장음표시 사용
351쪽
dedimus, ideoque non eli, cur dicta modo repetamus. Impossibile autem ere,
ut cognoscamus veritatem absolutam eius Religionis, quam tenemus, hoc eέt Chri ilianae, solus Baetius in dubium revocare audeat. Non est tamen , cur multis hac de re contra eum modo differamus, quum tam multa. atque evidentia sim argumenta Divinae Revelationis, quae in Novo Testamento continetur, de quibus tota huius libri prima quaest. egimus, ut nullus s. peresse pos sit dubitandi locus, nunt doctrina Novi Testamenti divinitus inspirata sit. Hle
ergo ea tantum 1uperaddemus, quae ad rem istam evincendam pro suo more solide atqtie acute complexus eli S. Thomas lib. I. coni. Gent. cap. 6. . quibus caomnia paucis complexus suilla videtur, quae alii multis prosequuti sunt: Haec ri enim. inquit. Divinae iapientiae secreta, ipsa Divina sapientia, quae om- nia plenissime novit , dignata eli hominibus revelare, quae sui praesentiam,
,, di doctrinae, & inspirationis veritatem convenientibus argumentis Ostendit . ., dum ad confirmandum ea, quae naturalem cognitionem excedunt , opera is visibiliter Oilendit, quae totius naturae superant facultatem ; videlicet in mi- rabili curatione languorum . mortuorum sitscitatione, caelestium corporum mi,., rabili immutatione; de quod eit mirabilius, humanarum mentium in spiris,. tione , ut idiotae, α siniplices dono Spiritus Sancti repleti, summam sa-- pientiain , di facundiam in initanti consequerentur. Qpibus inspectis , praeo dicte probationis ussicacia non armorum violentia. non voluptatum promisis sione , & quod est mirabilissimum , inter persequutorum tyramitidem inn merabilis turba non selum simpliciu in , sed etiam sapientissimorum homi-
,, num ad fidem Chrillianam convolavit. In qua omnem humanum inteli o ctum excedentia praedicantur, voluptates carnis cohibentur, S omnia, quae,. in mundo sunt, haberi contemptui docentur. Quibus animos mortalium aD
, , sentiri, & maximum miraculum est , ct manifestum Divinae insipirationis G opus, ut, contemptis visibilibus, sbia invisibilia cupiantur. Hoc autem nouis subito , neque casu, sed Divina dii asitione factum esse , manifestum est ex
se hoc , quod se ficturum Deus multis ante Prophetarum praedixit oraculis .is quorum libri penes nos in veneratione habentur, utpote nodrae fidei testiis monium adhibentes . . . . Hac autem tam mirabilis mundi conversio ad fi- ,, dem Chri ilianam indicium certissimum est praeteritorum signorum , ut ea ul- terius iterari necesse non sit, quum in suo c&ctu appareant evidenter. Ense set autem omnibus signis mirabilius, si ad credendum tam ardua. di ope- raudum tam dissicilia ., & ad speranduin tam alta. mundus absiue mirabi-
,, libus signis inductiis milliet a simplicibus, ct ignobilibus hominibi s.
Tantum vero abeii, ut haec, aliaque similia e videnti sit n. a argi menta suae Religionis Ethnici habeant, quin potius eorum duci inae capita plurimis turpissimisque erroribus referta, miracula vero, quae jictant, inanes praeli igiae , mendacia sacerdotum, de praeiudicia imperitorum , ac demum quae apud eos praedicta fuisse legimus, turpi illina mendacia sunt a .iniosnam vero inter alios haereticos Omnium nequissimos Baetius esse velit, ne divinando quidem at sequi polscimus. La: itudinarios pmsecto , si eorum syllematis ratio habuiatur , tales vise non immerito quispiam dixerit. Nam non haec tantum , aut illa dogmata divinitus revulata , sed totam Divinam Revelationem , quanta est, nullo in pretio eos habere , inde coiillat. quia ne mi Tom. IV. X x nem
aὶ vide quae de hisce omnibus disseresimis lib. I.qua l. I. alia 3. , quaeae a. ar. a.& 3
352쪽
nem Christianorum a communi secietate reliquorum , di a vita aeterna excludendum else dicunt, quaecumque tandem sint ea dogmata , quae ipsi profiteantur, aut reiiciant. Hi autem Revelatam Religionem omnino deliruunt, uti insequenti articulo ollensuri sumus . ideoque si evidentissimis argumentis Reu lata: Rcligi nis utantur, contra se utuntur. Alios autem omnus haeretidos quod attinet, fatentur ipsi quidem te habere certa argumenta Divinae Revelationis, ipsius tamen Divinae Revelationis eam rationem non faciunt, quam deberent. Ex hoc autem capite de eorum doctrinae falsitate conliat r quod 1ane non est, cur modo contra Baelium demon lirare aggrediamur . quum εἰ haec initituti niniri Latio non sit, & dc monitratum id a noliris iam saepe fuerit. Mylieriorum autem nolirae Religionis evidentiam S non habemus . de repugnat, ut ha, amus , alioquin mysteria non essent. Ut iis tamen alsemiantur, argumenta evidentissima suadunt, uti iam evicimus. Qiae vero in Sacra Scriptura continentur non ea de caulla divinitus revelata esse dicimus , quia multa eorum sent supra rationem . sed ideo ea etiam , quae sent sipra rationem , a nobis credenda firmissimeque tenenda ei se assirmamus, quia divinitus revelata esse a nemine fanae mentis dubitari potest. Absurditas vero, manifesta contradictio faciunt, ut etiam apud alias Religi nes nonnulla incomprehensibilia sint, ideoque incomprehensibilitas e t quoad eas evidentissimum argumentum falsitatis. Eil autem, uti ait S. Bem ardus de I i- versis Sermone II a. se Conscientia alia hona, di non tranquilla , alia tramluilla, D dc non bona: alia nee tranquilla, nec bona: alia bona, S tranquilla , . Ii Vero omnes , quos Baetius commemorat, etsi mrtasse aliquando conscientiam ainanquillam habeant, bonam tam cia nunquam habebunt, scuti ad vitae commundationem requiritur. inia vero uti ait S. Augultimis in cap. 8. Evangeli ι Ioa nis Tract. qi. nu. q. , , Non fugit se ipsam mala conscientia, nec est , quos, eat, sequitur se ; immo non recedit a se : peccatum enim , quod facit, imis tus e si is ἴ esse non potest , ut tam qui malam , quam qui bonam conicientiam habent, eadem tranquillitate animi perfruantur. Deinde quamvis etiam ii, qui falsam Religionem profitentur. omnino quieti in sua conscientia sint, aut sibi esse videantur , anne sortasse inde consequitur eos e .se de veritate securos , di a peccato excusari p , , Conscientiae testimonium non lic, , intelligendum puto f inquit Sanctus Bem ardus in Festo omnium Sanct di, rum Sermon. 3. numer. 3. J, tamquam ipsa sibi conscientia atteiletur. Non ,, enim qui se ipsum commendat , ille probatus eIl , sed quem Deus com- ,, mendat, ille probatus est, sa) . Eil ergo te lima tum conscientiae , in quo gi , , riatur Apostolus, non quod perhibeat conscientia . shd quod loquitur Spirio ius veritatis in ipsa, testimonium perhibens spirinii nostro, quod filii Dei is sumus. Est enim tellimonium conscientiae non perhibentis , sed percipientis. M inium enim veritas applaudit, quum ivllitia attestatur, Dei sine dubis com-ri mendantis vox est . Potiremo martyres , & discipulos Chri ilianae Religionis omnino falso, atque impie comparari cum alterius cuiusvis Religionis sectatoribus, constat ex iis, quae lib. I. quaest. I. ait. I. g. 3. & q. de puritate , di
sanctitate finis . quem lex Evangelica sibi propositum habet. deque illis , quae ad promulgationem Evangelicae legis consequuta fuere , iam diiseruimus. Ad 3. ut respondeamus , ab ipso Baelio quaerimus, quoniam nunc hominem pium
353쪽
piem se facit, & religioni sibi vertit Divinae gratiae non tribuere , quod illi
convenit, ab ipsb , inquam , Baelio quaerimus, quidnam tandem per Divinam gratiam in nobis fieri putet. Profecto per Dei gratiam id inducitur in nobis, quo ipsi Deo grati , di accepti evadamus. Si ergo gratia efficit, ut Deo grati aciceptique evadamus, id quoque praeli et oportet, quod requiritur, ut Deo grati acceptique evadam usi inter cetera vero Religio erga Deum ad id potissimum requiritur. Gratiae autem Dei convenire posse, ut per eam quispiam in falla Religione persistat, & errori assentiatur, Baelium tam bla*hemum esse non arbitror , ut contendere velit , praecipue quia protestatur. se tribuere velle, quod gratiae debetur: dum ergo vult Baetius, ut unusquisique sequi possit eam Religionem . quae sibi vera quovis modo apparet, non sistum gratiae denegat, quod ei debetur, sed etiam tribuit, quia omnino impium, atque bla- sphemum est. Dei vero gratia, qua in sana fide firmamur, quamvis non semper esisciat , ut refellere possimus cavillationes, quae sanae fidei opponuntur ; aliquanis do tamen hoc in iis quoque praestitit, qui nulla cultura litterarum expoliti erant, quemadmodum legenti Historiam Ecclesiasticam maniselle constabit; semper i men talem certitudinem in nobis producit, ob quam sumus de veritate securio. Non enim fides suti inquit S. Thomas a. a. qtiaest. I. art. I. , de quari loquimur , aisentit alicui , nisi quia eli a Deo revelatum. Unde ipsi verio tali Divinae fides innititur tamquam medio, , I ideoque, uti concludit idem S. Doctor citata quaeli. an. a. o Nihil potest cadere stib fide , nisi in quantum stat sib veritate prima , sub qua nullum falsiim stare potest . , . Quapropter ultima analysis , seu rei blutio nolirae fidei non in conscientiam nostram. sicuti Paelius fallo contendit , sed in Dei revelantis veritatem fit , ideoque si Deo
revelanti conscientia mitra uti suae primae certissimaeque regulae resipondeat a recte credimus: falso autem . si conscientia ab hac prima iua regula recedat. Qtiam vis autem Deus a nemine exigat, ut suae fidei certitudinem per examen
scientificamque diictissionem acquirat ; exigit tamen ut iudicia hominum suo iudicio contbrmia sint , sibique revelanti fidem habeant. Ad 6 respondeo nihil stultius eo fingi posse, quod Baetius dicit. Nam .
quis unquam dixerit ella in potuilate hominum viam caeli aperire omnibus , qDamvis contra Deum gravi ilime peccaverint 8 Inauditum sane audaciae genus illud est cima summa impietate coniunctum. At . iii quit Baetilis, pcr hoc ocis easio scandali Ethnicis tolleretur, quam inde accipiunt , quia pauci salvari dicuntur. Qisasi vero salus nostra , quam a Deia conicqui debemus, a praesu dicata , di falla opinione Ethnicorum pendere pollet. Et sane quisnam unquam assirmare audeat. quia pauci praelliteri int, quae poterant, di debebant, alios quoque omnes elis praemio donandos, qui non prαiliterunt , quae poterant ,
atque debebant, ne vel pauci sint qui praemium recipiant. vel ne iii sipientes quidam homines scandali occasionem inde accipiant ρ Sicut ergo ii peccant , ideoque di puniendi sunt, qui agunt contra id, quod agendum esse viderint; ita etiam peccant, ideoque S puniendi sunt, qui agunt secundum id , quod
malum esse videre poterant, atque debebant.
R. ad T. eadem paritate, qua cantra nos utitur, facile ipsiam Baelium redargui posse. Voluit Deus relate ad diveria obiecta nos Ilici sentatione d loris, atque voluptatis, ut statim cognoscere inus, quae corpori noliro sim lun
354쪽
se , aut obesse possent i voluit quoque Deus nos ei se ratione praestos per rationem autem nobis inditam Deus iis potissimum prospexit, quae ad animam,
S corpus nostrum spectant', ut per eam videremus, quid a nobis agi , vel non agi debereti ergo sicuti finis a Deo intentus quoad sentationem doloris, atque voli. ptatis nobis inditam, omnino pervertitur, si ad ea dulciter, cum voluptate afficiamur, quae nobis noxia sunt, contra veri dolorem experiam itin iis , quae nobis prolunt : ita quoque pervertitur finis a Deo intentus quoad rationem nobis inditam, leniet ac, quia ea non utimur, prout possumis, atque dcbemus. ipsius lumine non videmus, quid re vera a nobis agi, vel non agi omneat, ideoque id a nobis non riendum putamus, quod debemus . Vel agundum , qu ni non debemus. Non ergo quilibet sensus veritatis, quem quis habeat, eli siccundum finem a lx o in ilit: ituni , sed is tantum , quem quispiam ac patierit. postquam indita sibi ratione , prout poterat, atque debebat, litus fuerit. Hunc vero se n sum veritatis si sequamur , rationabiliter prudenterque agimus: irrationabiliter vero . atque imprudenter, si sequamur. quod nobis Verum quacumque ratione visim fuerit. Hoc enim si non ponatur, eos quoque bene agere sentiendum erit, qui sita negligentia. pravo usu rationis, malitia , atque improbitate a se hac, vel illa ratione agendum eise putarunt.
Q iamvis aurem . uti observat S. Thomas I. a. quaest. I s. art. q. ad 3. ,
se Lex aeterea sit nobis ignota secundum quod est in mente Divina ; innoteri fiat tamen nobis aliqualiter vel per rationem naturalem, quae ab ea deriva r tur, ut propria eius imago , vel per aliqualem revelationem s peradditam hiapnopter in pyrrhonismum non delabimur, sicuti Balius effutit . semel ac sequi non debeamus, quod nobis quacumque ratione verum apparuerit. Quando itidem vel per nationem naturalem, dum tamen ad eam, qua par eli cura, diligentia, & sedulitate attendamus, nobis innotescit , quid legi naturali comforme sit, ideoque etiam quid sine ulla dubitatione agere valeamus ; vel per Divinam Revelationem , quae num Divina sit . ita a nobis perspicue cognoici potest, ut nullus de ea dubitandi locus supersit, quemadmodum ex iis constat, ut ae huIos libri quaeli. r. iam dii mimus. At majoris explicationis gratia Baetii argumentationem expendamus, quπtalis est i certitudo , quam habemus, aliquas actiones eise honestas. Deo pla ccre , atque a nobis elici debere, posita est in interiori conscientiae sensu , quo h .ec omnia videmus : sed haec certitudo secundum adversarios non eli argumentum certum, hiijusmodi actiones esse eliciendas. de si eliciantur, aetemam damnationem non ulla subeundam i sicuti ergo nullus homo prudens aliquid facit cum periculo aeternae damnationis, ut unusquisque se prudenter gerat , ututi quiddam inanime sese habere , nihilque agere debebit. Distitiguo itaque m i rem propos rionem e certi tu, posita est in interiori conscientiae 1ensu , in interiori. inquam. conscientiae sentia, qui sit vincibiliter erroneus. Dc., in interiori conscientiae sensu , qui sit re vera rectus, vel uti rectus ob in vincibilem errorem habeatur, con. , & dii inguo etiam minorem propositionem rhaec certitudo non est argumentum certum , si proveniat a conscientiae sensi vincibiliter erroneo, con. . si proveniat a conscienclae sensu recto , aut in vincibiliter erroneo, ne. Videndum ergo cit, quid requiratur, ut eam , qliam habere po sumus, atque debemus , de honellate acti num certitudinem habeamus.
Prosiacio illud primo requiritur, ut nihil coturarium occurrat lumini rationis,
355쪽
atque ei repugnans t nam apud neminem ea certa esse possunt , quae indito lumini rationis adversantur. Requiritur etiam ad hanc certitudinem . ut nullam dubitationem de illis habeamus, quae ut certa tenemus . Qirum . enim dubitatio fluctuantes nos reddat, certitudo autem dubitationem excludat; ideo dubitatio, & certitudo simul stare non pol sunt. Tandem de iis certi non sumus, quorum Veritatem ut attingeremus, eam , quam pro ossicii noliri ratione d bubamus , diligentiam non adhibuimus. Ignorantia enim , quae aliqua ratione voluntaria sit, tollit certitudinem ipsius veritatis, quia , clamante conscientia , cognosicitur id praellitum non esse . quod ad huiusmodi certitudinem requirebatur . QiJapropter internus conscientiae sensus ut veram certitudinem causet r. talis ei se debet, ut nihil ollendat, quod lumini rationis contrarium sit i a. ut omnem rationabilem dubitationem excludat i 3. ut ex culpabili ignorantia non proveniat. Riando internus conscientiae sensiis haec Omnia habet, secure , &sne ulla fluctuatione agere podiimus. atque debemus: contra vero ab agend prudenter ab itinemus. quando internus conscientiae sensus id suadet , quod aut lumini rationis contrarium est . aut non omnem rationabilem dubitationem excludit, aut polira culpa ignoratur, num rectus sit. Nugatur ergo Baetius, dum assirmat, ancipiti purrhouismo nos esse implicatos, si noliram putativam conscientiam semper sequi non portamus. Verum mirandum sane eIt , nunc eum e se de Purrhonisino ibi licitum, quando cuncta vel inertissima obscuro Po- rhonismo involvere ubique eontendit. Dum autem assirmat nihil reserre, quod a conscientia idem obiectum uni ut verum exhibeatur , alteri autem ut fil- sum , ita ut unusquisque suam eo scientiam sequi possit, quaecumque tandem ca sit I acutus philo plius notionem veritatis nondum assequutum se esse de- monitrat. Veritas profecto consistit in confbrmitate, quae sit inter intellectum noli rum remque ipsam intellectam . non autem in quavis apprehensione , quam quis de re intellecta habeat: non enim intelleetus noster veritatem cssicit, sed ipse verus evadit, si veritati, quae in re intellecta praeexistit, consormis sit. Baelius autem contra vellet ; hoc est, nihil ad veritatem referre, num intellectus noster rei intellectae conformis , vel non conlarmis sit, sed unumquemque uti verum habere pocla , quod uti tale sita sibi conscientia exhibuerit. I de vero si non omnium scientiarum civilisque lesietatis maxima perturbatio consequatur, non video sane , unde nam tandem consequi possit saJ . Quemadmodum ergo palatus non est bene affectus. si amarum ei videatur , quod dulce est, aut dulce. quini amarum , neque quispiam , & ipse etiam , qui palatum ita male affectum haberet , de qualitate cibi juxta hanc pravam affectionein iudieare deberet ; ita etiam conscientia prava eii , ii ob sui culpanI vcrum alicui videatur, quod falsum ell. aut falsum . quod verum Cit, nec poteli quispiam . neque is, qui hai:c pravam conicientiam habet , iuxta eam de veritate docernere , atque labibere ut verum , quod tale eise sibi apparui. Q. apropter ut in eodem Baelii exemplo si damus , sicliti palatus male usscelus non euicit , ut vere dulce sit, quod tale eise ei videtur, vel ut in salubre nutrimentum vertatur , quod palatui arridet, si aliunde noxium sit,
ta) Ignorantiam invincibilim tantii via,
onmilia a excusare , quia causat i voluntarium , lant saepe n onuimus . Qiram
vis autem , ' iando rei aliciijus ignota uia invii civili detriremur , bitatis crua noster rei Intellectae consorn is non sit; tamen quit in praeder nn stram cul am uti ut somnis hibea-tiir , inde est, ut etiam praeter uuam irasitam culpam deci Munu .
356쪽
sanitati contrarium ; ita quoque male affecta constientia non facit , ut verumst, quod tale esse ei videtur, neque ut honestam evadat . si aliunde rectae rationi, & veritati adversetur. Ludit vero Baetius, dum dieit, veIle Deum, ut diligenter, & sincere veritatem quaeramus; simulque pro sto more sibi contradicit. Nam si ex Dei praecepto diligenter, & sincere veritatem inquirere debemus, fieri non potest,
ut, sicuti ipse vult, mitra conscientia , quaecumque tandem ea sit, pro nostrarum actionum certa regula habeatur. Ea ergo potissinium de cauisa . quia vult Deus, ut sincere, atque diligenter veritatem inquiramus . non cuicumque interno conscientiae sensui acquiescere debemus, sed num rectus sit , rectaeque rationi consarmis , oportet, ut diligenter, prout a nobis fieri poteIl, expendamus. Si autem. omni diligentia, quam debebamus, semel adhibita. veritatem non assequamur; tunc putativam veritatem sequi possumus , quia quantum in nobis mit, curavimus, ut veritati conformaremur. R. ad 8. Christianae Religionis argumenta adeo clara, manifesta , atque evidentia elis , ut si Ethnicus ea expenderit, non solum prudenter. sed etiam cum omni certitudine, Christianae Religionis veritatem cognostere debeat so. Veritate autem Christianae Religionis semel perspecta , & apud se constituta alictoritate Divinae Revelationis, nihil quoque rationabilius esse cognoscet, quam ut & cum sim ma veneratione ea suscipiat , quae in eadem Divina Re Uelatione continen aer, & quae per insignes Doctores , sanctissimos, atque sapientissimos viros non interrupta successione tradita, sempcrque servata sunt, teneat, atque profiteatur. Haec vero stini, quae inter Chri ilianos Catholicum Religi nem constituunt, quemadmodum cepe a nostris contra haereticos donaomtratum
fuit. Rationabili ergo iudicio ductus , quod ii nusquisque in agendo sequi debet , quodque si occurrat, inepte quispiam ab agendo supersederit , Catholicam Religionem Ethnicus quisque amplecti poterit, inque ea secure conquiescere. Suam vero Religionem ut deserat, non minus rationabili iudicio impelletur, si rem ipsam serio expendere voluerit. um vero . uti iam saepe diximus, in iis quispiam a peccato excusetur, quae invincibiliter ignorat: S tum puer spurium se esse , tum mulier non esse suum virum , cum quo concumbit , in vincibiliter ignorare possit; ideo filius citra peccatum eam haereditatem accipit, quam paternam et se putat , de mulier etiam citra peccatum cum eo homine rem habet , quem suum virum esse arbitratur. Contra vero neque filius a peccato excusaretur , si eius quoque haereditatem se sust; pere posse putaret , qui non esset pater eius , neque mulier, si cum alieno viro se cogredi posse crederet, quia tunc quoad utrumque non esset ignorantia alicujus peculiaris circunil alitiae , quae cise posset invincibilis, sed Divini praeeepti, quod nemo eorum invincibiliter ignoraret fbJ.
Nullum autem haereticum esse contendo , qui si corrigi paratus non sit, bonae fidei dici possit. Uti enim tradit S. I homas I. a. quaeli. 76. ar. 3. ignorantia de se habet . quod faciat actum . quem cati sit , in voluntarium o eue . Iam autem dictum est sc , quod ignorantia dicitur causare actum ,
a quem H Hoc autem evidenter perspiduum H Vide hae de re D. Thoniae testi-
in ex iis omnibus, qliae ad evincendam Diis monium a nobis eiratum in responsione ad I. Minitatem Revelation s in Novo Testamento Baetii objectionem .
357쪽
is quem scientia opposita prohibebat ; & ita talis actus , si scientia adesset .
, , eiset contrarius voluntati, quod importat nomen contrarii . Si vero scientia. qtiae per ignorantiam privatur, non prohiberet actum propter inclinationem voluntatis in ipsum , ignorantia huius scientiae non facit hominem volunta- , , rium , scd non volentem , ut dicitur in 3. Elbicorum: dc talis ignorantia. ,, qu non est caussa actus peccati, ut dictum eii , quia non causat in volun-
, a turium, non excusat a peccato . Et eadem ratio et , de quacumque igno- , , rantia non causante , sed consequente , vel concomitante actum peccati . Haeretici ergo quum voluntatem propensam habeant in suos errores , quos pro stentur i nam propter huiusn odi propensionem eos profitentur ; ideo ob ignorantiam , qua laborant , a peccato non excusantur . Uti enim recte monet S. Thomas, ut ignorantia a peccato excuset, oportct , quod per eam in v luntarium causetur. lnvoluntarium autem non causatur, quando licet haberetur ea scientia , quae non habetur , tamen propter inclinationem voluntatis poneretur idem actus, qui, huiusmodi 'gnorantia interveniente , ponitur. Inter haereticos autem , uti inquit S. Aug ilinus Epiti. Α3. num. I. , alias epist. I61;, , Si qui suntentiam suam quamvis falsam , atque perversam, nulla pertinaci ,, animolitate defendunt , quam non audacia suae praesumptionis pepererunt , . , sed a seductis , de in errorem lapsis parentibus acceperunt , quaerunt autem, , cauta sallicitudine veritatem , corrigi parati quum invenerint , nequaquam , , sunt inter haereticos deputandi , . Tales ergo si qui inter haereticos existant. an his Deus auxilium subtrahet, quo pertingere possint ad cognitionem ipsius veritatis Uti enim ex S. Thoma quaeli. I . De Veritate an. II. noS iam monuimus lib. I. art. g. in responsione ad a. objectionem e , , Hoc ad Divi- , , nam providentiam pertinet, ut cuilibet provideat de necessariis ad salutem. , , dummodo ex parte eius non impediatur ., i ideoque , uti ibidem habet S. Doctor, ,, Quamvis non sit in potestate nostra cognolcere ea , quae sunt fidei ex is nobis ipsis; tamen si nos fecerimus , quod in nobis est, ut scilicet ductum is naturalis rationis tequamur, Deus non deficiet nobis ab eo, quod nobis est
In vincibilum vero ignorantiam unius primae caussae dari in nemine posse ,
etiam Baetius contentit saJ r quo ergo ore dari pocle infidelem bonae fidei . ipse contendit λSi autem Deus satis haberet, ut veritatem quamcumque putativam seque remur. stultra eius Divinam Revelationem nobis manifellatam fuisse contendo. Nam I. Sacrae litterae amplius non essent regula veritatis, quia non sensus h minum sacris litteris . sed Sacrae litterae sensibus hominum accomodatae esse deberent i 2. semel ac quaecumque putativa conscientia Deo accepta sit , etiam
ille, qui nihil a Deo revelatum esse putaverit. Sacrasque litteras contempse rit, salutem consequeturi 3. quoties id quispiam tenere , facere , ct operari potest , quod ipse rectum putaverit , fruitra lex et proponitur , quam sequatur: q. tandem nonne , Eaelio sentiente, etiam Ethnicus salutem a Deo co
a Vide ipsius Balii testiui ovium a notas chatum Nasurassi lib. I. u. a. atti
358쪽
LAtitudinarii sib sipeeiose praetextu mutuae eoneordiae inter Christianos ineun
dae neminem eorum , qui Divinam Revelationem roccperit, aetemae s lutis expertum eme conitituunt, quamvis aliqua tantum eorum, quae in Divi na Revelatione contincntur, crediderint, aut professi fuerint a . Indisseremtistae minus proprie dicit hi omnes dici possunt , quia indifferentia , quam ha bent pro Religione . ad eos selum modo extenditur . qui Divinam Revelati nem admittunt, atque Christiani dicuntur. Illorum erga lyllem a tale ella propugnamus , ut, eius habita ratione, Divina Revelatio omnino de limatur. Qitia tanten in hi c syllemate false supponitur, necesse non eise ad salutem aetemnam consequendam , ut omnia profiteamur , quae in Divina Revelatione comtia entur, sed sussicere fidem aliquorum articulorum; ideo antequam agamus de immediata oppositione , quae intercedit inter istud syilema N Religionem , Revelatam, fidem omnium articulorum ipsius Revelatae Religionis ad salutem aetemam consequendam necessariam esse propcgnabimus'. PRoposiT1o l. Nis quispiam ea omnia sui ipiat, atque profiteatur , quae in Divina Revelatione continentur , salutem a temam consequi non potest. Prob. propositio. I. Una, S eadem est Divina auctoritas eorum omnium, quae in Divina Re vclatione continemur r ergo iis omnibus eadem a nobis subiniectio debetur: ergo qui reiecerit aliquid eorum, quae in Divina Revelatione continentur , salutem aeternam consequi non potest. Ant. constat et quae enim Deus nobis revelata tradidit , omnia eadem ratione ab ipse Deci revelante Divinam auctoritatem habent b . Prima conseq. manifesta est i nam Divina auctoritas qua ratione essicit . ut uni articulo revelato allantiamur , essicere qumque debet , ut assentiamur omnibus aliis similiter revelatis ; indeque consequitur , ut aeternam salutem nullo modo consequi possit , qui aliquem revelatum articulum reiecerit . quia Divinam auctoritatem contemnit.
a. Mandatum . quod Christus Apollolis dedit , quando eos misit ad praedicandum Evangelium per universum mundum , hujusmodi fuisse ex S. Luca
Evam H De conciliatoribus omnIum sectarum Christianarum consulatur epistola Salma. si sua nomine simplῖeii Uerini ad Iulium Pacium data , & Bollaetus Aue. tisi mensa ux PrMectans Averat . 6. par. s. nu. lo8. M seq. bὶ - Dicendum t inquἰt S. Thomas a. ,, quaest. I. art. I. quod cujuslibet cogno- ,, sotivi ha b tus obi flum duci liabet . iuilia ,, cet id, quod materialiter cognoicitur, quod ,, est sicut materiale Objectum , di id , per ,, qu id cognoicitat , quod est formalis ratiori objectit sicut ia scies a Geometria mate. - rialiter scita sunt conclusiones , sormalisis vero ratio sciendi suiu media deni stra. M tionis, per quae conclusones cognoscu itur . ,, sie igitur ii conlideremus seruialem ra ,, tionem objecti, nihil est aliud quam veritas is prima. Non enim fides, de qua loquimur, assentiet alicui. nisi quia est a Deo r:ve ,, labum . Unde ipsi ueritaιi Divinae fides iiD,, nititur tamquam medio ,, Hinc in responsione ad i. recte concludit nos allentiri omnibus quae fidei sunt, proleer D. Hrram
359쪽
Ε vangelista novimust ri Euntes in mundum universum cita legitur cap. IQ,, V. I s. de I 6. , praulicate Evargelium omni creaturae , qui crediderit, S, , Baptizatus fuerit, salvus erit, qui vero non crediderit, condemnabitur is . Simili ratione Matthaei i8. cap. v. 19. & ao. ita habetur Euntes ergo docete ,, omnes gentes baptizantes eos in nomine Patris, de Filii, de Spiritus San- , cti e docentes eos servare omnia, qtiaecumque mandavi vobis se . Hisce v ro duobus testimoniis, aliisque lane multis eiusdem generis, quae afferri pocsent . totius Divinae Revelationis fidem omnibus necessiariam esse, ut salutem aeternam consequantur, evidentissime constat. Divina autem Revelatio non unum tantum , aut alterum fidei dogma complectitur , sed ea omnia , quae Chri itus docuit. nobisque credenda proposuit: omnia ergo , quae in Divina
Revelatione continentur . necesse est, ut credamus, ad salutem aeternam eo
sequendam . Hinc ipse Christus 7oannis I a. v. s. in novissimo die iudicandum esse praenunciavit, qui verba ejus non acceperit e,. agi spernit me, im 'se quit, ct non accipit verba mea , habet, qui iudicet eum . Sermo, quem ., loquutus sem, ille iudicabit eum in novissimo die ., . Qua autem ratione se ab eo contemni dicit, qui non audierit verba eius, eadem quoque se contemni assirmat ab aliis, qui audire noluerint tradita ab Apostolis r se chai vos se audit inquit Luca cap. Io. v. I 6. , me audit, dc qui vos spemit, me sperri nil is. Sed qui reiicit aliqua eorum, quae Christus docuit, non accipit ver ha eius , eademque ratione impie agit , qui non recipit , quae Apostoli sibi divinitus revelata tradiderunt i ergo impossibile est , ut salutem aeteream consequantur qui non omnia suscipiunt , ct credunt , quae divinitus revelata
sunt. 3. Si nonnullis eorum, quae divinitus revelata sunt, contradicamus, non unam eamdemque rationem habemus eorum omnium, quae a Deo revelata sunt; sied litorum unam eamdemque rationem oportet, ut habeamus t ergo
iis omnibus , quae divinitus revelata sunt, oportet ut aequaliter assientiamur . Prob. mi. ae divinitus revelata sunt, ideo a nobis credi, atque suscipi de-hent, quia divinitus revelata sunt. Divinamque auctoritatem habent: omnium
ergo quae revelata sunt, unam eamdemque rationem habeamus oportet: omnia ergo aequaliter si icipere , atque venerari debemus . Et sane vel per nos ip1bs definire . ac determinare potamus , quae credere debemus ; vel non possumus , atque adeo iis omnibus assientiamur oportet, quae divinitus reis velata sunt: quod per nos ipsos definire, ac determinare non possimus, quae credere debemus , per se patet; tunc enim ipsius fidei notio perverteretur . quia fides nostra non amplius circa ea versaretur, quae a Deo revelata sunt, sed ab arbitrio noli ro penderet: supereti ergo , ut iis omnibus assentiri debeamus, quae divinitus revelata sunt. Duo ergo in quolibet cognoscitivo habitu sunt distinguenda ; hoe est tum id , quod cognoscitur, tum cognoscendi ratio e nam habitus cognoscitivus non solum obiectum materiale, uti Scholastici loquuntur, habere debet, circa quod occupetur, sed etiam propriam rationem, qua mediante , agat, quodque illius obieetiam formale a Scholallicis vocali consuevit.
Seeundum utramque vero obiecti rationem fides nostra refunditur n Deum, ,
sicuti in primam veritatem, , . Sic igitur in fide Linquit S. Thomas a. 2 qu. I. A art. I. J si consideremus formalem rationem objecti, nihil eil aliud, quamis veritas prima. Non enim fides, de qua loquimur, assentit alicui, nisi quia
360쪽
is est a Deo revelatum . Unde ipsi veritati Divinae fides innititur tamquam me M dio. Si vero consideremus materialiter ea . quibus fides assentit, non δε- ,, tum eli ipse Deus, sed ut iam multa alia, quae tamen sub asensu fidei non ,, cadunt, nisi secundum quod habent aliquem ordinem ad Deum, prout lci se licet per aliquos divinitatis effectus homo adjuvatur ad tendendum in Diviis nam fruitionem. Et ideo etiam ex hac parte obiectum fidei est quodam- , , modo veritas prima, in quantum nihil cadit sub fide nisi in ordine ad Deum , se
Non esset autem amplius unica fidei nostrae ratio haec prima veritas, semel ac unusquisque sibi conitituere poliat, quaenam credere . S tenere deberet. Deum erg 1, qm eii prima veritas, quum contemnat, seque loco Dei ut primam v ritatem habeat, qui non recipit quaecumque revelata sunt, aequum quoque est,
ut a Deo contemnatur, aeternamque damnationem subeat.
Tandem sicut unus Dominus, Ec unum baptisma , ita S una fides esse de-het, quemadmodum Apostolus ad Galatas 4. v. D tradit his verbis i 2 ιs Domin , una fides . unum baptisma . Una autem non est fides omnium , quando veritates revelatas cuncti non suscipiunt , atque reverenturr ergo qui aliquas ibium modo revelatas veritates admittunt, non habent eam fidem, quam habere deberent, ideoque neque aeternam fallitem consequi pollunt. Id unum ad lalutem aeternam consequendam Lokius suiscere contendit a , ut credamus Christum ede Messiam , Dei que filium . Rem illam ut evincat, plura Sacrae scripturae telii monia congerit, quae nihil minus suadent, quam quia ipse vellet. Fx iisdem enim illud constat, de Christum id primo ab omnibus exegisse , ut se verum Dei filium uise crederent , & S. Apost Ios rem eamdem primo fuit se 1bllicitos ut omnibus persuaderent. Verum quisnam unquam sanae mentis inde intulerit, sicuti Lokius facit, hane sbium minia, fidem Deitatis ipsius Chri iii iussicere ad salutem consequendam λ V luit quidem Christus ut omnes illius Divinitatem imprimis crederent , idemque etiam Apostoli contenderunt ; eii enim Christi Divinitas veluti basis & fiind
munium Evangelicae revelationis: verum nonne ipse Chri ilus ceterorum qu que omnium, quae tradidit, voluit, ut cuncti fidem haberent λ nonne praecepit Apotiolis, ut quae ab ipso audierant, omnibus praedicarent, cunctosque d cerunt baptizantes eos in nomine Patris. & Filii , α Spiritus Sancti nonne Apolloli mandata Divini sui Praeceptoris diligentissime exequuti fuere Qu is niam impletum est tempus sinquit Christus Lucae a. v. Iy. & appropin se quavit rcgnum Deit poenitemini, & credite Evangelio, , . Tale vero fuit praeceptum , quod dedit Apollolis , poliquam resurrexerat a mortuis, ut legi
tur Luca I 6. v. Is . ,. Et dixit eis r euntes in mundum universium, praedicateis Evangelium omni creaturae . Qui crediderit, Ee baptizatus fuerit. salvus e is rit i qui vero re n crediderit, condemnabitur . Apostoli autem Chrilli praeceptis obtemperantes , uti v. ao. legitur i, , Prosecti praedicaverunt ubique . -- is mino cooperante , di sermonem confirmante sequentibus signis se . Totius emgo Divinae Revelationis fides ad aeternam salutem at sequendam omnino necus
iaria eli. inia vero Chrillus uti Dei si lius novam legem promulgaturus ac venerat , indeque lex. quam promulgabat. suam auctoritatem habebat, quia erat Dei filius ; ideo mirandum non est, si id primo curavit . ut omnes se Dei filium esse crederent , idemque etiam Sancti Apostoli contenderunt. De iis deta la opere inscripto a La Citinianis is Misaanalis ebap. 4. dc s.