장음표시 사용
71쪽
dicentem , si autem esset aliqua fetentia, qua non posset reduei ad prineipia natu-νaliter cognita, non esset eiusdem speeiei cum aliis scientiis, neque univoc δ scien-tra direretur. Sed Theologia non resolvit suas concIusiones in principia naturaliter cognita, ut dictum est ; ergo non est propriό, & univoch scientia . Respondetur, explicando ultima verba Divi Thomae, neque lini voch scientia diceretur per excessum super alias scientias cor per desecti im a vera ratione scientiae , nego majorem. Et concessa minori nego consequent. Eodem enit .
modo loquitur D. Thomas ibi de scientia supernaturali eomparath ad scientias naturales, sicut de virtutibus infusis, de quibus ibi agit, comparath ad virtutes acquisitas; sicut ergo virtutes insula ve-Tae. virtutes sunt, lichi non conveniant univore , idest in eadem ratione cum virtutibus acquisitis, quia excellentioresistis sunt: ita scientia supernaturalis erit vera scientia, licet non conveniat in eadem ratione, sed altiore modo procedat, quam scientiς merh naturales. Quod autem haec sit mens s. Doctoris indicant verba ius sequentia, addit enim: Unie
eum fines virtutum infusarum non pr exorant in feminariis naturalibus virturum , sed naturam bumanam excedant soportet , quὲd virtutes infusa , a virtutibus acquisitis , qus ab illis feminariis proce/unt , . erant speete . Hine ergo sequitur solum , Theologiam esse altiorem,& digniorem aliis scientiis naturalibus , quod ostendit S. D. hae I. p. quast. r. r. f., tum propter certitudinem , quia
alia scientia certitudinem habent ex na rurali lumine rationis humana, qua po- res errare , bae autem eertitudinem habet
ex Iumine divina fetantia , quς deripi non potest. Tum propter dignitatem ma teriae , quia est principa Iiter de his, quς
Da altitudine rationem transcendunt .X. Objicies x. habitus, qui de suo
subiecto non potest facere veras demonstrationes 1 priori, non est verE scientiis
sicus; sed Theologia de suo subiecto ,
uod est Deus, non potest sacere verasemonstrationes a priori , ut enim dolet
definiri non potes , quia omnis definitio est ex genere , ese disserentiis , ita non po- is demonstratio de ipso fieri, nisi per e fectum , quia principium demonstrationis est do itis ejusdem, de quo sit demonstratio . od repetit hic I. l. qu. 3. aras. in corpo
Respondeo , distinguendo min. de suo obiecto, quod est Deus, adaequath sumisto , conc. min. inadς quat E sumto , labis distinguo : demonstrationem per verum ,& reale medium , eonc. minorem ἰ per medium virtuale nego min. De Deo igitatur adsiluat E sumto non potest fieri demonstratio 1 priori, sed solum per effectus , quia , ut ait D. Thom. 1, p. q. 3.ar. s. In argumento , sed contra , nihil est priui Deo , nec secunἀum rem , nee s eund-m inteIlectum. Cognito tamen Deo
per effectus, nihil prohibet , quin eo niseipientes ipsum inadςqtiatd , concipiamus in ipso nataram , & essentiam, ut priorem virtualiter attributis , unum attribuis tum , ut virtualiter prius alio, & sie potasimus assumere naturam Dei, non ut veru n medium , sed ut rationem a priori ad demonstanda de Deo attributa , &unum attributum de alio , & tales sunt demonstrationes Theologicae . Addo; hoc argumentum probare , neque Theologiam Beatorum sore scientiam ι imb nee Deum habere seientiam de se ipso . XI. objiciunt 3. Frassen. aliique . Pe stela demonstratio debet fieri nedum ex certa, sed evidenti cognitione principiorum ; sed Theologus earet evidentia prinpiorum , ex quibus suas eonelusiones deducat ; ergo non facit persectas demonis strationes; ergo non est persecte sciens. Urgent r. Nullus , nisi stolidus , aut protervus dissentire potest propositioni perseeld demonstratae et sed eonclusionibus Theologicis plures dissentiunt , ut con stat de haereti eis, & infidelibus, qui rident omnes rationes Theologicas, quibus Mysteria Fidei suadere nitimur; Ergo signum est, eas non ege persecte demon. stratas. XII. D I et
72쪽
XII. Urgent x. Nulla abhaesio voluntaria est scientifica , scientia enim nece sis stat intellectum ad assentiendum, ut Logici docent , sed Theologus voluntari Esuspendit assensiam suum . tam circa principia eredita , seu articulos fidei teredo. re enim est in potestate nostra , inquit Augustin. Iib. de spiritu , ω littera eap. 3 i. quam circa conclusionem ipsamia ;ergo talis assensus non est scientificiis. XIII. Urgent 3. Ille non est persecthstiens, qui assentitur conclusioni magis propter auctoritatem , & veracitatem revelantis , qtiam propter legitimam illationem conclusionis ex praemissis ; sed Theologus experitur , se in gis assentiri
conclusioni ob insallibilem anctoritatem Dei dicentis , quam ob legitimam illati
nem ex prςmisus; ergo &c. Minor probatur . TheoIogus firmius , & tenacius adhetret conclusioni Theologicae , quam
cuilibet conclusioni Philosophicae ; sed hoc non est ob persectiorem illationem syllogisticam , quae in utraque est squalis ; ergo est , quia firmius innititur auctoritati Dei revelantis praemissas concili- sonis Theologicae , quam lumini naturali manifestanti principia conelusionis Philosophicae; ergo magis assentitur ob auctoritatem , quam ob illationem . XIV. Urgent 4. Notitia Theologica caret persecto , Si praecipuo charactere
scientiae , nimiruin evidentia ; definitur enim , quod sit cognitio certa , de evidens; quia sicut per certitudinem distimguitur ab opinione, se per evidentiam essentialiter discrepat ii Fide , tum divina , tum humana. imo certitudo Irasci tur ex evidentia ; ideo enim intellectiis conclusioni fimnum assensum praebet, quia
conspicit, eam evidenter deduci ex pri et piis evidentibus , eum evidentia conis elusionis oriatur ex evidentia principio. rum , sicut effectus 1 sua cauta ; ergo notitia Theologica caret &c. XV. Respondetur ad haee omnia, quae sunt praecipuum Frassenii , & aliorum, fundamentum , dist. malo. r persccta .de monstratio . per L ctione, tum esscntiali, tum accidentali, debet fieri &c., cone. majorem ; Persecta &e. persectione pure essentiali iterum distinguo et Si sit demonstratio purE Philosophica ., transcat
mai. : si . st demonstratio Theologica , laeg. mai. Dato ergo , qudd ad ess ntiam de inon strationis purh Philosophicae requiratur evidentia principiorum , quia sne evidentia eorum non potest intellectus firmiter certificari de illis , ut dictum est: In demonstratione tamen Theologica , evidentia requiritur quidem ad ejus accidentalem perfectionem , qualem habebit in beatis, non tamen ad ejus essentiam, quia auctoritas Dei revelantis
illa principia sacit , ut intellectus illis firmiter, imb firmius assentiatur, quam si illa videret: quia, ut supra dicebam
eum D. Τhom. 1. p. q. T. art. s. tuis
eo p., lumen rationis hurnanae potest eris rare , lumen vero Divinae Scientiae deiscipi non potest . Qiiod repetit articuI.
XVI. Ad id, quod prImb urgent, diis
flinguo malo. nullus, qui assentiatur prς-
missis, cognoscat conneXlonem earum
cum conclusione , dissentire potest &c.
conc. majo. nullus, qui, vel non assen tiatur praemissis, vel non penetret conis nexionem earum cum conclusione, potest gnego malo. , de similiter ad min. enim infidelis, aut haereticiis rideat rationes Theologicas , hoe ideo est , vel quia non vult assiciat iri praemissae , ut a
Deo revelatae , vel quia non cognoscit connexionem ejus cum conclusione. Cς-terum qui assensum praestat praemissς, de
connexionem illius cum conclusione penetrat , conclusioni dissentire nequit .
Nihil autem prohibet cait D. Thom. ar. s. ad primum is , quod es carι ius f
eundum naturam,se quoad nos minus eeris
tum debilitate intellectus nostri . . . . de dubitatio, qua aecidit in aliquibus etria ea articulos Fliei , non est propter incem titudinem rei , sed propter debrritatem intellectus humani.
XVII. Ad id, quod urgent secundb,
nego min. quoad secundam partem . Licet enim assensus praeuiissis sit volunt rius , supposito tamen , quod Theologus dederit alsensum praemissis, & evidenter cognoscat, conclusionem ex illis praeinliass necessii rid in serri, non potest suspendere assensum circa conclusionem ἔ qtiodsi suspend i , signum est , eum n Oir penetrare conite Aionem praeiuiuarum cum
73쪽
conclusione , ut docent Logici.
XVIII. Ad id , quod tertio urgent . Dico prim5, hanc instantiam , qtiae est
Fragenii, destruere eius secundam eonisellisionem , qua ait : Theologiam nostramsse diei scientiam , quaten Pr fetentia dieitur ea nisio eerta de objecto necessario,
O infallibiti, cr per legitimum discum
sum genita , non verὸ prout etiam obteisai videntiam desiderat. Si enim Thcologus magis, idest potias, se iiii mediat da sentitur cones usioni ob auctoritatem Dei revelantis , ita ut motivum assentiendi formale , & proximum sit Dei auctoritas , Se non illatio , nullo modo erit sciens s neque etiam ut scientia est cognitio certa absque evidentia s d unicE eredens. Dcinde modus ille arguendi destruit omnem scientiam . Si enim qui nyn videt principia , sed ea credit, assentitur conclusioni ob alii toritatina dicentis magis, quam ob ligitima in illationem, & ideo non est sciens. pariternui videt principia , assentit tur conclusoni ob evidentiam principiorum magis, quam ob legitimam illationem r εt scutub firmior est auctoritas dicentis , cormius adhaeret conclusoni: ita qud maior erit evidentia principiorum , eo te. nacius adhaerebit conclusioni , non propter perfictiorem illat: onem , quae ilia omnibus demonstrationibus est aequalis ,
sed sui a firmiori evicentia assentitur principiis : ergo si propter primum, disecursus Theologicus non est scientiscus, propter secundum nullus discursus etiam evidens erit scientificus. XIX. Respondeo ergo dissinpuendo
malo. Propter auctoritatem , quae si causa immediata, se sormale motivum assensus, conc. maj. propter auctoritate in , quae sit causa solum mediata assensus , nego maj.: εe eodem n odo distinguo min. . Auctoritas Dei revelantis est quidem causa immediata , bc scirinale n.Olivum , cur Theologus assctitiatur prςmita
sat de fide, sed causa immediata, & sor-
male motivum, cur assentiatur conclu: ioni ex illa illatae , est nece Isaria connexio , quam habet concluso cum illa prς missa. sicut evidentia, quam habet aliis uis, te qua assentitur praetitissae evidenti , non est ratio immediata, de sorma
iis , cur assentiatur conclusiqn ex illa illatae , quia praemissae assentitur per lumen primorum principiorum; conclusioni verb per lumen scientiae . Ex quo auistem Τheologus firmius adhaereat concluis soni Theologicae , quam cuilibet conclusioni Philosophicae, Lium seqxuitur, quod
auctoritas Dei dicentis media te, Se vi Ntualiter eoncurrens ad assensum conclusionis , influat in eam maiorem certitudinem , quia ut docent Logici certitudo praemissarum influit certitudine . in conclusionem , & qud assensus praeis missarum est certior , eb certior sit aia sensus eonclusionis ex tali assensa deductae.
XX. Ad id . quod quartδ urgent, ne go mai. si loquitur de charactere essen tiali, de s pecis o scientiae r concedendo autem illam , si loquatur de character accidentali , Si proprio scientiae habentis in subjecto suum statum pcrsectum . . Ideo autem Philosophus definivit scientiam, quhd sit cognitio certa , de evi-dcns, quia loquebatur de scientia deducta ex principiis naturalibus , quam so Iairi ipse noverat, quae non poteli habere certitudinem immobilem de si iis principiis , nisi per evidentiam; inod non
valet de scientia procedente cx revela. tis 1 Deo ; haec eni in majorem certi ludi in
nem habere potest de suis principiis, etsi
ea non videat, propter auctoritate in Dei revelantis. Qui re scientia non eode in modo petit evidentiam , ac certitudinem:
certitudinem enim petit propter se, e . videntiain autem propter certitudinem gle ideo si aliunde possit habure certi tu dinem, quam ex evidentia , stat scientia sine evidentia. Scientia autem sire e videntia adhuc essentialiter discrcpabit x fide. Tum quia fides ellentialiter excludit evidentia ii et hanc autem scientia esisse filialiter iitin excludit, quamvis possits ne ea esse , se Tlaeoli gia licet in Viatore stet sine evidentia , iri Beato tamen stabit cum evidentia . in quo tameα
non stabit fides. Quare fides cst essentialiter obscura , Theolaisa aut cm est obscura solum permissi vh, Et ratione su tecti , Si status. Neque vaut : Fides est obscura , Theologia cil obscura ; ergo Theologia, de fides non discrepant. Si is
74쪽
eut non valeti: homo est aninral; equus est animal; ergo homo non discrepit ab DUBIUM II. equo ; quia alio modo est obscura fides. alio modo Theoloqia; undd medium in An nostra Theologia sit balternetur neutra praemissa distribuitur. Tum etiam, scientiae Dei, Sc Bratorum, Et quia Theologia est discursiva , fides au- an maneat in Patria. tem non . Distingui etiam potest aliter maj., qudd character scientiae sit cui den- . I.
tia consequentiae, cone. cvidentia aut cedentis , ves consequentis nego mai. . Iteoliatur primum Dubium . Theologia autem, esto non habeat evi
dentiam de antecedente , vel de conse- C siqnem hule dubio dat D. Tlioquente in se , habet evidentiam, & cla- mas in hoc articulo x. eum enim rh videt, illud consequens connecti, se- doceat, Τheologiam nostram pro- qui, & inferri ex illo antecedente et & eedere ex principiis notis lumine supe-1ie lichi careat evidentia antecedentis. & rioris scientiae , sicut musica procedit ex consequentis materialiter, ut in se sunt; principiis per Arithmeticam manifestatis;
habet tamen evidentiam de consiquente, ideo rure dubitatur , an, sicut musica . ut illato, Se de antecedente , ut illati- subalternatur Arithmeticae , sic noli ra .vo . ' Theologia subalternetur scientiae Dei, &Ex distis in sero I., qudd esto in mul- Beatorum , in qua clarE manifestantur torum opinione scientia subaltvrnata na- principia. quae Theologia nostra eredit. turalis , in eo, qni caret scientia subal- I. Dico. Si loquamur de fabalterna. ternante , non si vera quoad subitantiam tione scientiarum, quemadmodum loquun- scientia; H Q idub non est, quia Praeci- tur Philosophi , Theologia nostra non .sE in eo si ibiecto careat evidonii a prin- proprid subalternatur scientiae Dei , &eipiorum . sed quia, cum careat eviden- Beatorum. Est probabilior etiam apud ita, & debeat niti testimonio humano at- scotistas , & probatur . Nam ad scientestanti illa principia esse probata ilia tiam proprih subalternatam duo saltem . scientia superiori , quod testimonium eit necessaria sunt . Prius , qudd sint dive saltibile , consequenter earet etiam cer- sa principia sci cniiς subalternatae , & Ω-titudine necessaria ad scicntiam . At ba. ternantis et ita scilicet, ut quae in sti- Theoti,gia Viatoris, esto careat e vidcn- balternata principia sunt, snt conclusio-tia principiorum, non carci iamcn, lino nes in scientia sit balternante , ratione . majori gaudet certitudine ob testimoniam cujus illa dicitur incipere , ubi ista de- Dei insallibile illa re vclans. sinit. Posterius, ut obiectum scientiς suisti. scro x. , qudd licet fidis, & scien- balternatae addat supra obiectum stibalistia non pi siit de eadem veritate reperi- ternantis aliquam discrentiam accident χ- .ri in e dcm subiccto , quando sciuntia a lem , ratione cuius landet speciales pro- clara, & evidens est, non tamen, quan- prietates demonstrabiles, quomodb musido scientia , in subjecto , in quo est , ea , quς cons durat numerum sonorum is, evidentiam, & claritatem de re demon- addit supra obiecti uia Arithmeticae, quos strata nun affcrat: cumque talis si Thc est numerus, disterentiam accidentalem is logia in Viatore , ideo viat*r eandem sono retia iis , ex qua oriuntur specialus verit. lem potust , ic credere, M ThLO- proprietatis per musicam dc monstrabiles. logice scire, ac d monstrare . Atqui neutium horum veri ficati ir in ter Τneologia in nostra in , & Theologiam
B at Orium , utriusque climi eadem sunt
αλαα non principia, & idem prorsus obiectum. . ,
eaedemque conclutiones , cum hoc solo discrimine , qtiod ea , quae a nobis cogn' scuntur obscvrd , a Bcatis t m principia , quam conclusiones , quam obiectum
75쪽
etum ipsum eon gnoscuntur clare , si e quia ea omnia vident in verbo, vel per revelationem claram . Ergo Theolog M. nostra propriE non subalternatur scientiς Dei, & Beatorum. Neque obiictii in Theologiae nostrae ullam accidentalem differentiam addit fuera obiectum Τhe logiae, & scientiae Dei, & Beatorum. I l. Si verd loquamur de subalternatione non secundum rigorem philosophicum, scd improprie , & seeundum qitandam sis iiiiiiiiidinem , non in ongiuὰ dici poti rit, Τheologiam nostram esse suba ternaistant scientiae Dei, & Beatorum, otii L. st in serior illa , quia procedit per principia elare in illa manifestata , Se quia ordinatur ad consequendum eum finem , quem beati sunt jam consecuti ; & D. Τhomas dum Theologiam nostram assim: - at mustae , solum intendit , quhd sicut intisca est insertor , & proeedit ex princulis manifestatis in Arithmetica , it 1& Thecilogia nostra inferior sit, & procedat ex principiis notis lumine superio-νii scientia , qua fritie t est fetentia D i, O Beatorum , quod sicut minea ere dit ρν incipia tradita Ibi ab arithmetico, ta Doctrina Sacra eredit prineipia reve ara sibi a Deo . Hoc tamen ad rigoroissam , M philosophicam subalternationem non susscere, jam dicium est. . I I. R seisitur secunda Pars. III. Tri Ico . Theologia hae atquisita manebit in Patria . Est haec a
sertio menti D. Thom. consormior , ut bene notat Sylvius quaest. I. ad art. 2. Memo L. nam S. Thomas I. pari. quast. 19. artrc. s. rc solvens , habitum scientiae manere in anima separata; & ar. 6. doeens , in eadem anima manere actus scientiae hic aequisitae , comprehendit etiam seientiam rerum divinarum ; unde ad
primum argumentum ex Apostolo 1. Cois rinth. I 3. v. g. mentia destruetur rispondet , Apostolum non loqui de scientia quantum ad habitum , sed quantum ad aetum , seu modum actus , quia scilicEt neque phantasmata remanent destructo corpore, neque est usua scientiae per con-
versionem ad phantasmata . Et u. xo. de veritate art. s. ad I. generaliter docet, qudd scientia hae acquisita remaneat , quoad essentiam habitus , sed tol lx-tur modus, quo hὶc scientia utimur, quod repetit in e. a 3. prioris ad Cor. IV. Probatur ver5 sic. Theologia nostra comparatur ad scientiam Beatorum . sicut musica ad arithmeticam , quia sicut musica procedit ex principiis ab arithmetica manifestatis r ita nostra Theologia procedit ex principiis in scientia Beatorum manifestatis: & sicut musica in eo, qui non habet arithmeticam, obscurE Ian. tum cognoscit sua principia , ita Theologia in Viatore eognoscit sua principia per lumen obscurii in fidei et sed musiciis, si sat arithmeticus non amittit musicam, quam prius habebat, sed eam perficit aergo Viator, dum evadit Beatus , non amittit Theologiam , quam prius habebeat, sed illam perficit per visionem elaram eorum, quae prius obscur E solum c gnoscebat . ita sciat obscuritas conveniebat musicae non per se, sed per accidens, & ratione sit biecti , it obscuritas non convenit Theologiae per se, sed tantum per accidens . eu ratione subiccti, quia scilicet erat in Viatore , ut patebit
clarius , dum contraria momenta solve
Confirmo . S. Hieronymus epist- ad Paulinum. adhortans cum ad studium Sacrae Scripturae et dueamus f inquit terris, quorum nobis ferentia perseveret mCalis. Et Sanctus Chrysol om. i. cap. 3. I. ad Cor. non abolebitur ait mentia , sed desinet esse non perfecta . Ergo in Sancto viatorc , duin fici Eeatus , non abolebitur, sed perseverabit, & iolum . desinet esse non persecta scientia , quam hae in terris comparavit , quia per ea dem principia easdem veritates, quas hac cognoscit lumine per accidens obicuro , ibi lumine claro cognoscet. . III.
V. Bjicit r. Franssenius cum aliis.
Paulus I. ad Cor. cap. 13. v. s. eum uixisset ebaritat nusquam excidit, sub α
76쪽
subi sit , με pro bella maeuabuntur , e lingua celsalunt , Me scientia destνue- νων . Ex quibus se arguit . Scientia , uam in Patria destruendam indicat Amisolus, est Theologia hae acquisita, eam enim scientiam dicit esse destruendamu ,
de qua prius v. a. locutus dixerat r Sihabuero prophetiam , O noverim mysteria omnia , ese omnem fetentiam . Selenii autem , quae versatur etrea mysteria . &ex eis eruit conclusiones, seientia Theologi ea est e ergo haec in patria destruetur. Si dixeris , Apostollim velle scientiam fore destritendam , non quidem quantum
ad substantiam , & quoad habitum . sed
solum quantum ad statuni, nimirum Obscuritatis, & inevidentiae , & quanilim . ad actum , qui non amplius erit per conversonem ad phantasmata . VI. Contra urget . Huiusmodi expositio menti Apostoli contraria est et r. Quia Apostolus absoluth dieit, quM icientia destruetur et destructio autem non est sola rei de Reatio, sed totalis rei eessatio. a. Dicit quod scientia destrii e tur , sicut destruetur prophetia; sed prophetia omniano deficiet: ergo & scientia . 3. ilia hujus destionis rationem reddens Paulus
v. s. ω Io. dicit, ex parte enim regno- stimur , ω ex parte prophetamur: thmautem venerit, quod perfectum est, evacuabitur , quod ex parte est . Hoc est ,
quod modo partim per prcphetiam , pa
tim pcr scientiam Theologicam novimus ex parte, prorsus tolletur , cum venerit evidens cognitio beatis ea.
positionem esse conformem menti Ap stoli , cuius testem habemus D. Io: Chrysostomum nuper relatum , & D. Thom. in expositione praelati textus. Neque obstant instantiae allatae . Non quidem prima ἔ non enim semper in Scriptura destructio significat destionem totalem rei, di subrogationem alterius specie substantiali diversae. Nam in morte destru iatur corpus animale , sicut dum seminatur, destruitur, Se moritur granum, teste Α-
pus animale , quod moritur , distingui. tur a corpore spirituali solum quoad persedionem , dc statum , nou quoad sub- Tom. Astantiam . Ergo in easu nostro de scien-.tia, vult Apostolus, scientiam destruendam esse in patria , quoad statum imperis sectum obscuritatis, quam habcbat in via.
sicut eorpus destruitur quoad statum coria
ruptibilitatis ; 8e colligitur exemelo, quod statim subiicit Paulus de scientia parvuli, de scientia adulti, dicens v. II. eum essem parvulus , loquebar ut parvulus , furebam ut ps u Ius , euitabam Μι paravulus . Quando autem factur fum vir , evacuavi qua erant parvuli . Quis au.
tem ditat. scientiam parvuli evacuari in viro per hoe, quod alia sit scientia in viro, quam in parvulo , ὀe non potius, quod sit eadem quidem in utroque suo
ad habitum , sed quoad actus, de modum cognoscendi persebior sit in viro , quam
in parvulo Addor Qudd si per hoe .
quhd dicat Paulus , in patria. evacuabiis tur , ερ destriae tur scientia , inserenda est destrictio Theologiae, inseretur etiam destructio cuiuslibet scientiae naturalis , quia Apostolus absolute loquitur de scientia, imo dicit expresse, ω omem Iete i iam. Quod certh tui puto nec Frasisen , nee ullus Scotista dicet. VIII. Neque ossicit secunda instantia.
Nego enim absoluth min. Prophetia eis nim non excludit vi fionem claram , ideo isque suit in Christo, qui beatus erat, in
qno tamen non suisset, si ellcntialiter esia set lumen obscurum, sicut hac ratione
in Christo non suit fides. Sicut ergo do na Spiritus Sancti, lichi in nobis viat
ribus regulentur per fidem . remanent tamen in patria , teste D. Τhom. I. x. q. 68. artie. 6., quia hoc illis contingit per accidens, de ratione subiecti, in quo sunt, ita Theologia, ει prophetia,
quae in Viatore regulantur per sdem , in patria poterunt regulari per visionem,
IX. Nique officit, quhd tertio urget. Ex laudatis enim Aposttili vcrbis tolligimus oppositum cum D. Thoma. Εκ parte enim cognoscimus , idest imperfectὸ , tu quit S. Doctor et pars enim est imper se ei a res pictu totius , quod est persectum . Cum igitur venerit, quod perfectum est, idest Theologia patriae, quae tota cst pers cta , evacuabitur Theologia viae, non ex
77쪽
substantiam, &quanatim ad habitum, sed
quantum ad actum , seu modum cogno cendi per conversionem ad pilantasmata,
secundam quem est imper sella. X. Sed dices r stante hac expositione, iam non subsistet discrimen , quod statuit
Apostolus inter caritatem, & scientiam, quad earitas numyuam exeidit r scientia vero destruetuν. Quod sic ostendo . Nam etiam earitas pro statu viae est impersecta, cum reguletur per fidem, quae est obscura , non minus, ac per silem regu- Ietur scientia r quam imp-rtfictionem e-vaeuabit in patria , ubi regulabitur per lumen gloriae , quod est clarum , &persectum ς ergo vel etiam caritas exiseidet , vel non excidet . & d struetur scientia ι ergo non subsistet discrime uia.
XI. Respondetur , discrimen inter ea-xitatem ,& Theologiam adliue subsistere. Nam in perfractio, quam habet caritas , ut tit in via, prorsus acti sentalis est tam habitui. quam actui caritatis; unde non sold n e idon habitu caritat s , nuo diligi trias Dcura in via , diligemus in patra, sed eodem actu; at impersectio , nam habet scientia hὶe in v a . lichit accidentalis habitui , non est tamet accidentalis actui . sed illi essentialis , cum actus cognitionis viae essentialiter respiciat , Sc convertatur ad phantasma ista s & ideo manebit quidem in Beato eadem scitntia Theologica, quam habuit in via , quoad habitum , non tamen ut o ad actum; ibi enim eliciet alium adium specie materiali diversum , non per conversionem ad phantasmata , sed ad solas Deciis intelligibiles , ad modum eo nitionis Angelorum . quibus tunc homo Erit simili, , regulatum insuper non lumine fidei , scd lumine claro. Sicque Uerificatur, qudi caritas ni isquam exicidit, quia , nee excidit quoad habitum , nec quoad actum ; scientia vcrh dc struetur ,
quantum ad actum , & modum cognitionis, non tamen cus ad habitum . Totum hoc colligo cx D. Tnom. . q ii e X ponens verba Apostoli, ait Iect a. : sie ergo reis manet seientia in anima I οβ corp. isnurtem quant lim ad species intelligibi-
tum , id est quantum ad actum . seu mois dum cognitionis ... - ω feeuntism hoe postolus h e dieit , quὸd scientia destrueis tur. Scilicet feeundam conversionem ad phantasmata. Et pauid post assignans diis scrimen inter caritatem, & scientiam , ait: Imperfectio est ergo de ratione feten tia prout hie de Deo bahetur , in quanis tam fel Iieet et noscit υν ex sensibitibus pnon est autem de ratione earitatis . ad quam eornrtum bonum dι rere pertinet:
se ideo superveniente perfectione gloriare at pro bella , ω seientia . id est quoad actum. Caritas autem non esse , idest nec quoad habitum, nee quoad actum , sed magis per e tur , quia , quant 3 perinfestus eognostitur Deus , tant. erram perfectias amabitur a
XII. Obiiciunt x. Fidi s. quae est habitus orincipiorum Theoloeiae non manet in patria ; ergo ne e Theologia , qtiam habemus iii via : non enim potest manere scient a , non manente habitu , a quo accinit sua prine pia .XlII. Confi matur. Theologia nostra secundum se est in evidens: talis enit . est secu idum se , qualis secundit .n se est liabitus ot incipiorum ipsius. Neque po-t 'st fieri , qtibi habitiis idem mod5 sit
inevid ns, & postea evidens , sicut ne que asson siis inevi de iis putest idem nu-niεro fieri evidens.
go conseqtientiam , ad cuius probationem nego suppositum . qu6d scilicet lumeria principiorum , cui essentialiter nititur Theolog. a . sit lumen fidei . Nam lumen, quo regitur Theologia secundum se , est lumen divinum revelans , et iisque principia sunt veritates immediath revelatae abstrahendo ab hoc , quod revelentur cla-rd, vel obscurE . Qi lare qudd se revelen tur , ut revelentur solum per fidon , de obstiirit. non est de ratione Theologiae si cunissim se, sed illi ecinvenit rationeis subices i. quia scilicet est in Viatore t &propteria, si lumini obstiiro succedat lumen, & revelatio clara non solum non deitris tur . sed perficitur Theologia . imo hoc scuncum se pet: t Theologia, ut sit pers cta: tu iten autem , dc revelationem obscuram sol in admittit tanquam supplcmcntum. Hi ac
78쪽
XV. Ad eons nego antecedens. Quod enim Theologia nostra sit inevidens, non convenit ei secundum se, inquantum est Theologia r cum enim sit de objecto eviis denter cognoscibili, se petit potius lumen clarum pariens evidentiam ; sed eo n- venit illi solum per accidens, & ratione . satus. Quare habitus Theologiae, quimodb est inevidens, potest fieri evidens, dum erit in patria. Neque est simile dea Isensu conclusionis. Theologicae elicito hae in via r hie enim est actus reduplicans statiam, quem Theologia habet ii via : cumque reduplicato statu viae Theologia sit essentialiter inevidens , ι deo actus ab ea pro hoc stata elicitus , essentialiter est in evidens, nec pol ii idem
manens trans re in evidentem . Uno vembo . Habitus Theologiae de se est indiis rens ad eliciendas conclusiones , & actus, sive iuxta regulam fidei, sive iuxta regulam luminis clari assensus autem eliis citus iuxta regulam luminis obscuri, cum ab hae speeificetur, non est indιfferens, ut eliciatur iuxta regulam alterius luminis. XVI. Obi ieiunt 3. Theologia Beatois . rum est habitus per se infusiis , nostra autem est habitus per se acquisitus, ideoque dissertini specie . ergo vel in patria habebimus duplicem habitum Theologiae, si manet habitus , quem habemus in via,
vel is, qui suit hὶc acquisitus, ibi non
manebit. Respond. nego antee. Nam praeter sciem iam beatam, qua vident res in Uerbo,
non infunditur Beatis alia scientia The , logica ; sed ille habitus scientiae , quem de rebus Theologicis habent extra visionem Dei, in quibusdam sequitur ex visone beatifica. in aliis est acquisitus per
praecidentes actus in hae vita; quique ma Orem peritici onem accipit ex conjunis elione ad vision in beatificam .
XVII. Ex his colligo , in Bcatis esse triplicem scientiam . Prima est intrinsech supernaturalis, nempe viso beata, quae eminentur dici potest scientia . & qua Deum vidente, , codem unico simpliciis-ni' intuitu omnia clivina vident , sive principia , sive conclusiones : ideoque lotinaliter discursva non est , sed eminenter solum, & dicitur scientia beata . Secunda est, qua ea vilis per scientiari beatam disci irriint ad alia extra verbum.& hie est Theologia Beatorum , quae latis, qui , dum erant viatores , fueruit Theologi, est idem mei habitus sp cleo , de numero, quem habebant in v. 2, csto. cum maiori persectione. In iis vero, qui non fuerunt Τheologi , sequitur ex ipsa beatifica visione, & haec scientia est foria maliter discursiva , & entitat ivd naturalis . sicut dicemus statim de nostra Theologia. Tertia est scientia pure n. turalis, quam Beati habent de rebus naturalibus per principia lumine naturali nota , eam dumque , quam habuerunt in via, quaeisque remansit etiam in daemonibus. Quare Theologia , aliaeque scientiae hae eom. paratae remanebunt non solum ad ornatum in Patria, sed ad exercitium, licet alio , di pei suetiori cognitionis modo ;qaia non amplius per conversionem ad phantasmata , sed per conversionem ad species intelligibiles immediath se exercebunt, ut dictum est.
DUBIUM III. An nostra Τheologia sit emitativd
I. Upernatura Ie est illud , quod est
ri supra naturam creatam, & creabilem,illiusque vires excedit, quod dupliciter contingere potest. Vel solum quoad modum , qualiter supernaturalis
dicitur resuscitatio mortui, aut visus reinstitutus caeco et vita Enim reiiitula moris tuo , aut visus rei titutus caeco in se , Mentitative res naturaiis est, utpote ejusdem speciei eum vita , & visu aliorunia hominum I quia tamen modus talis restiis tutionis excedit vires totius naturae , &a solo agente supra totam naturam lia inberi potest, dici uir supernaturalis quois ad modum. UeL poicii esse supernati irale etiam i, trinsece , 6c quoad entitatem, ut sunt Mylidria Trinitatis , Incat nationis , visio beata &c. , quae quoad entitatem, de speciem suam caeccoulit totam
79쪽
naturam, eiusque vires, imh & exigentiam, cum sint pro rixis in ordine si periori. Et ideo quaerimus, an habitus, de actus Theologiae nostrae fit hoe modo summaturalis, de quidem formaliter , Mintrinsect . Qudi enim Theologia nostra sit superis naturalis radio liter , de remotE, seu oriis sinative, auia nimirum: raditatur in fide lupernaturali, Sc divina , Se ex ipsa originem ducit, tanquam scientia conelu fioianum ex habitu principiorum i qudd etiam sit supernaturalis extrinsech , de obiee iisve, quia respicit obiectum sit pernaturais te, nempe Deum, in controversiam non
Hie in re non una est Theologorum, etiam Τhnmistarum , sententia et lieEtenim major pars istorum sentiat, Theologiam esse habitum entitati vh naturalem mi adherent Scholistae; aliqui tametia , inter quos Contensen dissert. 1. eap. a. Derui. 3. , fit alii, sentilint, esse entita istive stipernaturalem. Maiori ergo parti subscribo as. I LCOnetagia . II. Ieo. Theologia nostra sumta, sive quoad habitum , sive quoad actum , est entitati vh naturalis. Et probo a. Iudicium de naturalitate , aut supereaturalitate alicujus rei formari debet, non ex causa radicati, fle remota , sed ex causa immediata , de proxima rsed licet eausa raditatis , de remota habitus , S: assensi is Theologici sit supernaturalis, nempe lumen fidei revelans , de principia revelata ἰ causa tamen immediata , de proxima , dc ratio formalis , sub qua Theologia procedit, est natura istis r ergo Theologiae habitus , ic assiensis Theologicus eiu entitati vh naturalis. Major probatur. Quia effectus specie: sumit a causa proXima immediate inst ente , non autem a causa remota: quare lichi actus fidei , 5e caritatis prome dant remoth au intellectu , dc voluntate, quae potentiae naturales sunt, quia tamen habitus fiaci Se caritatis, a quibus proin tute, bc inimc diale Procedunt, sunt so
pernaturales , hine actus fidei, fic raritatis sunt supernaturales. Et licht eausaeuiiiversales, puti sol, aequaliter in omnes effectus influant, quia tamen ea usae
proximae , de immediatae , diversae sunt. ideo effectus diversi sunt ; Se iste esis eius est in speeie hominis, quia causa a proxima est homo; ille in specie equi , quia musa immediata est equus , licet
in utrumque eadem causa universalis r mole concurrat. Et ratio est, quia rauissa proxima , 8c immediata determinat, &modificat, de trahit ad hanc potius speciem, quam ad aliam concursum causae
Minor autem probatur. Esto causa reis mota , Se radiolis assensus Theologicae eonelusioni sint veritates immediate reis velatae, quae t ex dictis sunt prineipia nostrae Theologiae, causa tamen proxima , de immediata, imo de specificativa talis assensus , ut distinguitur ab usensu fidei, est, ex parte objecti, connexio necessa ria principiorum eum concIusione , de ex parte intellectus, ratiocinium . quo , stante tali connexione discurrit a prinei piis ad conclusionem, eamque insert ex prinis eipiis e scientia enim, ut distincta a lumine principiorum , definitur, qudd sit habitus per demonstrationem acquisitus e sed supposita fide connexio illa praemitatarum cum conclusione naturali lumine .cognoscibilis est, ratiocinium etiam illud naturale est et ergo causa immediata , de proxima assensus Theologici naturalis enistitati vh est . Minor explicatur, Se simul probatur. Si alicui Gentili Philosopho sat haee demonstratio Theologica r omne oppositum habens duar naturas,babet duas Ooluntates; sed Ebrisus es suppositum
habens duax naturas t ergo Christus habet
duas voluntaιes s Ille Philosophus stati indicet. Ego non existimo praemissas hujus argumenti esse veras, quia fidem no adhibo religioni vestrae: sed tamen lapis posita semel praemissarum veritate , ego per meam Philosophiam optim E cognosco. quia ex talibus praein illis sequitur evidenter prae sata conclusio. Quodnam quae so clarius si gauin cari poteit , qudd coninnexio praemiis arum , dc conclusionum Theologiae , quamvis supernaturali uim , sit iraturalis , Oc Mi Mali lumine eo gno' - - sitiZes hy
80쪽
stibills Insuper . Si rati inium , quo
Theologus discurrit, esset supernaturale ,& a s se immediast , ille melius theolo-izaret, qui sortiorem haberet habitum dei , non vero qui habet perspicaci rem vim naturalem intellectivam; quia habitus supernaturales sunt tota ratio agendi i ut Oeent nostri in tractatu de visione ν & actus supernaturales uni cheorrespondent intensioni luminis supernaturalis, non ord naturalis virtutis, &perspicacitatis: sed oppositum contingit: non enim ille est melior Theologus, sui magis credit, cum saepe viri, & mulieres idiotae firmi sis eredant, qui tame L. theologi rare nesciunt ; ergo principium,& causa immediata assensus eonclusioni Theologi eae non est sides, aut aliquod suis pernaturale principium, sed ratio, & perii picacitas naturalis .
III. Hae ratione ita expensa praecluditur eommunis adversariorum responsio , nimirum , discursum . & ratiocinium
naturale concurrere ad assensum Theolo. uicum , non per modum causae proXlmς, ted tantum per modum conditionis, scutapplicatio ignis concurrit ad comburenis
Praecluditur inquam. Nam si assensus
Theologicus commensuratur, non lumini
citati intellectus, haec non erit pura con ditio, sed causa immediata illius , alidis . dicere possemus, habitus supernaturales
esse puras conditiones, non rationes sese males totales agendi.
od magis urgeo primb. Inter conis ditionem, & rationem formalem, hoc a dest discrimen , quod sine ratione sermali res nec esse potest, nee concipi; sine conditione tamen res non potest quidem esse saltem naturaliter . sine ea tamen concipi potest , quod in exemplo allato patet . . ia enim ratio formalis calefaciendi est ealor , nee esse, nee concipi potest ignis calefaciens, quin concipiatur calidus. inii a vero approximatio ignis ad lignum est soliun conditio sine qua non , esto naturaliter non possit ignis calefacere , nisi sit approximatus ligno , postum tamen concipere ignem ea-leiaci cntem , nihil cogitans de approximatione . Atqui scientia Theologica .
nullatensis concipi potest . non eonteopto ratiocinio , & discursit , principiis ad eone lusiones ι quia ablato discursu, vel sormali , vel virtuali scientia amplius non est ἰ ergo discursus non est pu ra conditio &e. Urgeo secundb . Eadem est ratio sora malis eonstitutiva , ae egentialiter distinis ctiva; sed esse disrursivum est ratio es.sentialiter distinctiva scientiae ab habitu , qui non est scientia ; quare definitur , quod sit per. demonstrationein a. equisita ι ergo ratio discursivi est ratio constitutiva scientiae &ci; & per rati nem discursui scientia distinguitur ab opinione , qudd scientia sit discursiva ex necessariis , opinio vera ex probabilibus. IV. Probatur seeundd hae rationeis .
Ille habitus non est intrinsech supernaturalis , qui nostris actibus , & studiis aequiritur; sed habitiis Theologiae nostris actibiis , & studiis aequiritur ἰ emgo non est &e. Maj. probatur: tum quia aetus, & studia nostra sunt exercitia oris dinis purd naturalis, effectus autem non potin excedere t praesertim ordine musam suam proximam . Tum etiam, ideo enim virtutes Theologicae, aliaque dona nostris actibus, de studiis comparari non possiunt , quia supernatura Ies intrinsece sunt. Minor probatur, tum ex D. Th.
ruamune. v. , ubi se ait: sisut balitu. primorum principiorum non acquiritur per alias fetentiar, sed habetur a naturata; sed habitus eo nelusionum eu primit priniscipiis deductariam: ita e 1 iam in B Ie doctrinἁ non aequiritur habitur fidei , qui est quas habitus principieνum, sed aequi
ritur habitus eorxm, qua ex eis desuetiva
tur . Τum experientia, qua constat, modum coinparandae Theologiae , non effeta
devotionem , & orationem , qua homines solent se praeparare ad assequendos habitus supernaturales, sed opus esse suinismo studio , & assidua exercitatione , δε
scientiarum etiam naturalium , maximθPhilosophiae , subsidio , ut quis evadat
peritus Theologus; eos autem , qui orationi tantum indulgent , & hujusmodi