장음표시 사용
571쪽
accubuerit in mensa, sed quod illud quo*,ut alia a deo acceptum resorat, quod dominus Iesus in ea nocte qua traditus est, accepit panem , Apostu gratias egisset,s egit 5c dixit: accipite & edite , hoe meum est cors pus quod pro uobis frangitur, hoc facite in mei comemorationem. Ad eundem modum & poculum peracta coma dicens: hoc poculii nouum Testamentum est in meo sanguine, hoc facite quotiescun* biberitis in mei commemorationem. Iam uidetis dileetissimi in Christo. quod mmnes hi quatuor concorditer et uno ore scribunt dominum dixisse hoc est corpus meum &c. Quapropter nemo aliter nec credat nec doceat, Nam alterum illorum necessario sequetur: aut confiteri nos oportebit. hic adesse corpus & sanguinem Christi aut confiteri panem manu pistoris coctium pro nobis este passum Sc uinum merum non targuinem pro nobis esse effusum quod nemo unquam asseruit, imo nemo bonus in
gitauit, praecipue si ea quae Apostolus indigne manducanti & indis me de poculo bibenti minatur, non somnolenter legerit, Ait enim talem reum fieri corporis N sanguinis domini. Imo illum iudicium si bi edere & bibere affirmat. quod non diiudicet corpus domini,ab alijs uidelicet cibis. Propter hoc enim Corinthiorum multi imbecilics Sc influalidi erant N dormiebant multi.Et ea sane ob re ipse dispositit ut proφhet seipsum homo cognoscat et iudicet se,ne a domino corripiatur.ldcpnon de hordeaceo aut ex tritico auenaue cocto pane, sed de supernatu'rali coelesti es diuino pane intelligi uoluit. Prodeant nunc Nicolaitae isti Anabaptistae cum sua coena dominica in sitis gynagogis celebrata,&cognoscat eorum impium ritum ab Apostolo esse prohibitum Distant Apostoli uerbis moniti in suis priuatis domibus edcndu & bibendum. in Ecclesia uero cum debita reuerensia dominicam coenam manducan dam. Quare uos Vualdenses Pighardi, ut lephenses attendite et cosi derate tandem quomodo de haeresi in haeresim incidatis. Hic enim non in eo duntaxat quod per se erat maximum erratis. quod cotra Christi uerba nec corpus nec sanguinem domini praesto esse creditis , sed etiam iuxta hoc Gua clara Christi uerba perniciose & impie agitis quod non in Ecclesia sed in priuatis sdibus 8c famosis angulis coenam dominicam sumere non erubes itis. cm quidem errorem. ut manu deprehcndaatis credere enim a fide alienissimi non potestis Pauli uerba uos inspicere iubeo & uos oro si quas surdae uestrs aures preces admittunt ut non me, sed Paulum electum dei uas audiatis, quem et uos gentium esse doctorem N in ueritate misibin electum* Christi apostolum . non ignos ratis. Merito ita* apud uos eius qui in ore uobis tam secquos est ualeabit authoritas, quum eum eleetiam Satis ut portaret nomen Chrisset coram gentibus, regibus, & si is Israel. Sed demirabitur hie sortasse aliquis,& quaeret ex me quum Euan istarum & Apostoli uerba luce meridiana sint clariora quomodo isti homines adeo excaecari queant ut cum caecis palpent in meridie quomodo ea suis inuentis obseurata, alio
trahere di torquere audeant : Ressite sane dc non immerito demiraris,
572쪽
quisquis es qui solidam scripturam 8c simplicem ob oculos positam uraxitatem cosideres nec dum uides si sit diabolus mille artifex . Porro nos straminea quedam eorum argumenta per superiores sermones confutauimus nimiru quod ex Ioanne adferunt caro no prodest quicu &αPlura aut deo annuente in consequentib.eΟIu sundamenta producemus,et
diaboli detegemus astutiam, qui non ino ut leo rugiens oberrat, sed qd est auditu horribilius, etiam in angelum lucis se transfigurat, ut multos laniet multos deuoret Interea uero uos etiam at* etia per Christu ob testor,nolite locum dare decepti5i: uerum Christi clarissimis uerbis adν haerete his immoramini,& ibi mansionem facite. Nolite a mensa diat ad daemoniorum tabulam a luce ad tenebras a Manna coelesti et sempiterna ad pane materialem a Christo & Belial & ut tandem omnia simul dicam nolite a ueritate ad mendacium istorum blandis et subdolis per suasionibus abduci. Atqui dicetis mihi, Ipsi aliter haec uerba interpretaritur Audio N id eos sacere nihil demiror. Ita enim eoru antecessores ορmnes haeretici fecerunt, Nimirum id quod Saducaei & Iudi in hodier,nu usis diem faciunt, identissimem per Corinthioru infideles de res reditione,Hymensum, Alexandrum & alios comprobatur. Et id est se tres quod etiam diuus Petrus conqueritur, nonnulla dissicilia intellectu
in Epistolis Pauli ab indoctis parum* firmis detorqueri Sc deprauari
in eoru perniciem. Quamobre recte B.Paulus ministrii uerbi diuini desiderat compositum qui illud recte Zc syncere tradici et fideliter dispeset: seq; multoties ostendit non esse ut plerosq; cauponantes uerbum des. Manet itaq; firmum M uerum perpetuo, scripturam sanctam non in iis tera mortificante sed in uero intellectu cosistere. Si enim mortificantem literam pro mea libidine ut isti solet,interpretari mihi liceret,iacile com=Probare ex Euangelio,non oportere nos calciamenta portare. Ad eun dem modii ex Lucae xiiij. cap.conuincere eum inique agere, qui ad prandium aut coena Datres cognatos,aut uicinos diuites inuitaret. ItemP cogeretur quilibet Christum sequuturus relinquere domum Datres Zc sorores &c.Quemadmodu Anabaptists se facere arbitratur, Qui Christi dicti Lucae xxij.reges gentiu Sc c. diu cotra spuales platos direxerut nucidem telu in ssculares magistratus intentant, etiam illos deuietiari.Qua' propter Datres dilectissimi in his Christianae reipubHuctibus & controuersiis uobis qui unam sandia Catholicam Ecclesiam creditis .ihil cosultius Sc salubrius fuerit u comunis Christianae Ecclesiae intellectu sequi, ne logius ab ovili aberrates i da fiatis lupo.In hoc em ouili, ecclesia uidelicet cuius pastor 8c caput Christus est securi habitabitis.Nam ut elegatissime scripsit Apostolus Ecclesia est columna et stabilimentum ueritaris,& penes hanc quidem, non apud apostatas 5c perfidos sacerdotes,u seu abiurarunt ordine diuina est ueritas. Sed quu tepus ia sit elapsiam, ne ego uos disseram longius reseruabo reliqua di deo Opt. Max. uolente in sequeti sermone de Christi Sc esus Ecclasis prssidio dicemus.lia' inim uos p Fosim resurrectione oratos cupio,ut firmiter aduersus oes
573쪽
diaboli instillus persi statis in fide Catholica firmissimi,sine qua H dein,
accedere nemo potest,nec poterit unquam.
martyris habitus ante meridiem. Ilitia est uita hominis super terram Iob septimo.Hodie fratres in Christo dilectissimi.uere strenui equitis S.Geor j festum celebramus qui in Cappadocia sub Diocletiano & Maximiano
seuerissimis tyrannis ante mille trecentos annos uso ad extremum uitae spiritu pro Christi nomine constanter pugnauit, quem ut alios si ustos, Catholica mater Ecclesia celebrat, ciusq; pro fide nostra praeclare facta Praedicat ut nos illius exemplo cohortetur & excitet, quo in Catholica: fides articulis eadem animi promptitudine & constantia pergentes per duremus usin in finem.Quemadmodum enim in bello non iummi duri taxat Imperatoris uirtute sed etiam Centurionii exemplo gregariis militibus animus additur: Ita suos filios saneta mater Ecclesia tam summi principis Sc capitis Christi quam sanetoru dei exemplo caecitat et ne de ncor.y ficiant hortatur. Ido non uana superstitione commota sed a Paulo magno illo gentiu doctore edocta facit. Is enim suos Corinthios non soluut Christi sequantur uestigia quinetia ut se imitarctur est hortatus dum 2..coris inquit imitatores mei estote sicut ego Christi. Ad quem modii Petrus etiam aduenis siparsim incolentibus Pontum Galatiam etc.scribit ut susorum mandatorum sint memores.Porro de uita hominis, quam militisam esse patientis Iob testimonio confirmauimus, multae uarisin gentilium fuerunt sententiae.illi enim bullam quae momento temporis enascastur simul Sc evanescat esse iudicarunt. Alii uero umbram dixerunt oc somnium. At non gentilium opinionibus nos Christiani innitemur uorum scrutabimur ut dominus nobis praecepto scripturas N inde quidi de uita hominis sentiendu sit depromemus. Primo ita lacobus uite humanae fragilitatem nobis ob oculos positurus, uitam nostram uaporem
esse ait qui ad exiguum tempus apparet, & deinde evanescit in Esaia ex Psalterio transcriptum legimus eam araneae smilcm esse. Et in sapientis libro uita nostra sicut uestigiu nubis uafre dicitur. At huc quoq; pertinet quod virj. capite Iob scriptu reliquit de fugaci uita hominis, quam uento & umbrae similem aestimat.Quocirca capite vi j. asseruit uitam hominis militiam esse super terram. Quam diu enim uiuimus, iussita nobis est perpetua aduersus carnem mudum & diabolum. Vnde sorti si iis Christi miles Paulus crebram illius certaminis mentionem facit suum
discipulum Timotheum diligentissime hortatur ut bonum se Iesu Christi militem exhibeat ut militet bonam militiam habens sdem et bonam conscientiam. amobrem rj.Timoth.ri. neminem coronatum iri assesiit, nisi eum,qui certauerit legitime. Ac de se quidem in eiusde Epistolae
574쪽
eap. iiij. testificatur se certamen bonum decertasse cursim consummasse, colo Det seruasse fidem.In summa de hoc certamine ad Colossens es, Philippen y p sses Ephesios, Corinthios Hebrsos. 8c alios, Apostolus multa scribit, di 'nullibi non eos admonens pugnae 5c certaminis Et quo pugnarent sceρ Iesus, inimicorii multitudinem 5c potentiam diligenter ponit ob ocuσios. Qus quum a magno gentiu do store tanta cum diligentia faeia ceronam,& hoc nostro tempore omnes Christifideliu hostes adeo squiant, ut triplo u antea suerat, singulorum robur geminatum uideatur, factitormn me etiam operspretium putaui si contra crudelissimorum hostium vim, uestros animos per Christum ad resistendum illis, hortatus fuero. Primum uero intra sua uiscera quod gerat homo bellum, longe periculosissimum habet, Sc quo secliciter administrato spes est, eum in caeteris non esse siuccubitur .Est autem hoc proelium,quo inter se caro Sc spis ritus acerrime pugnant.Nam ut uerissime scripsit Apostolus, caro conscupiscit aduersius spiritum, & spiritus aduersiis carnem: quod etiam in monte oliveti dominus conqueritur spiritum quidem promptum, carnem uero infirma Et rotundis uerbis clarissime depingit ad Rom.Apostolus dum se aliam legem uidere in membris suis conqueritur rebellantem legi mentis sitae. Deinde Christiano gregi alius, ta is quidem astutis limus hostis diabolus imminet, quem comodo sane epithcto Petrus leonem rugientem appellat & cotra cuius insidias Paulus ἐν accurati sibine munitos nos esse cupit.Et ad Ephesios scribens, spiritualia arma era use. 6hibet dum scilicet nos hortatur, ut firmiter perduremus induci thorace iustitiae, calceati pedibus, ut praeparati simus ad Euangelium pacis,galeaq; salutis & spei accepta hac quidem manu tenentes gladium, qui est uerbum, illa uero scutum gestantes fidei, quo possimus omnia iacula mali illius ignita extinguere, uigilantes ad hoc cum omni sedulitate dc deprecatione.Et hoc quidem Apostolum non sine magna ratione scris psisse putabitis, si paulo .ppius fueritis istius ueteratoris dolos contemoplati. Nam ille contra Michaelcm in cocto pugnauit,& in Paradiso piis mos parentes decepit, Christus denique in deserto non fuit securus, Um quin ab hoc tentaretur. Proinde maiori cum diligentia, illisque armis ab Apostolo praescriptis, & Christi exemplo arcendus erit hostis callis dissimus . Huic autem proximus, & non minus terribilis cst inimicus, immanis iste, de quo in Regum historia Golias, superbus Philistaeus, i. Retem mundus Glicet immundissimus quem Ioannes assirmat totum in malo constitutum esse.Nam omne quod est in mundo, concupiscentia carnis est, ac concupiscentia oculorum, Sc fastus uitae. Iam uero siue sub mun
do isto Turcam infestissimum hostem complectaris, siue hunc his sipeorioribus quartum adnumeres, hoc tamen certum est, utcunque uarios
8c multos saeuos admodum hostes Christus Sc eius Ecclesia habeat, in mena noningentis retro annis usque in praesentem horam nullum haρhuit immitiorem magisque infestum quam Turcam qui ut lupus inso
tiabilis Christi ovile persequi et spoliare non desinit, qui tribus imperi'
575쪽
r. ea etati Capha, Trapezuntio, Sc Constantinopoli,& quadraginta regnis non
lista. contentus reliquias Christianitatis, gregem illum paruum omnino e tinguere nititur. Et faciet sane, nisi aliter obuiam ei eatur,at* hacilenus itum est am enim nobis iterum imminet, & mihi credite,securis adra dicem arborum posita est. Proinde considendum & occurrendum erit. Si enim unquam antea, certe in hoc iam negocio periculum erit in mora. Quum itaque in his comitiis eam ob rem conuentum sit, commodum sere ratus sum,ut primum quae Turcarum origo suerit,dicam:des inde quomodo eorum opes creuerint, di fines sint ampliati: postremos deceat, imo u oporteat omne Christianos spiritualem des armatus ram indutos omnibus modis dare operam, quo immanissimus hostis a Christi ouili Ecclesia arceatur,Sic fore existimans, ut diligenter pondeo raus ηs, quae per crudelissimos hostes gesta sunt, nemo non intelligat, quanta mala nostris ceruicibus immineant et iam sint prae soribus, nisi Poenitentiam delictorum agentes per Christum sine quo nulla est iusta uictoria hosti scelestissimo arma obuiam tulerimus. Nunc itaque unde hostes seuerissimi ducant originem, omnium primum dicere incipiam. N earum Tempore Heraclii Imperatoris fuit quidam, cui Maliumeto erat boo ori)- men, qui ex Arabia ne, an ex Persia oriundus Herit, non satis comperatum ex histor is habemus Sed in Arabia illum nouam quandam fidem instituere, nouaq; religione hominum animos imbuere uoluisse N euesse conatu non ignoratur. Ad quod facinus quantuitis immane 5c ne feraiciet, Phariu comodos sane socios naetiis est Sergiu apostatam qui in Nestos rianorum haeresim erat .plapsus. Quid cisi boni unci ab istis Monachis
ortu est,qui suam abiurantes retitione, nouit uiuendi genus instituunt c quanta isti nebulones reip. christianae hoc siculo damna dederint, testantur dissensiones sectae condemnais haereses, caedes innumerae, Rquotidiana praelia, quibus inter nos mutuo contendimus,lande ni alia ingrediamur Turcis prs da suturi. Periculu enim est ne multos habeas mus nostro tepore Sergios, quom opera etia iam est effectu, ut plerim istis adhaerentes, non tam curent Turcas .ppuliare u sanctoru exurere
imagines, & omnia Ecclesiae praecepta ludibrio habere. Sed haec alibi. Nuc redeo ad Mahumetum, qui scelestissimi sui spositi socios Sc adiu tores periurum Monachii Sergium, & Ioanne Antiochenu est consecutus per quos ex lege Mosi Euangelio Zc gentiu libertate .ppriam lege.
quam Alchoranu uocant, Mahumerus composuit,satis quidem astute ex tribus illis,quod humans petulantiae gratissimum crat,decerpens,ni
mirum ut iucunda, placentia Sc applausibilia diuulgans, plures in suam deduceret opinionem. Nem profecto eum omnino sua fefellit opinio. Breui enim magna Arabiae pars hanc factionem probans, ad eum de fecit, populus uidelicet in nis leuitatis facile quemvis sbi imponere passus est. Porro ut eos uariis imposturis deceperit, longum foret.
hic recensere, Hoc uero non praetermittendum censeo,quod inter alia,
- quibus suam lactione duraturam putauit, quatuor duces, quos ipsi tuae
576쪽
lingua Amiros appellant, constituit, quibus hoc solum negocij dedit. ut ad quatuor mundiplagas pro dilatandis sui impetra finibus indestae
pugnarent Tanta hominem suae hyeseos augendς cupiditas incesserat. Tandem aut cum tertium 8c trigesimu annum ageret,inortuus est & sopultus in Mecha anno a Christo nato n. c. Xon.Tot enim annis fides
nostra catholica istora diabolicam fustione antecedit.Proximus Mahumeti successor Ebubacter collecti s suorum copiis, Sirachem rege Perasau um regno eiecit: post hunc Haraman suae ditioni Syriam ac Hierusa lem Mesopotamiam & Cssariam Palestinae addidit: quo mortuo, imν rem habenas suscepit Othnaan is reliquam partem Arabiae Petrea desertae uidelicet Sc fructifers deuicit usq; ad mare rubrum. Nec ita multo post AEgyptum usq; ad fluvium Euphratem occupauit. Deinde Sarra ceni cita enim diu appellati sunt opibus eorum mire audiis, arma mouerunt contra Aphricam Cyprum Ciliciam Syracusas,Rhodu,& alia confinia, quibus sub situm iugum coaetis, quanto potentior breui fa ctus sit, ipsi iudicate. Haec enim omnia inta tres & uiginti annos acta
sunt. Et ab incarnationis domini cs anno D. c. L. ut inuaserunt Armenia
usq; ad Caucasum montem.Postea quam hamias impandi subhsiet
munus,is bellum mouit contra Romaniam Sc Constantinopolim, qua quum per septem annos terra mario cotinua obsidione premeret, tan=
dem insecto negocio, domu rediens, diem suum obiit. Cuius silccessor Damascu. Mysiam, quam hodie Sagariam dicut, et Galachios vi cepit. Lubens hic prstergredior quς Sulemon,Haumar,GEid,Eluelid stre nue secerint, deueniam* ad Iustiniani Imperatoris tempora, quando Turcidi imperii summus moderator fuit Abdurauiaas ex Numidia MMauritania in Hispaniam traiecit, totamq; sere Hispaniam, Castilia ScGalatia exceptis in suam ditionem redegi obtinuito, ac omnium lon=pissime Granatu urbe populosissim donec anno domini M. cc.πci erdinandus Sc liabella Turcam cum suis iterum .pfligarunt. Cstem ea quae ab anno domini septingentesimo usi ad millesimu quadringentes sinu gesta sint,pluribus hic psequi cosilium non est. Prius em dies deisceret quam recensenti mihi nimis focliciter a publicis hostibus res gestae. Adeo fratres prjissimi, impium istorum regnum crevit in dies singulos. Sic Amurates Othonaanorum Turcarii rex Thest donicam, Atoliam, re magnam partem Mirici cepit. Dcinde plures ciuitates Atticae. Boestiae Phocidis, Achaiae, Macedoniae N Grscis sibi fecit subditas. Nec noaliquot nobiles insiulas, Euboiam, quam Nigropontu dicunt, Chium,
Lesbum 8c alias suo imperio adieci Postremo etiam Apuliam inuasit, et Hydrumetu Seruia at* alia loca munita anno domini mcccc.Lπnu. Di cepit. Hoc etiam mortuo filius eius Machimetes cognomento Magnus imperandi munus stib4t,maiorum sitorum crudelitatem iacile sub Perans minusq3 colentus iam partis opibus per Hellespontu Euxinum mare iuxta Bosphor traiecit ibi arcem munitissima exaedificauit, ac mox
577쪽
Croatiam N Hungariam inuast, & deuicit. Ac praeter hoc q, Constantinopolim Trapezuntium,& Capham in suam Rotestatem redegit elisam Pontum Bithyniam,Capadociam Paphlagoniam Ciliciam, Pam philliam Liciam Cariam, Lidiam Phrygiam Peloponesum duodecina haec Asiae regna occupauit.Ad haec Albaniam, quae olim Macedonia dicebatur Scopium,otrachium, & multa in Epiro cepit. Insuper Astariorum N AEgyptiorum Sol danum profligauit 5c occidit. Quid uero hic commemorem Datres dilectissimi, ea, quae crudelissimi hostes inter inexpugnabilem Rhodum Sc Albam graecam, Petrivorinetum, VIM
chum,& magnam Croatis partem Hungariam Rassiam,Vualachiam, Dalmatiam, lilyricum, & alia Christianitatis regna, dominia, quae aut deui sta armis adhuc retinet, aut in capiens, praedamque auehens, praeter terram uacuam, sibique prae aetate inutiles homines residuum fecit. Haec uero recensere uolui, ut ex istis saeuissimum crudelissimi tyranni propositum uniuersis Christianis innotescat Nimirum quod nec cessare uult nec potest, donec sibi reliquias Christianorum gregem c si eum cum Turcis conseras admodum paruum,suae ditioni addat. Nem emobscurum est, maiorem regnorum sitorum parte Christi nomen tuisse..psessam an obus multi sunt qui abnegata fide Christi, Turcio figmenta se stantur. eliqua uero, δc ut spero innumera multitudo, non aliter sdb istius tyranni est imperio atque stib Pharaone populus Israeliticus quadringentos triginta annos seruiuit, aut in Babylone sub Chaldaeis septuaginta annos captus extitit. Quid enim illos magis uotis exopta' re creditis, qui intolerabile iam siti, Turca ita una serunt quam redemptionem Quid quesb reliquum quam spem liberationis futurs habent inum itaq; palam impinsilinum istum Philistsum statuisse uideatis, nose pugnandi finem fassturum, priusquam uniuersae terrae dominus GAciatur, Sc ad situm nutum omnia ab ortu us* ad occasiim solis perfici antur,quii inquam istam Turcae perspiciatis firmam sententiam, et eius quotidie potentiam augeri, quid aliud Christianos decebit principes, quam inter se concordiae studere N arma contra publicum & communem omnium hostem cJuertere Gentes sitam tam pertinaciter tuentur superstitionem, Sc nos Christiani nostram religionem non modo sit uerti. sed una cum fide radicitus tolli patiemur in igitur si atres in Christo dilectis limi negocri curam arripite, sablata omni mora,crucem Iesii Christi domini nostri. 8c eius fidem propugnate confitemini quae' so coram gentibus cu uerbis tum re ipsa uos esse Christianos clamate uthraesitae,pugna contra Amalectitas suscipientes, ac more Machingos rum contra Antiochum facite,& cum Dauid elevate corda uestra spiri tu & mente clamantes, Exurgat Deus, & dissipentur inimici eius, Mis ant: qui oderunt eum a facie esus sicut descit sumus, deficiant,sicut fluit cera a facie ignis sic pereant impii a lacie dei.Haec facientes deum ponentes spem Sc in istoriam uestram, nihil sormidate brachium carnis,
nihil perhorres ite inanem mundi superbiam, Vana enim tunc erunt,
578쪽
3c in ina omnia Turcae presidia. Nam Dominus sque paucis ac inubiis ui storiam tribuere potest dic oculus eius ad timentes se, & ad sperati res in misericordia eius. Ita Abraham cum trecentis decem & octo uer naculis ingentem regum exercitum deuicit, captiuosque cum praeda Gotii avecta domum reduxit. Sic domini uirtute Gedeon cum trecentis uiris iμῶς. s. t . Madianitas percussit. Sic deni deo nostro confisi unus e uobis perse metur hostium mille uiros, quia deus uester ipse pro uobis pugnabit. unimo libere assrmare poteritis plures nobiscum esse, quam cum illis, quod Helisaeus iiij. Reg. . a ualido exercitu in Dothaim obsiesius, ueris sine dixit. Quamobrem principes Christianissimi nunc enim uobiscum loquar agite,& Christi populum, quem ille uobis pascendum& tuendum commisit, sedulo defendite. & uestros subditos Ezechiae 4.Reis. Oratione consolamini.Ezechias cum in sancta ciuitate Hierusalem obsi dione a Sennaherib premeretur his uerbis animum suis addidit: Virilis qRu ter agite N fortamini nolite timere, nec paveatis regem Assiriorum,& uniuersam multitudinem, quae est cum eo. Multo enim Plures no biscum sunt, quam cum illo. Cum illo enim est brachium cariacum, nos hiscit dominus deus noster, qui auxiliator est noster, pugnatq; pro nobis.Equide compertissimu habemus,eum pro quo dominus pugnauit, Populu,nunquam nec percussum, nec in fugam uersiam esse.Quum em Elaeas unus dei nostri angelus in nocite una regi Assiriorum occiderit centum βocstogintaquinque milia ,nihil dissidite, manus domini dei nostri nihil facta est breuior, Sc ne tantillum quidem de eius omnipotentia est diaminutum postest autem adhuc ut semper potuit) omnia, di speranti bus in misericordia esus, credentibus in se, per Christu omnia largietur Rin sesemens ac benignus pater.Iam uero si deus pro nobis c ut pro credentibus in se est perpetuo quis obsecro contra nos Huc accedit maxima rebus nostris comoditas,quod in Servi Bulgaria Bosea &c. permulti sunt,qui superioribus annis Turcarum ut a 'fide Christiana auulsi, re demptionem expectant, nec aliter nostrum prsstolantur aduentum, si patres in limbo Christum expectarunt . Veniant ita* uobis in mente, principes potentissimi, tot fideles homines, nobiis in Christo Dalrcs, qui sub dira tyrannide Turcae incredibiliter torquentur. Etenim nihil
tam uos decet quam captiuorum esse memores. Nam ita eorum recoro
dari nos uult Paulus, tanquam una cum illis uincti essemus omnia nimi η Urum cogitantes Sc facientes ad laudem des omnipotentis patris,cuius Scilli fuerunt per Christum fili j nobis* fratres quibus fraternum auxiliudenegare uidetis opinor si sit impium & miserabile Praesertim uero ijs non succurrere qui adhuc fidei adhaerentes assiduis uotis nostrum exoptant aduentu.Quocirca agite, moueat uos aliquato & comoueat aliis mos uestros res illa absurdissima, q, uenerunt gentes in haereditate dei, Pyl. rapollueruntq; templum sancitam esus, ac Hierusalem posuerunt inpoomorum custodiam. Agite igitur praeparemus nos & pergamus, impleturi, quod rex David prophetauit,ut adoremus in loco, ubi steterunt
579쪽
pedes eius, hoc est, in terra sanista ad templum 8c sepulchrum sanehim
domini. Hec ucra est militia qua fideliter pugnantes non Romano/rum more tale aliquam, de quibus Aulus Gellius,& alii, coronam ad sequemur, sed ueram, ac nunquam interituram demerebimur, uitae sci H li cet aeternae coronam, quae tot tanti' gemmis N uirtutibus est exoranata, ut oculus nuna uiderit, auris non audierit, H in cor hominis non ascenderit quod una cum hac corona abunde consequuntur, digne pognantes. Quare uos uiri fratres armaturam dei induti, etiam reipsa, qcrucem domini dei uestri cupiatis defensam, sanctam eius fidem prospagatam, iam declarate, Iam dico declarate quonia nullam moram ne/gocium patitur:qui sub hac cruce et nomine Christi parum strenuum se exhibuerit militem, ille se non esse Christi sectatorem, non esse Christidi Spulum sed cruce Christi indignum se hominem sciat habeat* com Pertum eam crucem, qua in baptismatis sonte est consignatus, deletum iri, H in illius contumeliam in nouissimo iudicio cocto inscriptam csse apparituram. Quae quum ita sese habeant, uiri qui Christo duci uestro dedistis nomen, pergite quaeso sub hoc Imperatore bonum certamcncertare, & semel negoci j cura suscepta nolite respicere, quemadmo arii. v dum uxorem Loth respexisse legimus, Nolite M as concupiscentris a sanctissimo instituto reuocari, ne cum populo Israelitico reditum in Agy'Wμ' ptum optante, poenas detis.Sed per te potius, dicio uestri Imperato=LM.ty ris Christi obedientes,qui manum aci aratrum apponentem iubet, non Luc. χχ. retro,scd pro icere, Qui in monte oliveti certamen ingressus perseuorauit constantissime. Et licet siepius ab eo petitum fuerit ut descenderettio adi cruce,tamen ipse cruci astixus perdurare uolui exemptu nobis pretis hens ut eius innitentes uestims, etiam perseueremus in hac nostra mili'tia usque in finem, postea accepturi coronam de lapidibus preciosis, ut' tam scilicet sternam. Quemadmodum enim prsinium peccati mors est, ita illius nostrae militiae post hanc corruptibilem uitam in terris, stipen' dium est aeterna uita in coclis, Quam omnibus largiatur deus pater filiaus,& spiritus anchus, Amen.
G Georgii, post prandium habitus.
Redere oportet accedentem ad deum Heb.H. Superiore quodam sermone fratres charis sint, inter alia pro obtinenda con= tra haereticos ueritate testes produximus Matthsum, MarciuLucam 5c gentium doctorem Paulum, qui contra periuros apostatas,& reliquam impiorum leuissimam turbam nobis psidium sint firmissismum et quoru attestationibus non minus fidei firmantur fundamenta. ut lucerna perspicua pedum diriguntur uestigia. Possemus praeterea hic etiam Ioannis testimonio uti, qui expressis uerbis Christu testificatur
dixisse: Panis quem ego dabo,caro mea est,quam ego dabo pro mundi
580쪽
ulta.Bis em a Ioanne in graeco scriptum inuenimus uerbum dabo. v propter non illud hic Christus parabolice dixit, uelut apud Matthaeum ea. decimotertio de semine Sc Matth.uigcsimoquarto de arbore fici Scin alijs multis locis in parabolis 8c similitudinibus est locutus. Sed de illo quod prophetauerat rex David Psal lxxvii. Christus in hoc loco Iosannis expres Illa uerbis & aperte loquitur. Quid enim dui uerbis clarius aut perspicacius inueniri potest Atqui ne ullus in animis uestris scrupus remaneat, uobisq; no meo sed ipsiusmet Christi testimonio innotescat, Christum non parabolice sed re uera ut sonant sua uerba esse locutum, di illa sic accipi eu uoluisse, Repetite & diligentius expendite, qus in eadem coena dixerit. An non Ioan. xvi.eum dixisse legitis: Veniet tempus, cum iam no per prouerbia loquar uobis Quod quide tempus iam tum uenisse testantur discipuli, qui ut paulo inferius Ioannes Bibit dixerunt domino: Ecce nuc aperte loqueris,nec prouerbium ullum dicis. Ex quibbus facile intelligitis Christum aperte suis discipulis loqui coepisse & di scipulos nihil dubitasse quit confiterentur dominu aperte loqui. Quod quum negare non possimus quomodo Christum contra ac promiserat de honorabili altaris Sacramento in parabolis esse locutum affirmabismus Quomodo discipulos illa non intellexisse, aut parum firmiter didisse comminiscemur Euerunt discipuli, procul dubio fuerunt eo'rum uerborum memores quae a Christo in Capharnao audiuerant ubi Promiserat quod iam dis exhibebat. Propterea non in eos sed in Iudam Post simplum panem ingressus est satanas, qui istos Nicodemos Sc Oszitas uere etiam obsedit in sua eos caecitate pertinaciores reddens, adeo ut iam nihil metuant temerario ausu claris N apertis Christi uerbis reluctari,et in arcam domini in qua coclesiis ille panis seruatur, impetum facere.Quis enim sanae mentis, de expressis Christi uerbis dubitaret quae si non clarissima extitissent non ea sic abire discipuli essent pasti, sed cla' riorem a domino eorundem obtinuissent interpretationem dum in hoc Sacramento, corporis N sanguinis Christi negassent praesentiam. Iam
vero quoniam de his satis hic dictum est ad reliqua properpbimus a
prius eam quam in superiore sermone attigimus qugstionem, latius inoterpretati fuerimus. Quaerebamus autem quando hoc nostro periculo se tempore illa Christi uerba ad uarias opiniones torquentur, eorum/ que intellectus certissimus a plerisq; proh pudor in dubium uocatur, unde iam syncerus illorum Sc uerus intellectus sit petendus Siquidem uarie uari j exponunt, & omnes sub praetextu pictatis, pro sua fere prisuata digladiantur sententia. Vnde minus demirandum si quos illae controuersiae Zc pugnae mouent, Zc male habent. Proinde eos etiam atque etiam adhortor, ne cuiusquam facile credant opinioni: magis uero content talpturam non in literati consistere lectione, sed in uero intello . u. Nam qui in scripturis snterpretandis litigiosus, pertinax, Sc ut populus Israel semper fuit , durae ceruicis esse uoluerit, innumcrabiles Actum
ille ex Euangelio haereses decerpere poterit. Neque enim quisquam ce uti negauerit,