장음표시 사용
81쪽
V. Huic dishur siti vari h dicunt contrais xii . Dicit priiiid Contenson, Theologiam , etsi nostris actibiis partam . esse tamen . in se sit pernati iralem , quia partam affer sibus supernatiiralibus articulorum fidei; ciam enim non assentiamur comiti soni , nisi propter praemissas , quando alsensus praemissarum est supernaturalis , assensus conclusionis supernaturalis esse dchet . Inter Theologiam autem , & virtutes per
se insulas duplicem statuit differentiam: prima est , quia virtutes per se instita effluunt a gratia sanctificante , ut proprietates eius: unde sicut gratia nequit produci nostris actibus, ita nec ejus pro is Prietates , quae petunt fieri eadem actio iane , qua fit essentia , cuius sunt passiones. Secunda differentia est, qudd virtutes pcr se instita dant simpliciter posse in ordine supernaturali, sicut potentiae in Oidine naturali s unde sicut potentiae nostris actibus non acquiruntur, sed essu unt ab anin a: it, virtutes effluent 1 gratia. Theologia autem cum supponat fidcm dantem simpliciter posse, non dat nisi prompth & faciliter opesari ;idehque nostris actibus poterit acquiri. VI. Sed contra. Th. ologia , sicut &ouaelibet scientia , non paritur per assen. 1um praemissarum secundum se , sed perassensum praemiisarum , ut inserentium, seu potius , per assensum conclusioni, ut .
illaiae ex praemissis, cum scientia sit discuisiva : sed licet assensus praemissarum Theclogiae absolute si supernaturalis ,
assensus tamen conclusoni, ut deductae , cum fiat humano ratiocinio , intrinsech supernaturalis non est s ergo firmum stat argumentum allatum, ni initum. quod peractus mere naturales acquiri nequit habitus supernaturalis.
UIl. Contia id, quod dicit de duplici disserentia inter Theologiam, de vi tutes per se insusas , inlio prinio se .
Dato 'qithd responso haee valcat de viris tutibus Theologicis, quando producuntur
smul cum gratia , ut in fideli , qui iusti
scalur, non tamen , quando producuntur
scparatim a gratia , ut in fideli nondum iuilificato. Qiare sic arguo, sicut Theologia , ita & fides, & spcs possunt produci separatim a grati i, & iamcn dum
illi producuntur, non possunt aequiri trois stris actibus, non a Ita de causa, nisi quia sunt supernaturaics; ergo si Theologia similiter supernaturalis ellat, non posset aequiri nostris actibus . Neque subsistit secunda differentia. Nam contra eam sie insurgo. Uit tutes per se in suis dant si pliciter posse , quia , cum snt supernaturales entitative , nullum pota supponunt in natura ; ergo si Theologia eritentitative superna uiralis , nullum posse
supponet in natura , & sic dabit simpliciter possie . Neque valet qudd Theologia stipponat fidem. Etenim s des dat quidem
poste credere revelata a Deo, non tamen posse ex revelatis discurrere ad concluissiones; ad hoe enim ponitiar Theologia, ut habitus distininus. Ergo si hoc etiam. est supernaturale , ad hoc Theologia
dabit simpliciter pota , sicut virtutes morales per se infusae , lichi supponant caritatem , quia tamen entitati vh
supernaturales sunt , dant simpliciter possic , nec possunt nostris actibus acquiri . v III. Dicunt secundo alii , habitur . Theologiae non esse aequi situm studio .& labore , sed revera infundi, quia entitative supernaturalem ; require tamennii dium. & discursum naturalem, non
tanquam causam sui productivam , sed tanqtiam conditionem , sine qua non infunderetur Theologia . & tanquam dita positionem praeparanum subicctu in ad infusionem, & receptionem illius: sicut a simili voluntas praeparatur per varios actus ad infusione in , & susecptionem gratiae sanctificantis , quae praeparatio non impedit , quin si entitative supernatura iis oIX. Sed contra . Nam pri md dicereis Theologiam ella habitum non acquisitu in sed per se insit suin . eli manifeste contrais dicere Divo Thoinae, qui loco supra relato expresse dicit , quod licet habitus
fidii non acquiratur , acquiritur tam eu
doctrina , quae cx principiis filii insertur. Secundo, quia discursum naturalem non esse puram conditionem , sed causam . immediatam Theologiae, & assensus The logici, iam supra pri batu in est. Tertio, si actus nostra requireruntur, ut dispositiones, & praeparationes ad infusionem Theologiae, vel requirerentur , ut dita
82쪽
positiones positivae, D moventes Deli in ad ii 'am infundenda in , vel ut dispositiones negativae removentes ei subiecto ea, quae hule infusoni sorent contraria. Sed neutrum dici potest . Non quidem primum , tum quia dispositiones debent esse eiusdem ordinis cum serma, ad quam di sponunt . Unde Theologi contra Semiis pelagianos docent , neminem posse per vires naturae se disponere proxund ad receptionem primae gratiae vocationis ad fidem ; ergo per studium, & exercitia naturalia ncn posset homo se disponere ad infusionem Theologiae, si ista habitus supernati iratis esset : qnare dispositiones,
suibus voluntas praeparatur ad gratiam . intrinsece sit pernaturales sunt, iit pote a Sp: ritu Sancto movente cor , lichi nondum inhabitante r ut ait Tridentinum sesi. 24. cap. 4. TDm etiam, quia certumeli, Deum ad hanc infusionem magis moveri , & essicacius per orationes , ieiunia . dc eleemosynas &e., quam ver studium. & laborem , illa enim pietatis opera sunt illi acceptiora , qtiam quodli-- bct studium; & tamen qui h's pietatis c peribus magis incinnbtint , non propterea sunt perseetiores Theologi . Tum denique et si tales exercitationes Deum moverent ad in sonem habitus Theolo gici , id esset maxime ob aliquod pactum,& promissionem , sciat in Saeramentis et sed nilliu i, smile pacti im legitur in Scriptura, imo quot ths propon tur scientia comparanda , toties indicitur labor subeo undiis : etvnim qui addit scientiam, redit,& laborim, inqu t Ecclesiastes e. r. v. 38. Non et am secundum, quia si nullae dispositiones naturales requiruntur ad in fusionem caeli rorum habituum sit pernaturalium , clir requirentur ad insit sonem habitus Theologici . cum de hoe nullum sit pactum , nulla lex . nulla . yromissio λε. III.
X. Biicitur primd , promissionem . - haberi tum ex epis. Iacobi e. I. v. s. Si quir in ue' sapienti I, postu- ιιι ὰ Deo, qu3 ιών omnibuσ.ΦMnter , or non improperat, 6' dabituν ei. Et Ecclesiastici a. v. Io. Deus sapientiam , effundit super omnia opera sua , ct super
omnem earnem secundum datum sutimis ,
ο ρ abuit iIlam diligentibus se r ergo Theologia , quae est vera Sapientia , ii Deo insunditur, & donatur. Respondeo primo , si sapientia datur petentibus, & diligentibus , ut colligitur ex prae satis textibus ; ergo insunditatur intuitu orationis, de amoris , non stud ,& laboris, ut adversarii volunt. Respondeo secund5, illis textibus non indicari sapie filiam mentis , quae traditur, de studio discitur , suaeque eX revelatis conclusiones deducit; sed sapientiam mentis , & cordis , quae Spiritus Sancti donum est , qua res eς testes nobis sapiunt per mytticam earum speculationem, & eontemplationem; unde nou sunt
XI. Obiiciunt seeundd. Theologia voeatur a D. Thoma me art. r. Seientiareetae .lta , ω divinrths inspirata a & art. 3. ad 1. dicitur cile vel a quadam imis pressio Divina scientia , quae certe superinna iuralis est. Ergo secundum D. Thom.
Theologia est, de infusa , & supernat
ratis . Respondeo , D. Thom. sinam vellea , Theologiam esse radicaliter, seu virtua. I ter revelatam, quia fidei nititur, qtiae divinitus revelata ,& inspirata nobis traiadit. Dici uir etiam velut qilaedam i inpretasio Divinae Scientiae, virinalis quidem, non formalis : cum enim contineatur ins de tanquam in semine,& habitu mini. strante ei prima principia , & in ea suas conclusone, resolvat , quae principia
sunt locutiones divinae, re etE. dici potest velut , idest virtualis Divinae scientiae participatio . XIl. Obiicies tertid cum Conten M. objectum Theologiae est supernaturale; ratio etiam sormalis sub qua illud Gn- templatur, est supernaturalis; ergo Theologia est habitus intrinsece supernatur iis . Anteced. probatur . objecti im The logiae est Deus, ut a fide cognoscitur , di conseq. ut supernaturalis. Ratio item formalis Theologiae in hoc a lumine n eista physicae distinguitur , quod ista agit quidem de Deo , sed Iumine a rebus nais
83쪽
inlibus aereptor Theologia de Deo tractat sub lumine divinae revelationis; neque aliis principiis, mediis , & motivis per se iititur, quam articulis sit pernatuis ratibus fidei.
Respondeo , nego antee. intellectum
de objecto formali , &. de ratione sabqua immediata, & proxima. Ad probat. dico , obiectum quidem Theologiae esse
Delim, at non Deum , ut revelantem
nobis mysteria, sed Deum , ut de ipso ex revelatis ratiocinio humano fieri pota sent denion strationes , quo pacto specificati vh est summaturalis , non redupli-eative. Item ratio formalis Theologiae, seu lumen sub quo immedia id procedit, non est ipsa formalis revela:io, alias non secerneretur a fide; sed est revelatio s Id in virtualis, idest lumen , quo eX rein velatis discurrit ad alia , quod est quidem radicaliter, & originati vh superna.
turale, non tamen sernialiter, cum sor- maliter procedat humano ratiocinio . In
quo distinguitur Theolopia , Metaphysi- ei r quia Metaphysica agit de Deo sub Iuniine , qudd cst naturale , & formaliter, & originati vh, idest agit de Deo, nedum human & naturali ratioeinio, sed etiam deducto ex principiis me rh naturalibus . At Theologia agit de Deo sub lumine, quod equidem in se est naturale , attamen radicaliter, & originati vh est supernaturale , idest agit quidem humano ratiocinio , sed fiindato , & radicato in mediis ,& principiis fidei,
quae supe maturalia intrinsech sunt. XIII. Instabis . Quod habet eausa a. sui entitati vh supernaturalem est entita. ive supernaturale, nam effectus sequitur naturam suae musae; sed Theologia habet causam sui iuponaturalem, nempe fidem , & veritates revelatas , quae
sunt principia Theologiae , & supernatu. Talia sunt; ergo Theologia &c. Respondeo dist. mai. Quod habet eau sam sui proximani supernaturalem est &c.
tone. mar , causa in sui remotam negomai., de dist. pariter min. , Causam remotam conc. min. , causam proximam nego min. Causa enim proxima, & spe-e incativa Theologiae ncn est veritas reis velata . sed coin rc Aio . quam res revela
ta habet cum alia veritate, & judicium
de tali tonnexione, quae connexio , ae Iadicium , esto radicaliter supernaturalia isnt, formaliter tamen sunt quid natu iarale. Nam illa connexio naturali studio, .& acumine est cognoscibilis , & conseisquenter iudicium de tali eonnexione luis mine naturali formaliter perficitur. XIV. Pro huius elariore intelligentia sciendum , quia fictit in quacumque scientia naturali principia talis scientiae possunt considerari dupliciter , vel entitati vh in se ipsis: & sie non spectant ad seientiam nisi radicaliter, formaliter autem ad habitum principiorum pertinent. Vel ut illativa alterius veritatis , quam necessarid inserunt, & se sormaliter speeificant scientiam , & sunt lumen , sub quo scientia procedit . Sie in Τheologia
res revelatae, quae sunt eius principia ,
possunt dupliciter inspici . Ues ut revelatae , & di istae a Deo , & se formaliter pertinent ad Fidem , ad Τheologiam vero solum remoth , & radicaliter . Ue Iut tales veritates revelatae sunt e nexς,& illativae alterius veritatis , de sie sor- maliter ad Theologiam pertinent , sunt eluet medium, ae motivum , eius namque actio est ex revelatis ad alia discurrere . Quare ei rea principia duplicem possultius praestare assensiim , unum ei rea ipsa intale, & secundum se spectata , quatenus sunt veritates immediath eognoscibiles,& principia naturalia 3 & me assensus pertinet ad lumen principiorum, & severitates immediath revelatae sunt principia Theologiae ; & hic assensus pertinet ad fidem . Alio modo possumus a sentiri principiis , sive naturali lumineis
notis, sive revelatis , in connexis, & i lativis aliarum veritatum, & hoc Pr pri h pertinet ad scientiam . Loquendo ergo de principiis Theologiae , prior asi sensus pertinens ad fidem est emitati vh supernaturalis , posterior vero pertinens ad Theologiam, entitati vh naturalis est, uamvis radicaliter supernaturalis. maeoctrina hac in re prae oculis habenda est , quam tantum abest ut nullus Philosophus docuerit s quomodo putat Con. tenson a quin potius nullus ti Philosophus, qui eam non docuerit. Qithd si non datur duplex assensus cir
ca conclusionem, unu. circa eam secun- dum
84쪽
dam se , allus Hrea eam ut illatam, hoe ideo est, et uia eo lusio sive consideretur secvindum se, sive ut illata, semper pertinet ad eundem habitum, nempe sciet' tiam r praemisti ver. in se, & emitati. M sumtae pertinent ad diversum habitum; nam intitati vh eonfideratae in seientiis naturalibus pertinem ad lamen princiis piorum , in Theologia vect pertinent ad lumen fidei r at ut ritativae, si mali ter pertinent ad scientiam . Esto aute conclusiones tam entitati vh, quam ut iulatae pertineant ad eundem assensum scientiae ; non proinde inseras , quod , cum conelusio rheologica sit in se liapernaturalis , iapematuralis etiam debeat esse assensus Theologicus. Nam Iiret idem assensus feratur in eanelasionem entitati vh, & ut illatam, ita tamen fertur, utentitas sit ratio, quae attingitur, & il- Iatio passiva sit ratio sub qua; & eum
haee raturalis fit, inde est, quod atti git quidem eonclusionem supernaturalem , sed sub ratione naturaliter eognoscibili. XU. obi ieies qua rib. Ideo Theolo4ia non esset supernaturalis,quia procedit ei se ea pricipia quidem supernaturalia , sed medio discurrit naturali et sed hoc nor evincit . Ergo &c. minor probatur pri-red, quia ille discursus est pura applicatio lumini' principiorum ad illuminandas conclusiones, sicut appliratio caloris ignis
ad comburendum et ucut ergo combusti non commensuratur applicationi, sed ea-lori ; ita asscnsus non eorrespondet diia cursui , sed lumini , quod eum supera turale sit, assensus erit supernaturalis. Secundd, scientia non specificatur , di iamrsu, sed a medior atqui medium, quod assumitur in discursu Theologio, est suis pernaturale ; ergo &e. niat. probatur, lichi tam opinio, quam scientia procedant per disrursum , quia tamen mediumis squod in scientia assumitur, est diversum ab eo, quod assumitur in opinione, neminpe , illud demonstrativum, istud tantum robabile s ideo provenit diversus specie abitus , opinativus sciliehi, de scientificus . Tertib probatur , εc confirmaturrat o praecedens . Ab eo scieatia rumit suam speciem, a quo sumit suam differcutiata essentialem, nempe eertitudinem, qua seientia dia ingui, egontialiter abG- λopinione , Ad errore t sed eertitudine non aeeipit a distures , sed , medio , staprineipio, quod in Theologia est super naturale , quare Theologia dieitur ceristior omni seientia merE naturali et ergo Sce. XVI. Respondetur neg. min. , ad pK-
man probationem nego assumtum . Nam
sicut discursus, seu ratiocinium , siveis male, sive virtuale, distinguit scientiam Iumine principiorum . ita discurissus talis , vel talis , eum tali, vel tali illatione distinguit seientiam ab optat
X v II. Ad secundam probat. min. dist. maj. Sed 1 medio entitative sumt., neri eo maj. 1 medio, ut connexo eum eX- tremis . eoncedo mai. licet autem mediisum in Theologia fit entitati vh superna
turale, ut tamen connexum eum e Xtre,
mis ad inserendam conelusionem , quo pacto specifieat Theologiam, se aliter naturale est r quia haec connexio humano ratiocinio cognoscitur , Ac sormatur. Ne que hine in laras . quod , eum disrursus pertineat ad Logicum, solum sequi tu , Logieam esse scientiam naturalem , non vero Theologiam, quae discursu . utitur; eo vel maxime, quod lieet procedat, Se assentiatur per discursum , non tam et .
assentitur propter distursum, sed propter medium . Non inquam , nam in discursu duo eonsideranda sunt, nimirum forma discursus , & objectum discursus . seu materia. Forma quidem discursus pertiisnet ad logicam, sed obieetiam, seu materia discursus , nimirum obiectiva eo nexio , quae est inter principium , de conis elusionem ad Theologiam pertinet. Coniseedo etiam , qudd Theologia assentiatur propter medium ut connexum , sed meis dium ut connexum quid est aliud , nisi obiectum se ale discursus hine scientia distinguitur ab opinione , quia illa
agi imit medium necessario innexum sista tantum probabiliter. XUIII. Ad tertiam dico, eertitudinem Theologiae esse quidem supernaturalem radicaliter, & resoluti vh, non autem soris maliter , de immediate; de sumi quidema erincipio supernaturali, non quatenus respieit auinorem supernaturalem , nam-pe Devin revelantem, sed quatenus comis paratur ad intellinum . en eo ad alia a. discaris
85쪽
discurrentem . M ia ipsam alia re luem Iud resolvere ἶ quia fient veritas pura emi. Ex quis fit, Dbd tertirudo Theois ruralis eontinetur in suo principio , it imae esto radioliter fit summaturalis. summaturalis in suo . Totus ergo Iabor quia resolvitur in prinei pium in se suis est in eognoscendo prineipio superarit periururale, non tamen sit se aliter suia turali, quod fit per fidem , hoe au ten pernaturalis; quia si matural tas Ortiis posito , Theologia lumine rationis, ea i titudinis non lumitur a principio rem Io disturrere potest . eo , ω radioli, sed a principio immedia. XXI. Λd fierendam dim . Theologiam
eo, fle proximor maior tamen omni reria respieere Deum auctorem gratiae , nonis
titudine eujusvis alterius seientiae. Mut ut in se supematuralis est , sed ut deo minor eertitudine adei ι quIa eertitudo ipso possunt eertae , di ne stiriae illufidei immediath laniatur in auctoritateis elones aliarum veritatum fieri, Se en iami dicentis r at eertitudo Theola ἐκ sia pso ad alia discurrit quare respieit o iam mediath, Se remoth. Ubi aliarum rectum supernaturale mediath. εc speei-stientiarum emtitudo unle iandatur. de Mativh. non immediate , M reduplicati solvitur in prine ia solo lamiae m. - , ut hactmiis di m est . oportuit in rurali repta . Me quaestione diutius immorari, quia e-XIX. Obiteles quintδ. Theolo is eon. tiam inter Thomistas eontroversa est, deveniunt dotes, quae soli seientiae superia quia multis aliis quaestionibus solvendia maturali possunt eon .en re . Primδ enim aperit viam. subaltematur fidei, εe beati fieae visioni, quae sinit summaturaIes t nihil autenia DURIUM IMnaturale potest subaItemari . εe dicer ordinem ad aliquid summaturale; qua- A. Theologia nostra sit speeulativa .re actus nostri naturales non possunt diis an prisca, an utrumq e. tera ordinem positivum ad gratiam primam, quia haee supernaturalis est; Cam L I. supernaturale definiatur , quM sit supra naturam , ae supra totum ordἰnem , Se Ωuadam pratmittuntuν anaturae . seeundd, Theologia respicit Deum. ut auctorem gratiae. tania LV a ' Heolagiam esse simplieι ter pra-
03M suum objectum, qui supernaturalis st oleam sentiunt eum Moto eius maximh est . a distipuli . inter suo Frage
XX. Respond. nego antee. ad primam ἀνθ ut. γεμε. ἀνtie. 3. quas. 1. Henno probata dico. quM esto nihil naturale . in γων. rores. uo. 3. D. Tvomas ver. εο enutati vh, At radio Iiter possit subalia hae επ'. x. amis. 4. vult , eam sub iste mari . 8e dicere ordinem ad Hiquid compreMndere utrumque , speculativum, pernaturale . ut probat exemplum alis εe practieum, magis tamen speculativam
latum ἰ id tamen , quod in se quidem . ege , quam practicam ; mi adhaerent naturale est , supponit tamen Meessarib, omnes, qui eius doctrinam Nofitentur. εο radicatur in aliquo supernarurali, p, P Ruse statuatur tonelusis , obsese est ad illud ordia em po fili .um direre; vandum est illum habitum dici spem talem autem esse Theologiam dirimns r utivum , qui per se ordinatur ad veru es ue qui per habitum nupe maturalem talis eoasiderationem , non referendo I fidei aventitus est praemissis . potest me piam ad opus extra intellectum ἔ Illum habitum Th'Ioa ae , etsi entitati- na. vero practicum, qui ordinatur per s turalem, ex illis dedueere eonelusiones, ad praxim , ita nimirum , ut operis εὐeasque ad principia , etsi revelata, & ω- tiendi extra intellectiim , t regulas , aepe maturalia resolvere et de se cognitio ad opus faciendum dirigat , mare ut naturalis , supposta fide , potest pereipe. habitus quispiam fit mactieus, nos suffo nn sonem principii, etsi nigeri, Ut, quM ex parte scientis sequatur au
laralis, cun alia veritate, haneque ex qua praxis, velut incir, delectatio, aut
86쪽
ordi aenae M praxis. M versetur circa suum obiectum, cum ordine ad opus , praeseribens regulis ad illud agendum. . Hine Philosopsus ιβ. x. -- . s. 4.ait , speculativae scientiae finem esse . rhatem, practicie vero opus.
ωbservandant insuper, subd licet lu-hinde soleat distingui pranis , seu actio ab effectione , quod actio maneat in agenis
te.effectio autem in exteriorem materigiam transrat, ut patet o L. R. exes. II. .rt c. 44, & R. a 47. AErtic. s.
Hare distinctio in locum non habet zsed praxis generaliter simitur pro Op te , sive illud sit actio immanem . sive dictio tranaetis; mmclh practiciam hia non
distinguinir a lactivo sed a specum
tuum , Se practicum, magis tamen speis cuiativa est . quam practica . prima pars probat. ratione D. Thomae. Theologia ima existens se extendit ad ea , quς pe tinent ad diversas scientias philosophicas, prout sunt divino lumine manifestabilia; sed scientiae phil isophitae, aliae versanis tur ei rea speculabilia, aliae circa operabiis
lia; ergo lichi in scientiis philosophicis, alia si scientia spe lativa, alia practim, Theologia tamen comprehendit sub seutrumque; & ficut Deus eadem scientiam. gnoscit se, & ea, quae tacit. ideoque sese tia Dei practim simul est,& speculativa, ut
Iogia , quae Scientiae Divinae proximioris partieipatio, re vestigium, crit practica fimul, & speculativa. m. Confirmatur et in scientiis natura. Iibus Metaphysim est speculativa , quia
rimam veritatem contemplatur; Moras est practica , quia de ultimo sinet , mediisque ad ipsum ducentibus disserit; ergo Theologia, quae utrumque praestat agit enim de Deo , ut est prima veri. tas , di etiam ut est ultimus finis. Madeum dirigit, comprehendit utrumque, vi herulatim a , di Maatemn . urgetur magis hare ratio . Obiectum Theologiae, nempe De , est prima veritas , de ultimus finis, supremum intes aligibile, de summum bonum ergo est si mul objectum spemlationis, & regula indefectibilis humanorum aiaum , quia fine diriguntur Atqui rationes , quaesivit ia objecto is ali resplendent in babitu , qui circa ipsum versatur ἰ erm Theologia adunat utramque rationem, de speculationis , de praxis. IV. Hine Theologia secundum aliquam sui partem , perficit mrella in in ordine ad cognitionem veritatis . sine ullo ordine ad actionem et Cum euim cons rat , quod Pater non sit Filius , quM Filius non sit Spiritus Sanctus, quod Spiritus Sanctus a Patre , Filioque procedat , quia Deus non ab aeterno, sed initio temporis creaverit Angelos , qud que hi sint immateriales, de alia hujusmodi , nianifestum est , quod eosiderat
veritatem , quae umeh intellectum per se perficiunt ad contemplationem is S eundum vero aliam sui partem perficit intellectum , non pure ad cognitionem veritatis , sed ut ex cognitione veritatis dirigatur ad opus , ad quod regulas praestridit e Ut cuin explicat naturat .eifieaciam , virtutum , bonorum operum. legum divinarum , dc humanarum; qua do tradit quomodo Sacrameata sint administranda, de inscipienda , qnomodo peccat sugienda a quibus , aliisque patet nos instruere non solam , ut ea e
gnoscamus , sed ut per ea dirigamur ad nostrum ultimum finem. Facit ergo Theologia , ti ea , quae sunt scientiae speeulativae , dc ea . quae sunt scientiae
practicae ov. Seeunda vero Conclusionis pars probatur ratione D. Τhom. TMoleti agit de rebus divinis , rumdo actibus bumanit , de quibus agit Ie
Scientia omnis principaliter pentina a est ex sue , finis aute tu ultimus istius doctrinae est contemplatio primae veritatis , in patria ἔ ergo princi irer speculatuva in .
87쪽
- . I I I. o Joaianer Disantur a I. Biiciunt primd Scotistae eontra primam partem . Impos bile . est, duas dim rentias oppositas divisivas alleuius generis , via eorum pmprietates, simul uniri in eodem eontento sub illo genere; & hae ratione non possunt in eodem uniri corporeum, & incorpo. reum , rationale, & irrationale, hinni-bile . & risibile; sed speculativum , &practitam sint differentiae essentiales dividentes genus scientiae , aut saltem prois prietates earum, ergo nequeunt &e.
tot Frassen communis nostratum responsio est, quod practi cum . & speculativum licet videantur esse differentiae essentiales, de lichi fortassis ita si in seientiis
inferioribus ; non sunt tamen tales in seientia superiori . quia ibi conveniunt in eadcm ratione formali. Q id pertinet id, quod dicit S. Doctor hac aνt. 3. ad
x. . & iterum hoc a 3. 4. n miri lim. ra,
quae in diversis scientiis Philosophi eis tractantur, posse e siderari , Theologia sub una ratione. Sicut ergo visibile, Maudibile sunt differentiae dividentes obisiectum sensibile . diversificantes sensus
particulares, adunantur tamen in sensu
communis ita speculabile, & operabile. esto sint differentiae essentiales respe usticn tartim inferiorum , non erunt tamentales respectu scientiae superioris, qualis est Thrologia; scut nec sunt respectu intellectus, nee respectu fidei. Quare in somma di f. min. surit differentiae essentiales dividen ius genus scientiae inferioris, contamin. scientiae ut sic , nego min. neque est idem de corporeo. & incorporeo , rati nati , & irrationali, qu ae sunt differentiae substantiales ex suis rationibus sermaliter oppostae, non autem pii rh ratione limilationis subi dii , S: objecti , sicut sunt practicum , & speculativum , ideoque in
millo adunari possunt. Quare absoluth negari potest minor. Illae enim proprih sunt differentiae erantiales, quae sui s rationibus formalibus it opponualur, ut uria essentialiter praesuin
ponat in subiecto pesvationem alterius , ut sunt visio. & tides. Non vero illae . quae solum sunt oppositae relath ad suis biectum . quod ratione suae limitationis μeas non potest in se unire . Cum ergo practicum , & speculativum , non sint suis rationibus formalibus absoluth incomis possibilia, eam uniantur tum in intelleis ctu, tum in fide sed solum ratione limiis rationis subiecti, nempe scientiae particularis , quae determinata est ad obiectum purE eontemplabile , hine est , qudd fidetur scientia , quae respiciat objectum , neduin ut contemplabile , sed etiam ut aequisibile , nedum ut verum, sed & ut bonum, qualis est Theologia , possit utrumque amplecti, sub diversa ita mea ratione ; non qubd adaequath , & tota sit speculativa, & tota practica . sed inadeis quate , id est sub uni ratione si speeulativa, sub alia practica et sicut eius obiectum sub una ratione est speculabile , α
sub alia finis actionis . VII l. Dices tamen primb. Etiam me taphysica considerat Deum . qui . sicut est summum verum . ita su nimum bonum, ideoque obiectum speculationis simul, &praxis ς & tamen metaphysiex non est
simul speculativa, & practica. IX. Dices seeundo . Si Theologia eret simul spe lativa , & practica . quilibet
eius actiis esset speeulativus, & practicus a sed hoc est salsum . nam Theologia eli cit plures actus, qui per se meri speculationes sunt, ut eum probat, in divinis quatuor esse relationes; ergo die. X. Respond. ad primam instantiam diis stinguo anteced. e considerat Deum subratione Deitatis , & non solum ut primam veritatem , sed etiam ut summum . boi um , nego antecedens . Sub ratione, entis , & ut primam veritatem tantuniacone. -ti M. N physica namque resp cit Deum, ut summum ens , contentum subratione entis, in eiusque eontemplatione tota per se consistit. Deum enim eonsiis derare, ut illi inium finem actuu n humanorum ad seientiain moralem peltinet. At Theologia considerat D in sub ra- .
tione deitat s , ερ sub lumilie fidei , quae illi utrumque proponit , dc Dcum , ut summh verum , & Ωmme bonum tan dem assequendam . ideoquc utrumque complecti Mis
88쪽
XI. Ad seerandam. Instantiam quidem
Leg. min. volentes, in quolibet actu the Iogico relucere rationern speeulationis,& praxis , quibus tamen non assentior. LieEt enim Theologus vera pius, debeat omnem suam condiderationem de Deo ordinare ad Deum amandum, id est ex parte operantis; eaeterum Theologia dum inclinat hominem ad Deum considera dum , per se non inelinat ad Deum ais
mandum . Quare nego mai. non enim
necesse est , ut adaequata ratio sermalis obiecti , & habitus in quolibet actu reis splendat, sicut nee quilibet actus animet rationalis in simul vegetatio , sensatio ,& intellectio, quamvis anima comprehendat simul vegetativum , sensitivum, &intellectivum , adaequath sumpta.
partem. Illa set tia, & notitia est praelica , quae determinat intellectum ad molitionem rectam; sed notitia Theologica determinat intellectum ad volitionem reis ctam , nimirum ad Deum amandum, istendηm &e.; ergo Le. Confirmatur. Principia Theologii sunt praelica . sumuntur enim 1 Deo. qui est ultimus finis r Unde Dan. xo. 3 l. dici. turit ae autem scripta faeni, iat credatis,
cre/enses vitam Baleatis in nomine eius.
Nota ait, Divina Mysteria ideo sunt exarata , ut Deum. e Iusque pers ctiones acutius investisetis. Et ideo D. Ait gust. ιib. a. de Docte. Chri Hana eirest finem, ait, Theologiam ordinari ad dirigendosa atm r actus . videlicet eredure, sperare, ilig re . & virtut sh vivere.
est praelica , quae unich & in omni sui parte , & quidem prircipaliter determisnat intellicium & . , conc. mai., quaerion unice . & i cium in aliqua sui parte, vi minus prili paliter &c., nego mai. ledistincta min. n. go eon seq. Non nego, Theologicam ro . i m in aliqua Theol Liae *at te dctern mare intellectum ad v Iitionem rictam. ad Dcum amandum, Meolandum &α , 8e id O m n nego, The
lagiam esse praeli eam . sed quod id uni-eh p aestet, principalius , Et in omni tui
entis. Nam principia Theologiae sumanis tur a Deo, qui est quidem ultimus finis, sed etiam est prima veritas: unde nedum illuminant ad Dei amorem . sed princiis palius , de pro imius ad Dei contemplaistionem ; quia i ut ait D. Thom. hie λTheologia prineipalius agit de rtibus divinis , qu m de actibus. humanis . per
quos homo ordinatur ad ulti inum finem. Imb ex hoe etiam , quod Thcologia legem veterem, & novam ordinet ad beatitudinem, quae est Divinae Veritatis co templatio, sequitur , magis eam esse speculativam, quam praeli eam ; Se per hoe ruspondetur ei, quod adducitur tum ex Ioanne, tum ex Augustinor quia etsi ea, quae scripta sunt. & ipsa Theologia o di nentur ad predueendum hominem per fidem, spem, raritatem, Se virtuosam vitam ad beatitudinem . quae aliud nor est , quam Veritatis Divinae contempla tio, sequitur, eam ultimδ, Ac principali
sncm scientiae ab a per se intentum , εε propter quem psa principalius instituta est; alium esse finem scientis, quem sciens debet 1:bi praefigere . Esto autem finis scientis, seu finis Theologi , vere pii, de
Christiani sit, omnes etiam suas spes lationes ordinare ad Deum amandum , colendum , de tandem in patria posside dum ; & nedum speculationes Th ol picis , scd ctiam emnes alias naturales et Finis lamen intrinsitus . de proprius Theologiae est , principalius homi mnia perducere ad eopnitionem , εe contemplationem divinorum . a disti
Oicine praehabita evacuanturalia multa , quae contraxit accuni illant adprobandam , The
logiam ese, vel solam , vel prinei palius
89쪽
noa evidenter , sed emb eost ictu . D u B I U M V. qualis est certitii do conclusionis Theolo.
An Theologἰa sit certior, dignioe aliis scientiis; di an fit etiam
Sapientia . s. I. Ris ει misis νε δνiria parto .
1. Frtitudo a philosophis triplex
distingui latet . ninitium obteis cti, subiecti, de motivi. Cer. xitudo obncti est immobilitas,& invari bilitas rei in se , vel quoad eκistentiam, de haec inlius Dei propria est; vel quo-xd egentiam . nimirum connexi amn prς-
dicatorum etantialium et vi haec , vel ei meraphraea , qua pratili ea tum ita cuniasiabiecto eonnectitur, ut sue illo stare nequeat, nee divinitus, ut homo est animal rationale; vel physica , qua prae-
dieitum saltem naturaliter connectitur
eum sit biecto, ut haee propositior ignis omnis applicatus combustibili urit. II. Certitudo subjecti, sive subiectiva est fi-a adhisio intellectus a leui orie- eo cognito , quod vel est, vel putatur in verum, licet tale non stet qua fit ,
ut tenacius quis ad Mereat propositioni tantum probabili, aut etiam false, quam putat esse timonstratam , vel veram δνnde tenacius haeretici adhaerent suis erroribus , qtiam interdum Catholicus, Catholicis veritatibus. Hi ne Arist. r. Lbi .
3inioni fua, iam illi sua sesentia ereisaeus . Haec autem periinacia potius di-eenda est, quam tertitudo . Certitudo motivi est connexio insallibilis medii cogniti eum re , quae cognoscitur: quae connexio apparet , vel per experientiam , qualem habemus , quod omnis isnis ut calidus. vel eκ evide tia luminis naturalis, sualis est certitudo circa prima principia . Vel per illationem ex principiis ς videnter cognitis, qualis est certii uco conclusonis iratura. iis debite illatae ex praemissis evidentibiis. Vel denique per revelationem alicujus Veracis, qualis est certitudo fidei ; aut per illationem ex veIitatibus revelatis ,
III. In raminia veris prores is a principiis ad conclutionem seri potest tripliciter; aliquando enim proceditur ad
conelusionem alliindh seitain t ut tam . ac luditur, Deum eta unum , in itum,.
immensum , quae per metaphysicam stita supponuntur. Aliquando vero proceditur ad conclusionem, de qua nondum deteris minatum est , quid sit tenendum , ut sunt omnes cqnclusiones de effracta gratiae,
de contritione necessaria ad Baptismum,& Poenitentiam. Aliquando vero ad coninclusionem iam determinatam per Ecel
sam ; ut quM in Christo duae sint v luntates ; quod baptitati ab hereticis
non sint rebaptirandi; cuius veritas lictio3m controversa , modo tamen ab Eeel sa dcterminata est. IU. Supponendum etiam ex dictis est, Conclusionem Theologicam in serri posse, vel ex duabus propositionibus Fide Diavina creditis, ut si dicatur: Chri εὐνοεDatias; fia Matias videt Deam facie ad facioma ergo Griflas videt Deum fine
ad faciam, vel eri una credita , M alii
naturali necessaria , ut si dieas t omnis B ma est risivur ; C. σων est bomo ' ergo C νυπι υ νυὰms . Vel eX una prop sitione credita , & alia naturali in Iom . probabili, ut si dirasr oriatis babet νε-
.aIi disiinctam , ergo C, i eorpus &tami Ur enim proposito probabilis est Smiistis, Thomiliis vera negantibus. Vestandem ex duabus probabilibus, ut si di
Certum est ergo , quod ex duabus pimbabilibus, fel eκ una credita , di alteisia probabiti, non habetur concluso terAta , sed latum probabilis, quia eo lusio sequitur sortem praemissarum, & si timest probabilis, ii et altera sit fide eeria. non sequitur conclusio, nisi probabilis, iuxta plii Iosophicum enat in r Coneliis. sequi
90쪽
uitur debi orem .ariem . Dum ergo quaerimus , an Conclusio Theolceita fit certior , loquimur de ea , quae , vel ex duabus Fide Divin 1 ereditis, vel ex una eredita, ερ altera naturali neeessaria proincedit.s. I. Prima Paνιῶν resistis .m Ico. Concluso Theolo ira, quae I I insertur, vel ex duplici prς sis 1 revelata , vel ex ue nanirali neces.citia . M altera revelata , certior est se. eundum se, seu eertitudine obiecti. εemoti vi , quaeumque sesentia naturali r&etiam per se loquendo certitudine su lectiva ; quamvis per accidens vide
antar scientiae naturales maiorem aliqua do imprimere eertitudinem .
Prima pars traditur 1 D. Thom. Me t. s. illa enim notitia eertior est secum eum se , & certitudine obiecti , 4e motivi . quae sertur in obiectum magis necessarium . & immutabile . M per motu vum firmius , ae eertius t injusmodi est Theologia, quae versariir eirex Deum . magis habentem immobilitatem , de necessitatem essendi . quam obiecta Scie
tiarum naturalium . Fertur etiam in eum Ber medium, di motivum firmi , qu m. fini motiva scientiarum naturalium et ni
titur enim principiis revelatis . de Fide vina creditis . quae eerth maiorem ha bent eertitudinem longh, quam primipia Iumine naturali Ggnita, quibus scientie naturales sulciuntnr. Primb , quia , ait Christus Die. r. v. 33. C Iaram, O Te
a ικον. Meundo , quia habet eertiti unem objectivam supernaturalem , & dj-vinam , quae infinith maior st quavis inrthiadi 'e naturali , & eriata. Terti , quia innititur primae viritati. de egenis inli, quκ eertior est eo, quod nititur veritati Participitae . Ergo Theologia n. ara ea parte motivi , εα obi dii eert orast Rc v I. Secunda vero pars, quM The tigia per se loquendo si eertior etiam sibiecti vh , probat. ex D. Th. m. n. s. q. ari. 3. ente e inviis magis homo
cta sunt, interIesa, eonspicitur ἔ & p tet ratione adducta pro prima parte , QuM verb per acti dens aliqua . misnorem imprimat eertitudinem , Meetidem S. Doctor Me int. s. a. 1. dieens anniι prohibet, id, qaead eas ereιi s saeu
dam naturam, esse quoad nos minust est
rit, an lides eersior sit habitu primorum principiorum , sapiens , de seientia, reis solvit . fidem esse quidem certiorem seis evndis se habἰtibvs seientiae, quia Gm
l habitui prines piorum . sapientiae , Mstientiae λ Meδ eu hae parte fides est m
Ex quibus potest concipi ratio . Illud ex parte subiecti certias , de fimnus est, quod magis intellectum movet , plenita ad eo povidetur, de eonnaturalias ad ilia Iud scitur ι sed scientiae naturales fi iis
movent, quia movent ratione certitiHiis
nis. ω euidentiae simul; plenias etiam ab intellectit possidentur, quia earum veritates in se ipsis videt; de eonnati ratius ad illas sertur , quia sibi magis proportionatas. εe ad suas non eget alia
Iumine, quam naturalia E contra ver ut asscntia nar veritati revelatae, debet intellectus surgere supra se, Et supra proprium naturale iudicium , rebus elisam , quae aliquando rationi naturali reis