장음표시 사용
51쪽
htini: de si utrumlibet omnibus SS. D test , qu m ex Conei liorum , vel Sed iseloribus defecisset, Eeesesiae pariter deis Apostolicae decretis , ae Sanctorum misfecisset. QuM vero, & verbum, & spi- ctorum consensu. Cum ergo neque Ecis ritus intelligentiae verbi in Ecclesia con- clesia, neque Concilium generale, neque iuncta lint , testatur Isaias G s s. v. xl. Sedes Apostolica , neque Sancti omnes
bis verbis et spiritων me ur, qui est in te, possint in fidei iudieio falli; eerth quod-
ω verba mea, qua posui in ore tuo. nom cumque nobis fidei dogma tradiderint, si reeedent de ore tuo , ω de ore feminis in Saeris Litteris non habetur, Christo , tui amodo Q ve in sempiternum. Semen Apostolisque tradentibus in Ecelesiam ve- vero Christi Eeclesiam esse , fidelium nisse credendum eis, & eodem gradu ha negabit nemor ergo ab Ecclesia, Sc con- bendum , ae si Seriptura patenter illud. sequenter a cunctis Sanctis collecti vh sum- traderet, idesque ex illo firmum arguiatis , abesse non possunt verbum , & spi- mentum sumere potest Τheologus .
- ritus intelligentiae verbi . XXVI. Dico sex tb r si Scholastiei XX lv. Si tamen non omnes Patres Theologi aliquam conclusionem firmam , eoncordes sint , sed aliqui unum inter- stabilemque. statuerint , omnesque uno pretentur, alii reclament, licEt hi pau- ore probarint , & perpetub doeuerint , eiores sint, auctoritas priorum non prae- ut eerth ex prinei piis fidei deductam . ,
flat Theologo firinum argumentum , sed estb illa ut fidei dogma immediath haia solum probabile , nisi majori parti Pa- benda non fit, mediath tamen, & quasi
trum iudicium Ecclesiae universalis acces- Catholica veritas reputabitur . Explico serit. Sie auctoritas Patrum asserentium, me. Fides Divina, esto non immediath, venientes ab haereti eis , M ab istis baptis mediath tamen versatur circa eas eo neluis ratos, non esse rebapti Eandos, quae olim fiones, qliae per evidentem , & necessaia argumentum probabile conficiebat, post- Nam consequentiam ex articulis fidei eo I.
qu1m Ecclesia suo iudicio hoc statuit , liguntur; quare necesse est , ut infideliti oppofitum reprobavit, firmum eXhi- tas mediate quoque circa concitisiones il-bere caepit argumentum. lis contrarias versetur. Cum enim fieri
Auctoritas item patrum , etiamsi omis non possit, ut univerfi Scholae Theologinitim , in eo genere quaestionum , quae in certis quibusdam praefinitionibus Tneo ad fidem minimὰ pertinent , fidem qui- logicis errent, scut ne in fide quidem ,
dem probabilem facit, sed non certam. quod eorum error, error ess t Ecclesiae, Quare Vincentius Lirinensis comment. . iit pote, quae ad hi iusmodi res discernen-
, non in omnibus Divina Legir quasi- los habeat , qui si fallerentur, totii aeneulis, I.d DIam certὸ praeipuὸ in Dei Mesesiae coFiis in suum traherent errois regula , magno nobis studio , invest- rem: inde si, ut eorum in rebus fidentranda est , iis sequenda . Sed de hoc fu- consequentibus concors sente: tia , semen-fius inis . tia etiam sit Ecclesiae, & qui illis refra-XXU. Dico qui m. . Illud, ut dogma garetur, repugnaret Eceseliae , te si e κ idei ex Apostoli ea traditione descendens ignorantia loqueretur , quia vel illatio- habendum est, quando Ecelesiae usu , & nis vim non perciperet, etsi perspicuam, Doctrina consecratum; vel Conei liorum, vel aliquam praemiisam natural rari nega- aut Summorum Pontificum auctoritate; ret. eito non de infidelitate sit spectus , vel certe Sanctorum omnium concordi, de stultitia tamen accusandus ellat. Qui ac conlianti assertione, tale esse declara- vero pertinaciam adderet errori, ut in tur: supponit haec assertio , dogmata fi- fide plurimum claudicans , fle ut proxi- dei non ex sola Scriptura, sed ex Ap me, & quali infidelis reputaretur, ut in- stolica traditione petenda, quod suo lo- sta . Ecclesia enim, tametsi intelligit .co ostendam. Quae vero Chri iii, & Apo. ejiismodi conelusiotius non a fide tantum, stolorum traditiones sitat , non ex alio sed ex principiis quoque naturae pendete Itimonio , qua in Ecclesiae peti debet . re et quia tamen non putat, horninen Hoc autem innotescere aliunde non po- rationalem, ea , quM .rationi perspicua
52쪽
sunt, Ze manifesta negare; tum, qui iulas negaret , prae silmit non in ration Gnaturali , sed in fide elaudiore . Haec quoad praesens compendio suffciat prςlibasse , fusius enim pro rei dignitate tractabimus de locis Theologicis agentes. l. III. A Doctrina pinὸ Tbeo Iorica .XXvII. TI Oe desideratur ad eomple Iitam hucusque dictornm n litiam , explicare nimirum, quid sit Con- elusio verὸ Theologi ea. Dico ergor Doctrina , seu Conclusio
vere Theologica , est veritas ex reve Iaistis 1 Deo , seu ex duabus , vel saltem ex una praemissa de fide per legitimania consequentiam, & discursum deducta; ut patet in hisce ratioein iis ; omnis homo
habet liberiam arbitriωm s sed Christus shomo'. Ergo Chrsus habet liberum arbitria vim ; & in isto et omnis homo est νήυus ;sed Christus es homo; rego Chrsus est ν Mus. In quorum utroque concluso illata est veritas Theologica , & in primo insertur ex duabus praemissis, quae sunt ambae de fide r in secundo autem ex uno
principio de fide, & altero naturali , &certo. Dico certo, quia veritas , quς eX uno principio revelato, & altero naturali solum erobabili deducitur, non est propriE , & in rigore Theologica; ut in hoe
exemplo et Omnis hostia rith eonfeerat eontinet verὸ , ω realiter Saertim Ch isti Corptis a sed hae binia per illum Sacerdo. rem ostensa , or elevata est ritὸ eonfeerais ea ; ergo hae hostia ver λ , realiter conistin ι Christi Corpus t Ubi eonclusio esto procedat ex principio de fide , nempe mas ori propositione , ouia tamen minor propositio est solum probabilis; cum pro-
habile tantum si, illum Saeerdotem talem hostiam rith consecrasse, cum nox. sit certum , nullum defuisse ex reqni sitis ad valid E consecrandum . Cumque alias ex regulis dialecticae eonclusio sequi debeat debiliorem partem , ideo illa conis clii sio non ιst Tileologica , neque scientisca , quia non omnimodh certa , sed potius prudentialis , quia certa solum mora latcr ; suffciens iamcn , ut illam
teneamur absoluth adorare. XXVIII. Ex hoe infertur primd, Conis elusonem Theologicam deduAam ex duabus praemissis, uni de fide , & altera naturali , esse minoris eerti tu in is, qu missi illa, quae ex duabus de fide deducitur ; maioris tamen, quam sit quaecum. que alia Conclusio non Theologica . Ratio prioris partis est , quia eo conelusia certior est, quo certiora sunt principia, ex quibus fluit, cum ab iis suam certitudinem sumat; sed duo principia , qu rum utrumque de fide est , certiora sunt, qu1m duo , quorum unum de fide sit, de alterum naturale; ergo &c. Ratio vero secundae pariis est, quia Conclusio Thcologica procedens saltem ex una praemitasa , quae sit de fide , est saltem virtualiis
ter, seu in stia causa , revelata , Concluso verb non Theologie a nullo modo est revelata : sed concluno virtualiter reve lata certior est ea, quae nullo modo reis velata est s quia principia revelata , quibus nititur illa , certiora sunt principiis naturalibus, quibus nititur illa, utpote sumentia suam certitudincm 1 Divina Ueritate , & veracitate , quae si imma est , &1 qua omnis veritas naturalis derivatur;
nem Theologicam non cae tantae certi
tudinis, quantae est propositio de fideis. Tum quia propolitio de fide est principium , unde μnclusio Theologica sumit
suam certitudinem , principium autem
aiunt logici certius est, quam eon cluisso, secundum axioma : propter quod unumquodque tate ,stilluae magis . Tum, est maximE , quia morivum , seu ratio ceriatitudinis in prohositione de Ade est dictum,
seu locutio divina , quae omni certitudine certior est, cum nil certius si, qua inesse verum id, quod Deus dixit, qui est prima, & summa veritus, εc veracitas, quae nec falli, nec sallere potest. Ce titudo antem Conclusionis Theologicaelandatur in dependentia , & connexione eum principiis de fide , ex quibus per legitimam consequentiam deducitur , quae longh minus certa est, quam sit certa di. vina locutio. XXX. Dices tamen : haee proposito
chrisus babet duas voluntates cst conclu
53쪽
ta Theologῖca dedi icta per hune discur- propositio Chri us martuus en pro meis , sum : supportum habent duas naturas , continetur quoad suum significarum ii balet duas voluntates ; Christus en sup- ista Cbristus mortuus est pro ornnibvr ha Iositum babens duas naturas. divinam, minibus . Quare, qui ei assentitur, nun se humanam ; εrgo Chri sus habet duas assentitur ratione connexionis cum ista voluntates et & tamen haec conclusio est revelata; sed quia putat , Deum reve- tantae certitudinis, quamae propositio de lando C sristum mortuum e re pro omni fide , cum si fide tenenda ; ergo con- hus: revelasse etiam esse mortuum pro clusio Theologica est tantae certitudinis sngulis hominibus, & consequenter e dic. tiam pro se .
si dicatur . di istam propositionem ha - XXXIII. Ex dictis liqvidd apparet ,
here certitudinem fidei, non quatenus est quid sit quaestio , & conclusio verE Theo- conclusio Theologica deducta per discum logica pro eodem enim accipio quςstiosum ex praemissis de fide, sed quia ali- nem, & conclusionem . Dum per inter- unde, & ipsa est propositio de fide de- rogationem electa in controversia poni finita in VI. Synodo OEcumenica contra tur, quaestio est, dum per argumentatio- Monothelitas, tanquam revelata in Ver- nem colligitur , & resolvitur , concluso bo Dei non on nes enim quaestiones. quς a Theo-XXXI. Contra . Saltem ista pro postio logis hodie agitantur in scholis . Theo- Christus est risivus est concluso merE Iogicae sunt. Inutiles illae , de ab huma- Theologica , & nulli bi definita ut de fi- no, ac luxurianti ingenio excogitatae , de , & tamen certitudine fidei certa est, quaeque a Theologicis principiis alienae ut, qui illam negaret, esset haereticus a sunt, neque ullam cum illis connexio is Respondetur, qui dictam propositio- nem habent , etsi plerumque impleant Nem negaret, non fore haereticum, quia Theologorum scripta, & in disputationi- illain immediate , de praecish negaret, sed bus principem locum obtineant, ad Theo- quia negando hane propositionem Chria logiam minimh spectant; quae cum Dei Ilus es risivus, praesumeretur negare i- Doctrina sit, & ex dictatis a Deo prostam alteram: Cc risus es Loino, quς de cedat, solidas , aptas , utiles quaestiones.s de est, & ex qua naturaliter sequitur ut sitas admittit; ineptas. vanasque , Se
illa . . inutiles rejicit ut extraneas . No sum XXXII. Adhuc tamen urgebis. Istata. Deus tuus inquit Isaias e. 48. v. I . proposito: Chrasus mertuus es tro me, docens te . Theologia crgo inutilia
est conclusio Theologica illata ex istia non colligit: quin super fidei fundamen-
de fide et Closus mortuus est pro emni- tum , quod ab Apostolis positum est, auisbus :& tamen est certa certitudine fidei, rum , argentum, lapides pretiosos superdiccnte Paulo ad Galat. i. v. 2o. In se aedificat x. Cor. 3. v. xx. Unde qui Iide vivo Filii Dci , qui dilexit me, gna , scenum , & stipulam coacervant, ii ιradidit semetipsum pro me : ergo &c. non ex Theologia , sed ex luxuriante inia Resp. negando majorem . Haec enitria genio faciunt. propositio Christis miritius es pro me norI XXXIV. Neque tamen solas eas quς-
st concluso mere Theologica, sed arti- stiones ad Theologiam spectare puto, quς cuius Fidei ; licet enim videatur inferri ex principiis revelatis immediate rus ol- ex isti Christus mortuus en pro omnibus, vuntur . Aliae enim sunt qtia si Theologit iste tamen discursus non est vere illatiis appendices, quae explicandi graria illas, rus, sed solum explicati vas; sicut enim quae vest , 8c proprie Theologicae sunt, iste discursus: Omnis lomo est rationa- appositE , & graviter adiungit Iur, quae Iis a ego sum homo; ergo ero sum ratio- jure quodam, vel similitii diuis, vel pro natis non est discursus ver E illativus, sed pinquitatis , vel etiam ordinis, Thoolois solum explicativus, quia fgnificatum hu- gicae non absurde vocari possunt ; sive ius propolitionis : Ego sum rationalit com quia inventae sunt ad explicanda, de qliod-tinetur in i a Omnir homo es rationa- ammodo suadenda Theologiae principia . lim, ita in praelato discursu. Haec enim contra ea negantes, vel revocantes tria
54쪽
diibhim; sive ; quia aptae sunt ad clarius intelligendas Theologicas veritates. inaeres D. Thomain, caeterosque Theologus adduxit, ut in quaestionibus Theologicis quaerant de existentia Dei, aliisque, quς potius deberent supponi ἔ & ne unum . quidem principium in Theologia adsit , quod in quaestionem Theologi non verterint, ut si a quopiam fuerit negatum, qui fori E alia principia eoncesserit, parati sint ex his , quae concesserit hominem evincere . Hoc enim scientiae supremae privi egium est , sua principia , nedum supponere, sed . si oportuerit, probare , explicare, tueri . God idem circa conclusiones inde deductas multh magis praestare illi conceditur, si utile, ac expediens iudicaverit: de quo monitum velim Theologiae candidatum , ut utilia ab inutiimus possit secernere. XXXV. Quaestionum ergo Theologi-
earum, e X Cano lib. II. cap. s. de Ioeorum usu . duo sunt genera ; alterum cognitionis , serviens nimirum contempla tioni s alterum actionis concernens ea- , quae agenda sunt. Primi generis sunt illae , quarum finis est cognitio, & scientia , ut si quaeratur: an Pater, & Filius sint unum principium Spiritus Sancti, vel duo. Num Divinae Personae distinguantite absolutis, an revelatis. Secundi generis sunt , quarum finis est actio , & Δ- Iiis hominis, ut: an Pςnitentia sit ad salutem necessaria ut medium, ant ut prς-ceptum . An Sacramenta novae Legis gratiam conserant, Ze virtutes. Quae itiones, ad cognitionem spectantes, sunt quadruplicis generis , ut cum de Deo , vcl Angelo, aut anima rationali quaeritur, an si, quid sit , qualis sit, au cur sit . Quaestionum vero actiones concernentium duo sunt genera ; unum ad saltitem necessarium, alterum utile tantum . Prioriris generis sunt; an si honor Christi periclitetur, aut salus etiam spiritualis proximi , homo Chrillianus teneatur vitam prodigere; an detur praeceptum de Bap. tismo sit bcundo. Polierioris veris generis, cimi qti aeritur ana qua lustralis diluit pcccata venialia , tollatque pinnas tu .aiyarales vi sua , vel f ut aiunt exopcie operato; an solum ex Opere operaritis , ea usque merito . Nut i Ecclxsiae Sa-
eramentum ex attrito faciat eontritum a& an recedente fictione, suum effectum conserat , sicut Baptismus, & Pς nitentia . Quarum quaestionum plena est D. Thomae sum na . Theologus enim non semper de necessariis disserit, sed quandoque etiam de his, sine quibus salus , religioque constat. XXXVI. Quaestiones insuper Theolo. gi , sive ad cognitionem , sive ad actionem spectantes, aliae naturales sunt, quarum cur ita sint, naturalis ratio reddi potest . Aliae supernaturales , quae exsupernaturalibus tantum prin i piis definiuntur . Aliae mediae, quae partim e X supernaturali, partim ex naturali principio pendent . Primi generis est quaestior num Deus sit ubique et num immutabilis r num animus hominis .immorta
iis sit : quorum probationes ex Sacri TLitteris esto petere liceat, qua ratione ad fidem utique pertinent, sunt tamen etiam lumine naturae clarae , & evidentes ; ideoqile fidei quaestiones per se non sunt, sed fidei quasi appendices. Se
eundi generis est haec: an Omnes mortuismus: quam Paulus hie argumentatione definit: Si pro omnibus Cbristus mortuus est, Omner mortui fiant, at pro omnibus moris tuus est Christus ; ergo omnes mortui sunt . Item ista : an omnes resurgemur . Quam Apostolus terminat se : Christus resurre xit et ergo ty nor . Τcrtii generis ista est : Num Christus sit ri uirnum habeat duas vo Iuniater, duor inteia
Iectus, quae ex principio naturali , &supernaturali finiuntur, ut supra dictu a
XXXVII. Alia etiam Theologicς quς- stionis cuiuscumqtie generis divisio addi potest. Aliquae enim sunt, pro quarum veritate Theologus etlatii cum capitis discrimine stare debet, quia sunt veritates ad fidem spectantes , sicut istae : n
risi anima simulatque verbo cc unissa fuit, Deum elaνὸ viderit a & an in aliquo ex locis inferis Purgatorium Ar , ubi Delium anima peceatorum penat Iu ant. Aliae verb , quae in utra .raque partem, eic ignorari, de negari si te silet iactura pollunt; Quarum plura exempla
55쪽
pE , ut: Cum Maritur qualii, ve I ubi sit Paradisum ubi constitu: t Deus hominem ruem formavit ex pulvere , cum tamen illum esse Paradisum fidei Cbrsiana non dubitet . Vel eum quamitur , ubi sit nune Uias , vel Henoch , an ibi , an alicubi
alibi , vel cum qua itur, utrum in eor. Iore an extra corpus in tertium Crium
sit raptur Apostolus, an viderit clare Deum , & similia , quae in utramque paristem salua fide resolvi possunt . XXXVIII. Osseium itaque Theologi erit saepe dispicere , quam quaestionem si versaturus, & identidem se interrogare, cujus generis illa sit, & maximE. an praeter sdem illa sit, an potius ad fidem , religiqnemque pertineat, ut quae ad fidem mini md necessaria est, sobrie,
ae sine animi contentione pertractet, totiisque incumbat illi stabiliendae . qua Fides, & Re igio iuvari possit. Hoc faciet , si nomen Theologiae secum ipse, reputet, titulumque suum , hoc cst Theo Iogi , frequenter legat, sciatque , nii l. Iam sibi quaestionem adsciscendam , nisi. quae ad veram , quae supra naturam est, Christi, Apostolorum , & Prophetarum, Philosophiam reseratur. Huius conside. rationis immemoris quidam , innumeris
in quaestionibus, praesertim Dialeelicis , Physicis. Metaphysicis explicandis , importunissimi , longissimi sunt; in qu sitionibus vero Theologiae propriis adeo frigidi , Se parci , iat vix eas attineant ;Hoc dico , non quia qliae Iliones illas omnino a Thrologis exterminandas pulcm . Ist enim animorum, in ycniorumque e Xercitatio noti modo acti mi iris plena , scd etiam ad Thcologiam scholae valde utilis , scd ne in i .iis Theologus adeo immoretur , ut in eis irae lana s, quasi sibi sae in constititat . Sic S. Aligilliinus lib.
a. de Genebi ad litteram c p. 9. I. .
varias quaestionis , in quibus Manichaei inamorabant tir, quasi praeteri cns, sonit, quia illis in uia. is, atque tractandis, ne- sue Episcopo tempori, satis erat, neque ii iis, quos ad salutem , Sc Sancta Ecclesiae necissariam titilitatem, cupiebat inissormari ; hoc sac: o reprehcnd cns illos , qui in iis excitandis, atquc solvendis , longa, & rebus salubribus impendenda,
tempor uim spatia occupant. Hoc ego ex
aes. I. de martis Error. Grad.
emplo munitus, in iis quaestionibus,qiiς vel Theologicae verE sunt , vel ad eas
explicandas conserunt, totus ero , alias
in scholis tractari solitas, stricte & quasi
praeteriens tangam . Nec enim iis conicntio , qui scholae perpetuam invidiam conflantes, spargunt, controversias circa Aristotclem exortas, esse disquisitione Theologi prorsus indignas, cum , si quae in . Cicerone erant ambigua , ea non st d dignatus explicare S. August. lib. a. de
Ost completum scrutinium de veritatibus fidei , vel quae 5dem .
quomodolibet tangunt, ad eandemque reducuntur, instruendus est The logiae candidatus, de erroribus illis oppositis. Sed quoniam errores eorum, qui de sidei veritatibus prave senserunt, non In codem gradu esse accepimus a Concilio Constantiensi fL S. hos Omnes e
rorum gradus paucis exponere dignum erit. Et sane sicut laesiones corporum is, aliae sunt mortales, quae immediate ausi runt vitam, aliae vero, quae licet non auserant vitam , homo tamcn per cas male se habet , &disponitur ad corruptionem , vel in toto, vel in parie: sic e rores , & propositioncs laedentcs fidem , aliae sunt , quae immedia id illam dui tu . uiat , & sunt illae , quae niani sellam continerat haeresim , aut infidelitatem, aliae vero , quae licet illam imiri ediath nolia destri iant, ad fidei corruptionem inmelia. disponunt . II. In dignoscendis autem erroribus,& propostionibus fidei quomodocumque nocivis, fle earum gradibus , ccnsurς Ecclesie standum est. Non mimis enim in- sal lib. lis debet ei se Eces elix in reiicicnda doctrina non fana , & Fidei Catholicae quomodocumque nociva, quam in adiamittenda doctrina sana, & sidci coniana: scd propter primum ad disnoiccndum P.
56쪽
an at quid sit 1 Deo revelatam, vel Divinae Fidei consonum , recurrendum est ad Iudicium Ecclesiae , ut dubio praecedente statuimus ; erso ob secundum ad rejeiendum aliquid P ut contrarium reis velatis a Deo, & Fidei Catholicae noei.
vum , expectandum est iudicium , & cen. sura Ecclesiae . Sic ut, quemadmodum non est tenendum , aliquid esse revelatum , & de fide , donec Ecclesia, ut ta- Ie illud proposuerit, ita neque tenendum erit , aliquid e Te contrarium fidei , do is nec Ecclesia sita censera illud non nota.
verit. Censura enim est nota, qua Ecelesia prae habito rigoroso examine, inurit aliquas propositiones non continentes doctrinam sanam circa materiam fidei ,
seu fidem Catholicam aliquomodo leden
III. si dixeris, doctrinam aliquam est e nocivam fidei ex hoe solo , quod sit contraria Verbo Dei ergo ex
cle si ς' iudicium, aut criterium nociva fidei eensenda erit . Nego consequentiam: esto enim ex sola oppositione cuin Uerbo Dei doctrina aliqua evadat fidei nociva , ut tamen 1 nobis tanquam talis habeatur certo , ad Ecclesiam respicere debemus. Uel enim
eunt rariatur veritati clarh revelatae , ut sunt veritates ad salutem prorsus necessariae , & sic doctrinam illis contrariami iub dignoscimus per Ecclesiae coni a iem , ac perpetuam . consensionem . vel non adeo clare conliat, eam esse 1 Deo revelatam , nec de traditione satis comis pcrtum est: ideo ad hoc certb digno cendum , ad Ecclesiae iudicium , & criterium Catholicus eoia sugere dcb t , & ex hoe doctrinam contrariam dijudicare . Hi ne
Salictus Augustinus Iιb. a. eon tr. Creseo. nium eap. 31. apertὶ prostetur, se non
recipere d6cirina in Cypriani de bapti Zandis Haereticis, & Schisinaticis, quia hoc non recipitur ab Ecclesia . Non aecipios inquit γ quod de baptizandis Hareticis, Θ Sobi maticis B. Curi us se iis , quia
hae Ecclesia non accipit, pro qua B. Cuis
prianus sanguinem suum fudit. Et eadem ratione ab erroris labe Cyprianu inexcusat , quia ejus doctrina ab Ecclesianc uiu fuerat iudicata Io. a. de baptis
Ηuie iudicio omnes viri Calli liet se. suisque doctrinas subiiciunt, par Hi seminper . in omnibus corrigi ad limam Caatholicae Ecclesiet , quibus facem praesertexemplo suo D. Hieron. epistol. I . at iisas 17. ad Dam Uum , qui cum ab Episcopo Arianoriim , & aliis multum agitaretur, nec sciret, an Catholice ad mitiate re pulset tres hypostases in Deo , ad Cathedram Apostolicam confugit. I.teo , inquit, mibi Cathedram Petri , 6 Dem
dam. Inde laudata fide Romana, dicit: Ego nullum primum , nisi Chrinum δε-quens , Beatitudini tua , ides Carbe/ra
Petri communione confoetor; Deinde rogat Damasum , ut deceri at , an debeat fateri tres hypostases et Deeernite , obse ero, si placet, non timebo, tres H/pUaser dicere . Hinc etiam fit, ut licet aliqui S S. PP., vel etiam Doctores aliqua scri ese sint , quae hisce temporibus contraria fidei iudicantur, non censebiti turtunc , vcl censendi modo sunt haeretici, quia eo tempore nondum ab Ecclesia declaratum erat , eorum doctrInam eis Verbo Dei oppositam , habebantque i sit per animum paratu n retractandi eam, si sotth Ecclcsiae iudicio non foret comis probata , quare Cyprianum excusat D.
IV. Septem ergo gradus propositionum , seu doctrinarum ceti sutabilium recensentur in Conta Contiantiensi fess. S., ubi examinatis articulis Wictata , Saniscitur, plures ex illis notor νδ ba eti-eοι , Se a plut Uriis Sa. PP. reprobatos , alios non Lax bai eos, sed erroneos, a ios scaudat σε, oc ni. Ipbemor, quosdam pia
rum aurium offensivos, nonnullOS autem temerarros , de δε ιιtιosos . Octava censuis
rae spectus colligitur ex B.illa S. Pii U. contra Bajum , in qua prae satis actu. tur propositio suspecta: de in cap. aee atus in o. adiungitur nona , nempe sviens haresim . Relatis centuris nonnulli alis dunt sub se litentes , nempe proximas lain νεή, suspeci. e de haresi, malὶ sonantes , s lietum sei:ιctivas, sebismaticas , au- iuri fas, judaicas, pagans , ω aιbeas. Has ςrgo omnes pro viribuI cxcuticinas. s. II.
57쪽
haeretiea, quia nandum expresso Ee-τ . elesiae judicio constabat, oppositam do- De propositione , seu doctrina
th adversatur , aut expreta Dei verbo, aut expressae definitioni Eceses ς . Dicitur adversari Dei Verbo , quia Dei Verbum, sive scriptum , sive traditum sunt duo f,ntes, ex quibus hauriuntur omnes articuli fidei . Dicitur etiam adversari verbo Dei immediat λ ad differentiam propositionis errones , qtiς ut dicemus adversatur Dei verbo solum mediate, quia adversatur propositioni deductae ex Dei Verbo . Dicitur adversari Verbo Dei expressis, hoe est veritati , quae in Verbo Dei express E continctur, ut sunt Christi mors, sepultura , resurrectio dec. Nine patet hanc propositionem , qu Minter cuinque Iansentanas damnata legi
tur num. a. ab Innocentio X. Interioria Watia in flatu natura la D nunquam re-
Igitur, merith tanquam haereticam 'isese proscriptam , quia contradictori E immediath opponitur huic expresso Dei Verbo Mi. 7. v. s I. Vos semper Spiritui San- εο resistitis. Sicut & hane aliam ab Aleis
xandro VIII. damnatam e homo non reis metur amare Deum neque in prineipio , neque in decursu vita sua mortaID. Conis
tradictorie etenim adversatur huic expressis Dei , & Christi mandato Deu
teron. 6. f., ω Matth. 12. v. 37. D Iu es Dominum Deum tuum eκ toto coris
nitioni Eeelesia et siquidem propositio , qut implicite tantum continetur in Dei Verbo , postquam Ecclesia declaravit, eam revera in illo contineri , Fide Divina expressE credi debet ab iis, quibus
susscienter innotuit latum ab Eccles L. judicium . Propter hane rationem doctriis ira de rebapti Zandis baptizatis ab haereticis eum dc bita serma , & intentioneis , sicut & doctrina de celebrando Paschateqii artadecinia luna Martii , quacumque
die inciderit ; esto olim non forci doctrictrinam implicit E eontineri in Uerba Dei, sive scripto , sive tradito, postquom Ecclesia hae de re in plenari s Conciliis sitam tulit sententiam , utraque doctrina habenda est , ut haeretica . VII. Sie ergo explicata conclusio , hoc disci irsu probatur . Ea propositio , at idoctrina recte dicitur haereti ea , quae immediate contradictor id opponitur doctrinae, & propositioni Catholicae r ideo οὐ nim haee propositio, Cbr 'ur non est Deus. haeretica est , quia directe contradicit huic alteri , quae est Catholica , Chri so Deus, seu Filius naturalis Dei eonia
substantialis Patri r sed propositio , quae adversatur, aut expreta Dei Verbo , aut expressς definitioni Ecclesiς , est contradictoria propositioni Catholicae ; : haee
enim definitur , qudd sit ea , quae EX- presse in Dei Verbo continetur , aut si tantum implici th , ab Ecclesia declarata . fuit revera in Verbo Dei contineris e go &c. Ut autem aliqua propositio pricit hae. retica censura notari . dubet esse , vel in materia iuris ad fidem , sive mores pertinens , vel in materia , que in Dei Verbo , aut scripto , aut tradito contiisneatur , aut in materia facti connexi erim Iure. Aliae enim quaeiliones puri facti , quae in Dei. Verbo nec explicile nec implicite eontinentur, etsi accesserit Fccleissae iudicium, materiam si dei non constituunt; ideoqite doctrina contraria non esset habenda , ut haeretica , qu a non
contradiceret Ecclesiae iudicio insallibili regulato a Dei Verbo , sed humana iri
formatione. Sic qui diceret, sextam Synodum male damnasse , de inter haereti iacos Mono thelitas reiecisse Honorium Pa pam, non esset haereticus, quia licet iudicio Ecclesiae sese opponeret , non tamen in eo, in qao rc Eitur a Verbo Dei, sed tantum ex tui in ana fallibili informatione. Ita Cirdinalis Turrecretarata lib. x. de Eeclesia cap. 93. , & Bellarminus
VIII. Observat tamen Mag. Cano lib. ra. de Ioeis Theol. eap. 7. non semper
doctrinain , vel Θropositioncm haereticam certo indicare, in eo, qui eam profert. Vel Diuiliges le
58쪽
vel scribit, haeresim esse. Sicut enim
inquit ille urina est impropriξ sana, ς. I I I. quia signum est sanitatis, etiamsi fallax
aliquando sit, sic propositio , vel in vo- De propositione emenea errarice, vel in scripto vocatur haeretica, qu)d proxima. fgnum haeresis esse soleat, quamvis interdum is, qui dixerit, ab licere si ex- Uantsim ad propositionem er-eusetur , quia ignorans fuit. Potest ergo roneam . Noto, propositio- propositio aliqua haeretica esse solum ex nem erroneam in sui latissi- genere , & eX objecto , non autem ex ma significatione idem esse, ac proposi- subiecto, sicut concubitus primus Iacob tionem salsain , quia error dicitur eX cum Lia, quae non erat sua , dici potest eo, qudd 1 scopo veritatis aberret. Pro-
fornicarius ex specie,& ex objecto, qui positio vero erronea Theologich dicituri tamen ex subjecto , idcst ex parte Iacob, omnis propositio 1 fidei veritate devii qui concubuit cum Lia, credens in vincia ansi quo sensu etiam propositio liaeret, i biliter esse suam, fornicarius non fuit. ca erronea dici potest. At strii lius lo- , Sic doctrina aliqua ex obiecto, & mate- quendo error Theologich est quid inse-i rialiter dici potest haeretica , quin foris rius ad haeresim , haeresi tamen proxi-l maliter , & ex subiecis haeresis sit , si inim . Quare propositio erronea in strii eam proferens erret, putans esse Doctri- cta acceptione illa est, quae equidem fit nam Catholicam. Neque enim ex eo , dem immediath non destruit , ad ejus ta- quod contradi eat fidei statim het resis est . men destructionem proximE disponit. sicli I nee omnis eo lor, qui contrariatur IX. Hoc suppposito. Omissa opinio- albo , stati in niger est . Sic igitur fieri mrm varietate , Dico , Propositionem potest . ut in Christiano, error aliquis erroneam in fide esse illam, quς oppost fidei aliquo modo ad vel sus, quin ad- nitur ver tali , seu doetrinae , quam unγhue sor maliter haeres, sit, ut patet in . nimis S S. Patrum, ac Doctorum con allato excmplo de colore albo , cui ruis sus iudicat esse revelatam, scd n ' ψμ beus, glaucus , viridis contrarii sunt , per Ecclesiam definita est et vel imperia et E tamen. Et eadem proportio- quae opponitur doctrinae , nati ratione quidam etiam sunt Christia. per Ecclesiam definitae. - t torma ut ςr,vorum errorcs , qui cum inchoati sint , & expressε revelatae;-mmuniter i mς n& informes, haereseos speciem nondum 1 Doctoribus per nece ilari attingunt , licet ad eam ipsam proximξ illaiae eκ re vel is. c'nclutio accc dant. Ut crEO doctrina aliqua for- Theologi ea eo.ι' Riniter Virtuali 3Daliter , & subicctive haerulis sit, debet ter rhVelata, quia jta proNime accedit ad errori circa fiacm habere adjunctam peria fidem, u . nihil ei desit , quo dς tinacem cicctionem , & adhaesionem era sit, nisi Ecclesiae desinitio . Un- rori contra ipsam , ita ut qui illam te de fit, propositio erronea , N bς-net scicns, & volens eam teneat, quam- res iuroxima coincidant. Sit exemplum vis se a Catholico Grege novcrit semia usole modb Ecclcsia non dcfinivit, quod rari. Quod si ignorans, adhuc culpabi- id propositi 'ne Christus es homo inliter, in eo errore versetur , peccabit ι ludatur isi .i christus est νε mur . EX com- quidςm, sed non peccato haeresis. muni tamen Theologorum seniu habetur, quod ista christus est risisus contineatur: n illa Cbri us es homo , quia scriptura innuit, Chri itum esse hominem persccium παπ. habentem hominis proprietates , saitc .' quarto modo proprias hominis, sicut est risivitas. Qui ergo negaret , Chri itum esse risivum , non esiat quidem haereticus, qui λ non negaret veritatem i x presis
59쪽
4o Q est. I. de martis Error. Grad.
ab Ecclesia ἰ esset tamen erraneus , & rit : vel fidem ipsa in in diserimen adam haeresi proximus . Sie opinio Cypriani eit vehementer , ille fanὸ in Christian L. de invaliditate Baptismi collati ab hς re- diseiplina rerat , atque aieb ejus dicta ticis: Opinio Sergii de una tantum ina itire appellantiar erronea. Canus ergo no- Christo operatione, potuit diei erronea, strς resolutioni non refragatur, ted eam antequam Ecclesia desiniret, oppositu tria extendit. contineri in Verbo Dei , nunc autem . XI. Propositio errori proxima est ii Ia. postquam Ecclesia definivit, non a r pli- qtiae opponitur et , quam plures , sed us erronea tantum, sed haeretica cen&nis non omnes Theologi censent esse Conda est. ellisonem Τheologicam . Si e propositio X. Concitisio sie explicata probatur . negans, saeta corisecratione manere vera Nam per hoc propositio erronea dii fert accidentia panis , & vini , videtur errois ab haeretica, quia ista negat veritatem. ri proxima, quia opponitur huie: In Sa aist e prcsed revelatam , aut implicit E eramento Altaris facta Consecratione ma- sollim, sed addita Ecclesiae Catholicς de- nent vera accidentia. quam plures, imbfinitione . Differt quoque 1 caeteris pro- Theologorum sanior pars , eenset , esse spositionibus eensurabilibus, ut infra di- conclusollem Theologicam illatam ex de cetur. finitionibus de fide Conciliorum , Con-Porrb immerito ab Iuenin. Thes- santiensis, & Ttidentini.
Iur. qu. a. reprehenditur Melchior Ca- s. I V. in f, qudd propositionem erroneam unice dixerit esse iram , quae adversatur qui- species propcsitionum censur/dem alicui veritati Catholicς , seu quam bilium . universa tenet Eeclesia. sed tamen qua fides non evertitur , licet aliqua ei labes XII. D Ropositio sapiens haeresim l quae in 'ra inr . Nam laudatus Canus in tres 1 non in alio videtur des ire UR'. dis inmiti propositiones erroneas. propositione haeresis suspecta , nisi quod Π p pcnit illam ide qua Iuenin. illa eum maiori, illa cum non adeδ ma- qu iς i ςς des qi intitur, sed non evem gna , multa tamen probabilitate iudicati it r. Vinii D, it veritates Catho- tur haeretica J illa est, quae saporem , Mitcλss 1ςu quas r .ersa t net Ecclesia . suspicionem hς resis ingerit 3 Vel quia in in eas, quibus subi-:, tollitur, Se se ad haeresim videtur accedere , vel hς eas , quibus sublatis mos , resim redolere. Vel quia licet in aliquo
non perit, ut sunt istae : λbtiale, Oraii. sensu tolerari posset , tamen eX circum nes applicata uni persen AE his Prataio, , stantia personae, loca, de temporis adjun- seu Religioso , mvis progunt , ria Elam habet gravem , vel gravissimam su-nerales . Religios non tenentur ιλον. maia spicionem, aut saporem haeresis. Sit e X-πuum urctum Juaerere, sed licet eis emplum in hae oropositione, Christus smendreos; quibus si qui S contradicat eo erea tiara, quae in se ad haeresim Nestomneus quidem erit, hς rc sique proXilius, rianam accedere videtur: nam cum lFsed nondum hς reticus . In secundo alia Christus supponat pro Persona, v detur tem gradu ponit illam , quae contradicii asserere , Personain Christi esse creatu- quidum veritati, quae sapientum quidem ram : Se licet prolata a Catholico tole- opinione constant , Ddxi veritas est, sed rari pLT t, quia videtur intelligi , quddnoncum ut talis ab Ecclesia definitia , si creatura quantum ad hnmanam natu e certo argumento demonstrata . Ino ram; prolata tamen ab haeretico Ariano, tertio 'er' gradu eam ponit , quae cer- vel Nustoriano . maximam suspicionem , iae uritati Catholics adversatur , nom. & saporem haereseos facit , nimirum. , lanii cud quidem, seu sapienti: in omni- ne inrelligatur , quod Christus ut iam um longe probabili, ac sermh necessaria quantum ad stippo sit .m sit creatura. Sic sentenisa ἔ concluditquc : Ωrιicumque ergo etiam ista fies justificat, quae in ore D. et dearinam Dei appendicem liquia διveris Pauli Catholica est, in ore autem Lu- the Ii, - - - Τί 4 by COOste
60쪽
Dus. Vtheri, qui vult, solam fidem tu Mare,
haeresis si spicionem facit. mo in sensuda innatae fiant plures propo fitiones ii Ian- senistis prolatae , quae lichi in Sacra Scri. plura iisdem fere terminis legantur, Min D. Augustino, in ore tamen Iansenistarum sensunt haereticum praeseserunt. XIII. Propositio sapiens errorem, seu de errore suspecta , ea similiter est, quς ex circumstantia Personae, Ioel, & temisporis gravem suspieionem, apparentiam, di saporem erroris ingerit; vel ut alii explicant, ea est , suae eum erronea similitudinem habet aliquam e sicut, s quis
propostionem aliquam assereret, qua anseria videretur asserere istam a Christus non o risivss: sve negaret aliquam ., qua negata, videretur negare istam eonis clusionem Theologitam et Gristus es ri-
IV. Pr postio temeraria dieitur illa , suae sine fundamento in scriptura , Patri ua , Doctoribus, & tra/itione , imό contra sensum istorum, in materia fidei,
aut morum aliquid enhinciat. Pro cuius explicatione adverto ex D. Thoma x. 2. quast. 13. an. s. ad a. aliquid fieri temerE, dupliciter passe eontingere uno modo ex impetu voluntatis, veι pasonis,& se poti4s dicitur praecipitatio . asio
modo ex e nremtu regula dirigentit; hoe propriὸ importat temeritas , unde vi detur ex ea radice superbia provenire, qua
ν.fugit subesse regula aIlena. Cum ergo aliquis absque. gravi fundamento resilit ab eo , quod in Theologia communiter docent Theologi , hoe non potest oriri ex alio principio, nisi quia nimis amans iudicium proprium , non vult acquiescere majorum sententiis , & ided temeritatis notam in turrit; sicut si quis negaret, B. U. suisse a sum tam in Caelum ., etiam quoad eorpus; vel negaret historias pias ab Ecclesia receptas, & propositas. o morbo recentiores non pavuet , eriticae intemperantioris studiosi, laborare videmur . similes sunt etiam Theologi morales , qui absque ullo sundamento in Scriptura. Patribus, ac traditione solis levissimis ratiunculis moti, varias propositiones , tum ei rea cultu a Deo debitum , tum circa earitatem erga proximum , cirra homicidium, de sur-
tum , aliaque ediderunt, quas Alexa der VII. , de Innocentius XI. merito eonis fixerunt . XU. inlaeres , an omnis propositis is meraria sit haeretica , aut erronea , Man omnis haeretica , & erronea sit temeraria tRespondeo ad primum. negati vh . Quia multae propositiones temerariae sunt rein
spieientes fam , quae post Apostolorum
tempora contigerunt; vel si eorum te poribus evenere , non eontinentur ii
verbo Dei, nee immediate, nec mediare , nee de illis ulla est Ecelesiae Catho Ileae definitio , 6c per eonsequens non sunt haereticae , neque erranei , quia haeretieae, tales di euntur, quia immediath opponuntur verbo Dei, erroneς ve rd , mediath . XVI. Ad serendum vect respondeo, omnem quidem propositionem haereticam esse temerariam . mae enim maior te meritas , quam expreta Verbo Dei. aut Ecclesiae iudicio nolle se subiieere Non
tamen omnem propositionem erroneam esse temerariam e multae namque propo-stiones erroneae defensatae suerimi Vliaris doctissimis. qui eis adherebant, gravi, ut eis videbatur, nisi sundamento; ideoque temeritatis nota inneri non debebant, maximh, quia ea in re, Eccleis si, nihil adhue fuerat locuta. Sie temeritatis notam effugit Cyprianus . etsi proispositionem erroneam de rebaptizandis hetis reticis sustineret. Neque hac nota comfingendus erat Ioannes an . , si ut aliis qui volunt erroneς defensavit , animas Iustorum ante universalem resurrecti nem Deum clarh non visuras; ipsi enim non deerant i saltem apparenter gravia
XUII. Propositio scandalosa ea est , quae per se occasionem praebet ruinς spiritualis proximo . vel inclinando eum ad peccata, vel avertendo ab exercitis viris tutam. Scandalum enim tapud grammaticos est offendiculum, quod positum ante pedes alicujus caiisa est, ut cadat. Ut autem propositio sit scandalosa , satis est, ut per se nata sit parere ruinam spiritualem proximi, lichi per accidens, nemph ex parth subiecti , eam non pariat. Insuper propositio scandalon, ut