magna aliqua mala incidamus.Senioribus vero,ec in statu statis costitutis viris prssidio esse amicitiam manifestum est. v autem inquiicii bini simul ire parent, ex Homo , oro sumptum est. Nam cum Nestor hortaretur Graecos ingentibus propositis praemijs, ut aliquis ex ipsis exploratum castra Troianorum proficisteret omnesq3 alii ob rerum tres pidationem sormidarent ae tacerent a Diomedesin hunc modum se iturum esse promi tit,atque aia Neside me animi robur,generosaq3 virtus Incitat hostiles nunc explorare phalangas vicinati sed si mecum mittatur re alter, Maior erit spes,dc maior fiducia. nanque Si bini simul ire parent,cit Vraeuem l alter Consilium alterius,quo res succedere pacto
Vugiter queatat Blus si consulat ipse, Tardius oc leuius quicquid consultat,habetur.
Inesse etiam naturaei uidetur quod genuit,erga id quod genitum est res item quod genitum est,erga id quod genuit:atque id no tam in hominibus, quam in auibus,& plerisque aliis animalibus cotingit:&hs item quae eiusde
nationis sunt,& hominibus praecipue: unde humanos,id est hominum ama tores laudamus. inram semiliaris et atque amica res sit homini unusquisque homo,in erroribus quoque conspicere licet. so
Natura etiam comparatum est,ut parentibus erga filios amicitia necessario sit, non so/lum inter homines,verum et inter alia animallia, quo videlicet educari possint: ec econtris rio filiis erga parentes amicitiam autem pro amore nuncfirmit,qui principium amicitiae citis,nondum vocari amicitia proprie potest:propterea ui amicitia inter eos est, qui mutuo