Opuscula quaedam reverendiss. in Christo Patris ac Domini D. Ioannis Fabri episcopi Viennensis, & c. quorum catalogus in proxima habetur pagina

611쪽

culpa est,ut tot miseri insontes* homines ad unu oes quasi internecina clade occiderentur in illo tumultu rusticano,que quis alius, u tu excita iiii Nonne tu primus excitasti subditos, ut potestate omnem delerent Quis etiam magis reus esse potest, utu,tuinu Luthere ut Q Ioannes Baptista in sua camelina ueste ob poenitentiam praedicatam,in carcerem conriceretur,capitisq; exinde plecteretur Demum quis minus extra nostmam est te, Q saluator ac dominus noster Iesius Christus in sacrosancto sui corporis & sanguinis mysterio quod Ecclesia Eucharistis sacramentum adpellat ita nefandis modis ac maliciose ab impris ac Antichristicis hominibus Oecolampadio Carol stadio ac Tuuinglio eorum similibus ludificaretur,& plane cu purpurea chlamyde, uel si quid potest elle magis probrosium ad Pilatu remitteretur Postremo quis poenitentem ac lugente Petrii qui statim ab asccnsione domini poenitentia Hieroselymis prsdicauit alius in uincula coniecit cu tu perinde ac Hcrod 'Quare non Herodianus cum tua Catharinoia nonna saltatrice Herodiade tan

tum sed me Hercle ipsissimus in Christi fidem religionemq; Christiana

ac poenitentia Herodes extitisti. Scis em mi Luthere Herodem esie uer stitu ac uersipellem quasi tu dicas inconstante & lcuiculii homine: adeo enim pellem tuam retroactis ab hinc annis non una uice mutasti ut leo

Pardo multicolori u Luthero similior uideri possis. Hoc tibi dicitu de in stanti tua doctrina uersutis 3 ac uersipcllibus tuis moribus esse uelim. Ad hςc haud dubie dominus noster te uoluit designari, cu Herodi nunciauit: Uos inci debetis itis uulpeculae dicere &c. Multis em annis te in cauo monasteriss tui abdidisti ac sub cuculla S. Augustini de quM.Ambrosius in sermone suo ultimo fecit uerba, clanculii tantisper occuluisti, dum aptu debacchationibus tuis tempus reperisti, uineam cp domini ex insidijs adoriri ac deuastare operam dedisit. Huiusmodi enim statim in diuinis canticis sicut ab Ezechiele sceleris notatus es incepisti. Porro qs Samson uulpes tuas qui tecum uulpinantur,connectorit, etiamnu mihi parii constat. Nihilominus pro certo habes atq; ctia vigil, a cons lenotia fateri cogcris, i, tu quibusida vulpinis astuti js perinde ac Archilochi vulpes illa de qua D.Basilius Magnus mentione facit, pernitiosam tua doc trina in popellii rerum nouarum studiosissima estuderis. Ab initio em simpliciter δί sine suco uiam assectasti,ut processu teporis omnibus sucu facere posscs. Pertendere enim tibi opiniones h eticas tuas sane in procliui fuit cu popularibus hominibus iugu Domini, quod poeniten'tiam adpello dempsisti. Nudam em Sc mortuam fidem tantu, non bo nis operibus circuuallatam miserae plebeculae ob oculos posuisti. Hinc sit ut illa,exterminatis bonis opationibus neficio quid credere uideatur. Hinc qo est illa Helena hinc illud bestiam atrocinimii natatur, ob qua duodecim fere annis Troiam illam male seriata obsidemus. tam ancepsem praelium ab aeuo Ariovisti Germanorii regis nunqhabuimus duin Ecclesiam quae supra petram extructa est propugnamus obtinemus*.

Socios aut habemus omnes Ecclesiasticos illos doctores, qui nobiscum . iaciunt

612쪽

fimunt utpote Basiliu in solitudine Benedicissi in cauernis, Bernardum in cella Cister ien. ac ut Paulus astipulatur .omnes Christi fideles in mo Hζε u. tibus ac antris Scc. ac impedio magis Niniuitaru iaccum serimus ac poe nitentia agimus. Stant pro nobis etiam illi primores, Christus saluator ..u' noster,ioannes,Petrus δc Paulus, qui fundamentu ac thema nostrae fi/dei poenitentia agere arbitrati sunt.Nam etiam tunc cum Christus in tre QEM 'priris erat discipuli poenitentiam agendam praedicare iussi sunt, at adeo, ' μ'

sicuti 5c tu astipularis Christus sic postremo absoluit illos,ut in orbe toe mi. raru poenitentia passim publicarent populo. Adde hqs etia, Q tu in tua M a resolutione τοπι μοδεε nescio quot uari js modis extulisti: nuneenim reii ββ λ piscite nunc uero transmeniamini sane lepido uerbo transtulisti. Quid uero in uernacula Sc barbara illa interpretatione s nuquid paulo sollici=us Non me Hercle reddidisti em sic:Des fert euci. uanu ultimo Lu

cae ac in alijs multis locis in tuo idiomate, Poenitentiam agite, iterii pro eo ac debuit uersum sit. Propterea iudicauimus te a uera dei semita desulasse aio non leuissimo argumento coniectura facimus, cur poenitetia penes te ac tuos tot annos abstrusa 8c sepulta pene fuerit. Cu uero nunc aperte uides misera plebeculam in Saxoniae principatu penitus perinde ac aetate Caroli Magni Rom. Imperatoris in aliqt locis a fide excidi se tandem aliquando perditas oues Christianitati aggregare ut possis,nero. uoS tendis tuos,non tamen penitus malignitate tua reliquisti: etiamsnum em altera manu Panem ac pisce ostentas, altera uero lapidem ac sex pentem latenter minitaris.Proinde minime laudandus es qui uno pede nostru sol utra adtingas, altero uero adhuc uestigia Chaldaeoru insistas. Quid em est ex Agypto ad littus maris rubri uenisse Sed illud non uelale transfretare aut altero pede arcam Noe insistere, Ecclesiam hic intelligi uolo altero uero diluuiu et cataclysmu contingere.Si uero mi Luthe' iis, , re sanis consit is obtemperare uoles ad exemplar Loth properare te iu= G, aobeo uidetur em Genius tibi quo* allegatus ut respiscas, ac poenitentia agas relinquenda tibi Sodoma illa execrata ciuitas, fuge hinc quans tu Potes irretortis,ut prouerbio fertur,oculis trans caput iace illas tuas Portentosas hereses, nec respexeris ueluti uxor Loth.lsius uerit gradiri gradus hic te uelim ne ad uomitu redeas, tum tu poteris aratru domini hoc est poenitentiam uere in agru eius serre.Ne uero longis faciam quid refert morbi parte curare ni etiam omnino ab eius tentationibus penitus absolutus sis Si em in una aliqua heresi pseucraueris perinde est ac si Oes haberes. Faxit nunc deus opt.max. ne nimis sit sera tua si qua est resipiscentia,quam te ut Rabinu in Israel praemeditatu fuisse non solum descuit,uerum maxima ex re Christianora prosuit. Non enim cum illo insipiente dicendum est, NON pvTABAN, fore, ut ex virulentissima mea

seminatione tot pericula orirentur. LVTHERUS.

Multi id istis tantum de remissione peccatoru et nihil aut certe parude poenitentia disterui cu sine poenitetia peccatorii remissio fieri no pos

sit,certe remisso delictor u absi iniuctioe poenitetiae intelligi no potest. Aa isti Doctor

613쪽

Lui heri re is Ita me Hercle mi Luthere multi enim, ne dicam pene omnes tuae se' cisti V rinae concionatores decem sere iam annos, aut ultra, nihil aliud crepa' mpis. runt,aut docuerunt,u unicam fidem,quam illi in ore quidem passim circumtulerunt reipsa ucro qui fidei fructus est nihil omnino praestarunt: atm ita quasi unica fides nos iustificaret ac silvos redderet. Illi enim egregii Ecclesiastae pulchre uidentur sibi rerum suarum satagere si publice, o qua non insania ac immodestia in bona opera debacchati fuerint. Quis uero eius Tragoediae autor ac caput extitit, u tu Tu equidem in quinto articulo tuae assertionis tres partes potissimum poenitentiae e medio tulisti: in xv. quoq; articulo sic eos instituisti, qui sacrosanctae Eucharis stiae synaxim facturi sunt, ut ne poenitudine delictorum ducantur, neq3ca consessione humili profiteantur,uerum tantum credcndum ac fidi=dum esse praecepisti. λccedit superioribus, q, plus ci centies in scripsis tuis reperitur, unicam fidem nudam & solam susscere ad iustificatione. ndis. amobrem textum tertio ad Romanos capite, adulterina interpreta M. Lutheri tionc csno peius obleuisti, cum quatuor illa uerba bur in deii e nigeri il glaubeat, quae neq; in Grsco, neq; Latino exemplari ropcriuntur, insὰρ

si ruist neci, Paulus unquam somniauit oppido enim v bene sibi constistit ratio bonorum operiam tantum tamen assumere tibi ut puram Pausti cripturam si uertere, ac locupletare pro tui Martis exagitato surore, non dubitaris. Perinde enim est ac longe maius, i literas di signa adulsterare.Nem eo loci solum Paulus tibi cessit ut certe non cessit. Dignum enim pro hoc sceleris crimine Deus Opt. Max. a te supplicium sumet. Galat. r. In Epistola ad Galatas quoq; quid nugarum ingesssisti cap.v. cum prouentosissimo tuo ingenio illud Fides operatur per saaritate, inuerteris ac tua uernacula interpretatione sic reddidcris, Die liebe die diiro

deii glauben statu isi .Quasi dixisses, Charitas quae per fidem emcax

cst. Hic te mihi resipondere iubeo, quis te hoc docuerit, aut a quo id faciendi copiam habeas, ut pro tua libidine res sacras ita nefarie attrectes, inuertas, & adulteres aliorsum ac scriptura sentit, uel obtorto collo in tuam sententia trahas. Hinc est,cur te monium ac solariu adpellauimus. cum omnia unico fidei nomine metiaris, tu nos a te Papistae, Antichri sti trunci, stipites adpellati, & nescio quibus ali js conuit as lacessiti simus tum rustici sutores,ato fartores tui discipuli, nos non tantum uer, his incessuerunt, lacrumetiam furcis,fustibus,formis,scalpris, ac simiths. atq; cum toto sui artifici j adparatu adorti fuerunt nos in certamen uocaucrunt, non aliter, ac si illis id negoci j datum esset, ut ipsi rem Christia, nam restituerent. O tempora o mores hominu et ad turbas procliuita' tem,quorum omnium, tu inu omnium, ut Philosophus ait, causa mouens extitisti.Si enim poenitentiae actionem missam fecisses, quemadmodum Christus ac sui discipuli uoluere res nunquam eo loci deducta su silet ut tam damnose peccaretis.Peccauistis autem ita,ut nisi multis pc

nitentiis abolere non possetis. Lutherus

614쪽

τΗΣRus. Si uero remissio peccatorum praedicatur sine poeniten tia consequitur q, semidoctum uulgus arbitratur se iam remissionem eorundem cosequutum esse:hinc fit ut securi ac audaces reddantur.Quod certe maior error acpeccatu est, u una antehac filii. Et certe periculum

est ut Christus ait, Matthfixi l. neposteriora sint primis peiora. D. l o A N. F A B RI. ΝΙeministi etiamnu mi Luthere u despectui habueris diuinum illum Hieronymum, illum doctissimu trilinguem scripto rem Q ille in Epistola aduersus Iovinianu, poenitentiam alteram tabula a nauisagio adpellarit. Nuc uero ipsemet reuerteris in uiam,sacciens per' inde, ac uetosa arundo in selitudine Matthsi xi. Atq; id certe laudi tibi ducendu arbitror ci, tandem aliquando te ad meliorem seugem receperis sque ac ille filius abdicatus. Verum omnino rem meliore uia tecu reν Puta,ne medius sathanae mediusq; Christi sies. Non enim satis esse cre dito, uisum recuperaste uerum Sc mutum N auribus captum nihilomi nus manere.Non spes est bonae ualetudinis,cum te febris reliquerit,ue rum Carcionomata detineat.Etiamsi quoq; plebeculam item ad pium

Poenitentiae opus ac diuinum cultum reducas,non te rerum tuarum sat=egisse in animu inducas tuum, adlis rescunt enim adhuc tibi leprs nota' biles quaedam squamulae, quae minus ferendae sunt Sed de illis suo loco abunde disseremus. Hac autem in re non minus tibi fidei do, ac Esaiae, Hieremiae N Ezechieli aris Q prophetis, up arbitratus es,lare populum quemadmodu multis nunc annis non sine maximo meo dolore uidi mus dei ac religionis non timentem.Poenitentia em dempta quid nos morigeros pacatos, piosq3 reddat,non uideo . Atqui tu bone uir eius rei fons eras tu inquam operam dedisti ut Christiana religio labefacere tur. Propterea fit mihi significatio non uulgaris, si religione in Saxonia

stare poste credidisses, at si gratiosissimus dominus meus Dominus Elector subditos suos sine metu religionis,& praecipue sine poenitentia regere potuisset, te nuncν illam lustrationem adornasse ac instituisse. Si enim ab uno quouis in Saxoniae principatu, qui tuo instinctu stetus, tia

morem dei ac poenitentiam abiecisset,per singula capita tantum unu storenum habere posses credo te maximum aduersus Turcas exercitu conscii bere posse ac alere.Si uero praecepta tua, quae illi us sarta tecta, qd dicitur habuerunt seu stuosa ac bona fuissent,par fuit,ut inde meliores, non peiores redderentur.No enim abs re Christus loquutus est,ex seu cibus eorum cognoscetis eos, Zcc.

De adulteratione scripturarum per M. Lu=

therum. c A P. II.

Roinde nos Parochos admonuimus ac instituimus, ut Euan/l oelium quemadmodum debent totum praedicarent,ne porθtionem aliquam separatim ab alia. Deus em Opt. Max. Deus

reaiij. loquitur, quod uerbis suis neq; quicquam addendum, neq; domendum sit.

Ioannem

615쪽

io. FABRI. Si unquam haeretici Euangeliu minutatim ac in particula cocisum usurparunt tu ac illi tui egregii cocionatores fecerunt,necp sine fraude.Nam ad propugnandas uestras portentosas haereses, quibus noundecun* hinc inde collectis periculis usi estis quae uero minus uobiso cum facientia reperistis, saltuatim ea ueluti Panthera multiformis pero LM. q. curristis ac transiliuistis. id totos dies clamas ac doces, nil esse diuinis uerbis subtrahendum, uel addendum cum tuipse hoc apertissime seceris facere enim aliis medicinam uolens ipse grauissimo morbo tentaris. Nam nouum Testamentum plus quam sexcentis locis tua illa barbara translatione deprauatu reddidisti quaedam qus non huc spectabant in serendo quaedam uero pro libidine excerpendo quae suo iure stare po 'tuissent. Cuius rei in primis Graeco Latinoq; exemplari palam conuin es potes.Caeterum proprietates tuae uernaculae translationis ipsemet noobseruasti, Quoniam innumeris in locis possem tibi in os exprobrare. q, aliter at* aliter ac diuersis modis saepe idem uocabulum in tuis illis virulentisssimis libellis extuleris quam postmodum in ipso Testamen to Quae malum enim est illa uersantis tua inconstantia. quae nihil inten

latum ac inconcussiim relinquit Quid fidei seriptionibus tuis lividistismis habendum cum nulli bi tibi constes Memoriam musbs foran fimi,

lem habes, aut Thracensibus, qui anteaquam ad quinarium numerum ascendunt,priora ex memoria evanescunt. Adde supradiistis quod rudi ac inepto populo legendum proponis Testamentum a te barbare uer sum quod omnibus mendis carere .pculdubio animo obfirmasti. Mendacia enim, hem mendas dicere uolui, inibi tuas caecutientes oculi tui non perspiciunt.Tu equidem arbitraris,ac palam prosers omnes lares, praedones scarios ac asinos Archadicos esse quicunq; ante te id transtulerint aut transferre tentarint. Nunquid tu solum spiritum habes non credis etiam alios,spiritum dei, utpote Consessores, Ecclesiasticos Dose ores ac Martyres habuisse Sed age tu Testamentum a te uernaculo idiomate sgre ac misere donatum selum credis aureis literis exscribens dum deni* sericis uoluminibus imponendu eius fibulas auro ac gemmis decorandas, umbilicos ac cornua margaritis cohoncstanda. Quid uero si aperitur aliud estinet,u inanem ornatu uenenu, at* legentibus ipsam mortesest em adulterinu, ac sibiipsi no c5sentaneu.Quamobre in

maioribus mihi obser andissimus rex Ungariae N Bohemiae Ferdinanrerdinandus. dus no iniuria edicto cauit ut omnia coburerentur. ac ne uspia posthac

in regionis sus ditione aut Cssares Maiestati stibieebs publicaretur legeretur acerrime uetuit.Pestiletiores em sunt multo ius ills ti astationesu libri idolothytam in Epheso nam plus periculi crearunt, u grando Sccalamitas in AEgypto. Quid uero ut re ipsam pressius excutiam isti tuae' tractationi pini j ac honoris debetur cu ipse ei incostantissima illa leuitate in multa deroges ci a me mesq; similibus nun i possit.Ostendam aut hic

tibi unum atq; alteru errorem obiter et quasi aliud agens non enim tantum ocii a grauioribus curis datur,ut alias tuas ineptias plegere possim. - Paucis

616쪽

Paucis uero diebus longe uberius uolumen uidebis, in quo omnes, sed quid omnes quis enim comprehendere possit errores tuos luculentissime complectar.Nunc ad propositum potius. Paulinis uerbis hic te cir cumueniri mihi liceat: quemadmodum enim ille gentium Doctor leguperito scribit, mutato nomine de te dici arbitreris tu. Spem ponis in te

gem ac ubiq; iactas te dei omnipotentis nomine. Credis etiam eius uos Roma, luntatem te lese,cum lege sis instructus. Praedicas ea quae bona sunt, Mmala sunt.Sumis tibi etiam tantum, ut tibi persuadcas esse dux caecori lucerna ambulantium in tenebris, moderator desipientium, ac doctor sinplicium, alios tamen instituere eniteris, cum ipse omnium prioru ui tio expers non sis. Declamas enim publice labia esse surandum & tu stirtum committis: non esse mechandum,& tu mecharis, ut cum maxime

abhorres idola ac Deo sacrata surripis. Demum gloriaris te quoq; in lege domini cum transgressor eius sis. Porro scribis in ultimo libro, quecotra iuratos tuos sodales, Zuui noti Oecolampadium ac Carolstadium publicasti standum esse potissimia ab illis libris,quos proximis qua tuor aut quinq; annis sdidisti. Quomodo uero mi Luthere caeteri tui libri iam enim agitur duodecimus annus,ex quo peruersis tuis traditionibus Christianos ueluti praecentissimo ueneno inficere dc conficare in/stituisti. Sextodecimo enim conclusiones tuas primum non electus instdulgentiarum commissarius sdidisti quomodo mi Luthere habendi sunt nunquid reprobandi an re inciendi, quasi non subacta cogitatione scripsisIes,aut certe ita. ut illis inimicitias denuciares, quod tam splendist a.do ossicio te non praesecissent Ah ah bene intestigo animi tui malignitatem. Atqui ante septem annos regi Angliae sti ipsisti te certum scire, Φdoctrins tus sint datae tibi desuper rem qq; sic fieri oportere ueluti diuina prouidentia. Quid autem nos tandem ad eos libros remittis , quos ante per Proximum quadriennium, aut quinquennium fere effudisti Quo uero numero alu habedi sunt,quos antehac n5 prsmeditatus congessisti Vbi nam locorum illi sunt qui per hos edoeii, bellum principi

bus indicere optima quaeq; surium deo sum uersus rerum nouaru stu'dio miscere ausi sunt, ac ob id omnes ad internitionem susi sunt Vbi alii qui ante hunc tumultum deciderunt proinde mi Luthere depone istum superbum ac fastidiosim animum constringe iterum eum in Sathanae cathenas. Cum enim dcnuo poenitentiam praedicas, obuolue te Niniuitarii sacco, indue te camelina pelle Ioannis ac uitiose poenitentiis habitu,conspcrge lachrymaru tuarum aqua irriga lectum tuis, sicut Dauid, lachrymis. Surge intempesta no ste ad matutinas preces arbitror,i Narcit

sicut antea multis annis fecisti, praeceptis Psalmographi institutus. Con fide quoq; in cinerem,ac ad deum uociferare,ut tibi ingentia tua delicta quae designasti non sine maxima omnium Christi fidelium iactitra con 1 Psitus

donet, ac misericordiam indulgeat.Hoc fac,& uiues. Qiuod Lutherus ipsemet ea perpetrauerit,quae nunc ab aliis caueri uult. c A P. I ii

617쪽

Odemi quoq; praedicatores Papam obiurgant v ille multa scripturae ac uerbo dei addiderit: quod proh dolor uerum est.

Ipsi uero cum non poenitentiam praedicant, magnam Portio'nem ab Euangelio abstrahunt.

Tu etiam unus ex illorum conuitiatorum numero existis tu etenim haec omnia primus in uulgus ambiguum sparsisti, nescio quibus classicis castrensibus non Euangelicis usus etiamnum tamen rem neq3 acu, neq; digito attigisti.Tu inquam decretum quod ius Canonicum appellatur, in uestra ossicina publice concremasti. Nam quo facilius id posses mulν ta in Ecclesiasticorum inuidiam qua nunc parte flagramus,ut quum maxima temeritate ac pro tuo arbitratu confinxisti. Cum autem id uere ac potenter probassem obticuisti uesuti res iis c ad te no pertineret. odii uero res ipsa sic se habet ut assectae tui multa uiolentcr a dei uel bo dessi ingant pro eorum libitu subsequitur eius rei autorcm te fuisse quippe qui taliter insormaueris. Etiamsi nos qui ueteris indubitatae fidei stu/diosi sumus quoq; fidem N laudauerimus N praedicaucrimus, ac mulatos codicionandi in formam hanc libellos sdiderimus, nihilominus tomen rude uulgus poenitentiae iniuriistione salutari continuimus, non equidem nostris uerbis sed authoritate sacrosancti Euangelhun scripturis liquido deprehendimus. uod si quis legi ueteri obnoxius peccaueorat temere iurauerat ac aliud quidpiam graue commiserat, ille poenitentiam agere coae us fuit. Nam dominus noster per Hieremiam prophea tam conqueritur, pertinax PopuluS poenitentiam agere nolit, quam' diu etiam dominus expectauerit. Idem enim etiam Paulus Romanis ob oculos ponit ac Hieremias in Threnis quoq; testatur. Quid, v domi nus noster peccatoris rem eo loci constituit ut si poenitentia opcrctur,se quoq; facilem ac propitium eius commissis polliceatur Ezechiel etiam hi js cancellis circui bit poenitentia, Si peccator reuersus lacrit a commissis deum quoq; peccatorum non meminisse uelle. In primis uero culicrus propheta, qui est dominus dominantium Iesus Ct ristus noster. 5c lumen quod totum mundum illustrauit in terras uenit, tum esse poenitentia coepit tamen Ioannes Baptista prscursior domini poenitentiam praedicauit. Posthac Christus etiam praedicare discipulos tum primum ad concionandum amandatis ut idem sacerent,instituere, nempe ut ab Moc. o. initio ueluti Christianae fides argumentum poenitentia existerct. anu saluator noster paucis principio coeperit poenitentiam prςdicare. profis ictur se tamen peccatores ad poenitentiam conuocare ac ibidem l udat Niniuitas. lli lans prsceptis edocti poenitentiam operati fuerint. Ad haec coelestes angeli ex hoc maximum gaudium capiunt si quis peccator ad deum reuertitur ac desictoru poenitudine ducitur. Obiurgat autem

Capharnaitas quod illi idem non iaciant.Discipuli quoq; quast per manus a saluatore nostro praedicandam Poenitentiam acceperunt. Quemadmodum

618쪽

admodum enim ille reliquerat sic isti denuo coeperunt docere ut homisnes male fustorum poeniteat, nam Ioannes eam in Pathmo publicauit,

aliiq; Apostoli ubiq; gentium. Hinc praeceptum illud per Apostolos,

ac illis aequales, N aetate proximos, ad patres 8c maiores peruenit, hoc fonte derivatum in hanc usep aetatem fluxit, sanctem obseruatum fuit. Tu uero ac tua, si disss placet, ualde deuota cohors, poenitentiae operationem,perinde ae canes Nilum gustantes perfugistis, ac non solum ex memoria,uel ex animo hominum delere adnixi estis reum uobis haec bene sub manus successit, quando populus procliuis est, uel suopte inge nio ad libertatem carnis Poenitentia enim prius ueluti quibusdam uiri culis a peccatis coercebatur. Nonne comperi siti, mi Luthere, Lucς ultismo, ψ redemptor noster discipulis suis commiserit. ut per uniuertuna

orbem ibo nomine poenitentiam docerent ac remissionem peccatorum praedicarent Tu uero interea temporis poenitentiam in tenebras abdere ac terre ueluti talpam caecutientem infodere conatus es. Verum cum nunc uideas religionem ex eo collapsam populum non dicto amplius audientem ac plane Christianum T r πολruinam ac interitum non solum minari,sed ex maxima parte longe late . ac si seacius illapsus esset orbis uitium secisse ipse poenitentia duetiis, poenitentiam per te & eraterminatam ueluti ab exilio reducere operam das. Ecque, malum, istatua iactatio inflata, superbia ac diabolica arrogantia qui spiritum Dei uenisse super te aiebas Neque tamen ille ne o quis sipiritus tibi pla num fecit sore ut res Christiana uenenatissima tua seminatione pessula daretur. Quado te arbitraris deo Opt. Maximo pro illa nefaria doebi

na tua qua non solum seruum erga herum, clientem aduersus patronis, magistrum in distapulum uerum etiam colonos contra principes ac re' ges concitasti sat poenarum dare post. Atqui nunc ueluti cruentus pri do reuerteris a strage humana. poenitentiamo tuam. quam e medio sustuleras tecum ters oranti similis ut eam per te miseris modis acceptam luae dignitati suoq; loco restitueremus, Quod certe quantum ad me attinet facturum me recipio: at ea lege, ut tu quoq; in cinere ac camelinis pellibus poenitentiam pro tot tuis cumissis opereris tantisper dum te non poeniteat, ac pro tanta peccatorum mole parum uideatur. Po'stremo id me tua uice commouet, quod in eo libro, quem aduersusTuuinglium ac Oecolampadium publicasti ipse fateris neminem quenquam qui haeresium autor, ac haereticorum magister extiterit posse ad bonam frugem redire, ne* ullum ullo unquam tempore se ad bonam mentem recepisse, affirmas. Quamobrem periculum est, te quo , ex cuius officina tot portentos, haereses, ueluti ex equo Troiano prodie/rint, occupauit*,horresco reserens iam fere totam illam Germaniam, posse ad ueros indubitatos Christi fideles a tua indurata opinione re 'ire. amuis spero confore ut deus tibi det meliorem mentem. De vetito carnium esu seria sexta ac in Qua/dragesima. c AP. HU.

619쪽

rterim loquantur de edendis carnibus, atque aliis leuiusculis: rebus, quae etiam non praetereunda sunt silcntio, suo temporel ob tyrannos, qui Christianam libertatem opprimere conario

tur. Quid uero hic aliud est u quod Christus dicit Mattho xxi 3. Musca

colant,ac camelum deglutiunt.

i o A N. FABRi. Tu scis quadraginta illis esurialibus diebus, at is temporibus, ab omnibus Christianis per totum Christianum orbem

iam inde ab aetate Apostolorum carnes non esis. Nam etiamnu quo schismatici illicitis diebus carnibus abstinent. quod etiam uere Christia ni sub coelo Germanico longe lateque sancte iuxta ac pie observa' hamus. Quamobrem uero mi Luthere celebre hoc opus conuellistic cum neo perniciosum, ne* malum fuerit Uerum ipse denuo nuc non tantum nostram, uerum etiam totius Ecclesiae doctrinam approbas. aare prius obseruationem illam inconcussam stare non permisisti. atin adeo si alia nulla causa fuisset si quod Paulus sic nos admonet. Ille enim .isi cibus quo uescebatur offendisset seatrem suum, ob id perpetuo hoc cibi genere abstinere uelle, dixit. Christianum enim est, aliquandia pro tempore carnibus abstinere, ne uideamur in hac re brutis animal lyhus u hominibus magis similes, quae citra delectum quaein deuorant,ato ea etiam aliquando quae eorum ualetudini incommodant. Proi de longe satius fuisset, te nunquam id plebi pe suasisse, Verum cnim' uero bene facis laudibus ei si ob id dignus uideris. q, aeque ac Adam ilνle culpam in Euam transferas illa uero in serpentem. Abi propere laua manus. ut Pilatus, ut culpa elapsias esse uidearis. Quanquam paruo indiscrimine ponerem etiamsi asinus Balaam uerbu ac uoluntatem Domini erudiret, eloqueretur. LvTHERus. itaq; eos admonuimus,ut diligenter sipe populum ad poenitentiam uocarent ad poenitentiam inquam accommissoru do 'lorem H terrore iudicii diuini atm adeo ne bonam ac potissma poeni, tentiae portione relinquant indictam. Nam ambo Christus ac Ioannes acrius obiugarunt Pharisaeos propter eorum superstitiosam simulatio nem ac hypocrisim a communes peccatores.Proinde praedicatores populum poenitentia obstringere si quic in graue commisit Si uero simulata quaedam sanctitas inesse uidebitur, longe acrius obiurgare debent. Quamuis quidam arbitrentur nil esse docendii quod anteccdat fidem, Docenduinquam ne aduersarii nostri dicant, nos reuocare doctrinas nostras Nihilominus tamen uidendu est, Φ poenitentia ac lex etiam ad fide spectent.Principio enim credendum est Φ deus sit qui minetur imperet, ac terreat, &c. Et hoc quidem ad ineptum uulgus inrtineat. Et istae portiones fidei sub nomine poenitentiae permaneant. Sed legem ac timorem illis proponatis etia ut facilius distinguere ac intelligere fidem

Christi queant. quam Apostoli iustificantem, quod iustificet, ac pc cata delea adpellarunt, Fides uero ex poenitentia di lege non ide facit.

620쪽

egusust A v I sir Arios Is s ATOMIM. Hinc est,cur populus in isto uerbo,credere,aberrat, ac inutiles qusstio nes sibi confingit. Io AN. FABRi. Nimis sero ut Phryges sapis mi Luthere,Si pererrares totum mundum ueluti Apostoli fecerunt ac ad poenitentiam uoca' res tu rem alicuius 8c momenti 5c emolumenti esse arbitrarer: aliter em

quid tua Palinodia perficere possit apud rude Sc ineptum uulgus, non uideo .Quanquam filius perditionis in Evangelio, fletus Petri, & p ρ Lia,ces latronis in cruce possint te forsitan etiam ad thronum gratiae perducere.Tu uero adeo durae ceruicis es, ut uix resipiscere posus, Cor tuum enim induravit Dominus,sicuti Pharaonis quod nemo homo emolli= Exod iore potest.

De Decalogo praeceptorum Domini, qui per Philippum

Melanchthonem perperam doctus fuit. c AP. v.

l Ebent etiam praedicatores decem praecepta saepe ac diligenteri praedicare, ac ea etiam interpretari, ac declarare, Neq; Iolum l praecepta, uerum etiam poenas, quibus Deus, si non observa' rint eos assiciet Deinde exemplis quoq; confirmare debent, quod De his saepe in tempore transgressores puniuit ac ueluti angeli Abraham lim dixerint, Gene. xvii j. quod deus uellet Sodomam punire coelesti igne, nempe comburere. Sciebant autem illi certum, Q Abraham ea posteris si i is, cras suis reuelaret, ut discerent timere deum. Ad haec debent publice scelesra quaedam notare prae aliis, utpote inuidiam, odium, adulterium, ac ebrietatem, Ac populo etiam opera ostendere, quibus poenis De usolim haec uitia punivcrit, ac si non uellent resinquere huiuscemos di scelera, quod longe grauiores post hoc saeculum poenas repertori essent, Zccito A M. FABRI. Si ego rusticus in saxonia fuissem id temporis, cum Philippus cum suo aequali Luthero lustrationem habuit, ac ad me ue nissent, ego me Hercle canes domesticos in eos tritassem, hiis uerbis it Iis obvians: Aspice tu Melanchthon, actu Luthere, quo tande nos ab' ducis, quod os, aut quae tibi frons est, ut ad me uenire, ac bene longo sermone de operibus bonis disputare ausis Cum tamen prius in tuis locis communibus, ac alqs lucubrationibus aliter ac longe diuersius scri pseris, nempe quod tantum credere debeam. id mihi nunc loqueris de decem praeceptis, cum apud Christianos esse tantum nouem prius Nρη as inaueris Nam in ueteri Testamento etiamsi decem sint in tabulis ν P0 apis Mosi dixisti tamen esse easdem tabulas antiquatas, ac fractas, atq; ita, rat. ut in nouo Testamento plus nouem non sint, ac reperiantur. Si uero postmodum mihi dixisset: Dies Solis est tibi seruandus ac colendus deo bita reuerentia.Confestim ego illi Vbi nam sunt scripturae cautoritates profer. Si uero ille ita Lutherum constituisse, respondisset, procul duo

hio sic eum dimisissem: Mi Melanchthon posteaquam ex Ioannis Apocalypsi didici ac iam inde ab aetate Apostolorum, sic usurpari compeii, Apodii