장음표시 사용
381쪽
nae Ieges quoddam omis homini imponunt ρ nonne de intellectum eius sibi sub. iiciunt, & voluntatem sibi oblisant ρ nonne multa nobis imperant, quae impleri non mi sunt, nisi vim nobis inferamus P Si ergo unusquisque easdem interpretandi potestatem habet, non aliter ac in alio quovis genere legum comtingeret, earumdem auctoritas tolletur Omninoe, quia nemo erit, qui in pmpriam utilitatem suo iure non utatur, atque ita fiet, ut nullum in iis praee
pium reliquum sit , quod obligandi vim habeat. Semper ergo magis magisque
conliat, per eam potestatem interprutandi Sacras litteras, quam unius Iusque propriam esse, Protestantes asserunt, omnino tolli, atque desinii Divinam a ctoritatem Sacrarum litterariam . Verum enim vem, Protestantes fortasse reponente tunc tota haec argumentatio concluderet . quando in Sacris litteris nihil certi conititutum esset, quod nemo non credere, iirmissimeque tenere deberet ad quum quaedam huius odi sint in Sacris litteris, non eli, cur quispiam auctaritatem sacrarum litter rum inde omnino tollendam, atque destruendam esse tumet, quia earumdem interpretandarum ius omnibus adiudicatur. Nam inter fidei articulos distingui oportue i quidam eorum fandamentales sinat, quidam rim non fundamentales Lillos siticipere, admittere. finuissimeque tenere unusquisque debet; istox autem ut quispi.un sui ipiat. vel non sulcipiat. nihil ad fidei si ibitantiam re fert saJ- Sua ergo Sacris litteris auctoritas Divina consiliit , quamvis omnes
ita ne vero λ Prosecto unum alteri magis contrarium esse non potest , quam est ipsi systemati Protestantium haec uillinetici articulorum iundamen talium , & non fundamentalium is illud ergo ab eis primum quaeroe und nain tandem habeant id iuris , quo conitituunt aliquos articulos esse iunda. mentales , alios non item. Protecto quum agatur de definienda re gravissinia omnium , a qua uniuscuiusque aetema salus pendet infit libiliter . n cesse quoque et , ut certissima, alque infit libilis sit auctoritas , qua de ea de sinitur . At vero nullam infallibilem auctoritatem neque in quovis privato homine, neque in quovis Ecclesiastico coetu, aut Ecclesiae praeside, I teila . tes admittunt i ergo secundum eos nulla datur hurusnodi auctoritas certissima ,
atque infallibilis i ergo nullas elt in Ecclesia secundum eos, qui de articulit tamentalibus. & non fiundamentalibus aliquid certo definire possit . Unde ergo ipsi id auctiritatis sibi vindicant, quae peculiari, atque in ii Gino a se constituto principio, hoc est, nullum iudicem infallibilem in Ecclesia esse , , omnino adversat sibi ergo contradicunt, dum hanc de arii culis fundame talibus distinctionem invehunt, Deinde iuxta principia Protestantium nonne omnes aeque habent facu Itatem interpretandi Sacram Scripturam Z ergo omnes quoque de articulis fundamentalibus definire polis tr ergo non est, cilr quispiam conliituat, aliquos aniculos eiis fundamentales. dc a nemine negari pota, si aetemam saluteiu cons qui velit: nam alius eadem auctorit te i emper reponere poterit, se non pin
iscii contineri uerit res, quarum te norantia univer a te Eeta Tract. 6. , articulos sun-millo modo damnarI potcst , proindeque , damentales eta plincipia essentialia Christia- tolerandiam eum ella , qui errat quod istas misit.
a legete est apud Boauerum i a M.nisu ad
382쪽
eare eosdem articulos esse fundamentales. Sicuti vem aliqum articulas pecu- Iiares. quos quispiam fundamentales esse statuat, tales revera non esse allus eodem iure decemere possit; idem quoque de omnibus aliis fundamentalibus articulis sentiendum est, ita ut nullus omnino sit, quem ut non fundamenta lem quispiam habere non possit: ergo huIusimodi articuli ad illudendum aliis iundamentalea dicuntur, quum nullum certum fundamentum revera habeant . nullamqtie certam auctoritatem, cui innitantur. Nihil quoque magis absurdum dici potest , quam aliquos articulos esse fundamentales , aliquos non fundamentales eo sensu , quo a Protestantibus esse Ponuntur. Fundamentales enim eos esse volunt, quibus nemo non assentiri deia beat; non fundamentales autem, quibus etiam non assentiri quispiam potest . At, vero si omnes articuli fidei eamdem Divinam auctoritatem habent. si omnes divinitus revelati sunt, si omnes Deum auctorem habent; aut prorsiis omnes una eademque ratione obligare debent , aut nullus erit, qui certam, obligationem inducat. Nam quae ab ipse Deo revelata sunt. vel habent a ctoritatem ab ipsi, Deo, vel non habente ea non habere auctoritatem ab ipse Deo, neque etiam Protestantes dicere possunt , nisi Religioni Revelatae aperte renuntiare velint: habent ergo, ipsis quoque consentientibus , auctoritatem ab ipse Deo revelante i itaque si omnia a Deo revelante auctorit tem habent, omnia uti divinitus nobis data ab ipse Deo aequaliter suscipi de. bent ab omnibus i ergo nihil absurdius confingi poteli ea dii inctione articulo. rum fundamentalium , & non fundamentalium , quam P eslantes ponunt ; &si semel ea ponatur. totam Divinam auctoritatem Saerarum Scripturarum omisiano tolli, atque perverti necesse est. Nam semel ac Divina auctoritas Dei revelantis contemni possit, tota Divina Revelatio, uti supra dicebamus, omisnem suam auctoritatem amittit. Tandem Protestantium principium , illudque potissimum , est , Saera 'Scripturam esse unicam regulam eius fidei, quam Christiani profitentur . Si ergo Sacra Scriptura, quemadmodum ipsi statuunt, est unica regula fidei, quoniam hie-agitur de iis . quae omnes suscipere tenemur, itemque de aliis, quae non oportet , ut omnes suscipiant, ex ipsis Divinis litteris suam de articulis iundamentalibus , & non fundamemalibus distinctionem eruere deberent i at vero id nunquam evincere, quin potius de suo errore certissime convincuntur ex iisdem Saeris litteria, uti constat ex illis testimoniis, quae a nobis articula praecedenti in confirmationem nostrae propositionis allata fuere t fingum ergo, aut se fingere suspieandi occasionem aliis praebent, quando se tueri statuunt, SDcram Scripturam unieam regulam esse debere fidei ipsorum Christianorum . se Per ergo evidentius constat, unum alteri magis. contrarium et se non posse quam sit ipsi *Ilemati Protestantium haec diluinctio articulorum fundament lium, vi non fundamentalium . Inepte quidem fieret, Pmtessames reponunt, haec distinctio inter articulas fundamentales, ct non fundamentales, si qui sunt sundamentales, non haberent sitas notas peculiares , Ob quas a non fundamentalibus distinguerentur . Verum res ita se non habet r nam articuli fundamentales suas certas notas habent . propter quas a non fundam talibus distinguuntur . Prima est Divina Re. velatio: secunda eorum maxima utilitas, atque gravitas : tertia colligatis quarumdam veritatum cinii ipsis fine Religionis, hoc eli cum gloria Dei, de sa-
383쪽
lare, atque sanctifieatione hominum sa). Deinde articuli fundamentales inde quoque cognoscuntur , quia , qui sunt tales . naturaliter obsequium sibi vindicant propter sui matellatem. 1 limitatem, atque antiquitatem . Consetis iis quoque generalis omnium Christianorum in aliquem articulum, ita ut omnes eum semper tenuerint, & modo etiam teneant, fundam talem eum esse dubitare non sinit c b . Potiremo. inquiunt, facile distingui poliunt errores, qui
sunt damnabiles, ab iis, qui non siint damnabiles, & veritates fundamentaleDa non fundamentalibus. Nam error aut est omnino in voluntarius, aut eli voluntarius in sua caulia i si caulla erroris est aliquis desectus voluntarius , quievitari possit; tunc error crimini verti debet, ideoque in se damnabilis eth everum si cauisa erroris non sit aliquis defectus voluntarius, si amo veritatem, eamque cum omni studio assequi contendo, si carnem , N ianguinem non con
stilo in opinionibus eligendis, sed Deum ipsimi , & rationem ab eo mihi d tam , si eam dispositionem habeam , ut propter infirmitatem tantum humana naturae in errore sim ; huiusmodi error non est damnabilis scJ . Uerum enim vero eadem semper difficultate ipsi Proteilantes implicati
manenti illud enim eis semper dissolvendum est, qua tandem auctoritate huiusmodi notas conilittiant, per quas articuli fundamentales a non fundamentalibus dii linguantur. Nam secundum syllema eorum eadem auctoritate , qua ipsi, alii quoque omnes praediti sunt quoad exponenda. N explicanda omnia, quae cuntinentur in Sacris Scripturis r ergo quo jure hasce notas ipsi constituunt, eodem ab altis vel eae omnino tolli, uel aliae 1iiperaddi , aut omnes prorsus m gari poterunt. Quando enim plures eamdem auctoritatem habent, nemo e rum iniuriam alteri facit, si ea utatur, nullusque praelum ere potest, ut quod ipse ilatuerit, ceteri quoque omnes. qui sunt eiusdem alictoritatis , amplectantur. Quotquot ergo Protellantes voluerint, huius inodi notas, quibus articuli fundamentales a non fundamentalibus distinguantur , conitituere P terunt et tamen quum in suilemate eorum nemo illis aequo iure non contraὸisere non possit, tum per incertum remanebit. qua ratione articuli fundamentales a non fundamentalibus cli linguantur. Sed adhuc paucioribus quod modo volumus . Nemo unus eorum eli, qui supra alium hae de re auctoritatem habeat: ergo nemo unus eorum est, cuius iudicium irac de re altus sit scipere, S ue nerari debeati ergo nemo unus eorum est, qui certas hac de re notas consituere valeati ergo nullae hujulinodi notae ab itidum certo conditui possiunt, quum quot homines, tot etiana genera notarum eise possiat ; sed ut untini ab altero di itinguatur, per certas qualdam peculiarei lue notas dii lii g. ii oportet tergo semper verum est, inepte maperiteque , atque contra ipsi mi syllem
quod tuentur. dili ingui a Proteilamibus articulos in fiindamentales , di non findamentales , quia nullae certae notae ab iisdein assignari podunt. per quas illi ab illis ditiinguantur. Jam si a quibusuam certis peculiaribusque notis eorum omnium , quae inter te disserunt, dii linctio petenda est, multo magi q peti dcbet etiam diilinctio articulorum fundamentalium . di non fundamentalium . Nam si quae umTom. IV. B b b quam
384쪽
quam distinctio perspicua , evidens, atque certa et se debet, ea sana sit oportet . qua articuli liindia mentales a non fundamentalibus distinguuntur. Nam fumdamentales , uti Protellantes dicunt, id continent, quod unusquisque suscipere, S amplecti dcbet , ut aeternam salutem assequatur ; non fundamentales vero quod complectuntur , tam iuicipi , quam non suscipi ab unoquoque potest. De aeterna erga salute consequenda, vel amittenda agitur. Qitapropter quum perspicuitas . evidentia , S certitudo dillinctionis. quae inter aliqua duo intercedit , a perspicuitate , evidentia , S certitudine notarum omnino pendeat; consequens inde sit , ut notae , quibus articuli fundamentales a non fundamentali-hus di itinguuntur, perspicuae , evidentes . atque omnino certae esse debeant . Tantum autem abeli, ut notae, quas Protellantes assignant, perspicuae , evi. dentes, atque omnino certae sint, quin potius . de evidenti falsitate eae laborant , ut mox ollensuri sumus , de nulla auctaritate conitituuntur , sicuti iam evicimus. Ipsas ergo notas modo expendamus, videamusque, num per eas ab omni difficultate Protellantes 1ese expediant. Prima ergo nota articulorum fundamentalium est ipsa Divina Revelatior secunda est eorumdem maxima uti. litas , atque gravitast tertia eii colligatio quarumdam veritatum cum fine i sius Religionis; hoc est eum gloria Dei , de sanctificatione hominum . Belle sane i ii idem tamen diffficultatibus semper magis magiique Protestantes implicantur. Qiiid vel de iis agitur, quae divinitus revelata sunt, aut agitur de aliis. quae non sunt divinitus revelata i si de iis agi dicant , quae non sunt revelata divinitus, sed unius, aut alterius doctoris aucioritatem in se tantum habent; tune amplius quaestio non erit de articulis fidei, sed de privatis opinionibus , quorum alias elis fundamentales, alias non item , nemo unquam somniavit. De iis ergo, quae sunt revelata divinitus, hie sermonem elise , si .cuti revera faciunt, oportet, ut fateantur. Quapro ner ita contra eos argumentor i peia id , quod omnino aequaliter est commune duobus , unum ab alterodii lingui non potest; si d quod divinitus revelati sint. omnes fidei articuli aequaliter habent; alioquin fidei articuli non ellent i ergo articuli fidei nullo modo per hoc inter se distingui mi aiunt, quod divinitus revelati sint i ergo Diuina Revelatio haberi non potest uti quaedam nota peculiaris . per quam articuli fundamentales a non fundamentalibus di ilinguantur. Deinde quae divinitus reuelata sunt, eiusdem ponderis esse debent, quia omnia Divinae auctoritati, atque in fallibilitati aequaliter innituntur: ergo ex eo quod divinitus revelata sunt , non solum nullum inter ea discrimen esse po- teli, sed etiam tantum abel , per Divinam Revelationem articulos fundamentalus di: lingui a non fundamentalibus, quin potius ex hac quoque parte mani suile constat, nihil magis ineptum , α futile ea dillinctione ei se, quem inter articulos fundamentales, di non fundamentales reponunt Protes lantes. Neque minus absurdum est, quod Protestantes assimant de maxima uti. litate , atque gravitate, quas uti certam notam haberi volunt, per quam aristiculi sundamentales a non fundamentalibus dii inguantur . inandoquidem quinnam unquam definire poterit, in hoc articulo maiorem utilitatem inesse , quam in alio λ quisnam conliituere hunc articulum propter sui utilitatem ad sidei essentiam pertinere, non vero alium, quia aequalem utilitatem non habet ρ quisnam det terminare , licet plura eodem modo aeque divinitus revelata sint, & sub
385쪽
eodem praecepto credenda proponantur ; tamen aliqua eorum propter sui uti.itatem ad fidei essentiam pertinere, aliqua non item p Profecto nulla datur apud Protestantes huiusmodi auctoritas, qua hae de re certo constituatur, quia unus- qui ite affirmandi jus aeque habet, hunc articulum esse magnae utilitatis, non vero illum ; contra alter illum, & non alium hanc utilitatem in se continere ς alius demum diversa ratione opinari poterit , atque ita nunquam possibile erit, ut ab ipsa eorum utilitate articuli fundamentales a non fundamentalibus dis linguantur. Deinde in quo tandem eonsistat haec utilitas, quae fundamentalium articulorum propria est, oportet ut determinent. An Brtasse in eo reponenda est , quod fides illorum ducit ad vitam aeternam p At qua tandem ratione non omnia aequaliter ad vitam aeteream ducunt, si Christus sub comminatione aeternae damnationis ea omnia credenda esse praecepit, quae divinitus revelata sunt Lad pAt vero quaenaae maior utilitas esse, aut excogitari potest , quam quae in eo
rticulo inest, quo credimus, nos sumere Chri lii corpus , dc sanguinem in Eucharistiae Sacramento, per quam sumptionem, sicuti Christiis testatus fuit, Sc ipse in nobis manet, & nos in eo manemus fbJ λ Aut qua maiori ve horum claritate, & perspicuitate res proponi poterat, quam quibus verbis proposita a Christo est Et tamen Protestantes Christi corpus, S sanguinem realiter in Eucharistia esse negant. Ergo dum utilitatem pro nota articulorum fundamentalium statuunt 3 secum ipsis pugnant , di notas ipsi suas convellunt,& funditus destruunt. Tandem rei cuiusvis utilitas ex fine potissimum aestimanda est: quousque
ergo Protestantes non evicerint; quod sane nunquam facient , unum non esse finem omnium articulorum divinitus revelatorum , de eorum maxima absurditate opinionis semper constabit. od autem de utilitate diximus, etiam de pravitate ob eamdem rati nem assirmari potest. Ηaee ergo quoque nota gravitatis inepte frustraque confingitur ad distinguendos articulos iundamentales a non si indamentalibus. Hoc vero idem sentiendum est de eo, quod superaddunt de colligatione
quarumdam veritatum cum ipse fine Religionis ; hoc eli cum gloria Dei , di
sanctificatione hominum. Nam ab iisdem primo quaerimus, unde noverint . unis de definiant, unde tandem constituant, has . S non illas veritates cum fine ipso Religionis connexionem habere ; istas, non vero alias ad gloriam Dei fanctificationemque hominum conferre p inia illae sunt revelatae divinitus , non vero illae, id vero assirmare non possunt et nam aeque omnes sunt revelatae divinitus. Unde ergo hoe noverunt λ Immo qua auctoritate , vel quo jure id itabilire praesumunt λ Nam quum enim propter absurditatem opinionis , quam tuentur , eodem semper defectu laborent, idem & nos quoque semper contra eos iure urgemus qua ipsi ratione dicunt , has veritates cum fine Religionis esse connexas, id ab alio iuxta principia eorum aequali iure negari potes . Velle autem ut pro certa quadam nota , atque regula quoad illa , quae sunt Religionis , S ad ipsam esseat iam Religionis spectant, id habeatur , quod si al- Bbb a ter
ficere ad salutem aeternam consequelidam , secl ad eam necesse esse, ut ea, quae Deus revelavit, firmissime omnia credantur .
pturarum a nobis citata in articulo prate eden'ti . quibus contra Latitudinarios evicimus unius, alit alterius articuli fidem uoii sus.
386쪽
ter negaverit, aequo iure, suaque auctoritate usus negaverit, summae imper tiae ac levitatis , immo stultitiae ei se . nemo non vidct. Si deinde quispiam ab iis quaerat, quaenam illa sint, quae cum maiori Dei gloria, S. 1 inctificatione animarum connexionem peculiarem liabent, quid tamdem reponere poterunt ρ Quid vero laetent, si eisdem qui sipiam obiiciat . Sacramenta ab ipso Christo instituta, sicuti ex Sacra Scriptura evidenter constat. ab eis vel Omnino e medio tolli, vel quae in ipsis revera inest , essicaciam non admitti, quamvis nihil iisdem 1alubrius ad sinctificationem hominum. nihil aptius ad immensam Dei bonitatem , atque misericordiam erga nos manifestandam , ad ineffabilem. de omnino Divinum Christi amorem declarandum , esse , aut excogitari possit 8 Quid ad haec ρ Non me latet esse dicturos , qua
de necessitate . atque ei scacia Sacramentorum circumferuntur, in Sacra Scriptura tradita non esse , de iccirco neque etiam ad illud genus veritatum pertinere posse , quod cum Dei maiori gloria ,. & sancti scatione animarum peculiarem connexionem habent. V erum quascumque tandem , atque cuius bis generis veritates ipsi tales, hoe est divinitus traditas eise voluerint ; tamen in systemate eorum semper alter, atque etiam quilibet de plebe homo, reponere poterit, neque etiam eas in Sacra Scriptura ella traditas. Tantum urgo abest , ut per hanc notam maioris connexionis cum sine Religionis articuli sandamentales a non fundamentalibus diit ingui possint, quin potius, ea non Obilante, semperrum de articulis iundamentalibu&, tum de tota Divina Revelatione semper dubitandum erit. At enim , inquiunt, articuli fundamentales saltem inde cognoscuntur, quia propter siti maiestatem, si iblimitatem , atque antiquitatum , oblequium natur Iiter sbi vindicant . Ita ne vero ρ Maiestatem . sublimitatem , atque antiquitatem, fundamentales , ut vocant, articuli fidei unde nam tandem habent pPmfecto nonnisi a Divina Revelatione liabere . ne Proteilantes quidem nega re possunt. At vero a Divina Revelatione quum omnes articuli fidei aeque procedant, omnes quoque majestatem , iubii imitatum , atque antiquitatem ab ea aequaliter habere debent: ergo maiustas, 1iiblimicas, atque antiquitas non est propria nota articulorum fundamentalium , sicuti requireretur . ut per eas iiii a ceteris omnibus distinguerentur. Quid λ idem enim semper urgendum est i anne per hoc quod uni Protestantium plurimum maiestatis , sublimitatis, atque antiquitatis inessie videatur in uno articulo, idem quoque ab omnibus sentiendum erit , ct non potius tuae ta principia corum , unusquisque suo iudicis uare poterit, quum eadem sit in singulis Sacras Scripturas interpret: di potelias tum unus ergo in aliquo articulo maiestatem, iublimitatem, atque antiis quitatem in ei se contra alter non in eodem , ted in alio articulo haec omnia contineri, aequo iure in syliemate Protellantium existi inare possit, atque ita penes Omnes sit eadem arbitrii potellas γ inde sequietur, ut ex hoc quoque e capite nialia certa nota articulorum fundamentali lina determinari possit . Qiticumque autem sint articuli fidei, Protestantibus nunquam dabimus,
quod ii fidei obsequium sibi naturaliter pariant o Nam fides . ut ait Apostolus
Hebraeorum II. v. I. . eli sperandaram fi Uamia rerum, argumentum uon an realiam. ,, Per hac enim ita apposite ad rem noli ram S. Ihomas 2. a. quaestois q. a t. t. , quod' dicitur argumentum distinguitur fides ab opinione , sui pi- ,, cisne , dc dabitatione , per quae non est prima adhaesio intellectus firma ad
387쪽
aliquid. Per hoc autem quod dicitur i Mn apparentium . dminguitur fidesia a 1 cientia, Sc intes lectu , per quae aliquid fit apparens. Per hoc autem quod is dicitur: fibstantia sperandarum rerum , distinguitur virtus fidei a fide eo ,. muniter iumpta, quae non ordinatur ad beatitudinem speratam. Ex histe vero omnibus illud conliat , nihil absurdius dici posse, quam articulos fidei naturaliter obsequium sibi parere, quasi naturaliter eadem ratione , qua alicuiveritati ex tuis principiis vel naturaliter, vel per ratiocinium deductae , etiam fidei articulis alientiremur. a
Saltem eiso erit certa nota articulorum fundamentalium consensis generalis omnium Clirilliunorum. Minime vero gentium. Articuli fundamentales pertinent ad essentiam fidei, uti ipsi Protellantes tradunt: ergo sine fide eorum nemo vere fidelis esse potest: ergo unui qui que eos nosse . & credere debet, ut sit revera fidelisi ergo unicuique , ut sit revera fidelis , ea ratio peripecta esse debet, qua articuli fundamentales a non fitndamentalibus distinguuntur. Quotui quisque vero eii , qui videre possit, num fides aliquorum a ticulorum apud omnes Christiami generalem con 1ensionem obtinuerit qui vero ad id pertingent , quantum laboris prius infumere debent λ quantum impendere temporis p quare ἐκ plerique in eorum ignoratione versabuntur, quae per tinent ad essentiam fidei, de valde pauci post longum tempus diutumo 1que t borcs tandem altaquentur, quae ad fidei clientiam pertinent. At vero hac quoque in re Protestantes pro suo more sibi contradicunt rnam & aliquod in Ecclesia iudicium certum, atque infallibile cise volunt, per quod unusquisque dirigatur in iis, quae ad fidei et sentiam pertinent ; de nul-hi in hiijuimodi iudicium ella statuunt. Volunt quidem certum , Sc infallibile iudicium in Ecclesia esse, quia propter generalem consensionem omnium Christiano 03 Ut evineam Protestantes mysteria
Trinitatis, incarnationis , uti fundamenis talia naturaliter cognosei posse ita habent, uti apud Bossuetum legere est in Monitis al
mo sentis peccatum, indeque etiam semitiHum contra se iratum tisse , & juste expetere mortem ejus semit ergo ne lis esse , ut Diis vinar justitiae perfecte suis late erso mediante infinito meritor ergo per infinitam personam i ergo per Deum hominem et ergo ii Deo necisse est esse plusquam unam perlonari rergo homo ob ipsain necet statem , ia, qua
est, Trinitatem, & incarnationem cognυ-
scit , et haec musteria necessaria esse suae saliati , atque ieci reo iandamentalia . ita ne vero λ Nihil sane lime par llogismo ineptius sngi potest . Quid λ detur tam ii per Protestan. tibus , sentire homines naturaliter, opem ibi esse Deo homicie , qui satisfaciat pria peccatis eorum, a me inde consequitur, ut ve- lixit in copuitionem seeundae, & tetrix ol vinae Peristae Nam Perlonam , quanis indigete senti mus, unde constaret esse iecun. da. a prima genitam , et coequalem , atque conlabstantialem Z Tertia vero 'criona a prima, M lecunda procedens inule nam LMPdem innotesceret λ Mysterium ergo Trinita
tis tantum abest, ut homines naturaliter se tire possint, quamuis advertant ad eam ne cessitatem , in qua sunt, quia contra illud a cognitione eorum remotum omnino est. Ide ui vero dicentum est etiam de mysterio Inearnationis. Nan ut certo e noscatur, neces se suisse Dei situm inearnari ad rediivetida peccata iiourx, illud quoque limul compertum elli deberet, nos a Deo salvari, aut no stra peccata nobis remitti nrin posse , nisi haeratione . Deinde volitisse Deum , ut hae , vel
illa ratione noli ra peccata redimeremur , un de nam alie ui naturaliter peripectum esse in
poterit ρ Unda nam cognitum , supposita erim humana re. emptione a Persona Divina peracta, duis praeterea esse debere in Trini: tale Personas λ Nam P lius non sectis ae P
tri , ἐκ sp ii tui Sarieto, sibi q uriue ipsitissecit pro peccatis nostras I unde una quo. que steri a ieeuintum humanam naturam asis sumptim fi . i' latus cere poterat , Platea πDiψDin.uem hibe bat. Qui, e 1 o non videar, ut multa alia onii uani , nihil ineptius confingi posse, 'u im homines sencire na ur.ilitet inisterium a tinatatas, α Incarnauom ἀ
388쪽
oianorum in aliquem articulum fidei, illum articulum fundamentalem esse,&ad fidei essentiam pertinere decernunt. Nullum autem hu)usmodi iudicium esse
se volunt, tum quia Saerarum traditionum nullam rationem habendam esse effutiunt, tum quia unumquemque, uti iam saepe observavimus , habere facultatem interpretandi Sacram Scripturam , tuentur, neminemque propterea obligatum esse sese accommodare interpretationi , & iudicio aliorum , quicumque tandem , cuiusvis numeri, atque conditionis ii sint. Quocumque ergo Protellantes sese vertant, ut inveniant, unde notas articulorum fundamentalium constituant, in graves scopulos semper impingunt. Tandem expendamus quod ultimo loco tradunt ad discernendas veritates
fundamentales a non fundamentalibus . Aiunt ergo aliquem errorem non e: se
in eo damnabilem c& iccirco veritatem oppositam haberi non debere uti fundamentalem qui amat veritatem , de ea diligenter inquirit , qui in eligendis opinionibus non consulit carnem , aut sanguinem, ted Deum ipsum . atque rationem. Aliquam fortasse speciem veri haec in 1e habere , licet imperito de plebe homini videri possit ; revera tamen in se talia sunt, ut iissem
nihil absurdius confingi valeat. Semper enim contra Protestantes , uti supra fecimus, illud urgere possumus, ex hoc futurum esse, ut S hominum maxima para ignoret . quinam articuli sint fundamentales, atque ad fidei essentiam spectant, Sc siqui ad eos cognoscendos pervenient. nonnisi poli longum laborem, diuturnum tempus . assiduamque diligentiam perveniant . Quandoquidem non ne maxima multitudo vel propter incapacitatem , ve I propter certi cui spiam muneris occupationes in huiusmodi res non selum diligentius non intendet, sed ne leviter quidem inquiret 8 nonne qui id facere aggrediuntur , multum laboris , temporis , atque diligentiae in huiusmodi examine insumant oportet 8 quinam ergo sint articuli fundamentales, & valde pauci cognoscent . qui cognoscent, nonnisi post longum laborem , diuturnum tempus , assiduamque diligentiam cognoscent. Bella sane fides haec est , & eorum ingenio digna, qui Ecclesiam se reformare velle audacter effutiunt i Verum pressius jam contra
Illud ergo quaerimus, qua ratione articuli fundamentales dici debeant , an relate ad fidem . an vero relate ad ipsti credentes. Profecto nemo unquam dixerit, articulos fundamentales dici tales relate ad credentes , S revera ne ipsi quidem Protestantes dicunt, quum assierant articulos fiindamentales pertinere ad etantiam fidei. Inde enim consequeretur, talem diversitatem in articulis fundamentalibus admittendam eta, qualis est in ipsis credentibus , habita ratione eorum omnium , propter quae unusquisque diversio modo ab aliis sese habet; sicque nulli articuli essent amplius fundamentales, S ad fidei eisentiam pertinerent. Nam ad fidei essentiam quomodo pertinebunt , si quot homines, tot diversi articuli landamentales esse poterunt, nullulque crit . qui ab uno fundamentalis, ab altero autem non fundamentalis baberi non pomit λ Illud quoque accedit, aliquam veritatem dici fundamentalem. non quia ab uno, vel altero ut talis habeatur , sed quia in se spectata est fundamentum ceterarum. Dicendum ergo est articulos dici fundamentales relate ad fidem , & quidem , etiam secundum principia Protestantium . At vero semel ac dicatur , aliquem errorem non esse damnabilem . ideoque oppositam veritatem non esu iundamentalem , quia quispiam fuit de inquirenda veritate sellicitus , dc debitam diligen-
389쪽
ligentiam adhibuit; contra vero alterum errorem esse damnabilem , ideoque opis positam veritatem elis fundamentalem , quia quispiam non fuit de inquirendaveritate sellicitus , & debitam diligentiam non adhibuit : veritates dicuntur
fundamentales relate ad credentes , non vero ad ipsam fidem ι ergo dum Printellantes ad illud medium coniugiunt, & pervertunt notionem . quam ipsi qumque tradunt, veritatum fundamentalium , & ipsam Revelatam Religionem omnino de medio tollunt. De priori constat ex demonstratis ; alterum vero mox eonfirmaturi sumus t & hoc iane est, ut nemo non videt, quod evincere potissimum conlii tui miis , licet ad praecludenda omnia effugia Protellantium , ab eo nos parumper u gressi fuisse videamur. Hoc ergo semel posito , quod aliquis in errore damnabili non versetur hoc ipso quod veritatem diligenter inquisierit, rationemque consuluerit, prout a s e faciendum eise putabat ; contendo Duillam criani stam caussam apud Pt testantes facile obtinere posse , i mnio debere. Quid λ Ea ratione, De ista dicere poteli , qua a me faciendum esse putavi, de ipsa Divina Revelatione data opera, S diligenter inquisivi ; pod longum tamen examen tanta , tamque multa et se peripexi, propter quae nullam a Deo Revelationem aliquando hominibus factam ei se persuallim mihi fuit, ut in hac ego opinione citra meam culpam persistendum esse ducam . Nam , uti vos dicitis , semel ae qui Lpiam suerit de veritate sollicitus , inque eam inquisierit, prout a se faciendum eta putabat. non consse luerit carnem, dg sanguinem, sed ipsam rati nem , di Deum ; si in aliquo erret, citra sui damnationem errat . Non est ergo , cur me condemnetis , quum haec omnia praeititerim , de tamen in mea opinione persistendum a me esse videam. Sicut itaque vos damnari non vultis ; ita & ego quoque , vobis ipsis auctoribus . damnari non debeo. Deindemita Deilia ulterius urgere potest nullum certum. & infallibile iudicium secundum vos habetur, quo cognoscatur, num haec, vel illa sint revelata divinitus ; immo num aliquando Deus nonnulla revelaverit hominibus ; tam ergo quoad revelata, quam quoad ipsam Revelationem in ancipiti dubitatione versamurr quum itaque, adhibito diligenti examine, quod per me poterat , tum de ipsis revelatis, tum de ipsa Divina Revelatione, si admittere nolitis, quod contra utrumque firmissimam persuasionem habeam, saltem quod du
bius adhuc, atque ancep, haeream negare non poteritis , ideoque cur tandem errorem meum damnabilem esse eonstituisis
Neque Protellantes Deillas inde refellere possunt , quia Revelatio suae divinitatis argumenta manifestissima in se habet, quae ignorari a nemine possunt, si non carnem , & sanguinem , sed rectam rationem consuluerit. Quam vis enim de argumentis Divinae Revelationis evidentissime conitet , manifestumque etiam aeque sit, integram servatam eme cana Divinam Revelationem , quae a Deo hominibus semel ficta fuit, quemadmodum quoad Revelationem Veteris Tella menti in libro a. nostrae Tbeologia Re velata . quoad Revelationem autem Novi Testamenti in hoc 3. libro evidenter evicimus ἔ tamen s mel posito, quod nullus errori damnabili sit locus. semel ae quispiam , uti dicunt Protestantes. in veritatem diligenter inquisierit, dc non carnem , a que sanguinem, sed rationem, & Deum ipsum consuluerit , semper Deillam suam cauffam apud Protellantes tueri posse contendo. Nam evidentissima quidem sunt argumenta Divinae Revelationis, eaque non perspicere nemo p teli.
390쪽
eest, si rectam rationem consuluerit, atque etiam Divinam Revelationem semel factam usque modo servatam esse, certo conitati verum enim vero se
cundum ipsa principia i rotestantium id semper habebunt De istae, quo adversias eos se tueantur. Nam quo iure Protestans assim at , se in veritatem, qua par est ratione, inquisivisse. ει non consuluilla camem . ex sanguinem , sed Deum , & ipsam mationem ab eo sibi datam , eodem iure quoque De ista rem eamdem de se affrmabiti si ergo Proteitans propter hoc non versatur in e rore damnabili, ne se quidem versari ob eamdem rationem semper Deilla
Illud ergo Protestantibus superesset, ne eamdem sui, di mistarum causisam esse fateri cogerentur , ut Deillas accusarent, quod non omnem , quam
debebant, quoad rem istam diligentiam adhibuerint, neque , sicuti requirebλ- tur , fuerint de veritate stiliciti. At num iure huc sese recipere possint , modo videamus. Quod ergo Deilia ea qua par est ratione quoad rem ii iam Lerit de veritate sollicitus , di in eam dum inquireret, non consuluerit car nem , & sanguinem, sed Deum ipsum. atque rationem. vel ab ipsius De illa: iudicio pendet, vel a iudicio aliorum a si pendeat a iudicio ipsius Delitae ;semel ac lite assismet . quoad rem illam adhibuisse se omnem diligentiam, , quam debebat, ei fides adhibenda erit. & iccirco se eundum principia Protos antium putandum huiusmodi millam in errore damnabili non ellu i ut ergo Protestans contra Deillam urgere possit, quoad rem illam non om num . quam debebat, ab eo diligentiam au hibitam esse, hoc iudicium non ad ipsiam Dei-siam, sed ad alios spectet, nece iis est. At rem illam pendere a iudicio ali
rum, Proteilantes contendere non possunt i l. Qiata sto indum principia , qtiα euentur, nullus homo, immo nullus coetus quorumcumque hominum est iudux
infallibilis eorum , quae ad fidem spectant. ex iccirco unusquisque aeque suum , ac aliorum iudicium sequi potest, quum utrumque aeque fallibile sit. a. Qitia sicuti Proteilantes in si,scipionem Deillas vocare possulat, quod non omnem diligentiam adhibuerint . ideoque errorem eorum damnabilem esse ; ita quoque ipsi aliis suspecti esse possunt. & revera sunt; immo non sui piacti, sed convicti de eodem defectu . 3. Quum quae unus suo ingenio , induitria, atque diligentia possit, alter plerumque ignoret ; inde quoque est . ut iudicium rei illius, in qua de ea diligentia agitur . quae in inquirenda veritate adhibita fuerit, vel non fuerit, ad iudicium altemis tunc pilissimum spectare non possit, quando quaellio de iis eli, quae lumine rationis absque ullis doctrinae praeci ptis cognoscuntur. Quare num Deilla in inquirenda veritate debitam diligentiam , adhibuerit, vel non adhibuerit, Proteilantes nullo modo iudices esse po sunt ;i mo hoe sibi iudicium se eundum ipsa principia, quae sequuntur. sibi tribuere non debent. Semel ac ergo Duilla assirmet , debitam in inquirenda , critate
diligentiam sese adhibuisse , consuluisseque rationem , non veris carnem ssanguinem , eius errorem damnabilem non esse, Proteilantes concedant oportet . Hoc autem semel dato, omnem Divinam Revelationem e medio tolli, quis non videat pUltimo tandem ex iis, quae in Noolsioni caussa contigeriint, de monil randum aggredimur, omnem Divinam Revelationem e medio tolli , lemul ac principia Protestantium vera eme ponantur. v lilonum c g , quem ut i in fissi num omnium hominum, qui extiterunt, supra confutavimus, stati it nunc