장음표시 사용
91쪽
sterio subjireret iuxta illud muli x. Cor.
nem inraIIectum in sisequium chrisi . Ergo &c.. VII. Diees tamen primδ eontra pri- .mam partem . Illud est certius , quod Aabet plures causas suae certitudinis; sed aliae scientiae habent plures causas suae certitudinis, stilicet ex parte medii. Mex parte evidentiae, & niit eertiores ex
omni parte, nempe nedum ex parte obis
lecti, & medii. sed etiam ex parte s
ijecti - Ergo &c . Respondeo , ma lorem esse veram , .si eae tera sint paria , quod non eontingit in casti . Nam auctoritas divina, quae est causa eertitudinis in Theologia, majoris est certitudinis, imo majorem certitudinem potest parera , quam rationes humanae cum certitudine, de evidentia. Quia fi non semper eam parit, hoc ex desectu subjecti accidit, quod eam non ple-nh assequitur . Undό D. Τ m. 1. 1. qu. 4. art. g. a. r. loquens de dubitatione , quae aliquando insiurgit in intellectu ei in ea , quae sunt fidei . IIIa dubitati. inquit non ex parae causa fidei, δεδ quoad nos, inquantam non plenὸ asese uimων per inteIIectum ea , qua sunt s i, sicut si noctua in meridiana luce parum videat , aut nihil , non tribuitur defectui luminis , sed videntix e Nihil ..im prohibet i in qnit D. Thom. r. p.
ctus nostri, qui se habet ad manis i ma natura, Ilaut senius Matia ad Itimensolis. Hoc autem solum probat, The Iogiam esse minus certam quoad nos, &mundum quid, non autem simpliciter.
rum naturalium habeatur sine distur u , eognitio veris Theologica per discursum, e eognitio habita sine discursu sit eeristior, utreth habens certitudinem ex se,
Se Gnnexione immediata tern inorum is ,
non vero ab alia participatam 3 non sequitur adhuc, cognitionem principiorum fore secundum se certiorem cognitioneis Theologiea . Nam ratio haec valeret quidem , si utraque cognitio esset ejusdem .rdinis, scilicet naturalis, in quo nox.
est dubium . quin eo itis , quae certitudinem habet ex se, eertior sit ea, quae eertitudinem habet ab alio; sed eum ire easu eognitio, quae est certa ex se, si in ordine naturali , quae verh eerta est ex alio, sit in ordine supernaturali , Mconsequenter eam habeat a principio incomparabiliter certiori, ratio non valet. quia interea, quae sunt diversi ordinis, comparatio non datur. Similiter lieEt intellectus, dum a genis star veritati naturali , netessari. pro fas procedat . quia evidentia convictus et dum verb assentitur Fidei , vel Theologicae veritati, libere saltem radiealiter procedat , eum ex pia motione liberEmoveatur ad credendum ; non sequitur firmius adhaerere veritati naturali, quam veritati Theolosicae. Quia illa pia motio elim a Spiritu Sancto sit , quamvis liberE moveat, firmius tamen, le magisi, saltibiliter movet, quam moveat natura ipsa. necessitans ad assentiendum per evidentiamr sicut Deus agens libere firmius agit quolibet agente naturali neces sario. Intantum autem in scientiis naturalibus acinsus liber non est aequb eertus , ac necessarius , quia semper oritur ex medio fallibili, & non certo , quod proinde non infallibiliter obtinet a senis
IX. Dices seeundb eontra eandem .mod est eausa eertitudinis conclusionis Theologicae est Ortius ipsa conelusione; sed prineipia naturalia saepe sunt causa certitudinis in conclusioni: Theologica pergo haee ista sunt certiora . Mai. patet ex duplici Philosophieo axiomate , nimiarum a propter quod unumsuodque taIe illud magis, Se istud : ConeI o feminper sequitur. debiliorem partem. X. Hoe argumento concluditur quidem, Conclusionem Theologicam dediicta . ,
ex una praenissa de ilde, M altera naaturali sore minus certam conclusione deis ducta ex duabus praemissis de fide , ut multi existimant , non tamen fore mi nus certam etiam eonelusione Heducta in duabus prae inissis solum naturaliter notis, cujus oppositum hae sustinemus. Cςterum respondeo dist. mai., quod est causa adaequata, di ratione sui eertitudianis &c. est certius Occ. - . maI., quod iDigili
92쪽
est eausa solstm In adaequata, nee influens nisi ratione alterius e nego mai., &ὸ smiliter distincta min. nego eonseque tiam . Quia ergo propositio naturalis as sumta in demonstratione heologica non eoncurrit ad conclusionem, ut causa adς-quata , neque ratione sui, sed ut elevata, δε inserviens alteri praemissae de fide,
explicando veritatem , quam ipsa enun-eiat; ideo eertitudo eone lusionis ex ipsa non desumitur, nec cum ea commensuis Tatur, sed unich ciam praemissa de fide. Sicut esto ad actum si pernaturalem viis sonis Dei concurrat intellcctus, & lumen gloriae, quia tamen intellectus non eo currit , nisi per lumen , & ut elevatus 1 lumine. visionis claritas unire correspondet lumini, non intellectui. Hi ne ad illa duo axiomata; respondeo. quhd eum sola praemissa revelata fit illa , quae r
tione sui immediath influit , & propter uam Conclusio Theologica est certia , olum sequitur , quod premissa revelata
sit certior Conclusione Theologiea. Ad secundum axioma dieo , illud veri fieari, quando pars. seu praemissa debilior in fluit in conclusionem , quatenus est debilior , non verb quando , vel non in fluit , vel influit ratione partis fortioris.
Observat tamen Sylvius in I. p. 1.art. f., quod hoc axioma non se vertiatatem habet, ut oporteat omninb , deis
sectum, qui est in praemissa debiliori, eia se in conclusione et nam ex Philosophia . constat, ex sals' posse concludi verum,& ex eontingenti necessarium ; sed se . ut defectus, qui sori h reperitur in eonclusione, semper deputandus sit caiisae debiliori . Aut alioquin intelligendum est, quando causa sortior non elevat debilio
XI. Replieabis. Si ita est , qubd prς-
missa naturalis necessaria , ut elevata per praemissam de fide , possit ad conclusonem certam Theologich concurrere, eadem ratione dici poterit, quod etiam prς missa naturalis probabilis, ut coniuncta eum praemissa de fide , pqsfit concurrere ad Conclusionem Theologicam certam. Quod tamen est falsum. Nego paritatem . Nam proposito naturalis necessaria est intrinsece eerta, & ex conjunctione eum pra nissa de fide elav
tur ad maiorem emitudinem e at prςmiti
a tantum probabilis, eum sit eκ se intrinsece saltibilis , & dubia . onini Rudis
expers certitudinis. 6c per hoe, qradd aia sumatur in syllogismo Theologico , no iudicetur, & approbetur a fide, vel Theologia ut certa, sed tantum ut probabilis. remanet semper probabiIis. In hoc
tamen potest fieri paritas . χω sicut
propositio certa naturaliteris G a assiam iis tur a Theologia , induit maiorem eerti tudinem , si e propositio probabilis induat maiorem probabilitatem , quam ex se haberet . quod non negabimus . XII. Dices tertio contra eandem prumam partem. Propositio haec disiunctivarDeus es trinus, vel non tνinus a quae
reducRur ad hoe principium natura ita r
uodlibet es , ves non es e certior est qu1 libet ea tegorica ipsam compone me sἶ ergo certior est hac ea tegorica Deus es
reinus et quae est propositio de fide ; de se datur aliquod principium naturale cerintius propositione de fide . Respondet Gonet. quod in hae propositione r Deux ea trinus et duplex certit
do considerari potest; una , quam habet ex vi contradictionis cum ista et Deus nomes trinus ἔ ex illo primo principio r quo Iibet est, vel non est ἔ alia . quam habet ex lumine Fidei, & Divinae Revelatioianis. Lichi autem si attendatur prima certitudo . propositio disiunctiva ; Deus esserinus . vel non trinias e aliquomodo
dici possit tertior in ea tegorica: Deus en trinur; non tamen si in ista attendatur tertitudo, quam habet ex eo , qu .dest revelata . Sed quia haec responsio conis cedit , veritatem revelatam in aliquo senis su esse minus certam propositione aliqua naturali. Ideo aliter responderi potest , negando absoluth anteced. cum Frassen.
eodem actu , quo qui S alsentitur huie veritati r Deus est trinus: eodem dissentitur propositioni oppositae t Deus non estνin Gr. Sicque eo ipso . qudd proponitur, Deum esse trinum , prop,nitur, non esse ejus oppositum. Quare h.ve proposi tio et quodlibet es, vet non se continetur in propositione revelata , & eli rein velata virtualiter in articulo . quo v. se atrium proponitur . Unde ceri .llido rei
93쪽
reuelatae nori tunstitur in illo pri ieio, sed potici eertitudo illius principii latis danu in certitudine rei revelatae. o. III. munia PMtis .
NIII. Ieo. Theologia nostra dignior est scientiis naturalibus . It1
D. Thotu. Me art. s. cuius ratione pro
batur se . Theologia eomprendit in se speculativi mi, & practicum; atqui nulla alia scientia naturalis eomprendit in se speculativum , di practi eum; ergo ex hae Parte illas transcendit dignitate. Insuper
superat dignitate omnes scientias, tum speculativas , tum praelitas. Speeulativas quidem; Nam speculativarum ieientiarunt una est alter1 dignior, vel quia certior, vel quia circa digniorem materiam vercatur; atqui Theologia superat alias se tentias certitudine, ut s. praeeedenti oste sum est; superat etiam dignitate materit, nam Τheologia est de his principaliter, quae sua altitudine rationem transcendunt; aliae verb scientiae considerant ea tantum, quae rationi subeunt ure ergo Theologia superat dignitate omnes alias scientias speculativas . Superat etiam praeficas sNam scientiarum practi earum illa dignior est, quae ad altiorem finem ordinatur, sicut civilis dignior est militari . qui bonnm exercitus ad bonum ei vitatis, quod altius est , ordinatur; sed finis Theologiae, quatenus est tractica , est beatitudo aeterna et ad quam ucut ad ultimum finem ordinantur fines omnium aliarum scientiari m praeticarum; ergo est dignior omnibus aliis scientiis, tum speculativis, tum practicis.
XIV. Dices primδ . Theologia accipit aliquid ab aliis scientiis; sed accipere
inserioris est, pon dignioris; ergo The logia est inferior, non dignior aliis sciet, ait S. Respond. D. Thomas h e ad a. , quM Theologia aeeipere potor aliquid a Phia Iosephisis discipιinis , non qu d ex necessi late eis indueat , sed ad maiorem manifestationem eorum, qua l. bἔe scientia reaiuntur. Non enim aeripit sua princi
etia iis hae sci/utia tradauunιur . haec D. Thoma X v. Dices se eundb. scientia , quς habet certi rudnem siue evidentia non est dignior scientiis , quae habent certitudiis nem eum evident a s sed. Theologia habet eertitudinem sine evident i , alit vero selemiae habent certitudinem cum e videntia ergo &c. Respondeo dist. mai. si certirudo sine
evidentia sit minor certitudine cum eviis dentia , eo . mai. si non sit minor, imbmaior, nego mai. cum nim evidenti
ii aeratur a scientia propter certi tuuinem, absque evident a haberi possit imior certitudo, persectior erit scientia sine eo videntia , qu m seientia cum evidentia . eum autem Theologia sne evident a habeat firmiorem certitudinum , nixam primae . & infallibili veritati ; aliae vero
scientiae eum e vidcnt 1 habeant infirmio. rem certitudinem , quia nixam rationi
humanae ; ideo simpliciter dignior est Theologia &e. XUI. Dieis tertio . Scientia d)gnior est,quae piriactus obiectum suum attingit a sed aliae scientiae ita se habent , nam objccti sui naturam , omncsque iIlius partes detegunt, & aper uni ; The Iogia autem vix quidquam de obiecti sui natura , & proprietatibus percipit; ergo
Respod. dist. mai. si objectum , quod
attingit , sit praestantius , vel aeque diis gnum , eone. mai. s obe tectum sit minus perseium, nigo mai. Nobilius est
94쪽
eenhisne rerum alis marum, desideraribilius es, terrissima regnitio, qua Bahetur de minimis rebus . Cum ergo
objectum Theologiae fit praestantissimum,4e aliissimum , Ze ex illius excessu pr cedat , quM parum de illo assequatur, hoe non tollit , quin exteris scientiis raestantior fit, quae de rebus inferiori
iis tractant, quamvis majori claritat illas detegant. Respondetur secund3 . Hlne ad mismum sequi, alias scientias natura it s lare perfectiores relati vh , εe penes attingenistiam sui obiecti , eum quo magis propor tionantur a non autem absoluth , & smispliciter . Ita idem S. Doctor loeo laudato. Sicut vi fio Solis ab Aquila seeundunt se, & ex obiecto persectior est vision eandelae ab oculo meo. quia illa , prostantiori . N aeutiori potentia visua est ,
At circa objectu.n praestant us . Seeundum attingentiam ver. haee dicitur persectior; quia oculus meus magis proportionaturo biecto eandelae , meliuique eam comprehendit visu , quam ocinus Aquilae prori portionetur , 8e eompreh ndat solem .
XVII. Diees quarth . Ea scientia est ratione mater ae iraestantissima , quae est
de obiecto aniplistinio, eontinente sub se obiecta aliaru ti scientiarum 1 talis autem
potius est Met a phyli ea , quae , cum habeat pro objecto et .s . quat nas ens . sub quo continetuς etiam Deus , ouod est objectum Theologiae , lota hibet obiectui L. amplissimum , & subinde praestantissi
R. spond. m ai. esse veram , si eaeter
sint paria , idest fi utraque sci tia sit
eiusdem ordinis. S sub eidem lumine ssuum obiictum contemplutur . qui id triaram non contingit . Nam Metaphysica considerat qu d ni ens, ut ens, sed prout naturali lumine e gnosei potist . At Theologia eonsid. rat Di um , prout tamen supernatiirali tantum lut ne potest e gnosci s & propterea obiiciu n tbrmaleis
Theologiae nullo modo continetur subibiecto nieta physicae , cuia ex his, quae
sunt diversi ordinis , unum non conti Deatur in alio. Et licet etiam obiectum meis taphysic ς contineret obseellim Tlleologi ς, eontineret illud continet, a praedicati
vis; objectum autem Thcologiae continea
omnia entia continentia ransalitatis, quieontinentiae modus praestantissimus est .
Res Iutra rartia Partis. XVIII. Ieo. Theolo a nostra ma
I I ximh . de simplieiter inter
omnes seientias humanas lapientia est. Ita s. Doct. bae aνt. g. Non loquitur hic D. Thom. de sapientia insusa, quς Spiritus Sancti donum est , & importat qua dam rectitudinein iudicii ei ira divina .
conspicienda , εc consulunda , procede tem ex caritate, quae nos unit Deo. Sed de sapientia aequisita , quae est una e quinque virtutibus intellectualibus , enurime ratis ab Arist. 6. Eιώie cap. 4. quae habet iudicare de rebus per altissimas ea fas s ut docet idem Angelicus I. R. qua
XIX. Prob. ratione D. Thom. se. Iula est maxime, & simplieiter sapientia.
quae de inferioribus disponit , de iudieaa
per causas altissimas; sed Theologia n stra est talis respectu ad seientias natur les; ergo est maximh sapientia. Mais ex plicatur. Cum sapientis fit ordinare. Miudieare, iudieium autem per altiorem eausam de inferioribus habeatur , ille a 'sapiens dieιtur in unoquoque genere, quieonsiderat eausam altissim im illius generis. Hinc in genere aedificii artifex, qui disponit formam domus , dicitur sapiens.& arebitector respectu inscriorum , qui dolant ligna, vel parant lipides et und
dieitur I. Car. I. , ut sapiest a eoi rectiar sensa men um posui. Et rursus in genere totius humanae vitae prudens diacitur Sapiens, inquantum ordinat hum nos actus ad debitum finem . Unde Pr verba I . N. 23. sapientia autem est viso
prudentia. Ille igitur, qui considerat sim .pliciter altissimam cautam totius univeris si , quae Deus est , maxini E Sapiens diiseetur . unde εe sapientia dicitur esse di.
vinorum cognitio, ut August. lib. xx. da Trinit. cap. 14. Minor et lain probatur.
Theologia agit de Deo , secundimi quod
est altissima causa, non enim soluin agit
de illo, quantum ad illud, quod eii per creaturas cognoscibile s quod Philosop,i
95쪽
rum ess mi , manifestum est in iIIis extollentem se adversas fetentiam Dei . sed etiam quantum ad id , quod est no- Unde videmus , Theologia multos erro tum sibi soli de se ipso, & aliis per re- res suisse detectos , sive naturali Philos velationem eommunicatum et ergo The phiae , sive Iurisprudentiae repugnantes. Iogia See. hine voratur Sapientia . Deu- multaque Ph l'sophica asserta , quae viis
eron. 4. v. s. mis est enim vestra sapien- debantur Doctrinae Theologicae repugna Ha . Eeetesiastici 3 s. v. t. Sapientianta tia , fuisse conciliata. smnium antiquorum exquiset Sapiens, or XXI. Dices prim5 . Theologia est sis Propbetis vacabit . r. Cor. L. s. scientia , ut dictum est ι ergo non est I. sapientiam autem loquimin inteν sapientia , nam scientia condividitur nis erfectos e Sapientiam vis. non hujus fe- pientiae .eu Ii, neque Prine ipum BGus seculi, qui Respondetur nego consequentiam et ut ldUνusniων r sed loqMimων Doi sapientiam enim ait D. Thom. v c. ro. Sapientia lkn msterio. qua abseondita es, quam ni in non dividitur contra scientiam, licui oppcisio lmirum Christus spoponderat . Luea a t. tum contra oppositum, sed quia se habet ex laenas. Dabo vobis σν, ω sapientiam, eui additione ad scientiam . Nam , ut ait t. n. lmo. peterunt resistere , , contradieere omis qu. 37. r. .ad r. sapientia est quadam felonisaees adveσHir vestri . t AE, 'tum habet id, quod est eomis 3 XX. Confirm. Theologiae aptamur omis mune omnibus fetentiis . ut fel ieet eae es conditiones , quas in vera Sapientia p incipii conclusi nes demonstrot, sed quia requirit Philosophus r. Metap f. eap. x. . ber at qui proprium supra aliis felenis Coe scit enim quodammodo omniata r a , inquantum scilicet de ominbus iudiis considerat enim Deum, qui est omnium cat idqu non solum quintam ad eonclusio causa , eiusque effectus οῦ agitque propte- ne , ita eli im quantum ad principia . Quais Te, de ipso , ut supremo essiciente , ω rc ncut anima rationalis emin uter eo .itiis ult mo omnium rarum fine; Ideoque de net Vςgut lavam , de sensitivam , ita δε- Terum omnium ab ipso emanatione , eon- pisiui vini nenter continet scientiam , deservatione, gubernatione, atque in suos in tu lectu D s non quidem sicut genus con-εnes direis une. Quare dici potest sciem tinet suas speci cs , neque scut totum inis i tia omnium, non quidem in universali tegrale continet suas partes inti grates, i secundum praedicationem , & cognitio- sed sicut totum potentiale continet suasvem . φ is traderet principia , qu bus potentias, quarum una est, quod in se axes singulae cognoscerentur: sed quia son- habeat quidquid persectionis est in selen
tem , ae principium omnium rerum, ea- tia, dc intellectu et qua similitudine uti. rumque ultimum finem aperit , dc qui- tur S. DOctor d. artic. x. ad 1. Propte-dem divivo , ae supernaturali lumine fi- rua in ε. ἐι i. 33. u. a. art. I. ad s. l
inunes omnium rerum conceptuS , earum- p eu ι AE es , qua causat alti mar eonique principia eo irplexa , ut tacit meta- aerat . .
I hysica . Secundo vel satur circa dissici. XXII. Dices secundo . Scientia , quaeiar mi id enim intellectu, dc eognitu dis- si PDnit sua principia aliunde, non est lficilius, quam scrutari ea, quae omnem si pientia , quia sipientis est ordinare r. vim hi in aliae rationis execdunt Tertio: Met. cap. L. ἐ scd Thcologia. supponit sua est tertissilia , tam eius principia , dc me- principia aliunde , ut dictva est ; ergo idia certitudinem habiant ex Divino Teia dcc. simonio , quo nihil tertius . tauario: n, n Resp. D. Thom. hoc art. s. ad a. maia
ordinatur ad aliam scientiam , sed ip vi jorem csse veram de scientia, quae suinest finis omni ii ii ; Unde de omnes ipfi ponit tua principia ab alia scientia hu- subserviunt. Qii in th tandem et habui I mana , nori vcro de scientia, quae supis dicare de Mitritalibus aliarum scientia rimi, ponit sua principia ab alia scientia divi' iuxta illud 2. Cor. Io. v. 4. ω I. cossia na , a qua oratur. Oiunis scieatia , & omo. uis capicntia. XXIII. Dia lipses la
96쪽
xx III. Dires tertib . Ad sapientiam- obiecto materiali , idest in re , ei reaia
pertinet probare principia aliarum scien- quam versantur. v. gr. paries est obteistiarum . unde dicitur Caput scientiarum cium materiale visionis: formale est e ε. Ethie. e. s. ; sed Theoloxia non probat principia aliarum scientia ruinis sergo &c. Resp. nego mai. ad sapientiam enim maximh supremam non pertinet probare principia aliarum scientiarum ἔ quia vel sunt per se nota , de sie probari non posisunt; vel non sunt per se nota, & tune per rationem naturalem probari possunt.
cui non nititur suprema Sapientia , sed Divinae Revelationi. Ad sapientiam ergo pertinet iudieare de veritate principio. Tum aliarum scientiarum s unde quidquid invenitur in aliis scientiis veritati
hujus scientiae repugnans, lotum condemnatur ut falsiim te illa contra impu- nates de sendere. Uideatur D. Thom.
NXIU. Dires quarib . Ided sapienti est nobilior stientia , quia explicat. 5etuetur ejus principia; sed Theologia ex-ricat, & tuetur principia , seu articu os fidei . & tamen non est nobilior si de ἔ ergo &c. Respondeo, ided sapientiam esse prς- santiorem scientia , quia explicat . &tuetur eius principia per principia altio. ra r quod non Leit Theologia erga aristiculos fidei; eos enim tuetur, vel ipsa fide, vel per principia naturalia , ostendendo , principia fidei non repugnare Philosophia, quae non sunt pri acipia alistiora ; ideoque sicut aliae scientiat servi Mnt Theologiae , ita Theologia famulatur fidei, nou dominatur.
DUBIUM VI. An Deus si obiectum Theologiae.
te. Materiale est res ipsa, cita ea quam potvntia . aut habitus 'ersatur. Formale vero cfl forma, seu formalitas,
suam potentia . & habitus attinguat intor , quem visus attingit in pariete s. Hi ne patet. 'ubd obiectum materiale per se,& ratione sui non attingitur, sed solum ratione obiecti formalis. 'Insuper quilibet habitus, vel potentia
praeter obiectum materiale . de formale, habet etiam motivum , seu medium, per quod attingit obiectum sibi proprium . . Sie auctoritas Dei revelantis est motivum, propter quod fides assensum praebet revelatis . Si e lux eli medium . per quod
uisus attingit coloratum. Hoc motivum,
seu medium vocari solet obiectum so male quo , seu ratio sormalis sub qua . II. veritas aliqua potest dici revelata dupliciter. Primb in se, & immediath. Sie revelatum est , qtidd Deus sit trinus in Personis, quM Christus si verst homo. Secundo mediath tantiam . M in alio, nimirum, quia eκ alia in se. & immediate revelata deducitur. Si eut ex tosta propositione : Christus est homo e quς est immediath revelata, deducitur ista .: Christus est risivus: quae id b dicitur viris
tualiter revelata. His stantibus.
III. Di eo primθ. objelium materi te Theologiae sunt Deus ipse , & res ,
quae ad Deu in reseruntur. Probatur ex
ter vatis et objectum materia Ie aliculi is
disciplinae est res illa, de qua agit; sed
Theologia agit de Deo, ut fert ipsa n minis elymaogia , agit quoque de iis,
quae ad Deum referuntur ; vel ut eis eius ad causam , ut Angelus, Homo, liaeque Creaturae, vel ut medium ad finem, ut sunt actus humanis aut tanquan in strii mentum, animatum quidem,&e cellentiae, sicut Chrilii humanitas, ad hominis lapsi reparationem e vel inanima tum , ut sunt Sacramenta , per quς gra
tia sanctificans homini consertur ἔ ergo haec sunt obiectum ejus materiale. IV. Dico secundo. Objectum formale Theologiae est Deitas , seu Deus sub ratione Deitatis. Ita S. Thom. hic art. 7.,& eommuniter Theologi omnes, etiam Scol. ilae . Ratione ergo probatur se. Obiectum turnia Ie est ratio, seu formλ- ,
qua in habitus prim5, & per se qii aerit, oc attingit in objecto materiali ρ sic debi
97쪽
i in aeti bas humanis recti itido, ide5 est quo. seu ratio formalis sub qua nostra
obiectum sermale disciplinae moralis, quM Theologia considerat deitatem . est reve-prino. 9 per se a doctrina morali quς- latio virtualis, & mediata. Iloe innuitratur; Atqui Deitis ite se habet respe- D. Thom. tum hic artie. 3. in eo p., 6 ctu Theologiae, qliae nemph divinitatem ad M, dum ait et ea, in diversis seia
quaerit, ta n in Deo tonsiderato in sei. entiis tractantur , potest Saera Doctrina prout est Unus , & Trinus: tum confi- aena existens onsiderara ob tina ratione , derato extri se , idest pro ut est, aut inquantiam mittet fiant divinit da reveIa .. Creator, aut ultimiis fin s. aut Repara. bilia a ω in prongor. sent. art. , ubitor , aut Praemiator Creaturae rationa. ens divinum cognoscibile per inspiratiolis; Ideb de ereaturis agit . quδd sint nem mavult ponere pro objecto Theolois quaedam participat o divinitatis; ideo de gis , quam Deum. Quapropter eum hoc Sacramentis tractat , quia quidpiam di- artie. r. ponat pro obiecto Theologiae vinum, partieipatum tamen , idest gra- absoluth Deum , nulla saeta mentione reiatiam contineant et idub tandem disserit de velationis, diei debet, hie loqui de obia multis rebus. quae ni,n sunt Deus ipse, lecto s ,rmali quod, ibi verb de obiecto qu4d ad divit itat s cognitioncm, quam formali quo. ex suo primario fine quaerit , nonnihil Probatur verb sie. Illud est obiectum
conserunt; ergo &c. lia Ioui litur S. Doctis formale quo , s u molivun. lumen, acart. r. laudato . Propriὸ anim illud asta medium alicuius scientiae , vel habitus . a natur objectum a Iterius pote ut a, die I ha- sub quo , & per quod attῖngit , tun Dius , sub cuius ratione omnia refeνunis obieetum materiale , tum formale, ei αδ νυν ad petentiam , veι babitMm . eut ιμ quod versatur ; in qu ilibet enim scien in amo, ε' lapis referuntur ad mistim , im tiae, vel hab tus obiecto tria eonsidera cleuant,m fiant esserata unde eo lavatum de ut, nimirum res, circa quas proce-
est prepritim objectum visus. Omnia au- dit, & hoc est objectum materiale; id, rem p. νtν actantur in Saera Dictrina sub quod in tali re scientia per se consideratione Dei, veI quia sunt rue Deus, vel rat, & quaerit, Se hoc est obiectum seria uia habent orati nem ad Deum , ut ad male quou; & ratio sub qua , seu m 3νincipium . ω finem ἰ unde sequitur, dium, quo procedit in talis rei, & sor quὸd Deus sis τινὸ subjectum huius scien- malitatis consideratione, & hoe est obie-εia . ctum sermale quo et Atqui Theologia at- Confirm. contra quosdam, qui pro ob- tingit latim objectum , tum materiale , , lecto formali ponebant alia , nimiru.n . tuin formale per virtualem , & media
opera reparaticnis, & totum Christum , tam revelationem: Si quidem attingit utis attea ἐιntes s inquit S. Thom. ad ea- rumque , quatenus habet connexionem qua in is a seientia traetantun, tor no . cum iis, qaae immediath revelata sunt,sd rationem , feetinium quam consideram seu quatenus ex immediate revelatis pertur. Sublato obiccto tot mali tollitur ha- legitimam ratiocinationem dedueitur , bitus scientiae; sed quamvis nullum e si per quod a fide, re ineta physica discreisset opus meritorium, quamvis nulla so- pat; sed connexio illa , 3e d ducibilitassent Sacramenta, ει Verbum Divinum nihil aliud sunt, quam virtualis , & m carnem non assumpsssct, adhue subsilic- diata revelatio : na n quod ex imnediam Theologia; possct enim inferre plu- th revelatis dedubitur , in iis virtv liis res conclusioncs de Deo, ejusque attri- ter, seu ut in causa continetur; ergo &e. butis, & probare Deum esse aeternunt , Confit in . cum Theologia sit habitus quia immutabilis est a infinitum , qui M. essem taliter diversus 1 fide , oe a meta-ens per essentiam.& caetcra , quae deis physica, debet hibere medium, sub quo Deo per rationem a priori dc moiistian- procedit, diversum a medio uir usqui; ur; ergo nie opera reparationis , nec sud per hoc , quod habeat pro mceio , Christus εce. sunt objictum formale Theo- & objecto quo virtualem revelationeat ,
logiae . . optime distinguitur ἰ quia medium quo V. Dico ter iid . Obiectum formale , fidei est formalia, de inimc diata revela- tio;
98쪽
tis: medium quo metaphysseae, &euiusvis seientiae naturalis est natural s evidentia et ergo &e. Sie etiam salvatur, qu modo fides sit lumen principiorum The logiae , quia ea , qtiae in lumine princi . piorum sunt immediath nota, de per se, in scientia, & illo regulatur, sunt nota tantum mediat E , Ac per aliud: ita eaia , quae immediath revelata sunt in fide, inscientia Theologica mediath, At per aliud revelata esse debent. Salvatur etiam subalternatio Theologi et nostrς scientiς Dei,& Reatorum: simi enim istius obiectum est Deus . ut elare visus ; ita illius debet esse Deus, non ut visus , .sed ut o
VI. Biletes primb eontra se dam ne lusionem . Illud non est obiectunt alicuius disciplinae , euius. existentia illi non praesupponitur; at oui extinstentia Dei non piae lupponitur Theologiae t illud enim non praesupponitur , quod demonstratur: ex stentia autem Dei demonstratur 1 Theologia ; ergo εce.
Respondetur negando minorem . Theo
Iogia enim supponit de Di o auctore gratiae, quo pacto est eius obiectum , quM sit, Se quid sit : hoc enim dictatur a fide; iuxta illud Pauli ad Heb. I r. v. c.
Credere en m oportet aereflentem ad Deum,
est. Neque hoe potest salthm 1 priori demonstrare . sed solum a posteriori , dum per effi ctiis ostendit, Deum esseis , quod tamen non ex propriis , sed ex principii extraneis iacit: & hoc ided ,
quia ipsos tan cuiam sapientiae ossitium est, principia sua contra ncq ntes de senia dere , & col. tra impiigmanates tueri, &explicare .
VII. obiicies secundd . obiectum foris male adaequatum alicuius mentiae praedicari debet de omnibus obiectis specialibus, quae ab illa scientia considcrantur; sed Deitas non praedi eatur de Angelis , de Sacramentis, de Gratia. de Virtuti-hus , quae lanirn in Theologia cons derantur: ergo &c.
Respond. dist. mai. de omnibus Sta,
quae considerantur per se . 8e primarid ἐ
rid , 8e ratione alterius . subdivi debet praedicari in obliquo, eo. mai. in recto, neg. ma 1. obiectum ergo debet praedie inti quidem in recto de omnibus Oarticuis Iaribus per se, & primarib ab illa selenistia inspectis; de si e Deitas praedicatur de omnibus divinis: de iis vero, quae scien tia eonsiderat seeundarib, Se ratione alterius . lassicit, ut obiectum praedicetur in obliquo , & fie deitas praedicatur de sngulis enumeratis et lieEt enim non sint Deus, sunt tamen , ut 1 Theologia inspiciuntur, vel effectus Dei. vel media conducentia ad Deum , ut finem superin
VIII. Obiicies tertiδ. Obiectum se
male debet esse eausa, Se ratio formalis omnium proprietatum , quae de obiecto demonstrantur ἔ at deitas non est eausa .& ratio formalis innascibilitatis. duae est in Patre, alioquin cum Filius, & Spiritus Sanctus habeant Deitatem . essient formaliter innascibiles ἰ ergo de . Respond. dist. mai. determinath tamen .& relate ad subiectum , in quo est , de
de quo praedicauit, co. mai. aliter, neiso maj. Sicut ergo naturalitas . seu mollitas, quae est obiectum formale Phrosicae , est ratio, atque causa formalis omisniuin proprietatum , quae de eo spore ino bili demonstrantur , non tamen in omni corpore mobili easdem radicat proprietates . sed prpprietates quidem generales radicat in omnibus , at vero speciales , solum eas radicat determinath ad subiectuin , in quo est; unde eas, quas radiis eat in homine . non radicat in bruto et Ita deitas proprietates communes omni biis divinis radicat quidem in omnibus, scut eme aeternum, infiat tum &c. , quae verb sunt particulares, has radicat solum determinate ad illam personam , euius
knt proprietates, & sie est innascibilitas, quae solius Patris propria est , ut distincti ai Filio , & Spiritu Sancto . IX. Obiieis quarto . Illud omne pertinere debet in recto , & per se ad objectum Theologiae , cui immediath convenit ratio formalis sub qua illius, at non soli Deo sub ratione dei talis, sed etiam omni eati superuaturali immediat E conisve ait
99쪽
vrerit ratio malis fiab Theologiae;
Nullum enim ens supernaturale est, quod non possit immediath, & per se revelari: ergo εte. . & consequenter obiectum adaequatiam Theologiae erit omne ens rein velabile; sive divinum, sive non, Deus autem erat Qtum obiectum princ paleis; quod innuit D. Thom. hie arti . ubi in corpore dicit . Theologiam considera-
melasilia . Quod repetit ad serundum ,εt ad primum dicit , Theologiam verti, de Deo principaIiter . Si e resp. cistis ma. eui immediate 8ce., tilii math , cone. ma: tant sim proximh , iug. mai., & distin ista eodem modo min. De g. consecuentiam. I. itet enim Tritore v. labilis proximE competere possit omnienti silpernarii rati. cum tamen principa.diter, & iillimo refundatur in ipsam deitatem . propter quam omnia revelantur .
ipsa nedum est obiectu in princ pale inter objecta revelabilia . sed etiam ipsa sola est per se revelabilis . & caetera ratione illiu ς , & in hoe sensu loquitur D. Τhom.
citatus ; unde ad primum explicans, quomodo Τheologia principaliter agat deis Deo , ait; Sarra Doctrina non determi aera de Deo , de Creat uris ex aquor sedda Deo prineipaliter , de Creaturis f exndkm Dὲd refertimur ad Deum , ων
ad prineipium , vel finem. X. Contra . Si per impossibile nulla daretur revelatio de Deo auctore sepe naturali, & solum stipponeretur cognitio de Deo auetore naturali , & alia entia supernaturalia revelarentur per fidem, adhue Theologia subsisteret; ergo cael tera revelabilia aeque eonsideramur a Theologia .
Respondeo dist. ant. Theologia alterius specim subs steret, transeat: Theologia, quae modo est , nego ant. Sicut enim in Dela hypothesi non subsisteret sides, quae modis eii, quae , utpote virtus Theologi ea , debet habere egentialiter pro objecto Deum a ita nec subsisteret haec nostra Theologia, quae modo et , sed alia es t Theologia diversae speciei . XI. Objicies quin id . Patres docent,
Theologiam circa siliun Deum versari , non verd circa alia, csto , ut reseruntur
ad Deum. Opponunt enim disciplinam ,
quae tractat de Incarnatione, Theologiae. quae tractat de Deo . Sic Basilius epist.
14 r. ne in Tbeologiam, .din in ea, qua divinitaris propria sunt, intenti, a mintionis mysterium contemnamur. Et Cyrilistus Alexandri in hanc sent ni iam . Ioa. x. In propνia venit, ait: MIιὸ πρὸ*δad sermonem de Inearnatione progreditur Evangelista ae subindὸ transit d mera Theologis ad evIieandam dispensationens Dearnationis , quam propter nos gessit Filiui . Iline Patres i solum Ioannenia , inter Evangelistas . appellarunt Theologum , quia solus Filii divinitatem apertia expressit. Rescond. Ilieni n. dissert. a. de obiecto Theologiae dist. an lec. Patres opponunt Theolociae, sumtae ex vi nominis , vel secundum eiu ' partem praecipuam , cone. Theologiae, sumtae secundum naturam , vel adaequat E , nego anteta Patres ergo, cum opponunt Theologiam Incarnationi, eam sumunt secundum etymologiam , se eundum quam est fermo de Deo , vel secunduin partem praecipuam : praecipuE enim agit de Deo . & de aliis soluari . ,
ut reseruntur ad Deum ; non eam acci
piunt secundum si iam naturam . Sc ad aequat E . prout dicit omnia obiecta, etiam materialia , de qu bus t licet semper per ordinem ad Deum sermonem facit iaXII. obiicies sex id contra teritania, eonclusionem . Ratio formalis motiva obiecti debet esse illi intrinseca; sed revelatio virtualis, clim fundetur in extrinseco Dei testi inonio , non est intrinsera obiecto Theologiae ; ergo &c... Re Pond. ma orem este veram In scientiis naturalibus, quae procedunt ex prin-eipiis evidentibus, & in obiectum scrvntur propter illius evidentiam . quae illi intrinseca est . Non vel 5 in Τheologia , quae suas conclusiones deducit ex articulis fidei , quorum veritas , & certitudo habetur ex divino testimonio , quod rei
XIII. Obiicies si ptimh contra eandem. Ueracitas Divinae Revelationis ultim h re- sol .itur in dei tuem, ideo enim lassinio- nilim illud verax est, & in fallibile, quia divinum est ; ergo de itis est ratio sor malis. & 'bjectum quo Theologiae. Resp. dist. antec. ultimo resolvitur in
100쪽
Itatem, tanquam in motivmn extrins eum, & remotum , cone. antem tanquam in motivum immediatum , & intrinsecum,s ego anteeed. Motivum enim immediaiarum , Ac intrinsecum , eur Theologia asinsentiatur suis principiis est . suia Deus verax in dioenta , ea revelavit, de hiesistit eius motivum 3 qudd autem Deus sit verax ia dieendo , quia utpote summEsapiens non potest silli , M ut summa bonus non potest fallere, & hate omnia habeat, quia Deus est, est motivum valis de remotum . nec specificativum Theol giae , quae , solo motivo proximo speis ciem simit . XIV. obiicies ulti md eontra idem . Objectum formale debet esse ita speis ei ficum , & proprium , ut nullatenus a teri ab eo conveniat; sed mediata , ω
virtualis revelatio non est speeifiea , Se propria Theologiae, eam eonveniat ndei; ergo &e. min. probatur a Med fides adhaeret istis articulis r Verbum Divinum est consubstantia Ie Patiar Christus habet humanam, & divinam voluntatem ; quia sunt mediate , & virtualiter revelati , idis est continentur in aliis articulis immo diate revelatis. Respond. ne g. min. , ad prob. nega antee. Fides enim , dum adhaeret illis artitulis , praescindit ab hoe, quod sint, velim mediate, vel mediath revelatir ut enim fides praebeat assensim, satis est, ut cer ta sit, Deum aliquem 'artieulum revelasisse . At Theologia non praescindit , sed determinate fertur in suas eonclusiones, ut mediath solum revelatas. Cium enim assensus eius sit per distiirsum , mspicit eoaclusiones suas , uti deductas, & eon sequenter , ut contentas in principiis immediath revelatis ς & se , ut reveIatas solum mediate , & virtualiter. Hine seia quitur, articulos de consubstantialitat Verbi cum Patre, ερ de duabus volun talibus in Christo , esse in Catholico Theologo ρrticulos fidei, quatenus tanis quam Catholicus illos eredit, ut re et /tos: Ae simul conclusiones Theologicas , quia eas tanquam Theologus ex reve Ia
De hoc dubio plura dicta sunt quga t
mone praeredente . maximE Dubio secundo, de tertio; quare ne 'eadem inutiliter repetamus , strictim hieloquemur, latronem ad ibi dicta pro pleniori notitia remittentes.
argumentativa. Ita D. Thom. hie artis. . , quod probat in argument Sed eo ija ex dicto Apostoli ad Tit. c. r. Oporis tere Episcopum esse potentem, exhortari in domina sana , o' eos , qui contracta eunt, arguere . Christus ipse Theolog rum Princeps Supremus , ad convincendos eontradictores argumentative proee sit . Unde Mario. 12. Pharisaeos reda
mens , & ostendens, Apostolis lituisse vellere spiras die Sabbathi , argumenta. tus fuit exemplo Davidis , & ab eo , quod saeerdotes faciunt in Templo etiam die Sabbathi. Alia eius argumentia
videri pol sunt Matth. Ist. 11. 11. , Luea 6. tr. , de alibi, quorum multa susὸ ex pendimus eoas.. proe/. dub. 2. F. t. siis cut etiam ex Paulo, quae hue sunt reis
nem se. Omnes aliae scientiae sunt argumentativae , dc argumentantur, dum ex .prineipiis deducunt conclusiones ; sed Theologia est seientia i ut probatum est νergo est argumentativa . . II. ausinia fit argumentativa elaea sua principia .
O argumentatur id sua principia prutanda; ita D. Thom. hae et oc proba , Omnis scientia supponit sua principi s . vel ure se nota , vel in alia superiori