Theologicae institutiones cum recta naturali ratione ut plurimum consociatae opera et studio A. Palma Cherubini

71쪽

72 Iau. Theol. Lib. VII. O Chr. Red Gratia. oehementius γis niιitur se di*Onere ad gratiam , ιanto eum gravius Peccare; anathema sit. Et Can.

VIII. Si quis dixerit, gehennae metum , Per quem ad misericordiam Dei de peccatis dolendo conjugimus , oes a peccando abstinemus , Peccatum erae , vi peccatores pejores facere ; anathema sit. Dius V. et Gregorius XIII. damnaruut propositisnes XXXV. et XL. Baji : quarum illa sic se habet: Omne , quod

agit Peccator , vel servus Peccati, Peccatum ESt. Et altera. D Omnibus suis actibus peccator semie dominanti cuiditati. Tandem Clemens XI. in constitutione Unigenitus damnavit propositionem XLV. Quesnelli. Amore Dei in corde ρeccatorum non a lius regnante , ne rara est, ut in eo carnalis regnet cu-Piditas , Omnesque actiones ejus corrumpat. Et siCPariter propositionem LIX. oratio i iorum est nO-νum peccatum , et quod Deus illis concedit, est no-pum in eos judicium.

87. Ob. Proverb. cap. XV. v. 8. Scriptum est. Victimas impiorum abominabiles Domino. II. Isaiae cap. I. V. 13. Deus dicit. Ne inerati s ultra sacrificium frustra : incensum abominatio est mihi. Neo mentiam , et sabatum , et festiolates alias non feram et iniqui sunt coetus uestri. III. Mailli. cap. VII. V. 18. Non potest arbor mala bonos fructus facere. IV. Ioan . cap. IX. v. 3r. Accatores Deus non

audit. V. Et merito quidetv : etenim Apostolus in I.

72쪽

Pum I. de sotia actuali 73 ad Timoth. cap. VI. v. io. inquit. Radix ertim Om. nium malorum est cuiditas Cum ergo peccatores agant Semper ex cupiditate , quae charitati est opposita , idcirco omnia illorum opera sunt mala et nulla esse Possurit bona.

v. Et quidem ad primum dicimus , quod verba Provevbiorum , victimae etc , ut dicit Cornelius a LaP. , et Bellai minus , intelligenda sunt de illis , qui scelestam

vitam ducentes suam salutem reponebant in victimiS ,

et sacrificiis ; non vero de illis pereatoribus , qui rite,

bumiliter , et ex corde sacrificia osterunt , aut suas ad Deum landunt preces , ut misericordiam consequantur.

Ad secundum similis est responsio. Quippe Deus arguit Judums , qui non sincere , et ex corde , Sed ex liypocrisi , et per ostentationem osterebant sacrificia , et fi sta celebrabunt. Merito igitur dixit , quod illorum incensum erat sibi ubominatio , et quod non serebat Neomeniam , sabatum , Et seSta. Ad tertium dicimus , quod comparatio nou intelligeu-du est de impossibilitate absoluta , sed morali. Et quidem in allato loco eodem modo , quo arboreS malae non possunt sacere fructus bonos , scilicet peccatores nonitossunt sacere opera hona ; sic quoque arbores bonae, scilicet justi non possunt facere opera mala. Sed nemo

dixerit , quod absolute repugnat , ut justi peccent , et

decidant a sua justitia. Ergo sic pariter peccatores POS-- Sunt iacere opera hona semper sub auxilio gratiae ) , et sic se disponere ad justificatiotiem per gratiam efficacem. Ad quarium rcspoudemus cum distinctione. Peccato rea non audit Deus , cum quae terrena , et indigna Suut,

73쪽

74 Inst. Theol. Lib. VII. de Chr. Reae cratia

Peliant , ut solent sacere , conc. Cum petunt , quae sunt justa, vi spectauti Reguum Dei , maxime sui cou- Versionem , et poeulientiam , ui . Veritas allatae distinctionis patet ex pluribus Scripturae locis , et praesertim ex publicauo , cujus preces utique Deus audivit, propter quod 'e templo discessit justificatus. Tandum ad verba Apostoli in I. ad Timoth. dici- mus , quod ibi Aretolus loquitur de avaritia , ex qua cum originem habeant inulta mala , et nullum morale bonum , idcirw., i Mi appellat radicem omnium , scilicet mullorum ina ι' o. Sed quoniam non dicit, quod qui gratia. justitic'ule carmi, Seinper , et ne Mario , agere debeia' ex hujusmodi cupiditate , ideirco allata

verba nou faciunt . Ad rem uouram . . . -

D trina Eliseriae Catholieae einea gratiae actualis

38. Ex consutatis erroribus inter se oppositis , Pelagianorum scilicet , et Protestantium , per se patet , quae sit doctrina uostrae.catholicae Ecclesiae circa ne eessitatem gratiae actualis. Et quidem, quia nostra Ecclesia tenet , quod ex originale peccato humanum genus prorsus quidem dejectum suit a statu supernaturali, verum, quod ad naturalem spectat , solum fuisse in deterius commutatum , ut definitum fuit a Concilio Tridentivo seM. V. ita ut sensus rebellaverit a recta ratione , obnubilatus fuerit tutellectus in cognitione veri boni , et inde sauciatum quoque liberum arbitrium, sed non tamen penitus fuerit xtinctum : propterea ex hoc

74쪽

lui ricipio'inedio , ut pcr se patet , tuler principia illisa

I I fleiodoxoxuui necessario Duut consequentiae opposithetam cri oribus Pelagianorum , qui rejiciebant necessitatem gratiae actualis , quam Protestantium , qui omnia tribuentes gratiae i rejiciebant liberum cooperationem hominis. 89. I laque contra Pelagianos doctrina Ecclesiae est , quod nihil omnino naturalibus viribus essicere potauritu S, quod sit meritorium pro vita aeterna , sed in Omnibus,

etiam ad tu ilium fidei contra Semipelagi mos , indigemus auxilio Matiae tam praevenientis, quam comitantis. Et id , quia actiones ordinis natu alis nullam proportionem habere pomunt cum rebus Stalus SuPerua lura'

iis , quem per originale peccatum totum illumanum genus penitu4 amisit , nec potest iterum acquirere , u Sirer veram fidem in Christum Reparatorem.

9ο- Sed ex eodem principio , quod scilhcet distinquit

duplicem hominis statum , et teliet , Supernaturalem fuisse per Adae peccatum penitus a Mum , et natura- - fuisse solum in deterius commulatum idcirco contra Protestantes docet: I. libelrum arbitrium uou fuisse omnino ex tinctum. II. Non omnia insidelium opera esse Pe via , Scd multa esse posse etiam bona , pro Solo ta- vim statu ualurali, et nulli mode meritoria vitae aeternae III. Noli omnia pariter opera eorum, qui gratiam Sanctificantem non habent , esse peccata sed inulta esse posse bona non solum pro Statu; naturali , sed etiam supernaturali ; et id Suh auxilio gratiae tam praevenientis, quam comi lautis. Nec id contradicit cum superiori

doctrina circa Opuxu Insidςlium, quia b ponitur, quod

75쪽

76 Insι. Theo . Lib. u. de Chr. Red. Gratia qui actu gratia sanctificante carent, Christi sidem uoua miserunt. Et haec quoad primum hoc caput. Caetera videbimus deinceps suo IOCO.

Num gratia actuatis sit prorsus gratuita.

si . Pelagiani , et Semipelagiani eodem quique suo innixi principio, quo negabant necessitatem gratiae praevenientis , et comitantis , ut dictum est in superiori capite , utrique , etsi non pari modo , negarunt quoque ejusdem gratiae gratuitatem. Pelagiani , qui dicebant f lius naturae viribus posse hominem in praesenti statu perficere opera meritoria pro vita aeterna , et gratiam nonnisi hoc solum praestare , ut facillus operemur , dixerunt quoque hanc ipsam facilius operandi gratiam a Deo tribui juxta merita cujusque et et inde sequebatur , ut eamdem gratiam de condigno mereremur. Semipelagiani autein , qui solum initium fidei dicebant esse a nobis sine auxilio gratiae ; sed gratiam tamen omninoe necessariam ad perficiendam fidρm , et omnia illius opera , dicebaut pariter hanc perficiendi gratiam a Deo dari , quia a nobis jam positum est tuitium fidei. Et ex inde fiebat , ut licet talis gratia sit praeter nostrumerita, sit saltem de congruo , quoniam nou praecedit , sed sequitur initium fidei , et salutis jam a nobis posi

tum.

sa. Sed Ecclesia Catholica , quae tenet per Adae peccatum Supernaturalem statum , et ordinem suisse pror-

76쪽

Rurs I. de Gratia actuali 77sus amissum P et credit , ae docet solis naturae viribus, sive sola gratia Conditoris , nihil ex se hominem effacere posse , quod ullo modo possit esse medium pro recuperando amisso statu supernaturali , eodem modo , quo tenet , novam Redemptoris gratiam omnino necessariam esse non solum ad perficienda meritoria pro a terna salute , sed etiam ad initium fidei ; tenet quoque et docet , quod ex nullo nostro praecedenti merito, neque condigna dispositione , sed ex sola sua bonitate , et misericordia utramque actualem gratiam praevenientem , et comitantem confert. Et quoniam in nostro arbitrio semper est respondere , vel resistere , inde fit, ut suum locum habeat nostrum meritum , et gloria retribuatur quasi pro corona , et mercede. Sed id suo loco.

Interim sit nostra de fide

PROPOSITIO VII.

Gratia aettialis est prorsus gratuita , ita ut neque de eondigno , neque de congruo , tillis naturae Miribus possit homo illam mereri.

93. Prob. I. ex veteri testamento. In Psal. XXIV. v. 1 l. habemus. mirersae pias Domini miserico dia. Sed quod totum est ex misericordia , est prorsus gratuitum. Ergo gratia , qua fas est ambulare vias Domini , est omnino gratuita. Et Psal. CXVIII. v. 36. Inclina cor meum , Deus, in testimonia tua. Ergo non a viribus naturae sed a Deo habere possumus gratiam praevenientem , quae inclinet cor nostrum , et

77쪽

78 Inst. Tiso . Lib. VII. de Chr. Red. Gratia

adjuvet ad servandum legem salutis. Dem Proverb. cap. VII l. inxta versionem LXX. legitur: Praemratiar νο- qnqtas a Domino. Sed voluntas praeparatur per gratiam praevenientem. Ergo Deus est, qui gratuito , sine ullo nostro merito , et dispositione , gratium praevenientem confert. Tandem Ieremiae e p. XXX. V. I . ρl cubo eum , et aecedet ad me. Ergo ex sola Dei bonitate nobis consertur gratia , qua cor nostrum movetur , ut accedat ad Deum.

9 . Sed id evidentissime colligitur ex innumeris le-stimoniis librorum novi foederis. Pauca seligimus. Mannis cap. XV. v. 5. habemus. Sine me nihil potestis acere. Sed si gratia daretur sive de condigno , sive de e gruo , lunc multum Potius , non vero nil ut , ex nobis essicere possemus , scilicet mereri gratiam , quae est medium perficiendi omnia. Ergo etc. Apostolus ad Bom. cap. XI. v. 35. dicit. Quis ρmor dedit illi , ut retribuatur ei Z Quoniam ex lam , et Per istaeum, et ser imo cunt omnis. Si ergo nilui nos prius damus Deo, ut veluti pro mercede ille nobis retribuat gratiam, omnia sunt ab ipso , quomodo non omnino gratuita erit illius gratia 2 Item et ad Ephesios cap. II. v. 8. Scribit : Gratia es s salvati per sdem t et hoc non ex vobis. Dei enim doniam est; non ex πeribus , utris quis glorietur. Quid clarius ' Tandem idem Ap

stolus in Epist. H. ad Timoth. cap. I. V. 9. Sic Clarissime loqui tir Qui nos liberarit,. Et vocaνit, νο-

catione stia sancta , nou secrandum DPera nostra ,

sed secundam 'repostfum suum , et gratiam . quae data est nobis in Christo sesu.

78쪽

Puri L de Gratia actuali. 7295. Prob. iI. ex Sanctis Patribus, ex quibus, brevitatis causa, duos seligimus , scilicet D. Thomam , et magnum Augustinum. Itaque S. Thomas in I. a. quae- St. 1Ο9. art. V. ait: ν ta aruem aeterna est snu excedens yroportionem naturae humanae . . . Et Adeo homo Per sua naturalia non potest Producere vera meritora Prostortionata vitae aeternae , sed ad

hoc exigitur ulterior Mirtus , quae est Mirtus gratiae. Ergo gratia non est homini ex natura , nee ullo modo illi debita. Et ibidem quaest. itu. art. III. scribit e Potest igitur praeparatio dupliciter considerari, uno quidem modo, secundum quod est a libero arbitris, et secundum hoc nialiam necessitatem habet ad gratiae consecutionem : quis donum gratiae ex die Omnem praeparationem inrtutis humanae. Alio modo potest considerari secundiam quod est a Deo movente ; et tunc habet necessitatem ad id, ad quod Ordinatur a Deo , non quidem mmctionis, sed in fallibilitatis. Et Sanctus Augustinus in libro de Praedest. Sanctoriam cap. III. n. 7. Scripsit. Non est gratia , si merua ulla naturae Praecedant , ne jam quod datur , non secundum gratiam , sed -- cundum debitum , reddatur potius meritis , quam donetur. Et ibidem cap. XII. n. 23. ait et Sed omnis haec ratio , qua defendimus gratiam per Iesum Christum Doeminum nostrum oere esse gratiam , Ddest , non secundum merita nostra dari, quampis eoidentissime disinorum eloquiorum testimoniis asse

ratur tamen apud eos , qui, nisi aliquid sibi as-3ignent , quod priores dent , ut retribuatur eis, ab

79쪽

80 Inst. Theia Lib. VII. de Chr. Red. Gratia Omni studio metatis reρrimi se Putant, laboravi aliquantulum in aetate M oriam jam ulcntium oOl-- talis arbitrio : sed ubi υeniluin ad paroulos , uel ad

ipsum Mediatorem Dei, et hominum ChrisIum δε- sum omnis deficii praecedentium gratiam Dei H

mano iam assertio meritorum e quia nec illi ullis bonis praecedemtibus meritis discemnuntur a ceteris,

ut pertineam ad Liberatorem hominum, nec ille tibtis humanis praecedentibus meritis , cum et ime sit homo, liberator faeιus est hominum. Et ut cetera innumera praetermillam , Sanelus iste in tota libro de Praedest. Sanctorum , uti de fide certum propugnat, praemdestinationem ad gratiam esse mere gratuitam. Ergo ex S. Augustino gratia actualis est omnino gratulla ete. Et quidem sic praedictum librum inchoat : Ego aurem , quamois me moleste ferre confleor , quod dioinis e-ἰoquiis , quibuς Dei gratia praedicatur , quae Omnino nulla est , si secundum mer a nostra datur , tam muttis , manifestisque non Cressitur. 96. Cons. theologica ratione. Certum de fide est , quod por originale peccatum totum humanus genus amisit originalem justitiam , et omnino decidit ex flatu super natura li. Sed solis naturae viribus , et eo vel minus quod ex eodem peccato homo etiam in naturalibus infirmatus suit , nullimode recuperari potest originalis iustitia , nec status supernaturalis , quia inter naturalia, et supernaturalia nulla adest proportio. Ergo ex se homo nonnisi vix operari potest, quae respiciunt ordinem naturalem Sed gratia respicit ordinem supernaturalem. Ergo viribus naturae nulli mode potest homo illam me-

80쪽

reri. Et requidem vera , qui per seipsum potest habere medium , quo ariequatur , vel saltem assequi possit suem , ille recte dicitur , quod ex se assequi potest finem ipsum. Sed homo ex se ni illi mode assequi potest finem , scilicet justificationem pro aeterna vita beata. Ergo nulli mode etiam assequi potest medium , videlicet

9 . II. Procul dubio gratia est initium salutis , et assimilari potest semini , quod si foveatur , germinat ;et si recte custodiatur germen , suo tempore Producet fructum. Sic gratia , si ab homine foveatur cum sua af sentione , germinat fidem , et cx fide rite servata habebitur tandem vita aeterna. Sed ut supra de fide demonstratum est contra Semipelagianos , in ilium fidei non est a nobis , sed indiget Dei gratia praeveniente , et comitante. Ergo elc. 93. III. Gratia est Dei donum gratis datum. Ergo ita sine praecedentibus meritis consertur , ut Secus non gratia , sed retributio potius , et merces diceretur. Unde Augustinus sic perstringebat adversarios gratiae :Quare gratia 3 Quia gratis datur. Quare gratis

datur 2 Quia merita tua non praecesserunt, sed beneficia Dei te praeuenerunt. Concludendum igitur etc. 99. Prob. lasdem ex auctoritale Ecclesiae , ex qua habemus doctrinam fidei. Itaque Concilium Rausicanum ΙΙ. cap. VI. sic definit: Si quis sine gentia Dei credentibus , polentibus, desiderantibus , conantibus, Iaborantibus , Petencibus in quaerentibus , pulsantibus nobis misericordiam dicit conferri disinitus ; non

Gutam ut credamus . . . 'Ει aut humilitati, aut ho-