장음표시 사용
291쪽
het de Dione Cassio i nam Hihi. Rom. lib. 16. in censu, quem Augustus ter tio fecit, militum numerum , vectigalia , impensas, atque pecunias , quae in Regio thesauro continebantur, descripta Lisse dicit. inae autem Suidas in
Agisto tradit . huic descriptioni nullo modo convenire possunt . quemadmodum inserius in suis Annalibus anno mundi 3996. una cum aliis viris erudiatis demonstravit. R. I. ex illimasse nonnullos s. Lueam cap. a. loqui. non de descriptione univeriali, quae totum orbem, sed de peculiari, quae ludaeam tantum complecteretur. Huic autem opinioni illud non obstare contendunt , quod S. Lucax hanc universalem loquendi rationem adhibuerit r Exiit edictum a Caesare Augusto , ut describeretur universres orbi it nam , inquium . hac dicendi ratione sola Iudaea in Sacris litteris saepe de lignaturi ita Abrahamum ad Lot hac LM tione loquutum suilla Genem cap. I 3. v. s. legituri si Ecce universa terra coram ,, tς eiit recede a me Obsecro: si ad sini liram ieris ; ego dexteram tenebo r,, si tu dexteram elegeris ἔ eg ad sinittram pergam is . Nomine Dat versa rediva regiones peculiares designantur etiam in I. Regum cap. 3 . v. IS & I-
fata I 3. v. 3. Lad Revera autem hisce verbis . Factum est autem in diebas illis, exiit edictum a Caesare Augusto , ut deseriberetur universas orbis , δε- Iam Judaeam a S. Luca designatam fuisse ex iis quoque autumari pose volunt, quae ilatim sequuntur. Ait enim S. Evangeli ila r ,, Haec deseriptio pri- ma facta est a Praeside Syriae Cyrino e S ibant omnes. ut profiterentur ,, singuli in suam civitatem . Ascendit autem Ioseph a Galilaea de civiis late Nazareth in Iudaeam civitatem David , quae vocatur Betheleem . eo se quod ellat de domo, & familia David ri . Totum em orbem per Cyrianum Syriae Praesidem descriptum fui isse , S. Lucas commemorat r quum ergo a Cyrino 1blam Judaeam deleriptam ei se conitet, inde est, inferunt , ut nomine totius orbis solam Iudaeam S. Lucam completae visui de , exiitima dum sit. Vocem autem , inquiunt , misersus s. Lucas recte adhibuit , quamvis
solam Iudaeam designatam voluerit: nam tunc temporis non unus tantum , ted plures in ea dominabantur . Unde ut significaret S. Lucas omnes Iudaeae partes suo decreto Augustum comprehendi se , hae uniWersali loquendi ratione usus 1 iit. Hae vero semel posita sententia , mirandum prosecto non eii , si apud Ethnicos Scriptores aliqua mentio modo non occurreret eius descriptionis , quam S. Lucas Evangeli ita factam fuit se commemorat. At vera demus , quemadmodum magis consentanee ad veritatem plerique tenent, eam des riptionem, de qua S. Lucas mentionem habet, ni Te univerialem , atque totius orbis , qui aliquo modo imperio Romano subiiciebatur , anne quidquam Deillae inde proficere possiunt ρ , , Non ita intelligo in cita Grotius in I. v. cap. a. S. Luca quasi uno eodemque tempore t se Mos esset census per totum orbem, qui Romanus erat: sed quum 4ugustus,, omnem vim Imperii Romani perno te Uellet , per omnia regna . ac pro- vincias coniti titit censiam agi, modo his scilicet, modo illic, ut commodum erat ,,. Hoc autem pluribus monumentis ex antiquitate depromptis deinde coninfirmat . Ipsis ergo sentiente, S. Lucas, prius habita mentione descriptionis uniis
ver a) Alia quoque ressininnia huD g-- eur reo tonet pecultates , apud Calmetii sis, qui a musae universae terrae desuvam gi pomini in cap. a. D- .
292쪽
versalis . quam Augustiis praeceperat, quaeque non simul omnis . sed modo in uno loco , modo in altero facta si it , ad peculiarem descendit per Cyrinum
in Iudaea peractam omnium primam . autem si ponatur , scuti revera aequo jure poni poteli, nullus rursus est admirationi locus , si Ethnici de hae descriptione mentionem non habuerint . quum ea sensim , & modo in uno , modo in alio loco peracta tuerit. Inde quoque eontingere potuit, ut huius uni, versalis descriptionis apud auctores Ethnicos nulla mentio occurrat . quia,
uti Tille montius observavit in Historia Domini Postri Iesu reristi art. a. a, not. a. salus Dion accuratam historiam Augusti scripsit: huius autem historiae primi decem anni perierunt , intra quorum spatium iuisii Auguili hic censa peractus fuit. Neque est, cur alicui negotium lacessat, a S. Evangelista tradi hane deis striptionem a Praeside Syriae Cyrino factam . Nam se quoniam historia s itari Lamyus in chronia ooto par. I. cap. IO. J non omnes enumeratri Proesides extiaordinarios , di Procuratores, quibus utebatur Augustus ad de ,, scribendum orbem , non mirum est sileri nomen Cyrini in scriptis dosephi.,, Ita silentium Pius non adversatur Evangelio a conllat enim descriptum oris, , bem iuisu Augusti . qui potuit mittere in Iudaeam alium , quam Praesidem ,, Syriae, quoad vixit Herodes. Etenim statuerat ille Imperator, ut Dio re- ,. fert. aj subditos quidem ex Romanorum legum praescripto componere, sceri dia ratis vero uti Maiorum suorum inititutis permittebat . Ideo Praesidibus nonis attribuebantur provinciae subactae . quae si is legibus non utebantur , nec pro- ω priis dominis parebant , ut idem Dio asserit ; b quod N a Iolepho diis scimus: scribit enim Iudaeam non attributam Syriae , nisi quum Archelaus,, spoliatus eii suo principatu . Itaque Cyrinus venire potuit in Iudaeam eum impurio extraordinamo , ct caussa breviarii quod totius Imperii conficiendumis susceperat Augustus. Quapropter nulla res obitat, quominus credamus interis alios, quos huc & illuc miserat Augustus, milium Cyrinum in Iudaeam eum titulo Praesidis Suriae , sive Procuratoris , quoniam non poterat sumere no D men Praesidis . vel Procuratoris Iudaeae; quod praeferret iubactam Judaeam Etiam Bollanditiae se a tum descriptionem factam , tum censium exactum esse volunt a Cytino i descriptionem quidem factam a Syriae Praeside Curino extraordiararia. or quasi subesterna potestate, censium vero exactam auctor tate ordinaria supremi, q lis tuue fuit ab coustitutus , Praesidis SDria . Quapropter, inquiunt, is respectu censes huius secundi ab eo Praeside Sy- , riae acti denominatur illo decennio anterius actus primus: de nisi lominus idem se dicitur actus a Praeside Syriae r non quod is quum primum censum egit, esse set Praesus Syriae , sed quia talis fuit , quando secundum fecit: ex quia hineri traxit absolutam appellationem Syriae Praesidis . etiam primus ab eo P -- side Syriae actus vere dicitur more loquendi probo, di vulgato M . Et r quidem vera quamvis tunc Cyrinus non esset Praeses syriae . fuit tamen post annos aliquot. Id vero solemne est Sacris Scriptoribus . ut dum indicare aliquem volunt. eam illi tribuant appellationem . quam diu poti meruit: ut ex. gr. quum Evangeli ila Joannes de Iuda disserit, priaitorem cum appellat, quamvis non esset adhuc proditor .
293쪽
Verum enim vero quainumque tandem harum opinionum, aliarumque similitim ca) ratio habeatur, eertissime coaltare de ea descriptione , quam S. Lucas per Iudaeam factam suilla tradit , hoc vero eli, quod contra Dei uas modo contendo, demonstrandumque suscipio. binis Interea Quirinus, s inquit Iosephus Antiquit. Iudaie. lib. I 8. ca I. nu. I.JM unus ex Senatoribus Romanis. vir omnibus magistratibus iam perfunctus, is S qui per omnes honoriun gradus ad consulatum usque provectus fuerat , ,, aliis etiam dignitatum insignibus conspicuus, cum paucis militibus in Syriam
,, pervenit, millas a Caesare tum ut ius redderet populo , tum ut centus fati cultatum ageret . . . . Iudaei vero quamvis in principio vel nomen delcri - ,, ptionis aegre audire voluerant , paulatim tamen eo venerunt , ut huic rei non adversarentur is . Idem constat ex Dialogo Sancti Juilini cum o bonenum. 78. , , Sed quum censias sinquit Sanctus sustinus J in Judaea tunc primum is haberetur sub Curento; ex oppido Nazareth. in quo degebat Bethel eum,
,, unde erat oriundus, prosectus ell, Ios. phus ut censeretur. Nam ex tri bu Juda hanc terram incolente genus ducebat ri . Qaum erg, Sancto Julii-no res esset cum Tryphone Iudaeo, a quo rerelli facile poterat . si rem incertam , vel dubiam , uti positam extra omnem aleam di bitationis . atque ab omnibus receptam, assumpsidet; evidentissimo argumento ele deuet, quod decensu facto in Iudaea per Cyrenium ipse tradidit , nemini Judaeorum disium fuisse. De eensu Argusti, inquit fenullianus lib. q. Adveuus Ar ιαι onem cap. . , quem testem fidelissimam Dominιca nativitatis Romana arebi via custodiunt. Neque solum Tertulliani, sed etiam Sancti Joannis Chrylbli. tempore ex archiviis Romanis hac de re constabat . Nam Sanctus Pater Homitia in Diei P atalem Domini 2 'stri 'efa Christi num. a. explicans illa verba Lucae a. Fa- Num est on m is diebus illis, exiit edictum a Cesare , ut deseraberetur imiversus orbis σα ita habete , . Ex his liquet primae delcriptionis tem - pore natum esse choc eli Jesum J. Et cui vetere; hii loriarum codices, qui Romae publice auervantur, lectitare libeat, perfacile etiam tempus hujus,, descriptionis accurate discere poterit A . Iis erga monumentis , quae apud Ethnicos a servabantur, quum de huius rei veritate conllaret , neque etiam
ipsi Ethnici de ea dubitare poterant, eu si dubita sint ; quod sane nullibi signilrcarunt , inepte imperiteque dubita sent. Verum enim vero quad de hoe centu in hiitoria Evangelica traditur, etiam Julianus aperta confedisne consirisinat apud S. Cyrillum lib. 6. o desiis, quem vos praedicatis sinquit Julianus IA unus erat ex Caesaris subditis. Id , si minus creditis , paulo po. 1 demonis strabo. Dicitis quippe ipsu in cum Patre , dc Matre sub Cyrenio censum
sui illa , ,. Q iapropter, ut quod volumus. modo concludamus , quacumque tandem ratione ea descriptio accipiatur. quam S. Lucas factam fuisse narrat ;tamen illud negari non poteli, tum apud Iudaeos . tum apud Ethnicos certum
fuit se, quod legitur apud Sanctum Lucam de dei criptione facta per Judaeam .
QUAE Prideaus w oire ris Isset II. par. storiae id potissimum nise propositum . ut
IB. v. Anno s. ante Christunt descriptionein eam deia riptionem narraret, elitae Caesare ju- vult saetam a Sentio Saturnino, ceuiuiu ve- beate, in Iudaea facta fuerat. dubitari norero a Cyrino exacti im . Oe descriptione ea a. potest. De hac ergo si praecipue constiterit
Luc aes v. I. le exactione vero ν. E. me inti etiam consellione eorum , qui ChriItiauae Renem fieri arbitratur . aliive ita S. Lucam a ligioni adversabaatur . habe tuus , quod modo auat Iolepho se eonciliare putat . volumuI.
οὶ S. Lucae juxta tuti tutioilem suae hu
294쪽
Q Uod ultimo De istae opponunt contra Sacras litteras Novi Testamenti, ut
illarum auctaritatem evertant. hoc veto est , quod confutandum modis agς edimur. Aiunt ergo, Sacris litteris Divinam austaritatem tribui non debesse, quamvis auctores earum divinitus inspiratos esse conflaret , quia dubios nos sempcr ese oportet, num Sacrae litterae integrae , incorruptae, atque sinet ulla depravatione ad nos pervenerint. Verum irrito sane conatu contra Diu nam Revelationem ultimo talia opponunt: quod quidem ut mani fuit ius constare possit, atque plenius de suo errore convincantur . Deum permisisse , ut perirent, Vel ut corrupta, de interpolata ad nos pervenirent, quae Sancti viri divinitus insipirati scripserunt, nullo modo existimari pose primo demoni trabimus τsecundo ne per levissimam quidem coniecturam ex Scriptis Novi Testamenti colligi pose, quod ea suppotita. aut interpolata fuerint i tertio revera per ne minem illa supponi, aut depravari potuitat quarto tandem nulla unquam tempore supposita , aut depravata fuisse ca . oniana vero Deillae eo tendunt, ut omnem Divinam Revelationem e medio tollant, de uno, aut altem tellim nio Divinarum Scripturarum Novi Tei lamenti. quod nonnulli, num genuinum,& authenticum effet , licet praeter omnem rationem, dubitarunt, sicuti etiam de aliquibus erroribus levissimis, qui occurrere potuerunt aut iguorantia am nuensium. aut incuria librariorum, nihil tamen de rei subitantia , aut veritate detrahentibus , contra eosdem non pugnabimus. Nam eam doctrinae summam ,
quae spectat ad fidem , atque morum in Ititutionem , S ad ea, quae Chri ilus , eiusque Apollosi g nise , aut dixisse referuntur . in illis Sacris litteris , quas
modo habemus , neque stippositam , neque interpolatam esse, ad minitationem. De illarum clis est, ut demonstremus .
NUM QUIsPIAM SUsPICARI io sIT . NUM PER Mi SisSE, UT PERIRENT, VEL AD NOS INTER P LATA PYRv. Ni RENT, UT SACRI AUCTOREs NOUI TESTAMENTI Divi Narus INSPIRATI SCRIPSERUNT ω
, A Nalogia sinaci t Sanehis Augullinus lib. De militate credendi nu.
D L, qua utriusque Teitamenti congruentia perspicitur, quid ego dicam , is uios fili se omnes, quorum auctoritati illi cedunt , quum s.cum ipsi consim durare possint ,. quam multa soleant dicere commilia esse Scripturis Divinis is a nescio quibus ςorruptoribus veritatis p Quae vox mihi te per quidem is etiam quum eos audirem , invalidissima vita eii r nec mihi ibit, sed etiam se tibi, nam bene nien in i ex nobis omnibus , qui paulo majorem dilige
sa) Ηssee enim doctrinae rapitibus ea omnia ficile refulluntur, quae Tolaudus iii suoca'. 3. Auctor libelli iii lcrisiti n-
295쪽
,, tiam in iudicando habere conabamur, quam turba eredentium. Nunc vero ., postquam mihi sunt exposita, & enodata multa . quae me maxime movin
,, bant, ea stilicet, in quibus illorum plerumque iactat , & quo securius, , sine adversario, & effusius se exultat oratio ; nihil mihi videtur ab eis im-
, , pudentius dici. vel, ut mitius loquar, incuriosius, & imbecillus , quam , , Scripturas Divinas esse corruptas. quum id nullis in tam recenti memoria ,, extantibus exemplaribus possint convincere,, . Hac vero ratione, qua usiis est Sanctus Aligullinus contra eos , qui suo tempore Sacras litteras corruptas esse effutiebant, & nos quoque contra Deilias noliri temporis uti possemus, at que ab eis petere, ut exemplaria proferrent, ex quibus Sacras litteras immutatas , ex corruptas esse, aequo iure colligi posset. uo, inquam , Iure coisligi posset: nam quae Sacrae 'Scripturae omnium consensione recipiuntur, quae que antiquis exemplaribus sunt conBrmes. quoad rem illam attendi debent , non vero quae aliquorum malitiae introductae sunt, auctae, vel detruncatae in iis, quae sitis erroribus adversibantur. Verum neque ex istis Deillae aliquid Prosicere possunt. Qua enim de caussa nonnulli temerario ausu id fecerunt δProfecto non alia, nisi quia in Sacris litteris. Divinam auctoritatem inesse firmissime putarunt. Nam ut saltem apud imperitos aliquam fidem suis erroribus conciliarent , Divinarum Scripturarum tetiimoniis a se quidem impie com
fictis, vel corruptis eossem confirmare aggressi fuere. PROPOsITIO. aetum Evangelisae , tum Apostoli divinitus inspirati serips runt, ea Deum permisisse , ut perirent, vel ad nos interpolata transmittere tur, ne levissime quidem sit spicandi locus est. Prob. prop. Neminit unquam vel apparenter probabile videri potest, Deum permisisse , ut Dilb . fictoque fundamento niteretur Christiana Religio , quam
tum propter doctrinae sanctitatem . tum propter conBrmitatem , quam habet cum tura hominis, tum propter excellentiam finis, tum propter ea quae ad promulgationem eius consequuta fuere, tum etiam demum propter singularia, atque praeclarissima miracula, & multiplices sepematuralesque praedictiones , quihus confirmata fuit, omnino Divinam esse dubitari non potes , sicuti huius libri tota quae. r. iam demonstravimus ; sed Christiana Religio falso confictoque fundamento inniteretur, si Deus permisi set, ut perirent. vel ad nos inser lata transmitterentur, quae tum Evaissi. lae , tum Apollati divinitus inspirati scripterunti ergo. Prob. mi. Fides Chri ilianorum non soli traditioni modo innititur , sed etiam iis libris, quos uti divinitus insipiratos, sicuti revera sunt , suscipiunt. dc venerantur: ergo si ii libri , quos modo habemus , interpolati, atque conficti essent, Deus permisisset , ut Christiana Religio, de cuius Divbnitate nullo modo dubitari puteil. Llso confictoque fundamento inniteretur t ergo si illa re nihil magis s ulnae sapientiae, & providentiae contrarium est, nemo vel levissime suspicari potest Deum permisi iis, ut perirent , vel ad nos interpolata trasmitterentur, quae tum Evangeliste, tum Apostoli divinitus in.s irati scripserunt. . Deinde ut homines perpetuo fallerentur in iis, in quibus non indulgeresbi. non quaerere, quae sua sunt, non ea consectari studerent, quae expetuntur sensibus , atque voluptatem asserunt; sed quae recta ratio suadet , quae Dei sint, atque Divini cultus, quae ad Dei maiorem honorem , & venerationem
tendunt, ipsumque hominem Deo omnino subiiciunt, si Divinae bonitati non
296쪽
eontrariatur . nihil sane est , quod contrariari possit ; sed semel ae Deum peremisiise admittatur, ut iis, quae Evangelistae. α Amitoli divinitus inspirati scripserunt, alia subiti tuta fuerint, quae malitia hominum eonficta essent. Divinam bonitatem haec omnia passam iuiise dici deberet i ergo Sacros libros Novi Testamenti aut periisse , aut ad nos interpolatos perventi se . non patitur Divina honitas. ut suspicemur. Minor mani sella est. Nam per eas Sacras litteras, quam
iplbs , tum quoad alios, sicuti huius lib. quae. I. are. I. 6. I. iam evicimus, per easdem insinuatur, ut nobis non indulgeamus, neque quaeramus , quae nostra sunt, aut quae a sensibus expetuntur, sed quae ad Dei cultum , eiusque maj rem gloriam , atque honorem spectant; ideoque si Divina bonitas passa fulset corrumpi Sacras litteras, aliasque fictilias substitui in locum earum ; simul quo. que permisiiset, ut deciperemur in iis , in quibus nobis non indulgere , nota quaerere . quae nolira sunt . quaeque expetuntur sensibus, atque voluptatem aD ferunt, sed quae recta ratio suadet, L i sint . atque Divini cultus; hoc ergos a Divina bonitate omnino abhorret , prorsus inepte quispiam suspicatus fuerit , Deum permisisse , ut perirent , vel ad nos interpolata transmitterentur , quae tum Evangelistae , tum Apostoli divinitus inspirati scripserunt. Postremo , uti recte observat S. Augullinus lib. I s. De Civitate Dei cuI8. . . Credit etiam Civitas Dei Scripturis Sanctis & veteribus , & novis , is quas Canonicas appellamus , unde fides ipsa concepta eii , ex qua iustus,, vivit I per quam sine dubitatione ambulamus, quandiu peregrinamur a D se mino, , . Libro autem I . contra Faustum cap. I 8. A Nos autem , inquit. is di ad commemorationem fidei nostrae , di ad consolationem spei nolim, Scis ad exhortationem charitatis nostrae libros Propheticos , dc Apostolicos legi-
,, mus alterutris vocibus sibimet concinentes .... & a torpore mortalis vitae se nos excitantes , & ad palmam supernae vocationis nos extendentes in . Pr
fecto si ex Sacris Scripturis fides ipsa eoncepta eii , si ad commemorationem fidei nos ire, ad consblationem spei nostrae , ct ad exhoriationem charitatis nostrae libros Apostolicos legimus . quemadmodum S. Augustinus recte monet ; am nemo non videt , semel ac admittatur permisisse Deum , ut perirent , vel ad nos interpolata transmitterentur, quae Evangelistae , de Apostoli diviniatus inspirati scripserunt , consequens inde esse . fidem Christianorum , quama fundavit ipse Chri itus , eontirmavitque omni genere prodigiorum , eo funda mento deuitui , ex quo concepta erat , Miltraque nos legere libros Apostolicos ad commemorationem fidei nostra , ad consolationem spei nostrae , atque ad exhortationem charitatis nostre . Hoe autem si ab ea prorsus admirabili . atque omnino Divina ratione , qua Christus Religionem Christianam semel in- .stituit, non omnino abhorret , nihil sane adinveniri posse arbitror , quod ab
Atque haec quidem ad revincendos De istas i nam Catholicis ea certissima demonil ratio est non vitiatarum Scripturarum, quod intallibili Ecclesiae auctoritate proponuntur , hoc eli ab eodem Spiritu Sancto . quo assarac per scriptae sunt.
297쪽
NUM SCRIPTA NOVI TESTAM INTI SUPPO ITA , AUT INTERPOLATA ESs , EX IISDEM ALI UO MODO QUISPIAM SUSPiCARI POSSIT .
DE eo argumenti genere nunc acti iri sunt iis . quod intrinst cuni appellatur, de ab pia re , de qua agitur, peti conluevit . Q laru Divina icripta I 'ovi Tullanienti neque supposita , neque interpolata mille, facile evinci pol-
se contendimus, si eorum, quae in itidem continentur. r. tio habeatur. PRO sirio Si corum, quae in Scriptis Novi Tetiann nti continentur, ratio habeatur , nihil minus , quam ea supposita , aut interpolata Lisse , qui ipiam suspiciari potet . Prob. prop. Multa eorum , quae in Novi Testamenti libris praedicta suis
se legimus , non solum primis temporibus Christianae Religionis adimpluta sunt, sed & nunc quoque adimplentur, cuiusmodi s uni ea , quae pertinent ad dispersionein lildaeorum , ad Ecclesiae propagationem . atque dii rationem illius ca) i ergo ut loco Divinorum librorum alii suppositi therint . sieri non
potest. Prob. con . Solus Deus futura libera prete videre, atque certo prAnUicc-re poteti, uti iam de monilravimus f hJr si ergo in iis libris, quos modo habemus, haec . quae de dispersione Iudaeorum , deque Ecclesiae propagatione , S duratione sutura erant , praemunciata legimus , qui eos conscripterunt , divinitus inspiratos fuisse oporteti ergo ut supposititii sint fieri non potuit i quoad ea ergo, quae in iisdem prophetice praedicta tulisse leguntur . illos neque ii p- positos, neque interpolatos fili me constat. Deinde in libris Novi Testamenti , quos nunc habemus , iumma doctrinae sanctitas continetur , ob quam de Divinitate illorum cui dentissime constat sc) i ergo lii libri neque suppositi , neque interpolati esse possunt . Prob. con. Confictio, atque mendacium cum sim nra veritate , de Divinitatu doctrinae repugnat ut coniugatur r ergo si in libris Novi Testamenti , quos modo habu mus , summa doctrinae sanctitas continetur, ob quam de illorum Divinitate evidentissime constat , ii neque sit positi . neque interpolati elle pollunt: urgo etiam ex sanctitate doctrinae , quum libri Novi Tullamenti ubique spirant, eos neque suppositos, neque interpolatos fuisse constat. Tandem qtiae in Sacris Novi Testam exti libris gesta narratur , plurimorum sunt confirmata teli imonio , atque etiam eorum , quorum maxime inte esse omni tempore debuit , num illa vera essent i cum aliis quoque multis connexa sunt, quae etiam aliunde persi ceta habemus : neque vero apud unam
gentem contigerunt, quae in iisdem reseruntur, sed apud populos. atque nationes non solum ubique dissipatas , sed etiam quae antea diversis religionibus addictae essent , & postiriodum in Christianam unanimiter consenserunt i ergo nihil magis abs imum , atque repugnans supponi potuit, quam colaficta ibi ue , quae in libris Novi Tella menti gelia referuntur. ium
a De hoe genere praeclictionum , qtias tum esse debet. Iactas a c hristo fuisse in Novi Testamenti ib) Revelatae lib. I. qu. a. r. l. libris legitur , iam disputavimus Ira freta cci Hoc vero est, quod pluribus iaria
Revitatα lib. I. quaest. I. art. 3. lias autenia evicimus in hoc lib. Iuvεlata qu.I. nunc quoque adimpleri, unicuiqua comperis ar. I. p. I. 2 seq.
298쪽
Qi1um vero ea , quae in libris Novi Testamenti nobis tradita legimus tum quoad prophetias, tum quoad doctrinae sanctitatem , S divinitatem , tum etiam qiuiad ea . quae a Christo, & Apostolis gella suere, ita inter te unita. de connexa sint . ut nihil alteri similius este possit . quemadmodum singula percumrenti mani se ite constare poterit saJ; consequens inde est , nihil magis a verite alienum esse . quam in hos libros aliquid supposititium irrepsiisse . Et sane aliqua scripta interpolata tulisse inde potissilinum coniicitur, quando in eis nonnulla occurrunt , quae inter se contraria esse, vel saltem sibi non omnino contentire videantur. At vero in libris Novi Testamenti nihil tale deprehendere quispiam poterit . Quandoquidem eadem doctrinae cupita in omnibus insinuantur, eademque praecepta ubique servanda proponuntii r . Si ad fi. dem , qimm habere debemus , attendatur ; apud omnes Divinos Scriptores est una , atque uni sermis : si de cultu Dei agatur; ut exquisitiorem , quem polsu. mus , erga illum iEmper adhibeamus , eadem ratione nobis sine ulla variatione praeci ritur: si de charitate . misericordia , iustitia , ceterisque omnibus vir tutibus sermo sit, quibus hominum animus recte inmrmatur ; nihil deprehendi potest , in quo Apostoli, Ec Evangelistae inter se non coinsentiant . Qii id plura In omnibus Novi Testamenti libris quidpiam non adinvenitur , quod unus Divinorum Scriptorum servandum praecipiat , alter vero negct , aut quod unus pri)hibeat , alter autem permittat et ergo quoad doctrinae capita inter Sacros Scriptores est tanta consensio , ut maior adinven ri non possit. Negari ergo non potest in iis Sacris libris , quos modo habemus . tum quoad capita doctrinae, tum etiam quoad ea, quae go ita reseruntur, quaeqtie ad Christum , aut Ap sloloes , dc Diicipulos, vel quoscumque alios . de quibus in Sacris litteris mentio fit, aliquo modo pertinent , summam consensionem Ella , ct Divinam in. spiriationem se ubique prodere et ergo de interpolatione eorum pra: ter omnem rationem , imperitu, atque inepte quispiam suspicatus fuerit. moniam vero contra haec , quae usque modo diseruimus , Deistae nilii Ihabent, quod opponere possint, reliqua proseqtiamur.
NUM MERI NOvI TE TAMENTI PsR ALIQUEM , AUT ALIQUIs . SUPPOSITI , VEL INTERPOLAII FUERINr.
NUm libri Novi Testamenti per aliquem , aut aliquos, suppositi , vel interpolati fuerint, res est . quae num contigerit , vel non contiferit , ea pol illimum ratione definiendum est , qua alicuius facti quaestio terminari consuecit. Si eigo libri Novi Tella menti aut interpolati, aut in locum eorumdem alii substituti fuere, ab aliquibus id factum fuisse oportet et hoc vero est , quod
nunquam contigit se defendimus. P Ropositio. Sacri libri Novi Testamenti ad nos sine mutatione , aut interpolatione purvenerunt, quia nemo illos interpolavit , nec loco eorum fal
η De hae mutua eonsensione iam sae- ut nullam In sanctis vitis mentiendi lice
pe multa disseruinaus, eaque intiis ilium con- Liam fuisse evincere inu .
sulantur , quae ex Luisbio supra retulianus ,
299쪽
aoniam vero mistae contra sentiunt. illud ab eis quaerere posse lare,ptimo videmur . quinam ii merint, per quos Sacri libri Novi Teilamenti aut
interpolati, aut corrupti fuerint. Nam Sanctos libros, quos modo habemus , nihil mutationis aliquando si biisse , semper omnes pro certo habuerunt, atque totius Ecclesiae quaquaversum diffusae consensione conitat , in qua non solum omni tempore fuere multi, qui sanctitate , sed etiam plures, qui do tritinae singularitate supra ceteros eminerent. 'apropter quum tantorum vimma sim per continuatam auctoritatem contra se habeant, illud superest, ne omnino irrationabiliter agere videantur, ut saltem aliquibus conice uris indicent eos, qui Novi Testamenti libros interpolarunt, aut c Irruperunt. Hoc autem quum nunquam praelliterint, nec aliquando praestare possint , quam impia . di inepta imul eorum agendi ratio sit, nemo non videt se . Eg a ne s hisce enim verbis, quibus Sanctus Augullinus De Moribus Ecclesiae lib. I. nu. 6 i. Manichaeos urgebat , Di litas nostri temporis nos quoque urgere iure optimo possumus J , , deri illas hoe est Sacra Scriptura J quam constanter latini me divulgatam video , ,, & Ecclesiarum per totum orbem dispersarum contellatione munitam . dubis, tabo miser , dc qii. est miserius, te auctore dubitabo p inum si exem- ,, plaria proferres altera, tenere non duberem nisi ea, quae plurium conten--, slone commendarentur; nunc . nihil te proferente, quod conferas praeter in nissimam vocem temeritatisque plenissimam , putabis genus humanum usquem iam et se perversium, & Divinae providentiae ope desertum , ut illis Scripturis, non a te prolatas alias, qui bra redaguan uir , sed tua tantum verba prae,m ponat is . Hoc oblervato .
I)m, prop. Si libri Nour Testamenti per aliquem interpolati, aut depris Vati essent, vel Ethnicorum, vel Judaeorum , vel Christianorum opera id con . tigillat: sed neque Ethnici, neque Judaei, neque Christiani hoc fecerunt: erugo Sacri libri Novi Testamenti sine ulla intitatione, aut interpolatione ad nos pervenerunt , quia nemo fuit, qui eos interpolaret , aut loco illorum sal ssibilitueret. Minor propositio quoad singula explicatur . Nulla alia profecto de caussa Sacros codices Ethnici clepravat sent, nisi ut Christiana fides amplius non propagaretur atque sensim tir contemptum omnium deveniret: ergo i ea delere debuissent, quae ad doctrinae sanctitatem pertinent, de interpolare quae Divinitatem illius demoni rant i ergo Sc sanctiora Evangotii praecepta tollere , S quae Christi Divinitatem , atque eius Apostolorum Divinam viri intem aperie manifellant, omnino delere debuissent; sed nihil horum fecerunt. suum in iis libris, quos modo habemus, simul eum doctrinae sanctitate Chr, si Divina virtus expressia sit, & Apolloloriun sit maturalis agendi ratio naanifestetur saJr ergo Ethnici neque depravarunt, neque interpolarunt Sacros libros. Et re quidem vera quamvis hoc tentare volui sent , tamen quod volebant, nullo modo cis siccedere poterat by. intanduq iidem pro illa fide , quae
bl Hie . di in sequentibiis de mora I impoli bilitate loquimur D quum de ea poti si fimum ratio haberi debeat, quando quaestiosam est, di disputatur , num, aliquid contru
serie P vel iinn contigerit. Quemadmoduncis
inrali constet , de ea amplius dubitari non dε-b t, quia hac tantum ratione consi are potest,& semel ae eonstet, certit si me coiislat, uti tuitio libri secundi pluribus lemniatibus iam demonstravi ius; ita etiam si ob iliotalem ii uis pc,ssibilitateni aliquid non cominstille evincatur , qua ratione poterat , eaque jain cerus,
sivia , illud evictum vile dici debet is
300쪽
in sacris libris expressa continetur, quam multa sunt, quae Christiani omni tempore pertulerunt ρ qua ergo fieri ratione potuit, ut Sacri libri , qui depositum fidei in se habebant , ab Ethnicis interpolari , aut depravari paterem, tur Deinde quomodo possibile fuisset, ut quotquot Sacrorum codicum exemplaria exiliebant. Ethnici in suam poteItatem redigerent, ea depraverent, &corrumperent Prosecto ab initio Ecclesiae Sacros eodices multiplicatos misse , atque illatos in omnia loca , in quibus Religio Cristiana colebatur, dubitari non potest ,, . inum enim Deus Apostolos in universum mundum se mist uti Brianus Ualtonus PNMom s. ad Biblia recte observat
, , cnm mandatis, Di omnes genteς docerent, omni trearnra Evangelium praeis
is dkarens, ipsisque in hune finem variarum Iinguarum Σαρίσματα caelitus. se contulit ; hoc ipse Ollendit, i e nolle doctrinam suam in aliquo orbis angulose delitescere, sed ut omnes propriis linguis τα μεγαλεια σοῦ Θεοῦ audirent , ut ,, impleretur illud prophetae data 3 3. Omne genu mihi flectet .ιν omnis lin-- gua confitebitur Deo. In hoc enim sapientiae Divinae abvisus manifestata is rat , ut qui primo per varias linguas insana Babelis structorum consilia dis is sipavit , ipsosque in varias terras dispersit; idem per variarum linguarum
se χαρίσματα Ecclesiam suam ex omnibus terris colligeret, domumque Dei, cu- ,, jur, Dirigium coelos superat, et idem machinis ex lapidibus vivis aedificaretois Quum veco poli iacta Ecclesiae iundamenta Charismata haec cessaverint , neri cuilarium enat oracula Divina in linguas vemaculas propagari ri. Unde S. A guilinus lib. a. De Doctrina christiana m. s. Ex quo factum est, inquit, ud,, etiam Scriptura Divina , qua tantis morbis voluntatum humanarum subveri nitur, ab una lingua proiecta, quam opportune potuit per orbem terrarum ,, disseminari per varias interpretum linguas longe lateque diffusa innotesceretis gentibus ad salutem , , - S. Joannes Chrv stomus Homil. a. in cap. L 7oannis
nu. 2. , alias Homi ha I. De Ezangelio dioannis tradit , quod is Syri , AEgy-- ptii, Indi, Perila , AEthiopes, innumeraeque aliae gentes, dogmata ab illo se inducta in suam linguam transferentes , barbari licet essent, philosephari diis dicerunt Tandem Theodoretus in opere inscripto i Graearum AJecti num curatio, de Natura hominis Sermone F. , de translatione Sacrarum Scripturarum in varias linguas haec habet: o Univeria enim , quae sub sole est te M ra, his sermonibus referta elt.. At hebraica lingua non in Graecorum modo. ,. linguam versa ell, sed etiam in Romanorum, S AEgyptiorum , Persarum, se St Indorum , dc Armeniorum , & Scytharum , ac Sarmatarum , atque, ut sese mel dicam, in linguas omnes. quibus ad hanc diem nationes utuntur is ἀPoli multum vero temporis a praedicatione Evangelii factum filii Ie , ut Sacrae litterae in varias linguas transferrentur, nemo dixerit ca Non solum autem Sacrα litterae in varias linguas statim versae merunt, sed etiam cum maxima probabilitate conjicere possumus, Sanctos Apostolos reliquisse Evangelium iis . quibus Christi fidem annunciaverant. Num Sanctum Pan
taenum . qui secundo Ecdlesiae seculo in schola Alexandrina magi liri locum tenuit, Religionis caussa quum apud Indos iter haberet, eo loci adinvenisse Evangelium , quod Sanctus Bartholomaeus iisdem reliquerat, Ecclesiast. Hist. lib.
cap. I. Eusebius tradit, , - Tantum porro, inquit, animi ardorem erga verbum
a Hoc vero est , quod Brianus V Ua, atque Vestentus in ad Biblia lucule