장음표시 사용
121쪽
ι, 1. - . 1. retiei, inquit, scripturisse nituntur sua dogmta eonfirmare, no, , fine teste esse videantur . sed de Arimat ,, eloquia Dei, atque ex figura hominis, , vulpis, aut urfi figuram reddunt . Imis,, ctenus ille . Faeiunt porct haeretiei, is quod Patrem suum feeisse vident , utri Vineentius Lirinensis eleganter ait, fic Auctoris sui callida machinamenta s ,, ctantur. Nam quid ille non faciet mi- , , sellis hominibus, qui ipsum Dominumri Maiestatis Scripturarum testimoniis a D, , petivit' si Filius, inquit , Dei es , m mitte te deorsum, Scriptum est enim M&e. Ita quodcumque dogma haereticus proferat, statim ait, scriptum est enim, ,, εe non unum, sed mille testimoniaia , ,, mille exempla parat de Lege , de Psati,, mis , de Apostolis , de Prophetis, quiri bus novo more interpretatis , sentenis, , tiam suam approbare eo natur. Ηςe C ,, nus, qui ulterius prosequitur ostenden- do etiam omnem sermh eum haereticisis disputationem, ad traditiones a mai is ribiis aeceptas, esse referendam. Nam,
,, cum utrique, & Catholici, & Ησretiis ei pro sua sententia quisque Saeras Litis, , teras reserant, in sensu, & interpreis,, talione discrimen est. Quis autem ve- is rus. 4e legitimus Scripturae sensus ha-M bendus sit, nisi Ecclesae traditione e ,, gnosci certo non potest Atquem hine patet eanta gravissima , cur tradiis G tiones Amstolorum fuerint necessariae. ,, Sensus enim Scripturarum Apostoli ea- rum non erat ab Apostolis seripturis aliis explicandus, ni u in opera tua G,, derent commentarios , quM a viris gra- ,,vissimis semper alienum fuit. Intelli ia, , Eentiam ergo Scripturae Sacrae Discipuisse lis suis vivi voce tradiderunt &e. Ita Canus, quo melius nimo. XXII. In eruendis tamen ex traditio..e argumentis , advertere debet Theolo.' tus, qualis sit traditio. Quhd nempE sit
Perpetua , non temporanea; universalis, non particularis; necessaria , non libera.
Unico verbo et quM de illa veri ficetur esse id, quod ab omnibus , quod ubique,
quod semper traditum est. Si enim velistes probare, Pascha esse celebrandum . una r4. Martii; quia olim existimaria.
vangelista hausta τ dandum esse Regnum millenarium Christi post universalem reis surrectionem ; haeretieos lare rebapti Eanis dos, quia olim traditio fuit; pessim E eo nis eluderes, quia assii meres traditiones abnniversi Eeclesia, nedum non 8 eptatas , sed expressE reprobatas. Similiter ει ροῶgueres, Baptismum eonferendum esse per trinam immersionem ς abstinendum est , suffoeato , & sanguine , quia sic Apostoli tradiderunt ; non benε argueres, quia traditio haec non sitit perpetua , ω pro omni tempore, sed solum ad eertum tempus . Sicut etiam si probare velles. Sabbato esse ieiunandum , quia se , cR traditione Sancti Petri , Ecclesia Romana ieiunabat; non benε argueres a quia
. haee erat traditio particularis , nee per petua , cum hodie nec Romam Eeclesia
Sabbato jejunet amplius . . DUBIUM I v. De Loto ab Ecelesia .
ECelesiam veram Catholicam Christi
Sponsam , hoe est Caetum, & Congregationem Fidelium, revela d ri , alibi probabimus , hae tamen supponimus; ubi sola n quaerimus, quantae firmitatis sit argumentum , ex ejus auctoritate petitum . Pro claritate tamen .
I. Sciendum primo Ecclesiam tripliciter sumi posse. Primb , pro loco materiali , in quo homines congregari solent, de quo locutus est Christus , dism ait
tioni3 voeabitur . Secundb , pro aliqua Iorali fidelium congregatione . de qu1
Paulus I. Cον. I . v. 23. Prim m quide eonvenientibus visu in Eeelesiam, audio
122쪽
ne loquimur. .. . , militantem, de qua h e sermo est. M II. Selendum secundδ, Ecesesam hoe lius ergo ab aliis definitur , quM sit ri modo aeeeptam, fi nomen spectes, esse delium catus, sub aeno Capita Chνiso, fvoeem graeeam, quae latinE reddita signi- dei unisue, i, Sacramentorum particip seat Catum, Convocationem , venitque s siona eoadunatur. Cui alii addunt, o 1 verbo graeeo erealao, idest latinE -ο- gubernatus a Iegitimis Pastoribus, praeseeo, convoco. Iare, ut advertit Bellamia puὸ verὸ ab una Chrisi in terris Vieaoia lib. s. de Eeelera miluante eap. r. Eoo Romano Pontife . Quae definitio, ut ait clesia dicitur eae ius vocatorum, quia ne- Bellatininus citato Ioeo cap. 1., tres coninnio ad hune populum se adiungit per se, tinet partes . Nimirum verae Fidei pro
& suo proprio instinctu . sed omnes quot- sessionem sub Christo Capite ε qui exesu-
quot veniunt, Det vocatione praeveni- duntur omnes Infideles , qui nunquamis
utitur. Quos vocami ait Amstolus Rom. suerunt in Ecelesia , ae Iudaei , Turcae , 24 v. 3ς. bον, ω jus ea it ; Est enim Pagani; & qui suerunt, & recesserunt, vocatio primum beneficium, quod Mn- ut Haeretici, &Αpostatae. Rurius Sacracti , Deo reeipiunt. Hine toties idem is cramentorum participationem, qua exclu- Apostolus Christianos appellat , ut duntur ab Eecies a Cathecumeni , qai Rom. cap. r. v. s. Θ γω, I. Cis. t. v. nondum sunt admissi , M Exeommuniciis a. O 9., & alibi. Quare D. Augustinus ti . qui ab Ecclesia sunt dimissi. Et de- perpendens Pauli verba, Rom. r. v. t. nique subjectionem ad unum Christi vi-Pau Ius servus Iesu Christi, voeatus Apo- carium , qua exeluduntur Schismatici, qui solus , segregatur in Eoangelium Dei sex. habent Fidem, & Sacramenta, sed non positione inchoata in epiq. ad Romanor subduntur legitimo Pastori Vice Christi, ex illis colligit discrimen Ecclesae a Sy- & ided foris profitentur Eldem , & Sanagoga, dicens e breviter in duobus veris eramenta percipiunt . Includuntar vero bis EeeIesia dignitatem is D nqua vetuis omnes alii , etiamsi Peccatores, ac Resare discernit et EeeIe urna se voem probi , dummodo tamen veram Christitione appe/tata es , Sanagoga Oreb ex canis Fidem profiteantur, in Sacramentis com- eratione . Convocari enim magis bomiis prunicent , & legitimum Pastorem loconibust congruit, congregari autem magis Christi agnoscant; sed 4e his suo Ioco. reoribu , un/e greges propriὸ pereram KL IV. Solum in praesens observandum. ei folent, quia' in veteri se e tempora- censeo , nomine Ecclesiae non intelligii lium promissionum terreno cibo homines Catholicoriun quorumcamque coadunatiyi erant contenti , & brutorum' more solo nem praeelis , sed etiam , imo & praeci - timore movebantur , & in ossicio contia puE , Principes, & Pastores ipsos Eccle- nebantur. siasti eos, in quibus stilicet hujus Reipii- III. Si verb Eeclesiae naturam spectes, blicae auctoritas resideti, iuxta illud prς-
varih definitur nedum ab Haereticis, sed elarum Aristotelis effatum Ethis. ν. cap. t eli: m 1 Catholicis . Haeretiti namque o s. Civitatem maximὸ esse , quoi es in hodierni, qui solos justos , imδ & solos o a principaIa . Inde enim , quae Princii praedestinatos intra Ecclesam eo ludunt pes ae Gubernatores Civitatis faciant, ut suo lodo dicetur dicunt, Ee lesiam & sentiunt, ea Civitas sacere , senti inesse caelum Sanctorum , Iustoriim , & Prς- que dicitur . Hine Moyses expositurusi destinatorum . Ita olim vicietas, quem mandata Domini Exod '. v. 7. Convo i iis substantia secuti sim Minervi . vi emisim6ονibus aras ulvuli, exposui ρ
123쪽
a et fer-πην,επυ-mmiaών. ex liratio diemilam , Chri stum situ deinde populus respondit. Similiter Sa. quidem semper Ecclesiae praesentem , ne non, ut deserret Arcam Domini ixis unquam vera illi fides. de effaritas deis Iemplum a se extructum s. Rerum s. sit: posse tamen Melesiam rem aliquam
vers. t. , rostrerisit gmneo majores nain ignorare, puta credere ut revelatum id,
- Israel eaem Prine paxa Tribaam, O quM 1 Deo non est revelatum ἰ in quodueea famiIiarum filiorum Israel, de i easu Ecclesia fidem non amitteret . led ferius v. x4. dieitur t Convertit se Ren solum erraret, error autem inculpabilis, faciem suam , ω benedixit omni EreIeis Se probabilis sdem Eccclesiae non exes P Israel 3 omnis enim EeeIesia IsraeI sa hae. Christus enim Eeelesiam non penes Populares principaliter esse voluit, sed penes Sacerdotes , ac Pastores, quidquid
in tontrarium obstrepant haeretiei. Unde Sanctus Cyprianus epist. ους. ad Floxentium , etsi, inquit , contumax , ac μ- erba ebax dire volentitim mu Itittido diascedat; Eecis amen a Christo nos re-
Resolutio Abia. V. F Ieo primb. Ab auctoritate Ee . eles at Catholicae potest Theol
gus firmum sumere argumentum. Prob.
primo , nam Eeclesiae fides deficere non νorest i Est enim Sponsa Christi per fidem . si eut scriptum est Osea 2. v. x.. s
ponsae matrimonium dirimeretur, quorum indissolubilis est, & perpetua conis junctior sponsabo te ait Ofear v. Is. mihi in jempiternum . Ided sponsa Canin
ira 3. v. 4. tenvi eum , mee dimittam. Et Christus Matιε. MIι. postoliam v. I9. dixit Apostolis, eae nιes ergo a oeete omnes gentes . Et v. o. docenter eos fervare omnia quaeumque manἐavi vobis , promisit, te illis nunquam in tali munere
'Praecluditur inquam e quἰ enIm promist. Apostolis docentibus servare omnia, quae ipse mandavit, omnibus diebus se adfuturum , & usque ad consummationem sectili Suete ribus eorum . promisit eis. ω eorum Suecesoribus talem firmitatem in docendo, ut nedum 1 fide vera reis cedere non pollent ex pertinacia, sed neque ex ignorantia, docendo ut a Christo mandatum, & revelatum id, quod ab iis pso , nee mandatum est , nec revelatum. Rursus Ecclesa Corpus Christi est , ut docet Apostolus Ephes 4. , ω s. , Christus autem huius Corporis eaput est, iapsum gubernans, ac regens s ergo si Eeclesia erraret, error iste in Caput reislanderetur . Quod fi in easu , quo Eeel fia a fide deficeret, deficeret etiam Christi promissio, cur haec pariter non de ceret , si Eceles a per errorem deficereta veritate Nullo ergo pacto, nee fidem amittere , nee in fide errare potest E clesia. Nam spiritus veritatis est hujus eorporis anima . Unum linquit Paulus Ephes 4. N. 4. corpu3, Mnas Dis pus . Sy ritu veritatis Ecclesia agitur aemo ad nullum errorem , ne insciens quidem , moveri potest .
vi I. Scio, haereticos hune distiniam duplici via elud re conari. Primh ἐiu modi promissionem ad solos Apostolos reis ferri , nee ad posteros in Ecclesia pertiis nere. Seeundo , hane promi isonem niselam sui T , non omnibus Apostolis eo iunci m sumtis , seii fingulis seorsim A. potiolis, Distipulis, & Fidelibus. Sed omnini, sutiliter . Quid enim ais litid indieant verba. quae se promissum spiritum veritatis subiungit Chistus I
an .. 14. IO. , Μι maneat vobiscum
Merais m. Quid ista jam relata .eκ Mati . e. ωI . Eece ego vobiscum frem Omnibus die as
124쪽
qu Id Apostoli manserἰ Frint in aeternum y ctiones, omnes tamEn illae, M eorporis
Nunquid vitam protracturi usque ad eo is propriae sunt, de propter eorpus resuin summationem secuti Alloque datur ergo membris a natura tributae: Ita spiritum Apostolos quidem , sed in Apostolis to. veritatis ad corpas primam Ecclesiae rese tam Eeelesiam , quae erat, & quae sutu- rimus, deinde propter Ecclesiam ad siniara erat, hute promittens spiritum vertis gulas eius partes analogia quadam , delatis. Quod Christus ipse expressit, dum proportione, scilicet secundum actu in suis
Dan. 17. v. o. ait, non pro eis autem um , omnia enim membra non eundem
rogo tantam, sed pro eir, qui ererituνi adsum abent , ait Apostol. Rom. xx. sunt per verbum eorum in me. oriim 4. Imo si veritas, omnium membrorum
Potius, quam Vates , Interpres Lit 1- donum est , tune illa profecto erit , MDias , dum e. I9. v. I. conversis occi- firmior, & eertior, cum in eam mnia dentalibus ad fidem , cum venerit Sion fimul membra concurrerint a Cum. Redemtor , promittit Spiritum Dei ipsis, omnia simul membra Ecclesia sint, pla & semini eorum us ue in sempiternum: ne sequitur. Ecclesiam spiritum verita. Epiritus meus , qui es in te, O venata tis habere . Quis enim putet singulis Gi-
ea , qua posui in ore tuo, non recedent ritum veritatis adesse , de non adeli
de ora tua , ω de ore seminis tui, dieit omnibus sinui, cum Christus dieat: ubi
Dominur, amodo , t tisque in sempitem fuerint duo, veι tres congregati in naianum . Super quae Sanctus Hieronymus mine meo, ibi sum in medio eorum y Matib. ait : Ωuὸd set Iieet gratia Prephetarunt. 13. v. ao. Quomodo rursus stabit , Ecia in Apostolis veniat , per eos, qui de cie fiam esse colusinam , & firmamentum Israel per apono Ios credituri sunt . Quem veritati S x. ad T moth. s. v. x3. Quom
igitur spiritum veritatis Christus Apo- ἐo, qui Ecclesiam non audierit, habenis Bolis promisit. Ecclisiae item post eos dus erit tanquam Ethnicus. de Publicais siturae promist, nisi vel in us, Ecelis- nus, Matth. I g. v. II., si Ecclesia, adiaain , desiit: iis Apostolis, fuisse a Donii. . huc inscienter, a veritate in suo judicio no destitutam . Alias simili ratione dice- potest recedere sed his alibi. re possumus, ad Ecclesiam nee consilia, IX. Dico secundo. Non solum ab auia nec praecepta Evangelii pcrtinere , si ea, ctoritate Ecclesiae antiquae, sed etiam .stiae Dominus Apostolis loquebatur, ad Ecclesiae , qtiae nune est; imo ot Pasto. illos solum, non ad suturos in Ecclesia rui', & Ecclesiae Principuni potest The post ipsos ectare diean ins. Quo quid logus firmum ducere argumentum. Duas . si ullius 3 habet partes hoc assertum ἔ εe prima qui. VIII. Non minus sutiliter dieitur se- dem ex dictis praecedenti asserto eonstat cundum . Nam ei si hoe daremus , quhd Nam pollicitationes Christi de praesentia spiritus veritatis fidelibus quibus umque sua usque ad consummationem seculi , ω seorsim , ae sngulatim suantis adesset , de spiritu veritatis, mansuro iας ternum. doccndo omnem veritatem, ut Calvinus, non ad Ecclesiam tantam, quae fuit tem. aliisve ejusdem furfuris volunt i numis pore Apostoloruin, vel quae fuit primis
quid proinde negabimus, quod sigillatim Ecclesiae seculis, sed ad Eeelesiam quo-
euique membrorum convenit, id plenius que, quae nunc est, de sutura est usque toti corpori convenlae p. Niimquid dil ad seculi finem, pertinere necessarium . oculus videt, non magis videt homo est. CertE Ecclesiae, quae nune est, C an non lucerna corporis est oculus Quid put est Christus , qui influit in membra 'Verb absurdius, qu m membrum polleis sicut prius; El.qui Eeclesiae modb istin quicquam , quod corpus nequeat enicere, Titum veritatis abriperet, is eadem ra- partem habere , quod non habeat totum tione poteri h eidem abripere, & potesta- Nos ergo, quemadmodum scimus , ani- tem ligandi, atque solvendi, de Sacraismam este actum , & persectionem prim5 menta, M Saeerdotium ,& omnia Spiri- qnidem totius eorporis organiel, ieeam tus Sancti Charisinata , dicens , onini eo autem loco membrotum etiam singuis hae a suisse eoncessa tantum Ecclesiae pro
125쪽
praesentena ad purram nomen redigere. X. Addo. Si errores, qui sanae Do-erinae adversantur, Ecclesia , quς nunc est, certis condemnare nequit, ρrosecth, iudicibus de medio sublat:s, huius secu- i hi reti ei impunE grassari poterunt . Ecclesia ergo prς sens docere eos , qui Christi fidem susceperunt suo iure po- test, & a veritate aberrantes corripere, qui eius iudicio stare debent, x erede re ipsi proponenti, ut a majoribus acinet piam , & Verbo Dei haustam . do-eirmam aliquam . Is enim ordo in Ecclesiae disinitionibus statui debet, qui in humanis disciplinis servatur. Sicut ergo in disciplinis duo prinei piorum genera
ternimus, unum remotiim , aliud proximum et unum postremam , aliud primum: M principia proxima , & immediata pro is hamus per resolutionem ad principia reis mota, & prima ; Ita fides , qtiae a n bis tenenda fit, reserenda est ad fidem ., quam tenuerunt . qui nos immediate pyς- cesserunt , & sic ascendendo, doncc ad Apostolos , εe tandes in ad Christi m perveniamus , ii qtio ut in primo fundamento Catholica Fides consistit. Et sicut eistiam utraque disciplinarum principia, si firma sunt , utraque item conclusiones certh probant, licet altera mediata sint, altera immediata ; ita & Ecclesia , quae non est , certum argumentum Christiani Dogmatis exhibet, quamvis ipsius demum
Fides ad Christi , Ω Apostolorum sit doctrinam referenda
hicinantur. Aliud enim est, quaere leo ,
quid Ecclesia prisens dc finire ponit , α
quousque ejus protendatur auctoritas ; aliud velis , investigare , 'itanam via , &xatione ad rectam , & firmam harum. rerum definitionem valeat pervenile . Nos enim in Ecclesia certam definiendi auctoritatem agnoscimus. At ingenue noremur, non scri hoc p r novas rc velaistiones , sue Summo Pontifici, sue Conciliis, sive etiam toti Ecclesiae factas : sed per inquirenda potius majorum docuineata , ae sanctorum scripta , Apostolicas tur- sum traditiones , sacras item littera, conis
silendas , atque per huiusmodi conquisita media , quaestionem de fide pr p sitam decernendaai . Hoc fecerunt Apostoli, MSeniores in primo HierosoIymitano Conisellio I magna enim facta conquisitione , tum ςx rebus anteactis , tum ex Scriptu ris Prophetarum, sententiam de re In qii aestionem vocata tulerunt. Apostolonim exim plum secutos fuisse Nicaen ς primae Synodi Patres, seribit Eusebius Pamphili apud Sotratem, hist. Eretis lib. r.eap. S.; quod in subsequentibus Synodis usque ad nos factitatum suisse , quisque adeprchendere poterit . XII. Ressat dubitandum, an , cum de auctoritate a testimonio, & nidicio Ecis etesiae loquimur , nominae Ecclesiae veniant soli Pastores , & maiores in Eceleissa, an vero etiam Laici fideles. Quam
dubitationem solvit Canus lib. 1. deis Loe. Tbe Ol. eap. 7. cum distinctioneis . Quae enim ad fidem spectant, a Ita sunt, qliae omnes fideles explicit E credunt , ut Deum esse unum, Et trinum ; Filium. Dei incarnatum sit sis. Altera sunt, qiiς soli maiores credere tenentur expI cith, populus vero soluin implicii h ; in fide scilicet maiorum ; ut Patrem , est Filium esse unum principium Spiritus Sancti a Hunc , vel illum libium esse Canoni cum . In rebus crgo fidei, quae sunt seia eundi generis , non est curandum in casuqifaestionis testimonium populi rudis , idque maxime , si non sit c insulenda ian. tum Ecclesia praesens , sed ad eam , 'ussuerat temporibus praecedentibus quaestio sit reserenda . In rebus autem primi generis iure forsitan testimonium etiam p phili postulaveris, quia earum fides aequEad minores pcri inet , ac ad majores . Ita Canus, dubitans tamen . XIII. Secunda verb pars asserti probatur ex illo Apostoli ad Ephes. 4. M. II., ubi postquam dixit, Deum dedisse
suit, ne circumseramur omni vento do ctrinae . ne ab errore circumveniamur,
dici debet , estum istum errare non pose
126쪽
omnes collecti ve . εe Doctores erraria ε. III. sient , nee firma esset eorum auctoriistas , quomodo populus eorum dictis cre- S.Iuvntur fetumema.deret Si Doctorum eςtus ab error
posset e reum veniri, multo magis id pos. XI v. Biteles prImb eontra primustaset populus; dum enim Pastor per a Druis assertum . Ecclesia aliquandopta graditur, necesse est , ut per prsei- tota defecit; ergo potest tota deficere epitium grex sequatur. Si enim Christus ergo non erimus de illius auctoritat nul lum Ecclesiae suae dedisset Pastorem, eerti. Anteced. prob. Aaron Summus S quid esset de grege atqui melius esset, cerdos , aliique , sive maiores, sive mi- nullos habere , quam errantes habereis et notes vitulum aureum adoraverunt: ergo si enim populus nullum pastorem habe- Ecclesia Christi poterit eodem modo scutaret, aliqui forth errarent , alii non. At ptile , & Imagines adorare . Id si faciat, si errantes haberet Pastores , his errana ut sicit, errabit sine dubio in fide, aetibus totus populus erraret. Faciamus i- religione. Rursus Isaiae, & Ieremiae tem-taque hunc casum , omnes simul Ecele. poribus tota Eeelesia , vero Dei cultasae Pastores in unam sententiam eonve- lapsa est . Quid igitur prohibet , idem ni re , hancque populo rudi credenda uia aecidere posse Ecclesiae Christi anteee-
proponere . Tunc rogo, an populus hanc dens probat. Isaiar cap. g. v. 3. Cogno te qui debeat, an non si debet: cum vit , inquit , βον posessorem suum, O errantibus ergo pastoribus plebs quoque Asinus prasepe Domini fui : Israel autem errabit. Si non: quae major in Eccinia me non cognovit , ω Populus meus no confusio Circumferentur omnes omni intellexit s de v. 6. A planta petis ti vie vento doctritiae , eruntque sicut parvuli ad verticem non est in eo sanitat. Dreis fluctuantes. si namque populus Sacerdo- miar autem eap. n. v. 6. Quomodo contum doctrinam repudiaverit , cujus sun- funditur fur, quanto deprehen/itur . sietentiam sequetiir λ Si sale in abiecerit, confusi sunt domus IsraeI, ipsi, eis Reges in quo salietur quos consulet pro ve- eorum, Prineipes, O Saeerdotes . Prois ritate invenienda y interrogabit unum- pheta eorum e dieentes Iuno et Pater meus quemque seorsum , delirum senem , gar- eν tu ; Iapidi et tu me tenuisti see. mrulam anum, sutorem indo, tum , baiu- , . Omnes dereliquistis me; de cap. s. v. lum cauponaritim quid m.igis ineptum ' r. Circuite vias Ierusalem , o picite , interrogabit hos omnes ita cς tum coaet is Φ eonsiderate , ω quarite in plateis ejus, de quaestione , at quid magis ridiculum an inveniatis Viriam Dei enιem judicium .imo quomodo certus esset , in cς tu ple- ω quaWentem fidem . eis propitius ero ei . , his idiotae nullum subella errorem , cum v. 4. Ego autem dixi, forsitan pauperexcertus non sit, errorem non sub iis itia sunt, ώ stulti , εμ ignorantes viam D.-c tu Sacerdotum, ac Pastorum y Q ndo. mini , iuduium Dei sui. Ibo igituν adnam ergo controversiae si rentur inod optimater, c Io uar eis: ipsi enim e ergo Chri itu, d Xit Mattb. 13. v. . de anουerunt viam nomini , iudicium μέ Scribs, & Pharisae s; quia sua bant in sui: ecce magis hi fimul eonfregerunt Cathedra Moysis, omnia quarum tia dι- iugum, ruperunt ineuIa . Ergo Omnes
xerint vobis servate , ese facite . multo eo tempore , & populus , & optimates, magis dixit de Ee iustae suae pastori- & Sacerdotes: uno verbor tota Ecclesiabus , ac Ductoribus . Sed his alia ad- Israel tune 1 Deo , & a Fide defeeerat. demus dum de Coaeillis insta sermo Respond. neg. anteeedens. Ad primam erit. probationem multis modis respondetur . eri rub certum est , nec Moysen , nee Io sust , penes quos sumina rerum tune erat,
in populi surorem , & insaniam ineidisse. Seeundo nec omnes, qui in ea strix remanserant, in stagitium consenserunt praecia x certiis
127쪽
sertim illi , qui ad Moysi vocem surgen- stributione incompleta , seu pro generiistes , ultionem de fiagitiosis sit inserunt e bus singulorum ; quia ex omni statu Reis 1 Domino enim stetisse certius est, nec gnum, Principum , Optimatum, Saceris in scelere consortes suisse , quos Domi- dotum aliqui , & quidem multi , imbrius iustitiae administros in ultione esse vo- pars maior , hoe flagitio Iaborabat: unde luit. Tertib Aaron nondum fuerat Satem ex hoe non evincitur, ex tota Beeles a dotio initiatus, nondum superhumeraleis Israel fidem desecisse. Qu3d autem Mefuerat ei impositum , & rationale, in quo verum sit , Scriptura ipsa ostendit. ΕΖ erat doctrina , & veritas, alligatum , & chiel eodem, quo Ieremias, . tempore, aptarum, ut legitur Levit. 3. v. 8. id vaticinatus est. dicat ei Dominus.
ergo si Aaron , filiique eius, nee Pano- audiamus. Ezecb. . v. 7. Domus autem res populi eonstituti, nee Sacerdotes conis Israel nolunt audire te , quia nolunt a
seerati , in fide, ae religione errarint y dire me et omnis quippe damur Israel aia Quartd Aaronis error , ut similiter Petri, trita fronte ea, Θ duro eorri . mis& Marcellini , ex me tu , non ex infide- eredat in tota hac depravata domo aliis litate procellit . Nihil ergo hoc argumen- quam partem superesse, cui generalis illo eontra nos concluditur . la sententia non conveniat Sed audiaia XV. Ad seeundam probat. , quae erat tur quid iterum dicat. Dominus t Eleeb. unum ex argumentis Donatistarum, reia e. s. v. 4. Ezechieli. Transi per me-pondit iam Sanctus Augustinus lib. deis diam Civitatem , in medio Ierusalem: tistinit. EeeIesia eap. it., & Iib. 'est eo Ilais Agna Tbau Dper fonter virorum gemen-ιionem ad Donatistas eap. xo. , quos mo- rium , ω doIentium super eunctis abomiare suo Seriplura loquitur , qua sie arguit nationibus, qua fiunt in medio ebur. Erma Ior, tanquam Omnet in eo popuIs maIi go non omnes in populi flagitium eonis snt; sie eonsolatur bonos, tanquam senserant, non omnes erant attrita fronis
omneι ibi taIeι sint. Sicut ergo Paulus I. te, & duro corde; sed erant qui flagi- Corinth. eap. r. v. a. scribens Corinthiis, tia populi dulcstarentur , qui propterea eos prim5 appellat sanctos , divitis lita signati Thau in honte suere, ut in eae omni verbo . in omni scientia , & ita ut de generali praescrvarentur . Rursus . nihil illis desit in ulla qr.itia ; 8e tamen Salvum, inquit David, psalm. t t. v. 1., eum inter illos aliqui essent Sclii: inatici , me De Domine, quoniam defeeit sanctiar, qui Christum dividebant , aliqui non ad- v. 3. Vana Iocuti sunt unusquisque adhue credentes resurrectionem mortuorum, proximum suum . Ecce David quasi reia& pio inde indigia E aςcedentes ad Eucha - lieliis solus totius humani generis culpas ristiam , eos se arguit , & incrcpat , ac deplorat. Sed quid dicat ilii Dominus.s omnes hoc horrendo vitio inquinati eia audiamus . Propter miseriam inopum , sent . ut observat S. Augustinus laudatus gemitum pauperum nune excirgam . Ergo ear. xx. Ila Isaias , & Ieremias tolum . aderant cuni Davide socii gementes la ponulimi Israelituum de relicto veri Dei per caeterorum culpis, propter quos e- cultu increpant r non quia nullus esset Xiirgere decreverat Dominus Deus, ad
in toto populo , qui cultum veri Dei cu- puniendos scilicet oppretares , & suble-stoditet; sed cum multi, inid maior pars vandos oppredis . Elias item,Reg. eap.
hue erimine esset inquitiata , adeo ut viis x s. v. to. 6' 14 conqsserens , aiebat .ri iusti comparati ad illos, utpote pau- δι relictus sum ego folux, ac si cςteri omisci , essent quasi nullus: ided sic impiis nes dereliquisKnt Deum latim ,& tamen
exprobr. ni. ae s omni S penitus impii e G ait D. Paulus Rens. 3 a. vers. 4. quid di sint . Quare dum aiunt, omnes, Popu- eit illi divinum responsum ' reιν qui m luna , Reges, Optimates, Sacerdotis Deo hi septem m/lia virorum, qui non euria terga veriisse . ly omnes non est i ut ais vaveruns gentia anre Baal . Quod lcgiis iunt Logici accipiundum cum distribu- tur etiam l. Reg. cap. v. 8.ilone completa, seu pro sinxtilis gene- XVI. Objicies secundo , ut simus ceris rum , ae si ex omni statu omnes , & sinis ti de iudicio , & auctoritate Ecelesiae , uti Deo terga verter tui; sed cum dia ecbemus esia certi, quaenam si vera . Chri
128쪽
Christi Eeclesa; atqui ctri; non siimus,
qaaenam sit Christi Ecclesia et ergo . Minor probatur priuab . Ecclesia digito monis irari non potest; quomodo enim poterat monstrari Eeelesia Iudaeorum temporibus Eliae, eum se sollam relictum de . ploraret y Quom do, Populus ad iii Babylonios, Persas, Egyptiosqueo spersus sine Sacerdotio, sine Templo,sne Sceptro Gentibus , ac Diis alienis serviebat An Christi etiam Ecclesia taliter obscurari non poterit, & oetuit xi Hilarii tempore Ariana haeresis omnia adeo mistuerat, ut credi quidem posset. sed non discerni. Quid, quod subdi vetas Pontificibus , schismate diu pe durante, nulla Ecclesiae tuta saties apis paruit Qii bd si praeteritis retrd seculis
vera Ecelesia resplenduit , quis certus est , eam perdit rasse , & perdurare adhue Quis scit, aliquando non sori , ut ob eorum delicta Pastores omnes, Moves stupore , ae esci late DeuS percutiat & quis certus est, hoe iam factum non fuisse Id, quod de Orientali. Ecclesia dicimus accidisse , cur de occidenis tali accidere non poterit, vel sortE iam non accidit Ubi erit, & qualis Eceleissa illo tempore, de quo DominuS ait,
Luca I S. v. 8. Verumtamen filius hominis veniens, putas , inveniet fidem i, eerra y Quis certus est, hoc tempus nondum advenisse ' His haeretici quasi reis
confecta gloriantur. Setundo probatur minor. Ecclesia ex DIo praedestinat brum numero constitui. tur : sed soli Domino electorum numerus notus est ; ergo . Major suadetur . Tum quia Petrus epist. I. r. 3. v. 1. discit , Arcam Noe Ecclesiae typum suisse; atqui in Arca Noe ii soli suerunt, qui salvandi erant; ergo in Ecclesia &e. Tum quia Christus non est alterius Ecclesiae Caput, nis ejus , cujus est Salvator, &quam sibi exhibtit gloriosam, ut ad Ephes . v. 17. Tum quia ovile Christi nonnisi ex Christi ovibus conficitur ἔ at ovus Christi illae modb sunt, de quibus ipse
et it Iea. Io. v. 17. oves mea vocem meam udiunt . se ego vitam aternam do eis
Tum denique Ecclesiam constituunt filii Dei , eorum enim Ecclcsia est mater,
quorum Draia est pater; at fidi Dei s
ti sunt, qui haereditatem gloriae sunt potaeepturi, dieente Apostolo Rom. 8. V. x . si filii , ω baredes: haretes quidem Dei, eobaredest auιem Christi; ergo δce. Tertio probat. minor. Vera Christi E elesia debet esse persecta, tota pulchra,
qui Ecclesia immaculata , vel fabulosa est, vel nobis ignota , ut Apostolus Hebr.
22. v. I S. 11. innuere videtur, eum
Eeelesiam Christi a Synagoga discernens, non eam sensibilem , & tractatam , sesspiritualem , 8t intractatam describit .
Non enim aecus nil ait ad tractabiIommontem , aerensibilem ignem . . . feoaeeus Iu ad Sion Montem , or Civitatem Dei viventit , Hierusalem caetcstem cre. Tum etiam . Nam Ecclesiam , non .
quamlibet , sed sanctam . fideles teneniatur eredere ; At in sancta congreaatione non nisi sancti intelliguntur. God si ma-Ii Eeclesiae membra sunt, non erit sanis cta ; imo si mali membra Ecclesiae sunt, membra etiam Christi erunt, climque,
mali membra diaboli sint, iidem erunt membra Christi , & Diaboli , Cives Hie, rusalem , & Babylonis: quo quid absurdius
XUII. Respondeo ad argumentum . , nee: minorem . Ad primam ejus proba tionem , quae erat argum ntum Donatistarum , respondet Augustinus de Unit. EeeIes cap. t 6.: Non est autem ista operuta , quia non est sub mo/io , sed stiper eanis . delabrum , ut lueeat omnibus , qui in δε-
mo sunt. Eι de iιIa dictum es s non potest Civitas abscondi super montem po-
fita . Sed Donatistis operta est, qui avis diti ni tam Iucida , manifesta testima. nia , qua illam toto orbe demonstrant .cr malunt eIausis oeulis Ofnἐere in mon
rem , quam in eum ascendere. Φ
Eliae etiam temporibus monstrari pol rat s unde , ut dictum est stipra , ostensa illi fuerunt siptem millia virorum ,
qui non curvaverant genua ante Baal . Erat in supi r in II erusalem Tetmplit α Dei, crant Summi Sacciacitus, vera itidem erat de rcl gione , ac lege doctri ita, quamvis cana p. uel prostercntur. Popilis Io etiam ii: ter gentas dispcID, adurant,
129쪽
qui eminerent pietate, ae ineligione Pro- exulabant , a uigam lata ονδε utva phetae , aliique populum eam docentes e bant .... Hilariur ergo decem Provinciaia non erat sacrificium , quia templum ever- rum Asianarum, aut Lizania , non triis sum erat Hierosolymitanum , in quo so- sicum arguebat, aut ipsum etiam triti- .lo sacrificium offerre licebat. Quhd si a. eum, quos defectu quodam perisIitabatia , deo publich , ut prius , cultum Dei non tanti ωtiatas arguendum putabat. Habeat
profitebantur et hoc erat, quia inter gea- enim etiam scriptura cononica ba ες argu
ira captivi erant , ut hodie Chrit iani , endi morem, ut tanquam omnibur dieaia inter Idololatras , & Turcas de gentes , tur , se ad quossam verbum perveHae .& Catholici in regionibus haereticoruina. Hucusque Auguli inus. Verum, ut benὸ advertit Canus Io. 4. Ecclesia ergo Catholica Hilarii teni Dia' ea . tili., non ben E sequi uir. Si populus re Arianorum fraudibus circumventia , ille ita vacillavit, ut pene cecidisse vi- adhue, lichi in paucis, eminebat, ac di deatur , Christi quoque Ecclesiam usque gito monstrari poterat. Et lichi visa fuit ad eh obscurari posse , ut eaus species non mergi , & obscurari, clarior tamen eme affulgeat. Vetus enim Ecclesia , utpote fit,& i Iluxit. Audiendus est Sanctus Hie-
quae casura ellit, ruinam tape nainaba- ro lymus adversus Luciferianos . Intem Mittur; At maximE dum suo casui aepropin- linquit totus Orbis, Arianam se quabat , sicut eandela Iam moritura- , esse miratur est . Infra et Perielitabatu emicabat mod5, modo occultabatur. De navicula Aposolorum , urgebant venta , illa dictum non erat, ut de Ecclesia Chri- suibus Iatera tuniebantur , nihil jam ni : Porta inferi non prava Abunt . Vobis supererat Dei: Dominus exeitatur , impe- eum sum usque ad consummationem fe- rat temporati; bestia s Constantius mο-cuIi . Nec illi promissus fuerat Spiri- νitur, tranquillitas rediit. Manifestastus Sanctus , ut cum ea maneret in ae- dieam. omnes Episcopi, qui de prursisternum . sedibus fuerant exterminati , per induI XVi II. Qiiod opponitur de Hilario , gentiam novi Principit, ad Eeelesias reis oppositum fuit D. Augustino a Vincen- deunt . Tunc triumphantem suum Athaiatio Rogat ista, ut videre est epist. stlimia nasum 2D3ptus excepit: tmne Hilarium 48. modo 93. c. s. Cui Augustinus res- de pratio revertentem , Galliarum Eepondebat: Ecclesia aliquando obscuratur elesia complexa est r tune ad reditum Eu- quidem multitudine frandaurum . . . ses Dbii lugubres venes Italia mutavit ore. etiam tune sn suis firm/ssimis eminet. . . Non fuit ergo in tempestatibus submeminiquando autem tribulationem fluctibus sa Eccles a ; jactata quidem , ac peneoteritur, alque x Drbatur . Tati tunc erat fluctibus operta , sed quo magis in ci. rempus , de quo scripsis Hilariur et unaeo tuenda remigantes laborabant Catholici, puta', an randum contra temmonia tot eo magis adspectabilem, Sc claram redis divisa, tanquam perierit EeeIesia de oris diderunt. bd si de Ecclesia Romanabo terrarum. Poιes hoe modo direre , nee loqtiar, eius fides nunquam onanino la-
tot Eeclesias Galatia itine fuisse, quanaeo tuit , sed toti semper orbi fuit mani- aicebat Apostolus et O sulti Galata edita selia . Quod suo loco mani scilicis ostenis
die enim ea lumniaris docto viro, quI tar- detur.
dieιrdes , ω timides graviter increpabat Nec schismatum tempore periclitatur , ... R. is enim illo t Hilarii temporo aut occultatur Ecclesia , man sola semper obseuris verbis multos parvi sensus suis manet ejus fidcs . quamvis tunc Paliorum se delusor, ut putarent, hoc credi ab M judicia, quia Mi quia Lgitiino, vel cer-rianιν , quod etram ipsi crederent : aIιοι to capite , inccria sint.
autem timore cessisse , cer simulaιὸ consenis Ni X. Ad id . qu, d additur , qudd fi se . . . Quamquam ela ira , qui tune Synagoga desecit. posset di Ecci, ade-srmissimi fuerunt , or verba hareticorum ficc tu , ii ego aliun tu. n . Sy gogam nam .nsidiosa inteIligere potuerMnt, pavet quν- que dusccturam Prophctae teliati sunt; At dem in comparatrone caterarum, sed ta- non sic de Christi Ecclesia , qua tu potilis
130쪽
Christus frenavit . De orIentali Ecelesiare ius 1 Latina pertinax desectio , abundheam collapsam esse testaturr at occidentalis adhue magis resplendet, & quamvis Lutherus, & Calvinus eam Obscurais re conati sint, eb fulgentiorem reddiderunt . Ad dictum illud Christi respondent Augustinus . & Hieronymus . Hieis ronymus quidem Dialogo aiversus Liae σου. νianor, Christum de ea fide loqui , si qua ipse aiebat Matth. s. v. 21. fides tua te salvam fecit: Θ alibi de Cenιurione
Naιth. g. v. Io. non inveni tantam
fidem in Israel. Et ruriat ad Apostolos Luea I. v. o. Quid timidi estis modicae
Si habueritis fidem, sitiit granum snapis &c. Nee enim Centurio , aut iIlaia mutiereula . qua per duodecim annor flui κu fanguinis tabescebat , in Trinitatis Sacramenta credi erant . . . sed simplieitas mentis . ω devota Deo suo anima approbata est... hae est fies, quam rarbia veniri Deus prontinetavit: hae est fidei qua etiam apud eos, qui benὸ eredunt ,
usicile perfecta inu nitur. Haec Iliemis nymi s, qui accipit fidem pro fiducia.
Fiducia enim . ait D. Tbom. 1. R. qu. 129 aart. 6. in eos. dicitur a fide: ad fidenta autem pertinet aIiquid . cis alicui eredere . Pertinet etiam ad spt m, quia no .men Mucia hoe prineipaliter significare videtiae , quod aliquis spem cone piat ex hoe , quὸd eredit verbis alicujus auxiliarem promittentis . . . Vel edm aliquit eoos erant, alium analeiam stium ore poten-rem , fiuriam habet a uoari ab eo . Et
hac fide, nimiru ii fiducia, Mulier illa,& Centurio actasserunt ad Iectim; & de hac Christus icquebatur . eum dixit Lu-
ea . g. v. 1 Iutas, in υeniet Mem in terra Eodem se h modo respondet Sanctus Ausustinus de Unit. Ecel. cap. 1 f., ubi poli relata Ch uti erba : Quod linquit nos intellet ὸ res dictum, vel propter ip
en ras Loininibus ut in ipsis quoque ad. mirabilibus sanctis , sicut in ipso Moyse , .nvema ιur a r quid , ubi trepidaverint , vel trepidare διι uerint , et I propter illam, iniquorum abundanliam, cr pauciιatem bonorum o c. Addit rursuiu prolιerea enim
tanquam dubitans AOe Dominus dixis a Putas inveniet fidem in terra 3 Cui titiaque cuncta fetenti, o praescienti de alia
qua re dubitare non convenrt et sed illius diabitatio nonram dubitationem figuravitequia propter multa scandala eirea finem DeiιIi pullulantia , hoe erat quandoque infirmitas humana dictura .
XX. Ad secundam prob. nego maiorem. Ad primam probationem dico. Ariscam Noemicam adduci a D. Petro ilia typum Ecclesiae, non quδd omnes intra eam laeti sint salvi, scut omnes intra arcam salvi secti sunt a diluvio : sed quδd sicut nullus extra Aream salvus sa-cius est ; illi nullus extra Ecclesiam salis vatur. chia propter ben E advertit Canuscitato loco ne quis in hunc errorem incideret, ut putaret omnes, qui per Baptismum in Arcam Ecclesiae transeunt , esse salvos , idcirco Petrus cauth. de s
pienter adii cit e non earnis depositio semdium , iduli pura detersici eorporalium sordium, per aquam Baptismi non salvat, scd conscientia bona interrogatio , id est vita , quam conscientia non reprehendat .
Quo st , ut omnes quidem , qui per Eaptismum Arcam E 'clesiae ingressi sunt , ni ventur, sed si vitam ad normam Evano gelii componant. Iud, si ad similitudinem Arcae attendamias, potius colligitur oppositum. Primo. quia dicit D. Petrus, quod per Arcam piuci , id est oci, an iis mae , salvi facti sunt; ergo dium subjungit smili iud me in in B.ptismo , eam n
qui in aliis plur; bus Arcan cum heclcha ibi comparat ; ergo Ecclesia non M.tos piae destinatos, & sanct .s, cd fidelis omnes, sive juu s, sue puccatorcs concludit , si Arcae cum Ecclesia similitudo