장음표시 사용
371쪽
prorsus ineota evadant Quid λ Lex Evangelica, tota quanta est, eo tendit,
ut vim nobis inseramus, reprimamus inordinatas passiones, studeamusque sem per virtuose vivere. Sicuti vero est secundum rectam rationem vim sibi in ferre , reprimere inordinatas passiones, atque virtuose vivere ita quoque vernantis rationis et assentiri lenociniis corruptae naturae . Longe autem esse
facilius . semel dato , quod Sacra Scriptura rationi subiici possit, ut praecepta ejus erranti potius rationi, quam rectae subiiciantur, inde constat, quia ii quoque, qui Sacram Scripturam non tam impie contemnunt , sed eam , ut palleli, reverentur, tamen eius Divina praecepta ipsi rationi consentanea , atque ut talia habita ab iisdem , inuendo ductum suae pravae errantisque rationis violant, atque transirediuntur. At vera de necessitate Divinae Revelationis contra De istas Latitudinarii nobiscum consentiunt. Qua vero de caussa S ipsi quoque putant Divinam Revelationem nobis necessariam eise λ Profecto non ob aliam, nisi quia humana ratio tanti non est , ut per eam cuncta videre possimus , quae ligere debemus saJ. Atqui semel ac Sacra Scriptura rationi subiiciatur , in idem absurdum incidimus ἔ hoc est, per humanam rationem videri mille ea omnia constituitur , quae agere debemus t ergo S sibi contradicunt Latitudinarii, di nullo modo assise mare pollunt. praecepta morum ita manifelta esse , ut ad Sacram Scripturam advertere necesse non sit. De contradictione, qua implicantur, inde constat, quia semel ac Sacra Scriptura rationi subiiciatur, ratio illa est , cui nostrorum morum directio tribuitur. autem assirmare non possint praecepta morum ita manifesta et se, ut etd Sacram Scripturam adverti non debeat , eii quoque perspicuum ι tune enim fieret, Divinam Revelationem quoad praecepta m rum necelsa iam non ei se , quod tamen ipsi contra Dei stas negant, & recte
Falsum autem omnino esse, haberi unanimem consensionem Christian rum quoad ea, quae spectant ad mores, nullus sane ignorare poteti. Ut enim multa alia omittam , quoad necessitatem bonorum operum , religiosum cultum Deo adhibendum, ieiunia, coelibatum, usuras, anne una eademque sententia est Catholicorum , di A catholicorum pNullam vero rationem praeter arbitrii sui libidinem , S praesumptuosam , atque impiam licentiam, Latitudinari afferre possunt. ob quam dogmata fidei
valde curanda non sint. Nam vel sunt aeque revelata divinitus tam ea, quae
spectant ad fidem, quam quae pertinent ad mores; vel non sunt aeque divinitus revelatar si prius cur non omnia eadem ratione curari debent ρ si vero alterum; illud quoque obtrudant, de illorum Divina revelatione non constare: tunc autem plurimum Divinae Revelationis futurum est, ut reiicere debeant , quod
itutis m, malumqtie exemplum aliorum M Ηἰe quoque eontra LatitudInaclos valde pauet sint , qui ad praeeepta rationis uretere non omittimus, esse eos longe dete. adverta iit, & valde pauciorex, quibus , si rioris conditionis, ae De istae lint. Nam Dei. diligentius non advert mi , non rationabilia vi. stae Dei judicium suo iudicio subjieere non
deantur ea, quae humana corrupea natur o praesumunt, sed eam, quam ab eo accepta
suadet, ipsique sensus vellem , atque quaein rum, judieii rationem ad omnia sussieerae runt. polle arbitrantur . Latitudinarii vero stipra iv. a Uide quae de necessitate Divinae Re- dicium Dei ponunt suum , quaeque a Deo velationis copiose diisseruimus lib. I. quaest. I. promulgata, Sc deereta esse rian dubitant,art. 3 ka vero omnia urgent contra Deillas suo judicio per summam impistatem , atque tum Latitudinarii, tum Protestanina. au laciam subjiciunt.
372쪽
euod se fastipere profitentur. Verum neque dicunt. neque se suspicari pα-
se serunt, aeque divinitus revelata non esse . quae ad fidem spectant , ct quae mores et ergo ista esse magni momenti. non vero illa, omnino irrationab, liter, atque ad libidinem sibi confingunt. Dcinde quae in Sacra Scriptura e vitinentur, nonne sunt omnia Divinae auctoritatis p Si enim talia non essent, ad Sacram Scripturam pertinere , dici non posset a m si omnia sunt aequaliter Divinae auctoritatis , aequaliter etiam a nobis suscipi debenti ergo una eademque ratio omnium habeatur Oportet. At Vero anne Latitudinarii negare possunt, etiam interiori cultu Deum esse prosequendum p Profecto tune & Deillis quoque deteriores sese esse demonstrarent, quum Delitae internum Deo cultum adhibendum ei se non negunt di sibi manifeste contradicerent, quia ipsi quoque contra Deillas Divinam
Revelationem tuentur. in qua evidentissima argumenta eius cultus occurrunt squi tum interius . tum exterius a nobis Deo exhiberi debet i ergo dum ipsi fatuunt, non aeque curanda esse , quae spectant ad fidem , ae quae pertinent ad moru3, per ea refelluntur, quae ipsi quoque admittunt . Prob. con. Nos ipsa anima Deum colere praeeipue debere, nimis perspicuum eii r eli enim anim praecipua, atque potissima nostri pars. qua iupra conditionem aliarum terrestrium creaturarum elevamur, ad ipsum Deum pertingimus, tendimus ad quamdam infinitatem huius vitae honis nunquam explendam. An in a ergo quum
inretieini , di voluntate praedita sit. hisce duabus facultatibus debitum officium
servitutis Deo exhibere debet. a vero potissimum ratione 1 e se Deo subiicit intellectu . atque voluntate λ Profecto sicuti inquit S. Thomas lib. II l .eo in ηι- cap. I IS. num. a. . S ratio evidentissima Radeti ., Sicut homo sit bditurm Deo amando quantum ad voluntatem , ita subditur Deo credendo quantum, , ad 'imellectum is et sed tune potissimum Deo subdimur quantum ad intellectum , quando propter auctoritatem Divinae Revelationis ea credimus, quae sunt speculativa, abitracta . α supra cognitionem noliram . qualia sunt dog m t fideli ergo tune praeeipue cultum Deo peculiari ratione dubitum reddi mu3 4 quando hisce omnibus assentinivr i tantum ergo abest , ut iitta aeque ac ira omnia curari non debeant. quin potius, s ea non Omnino curumus , P. tissimam noliri cultus debitam partem Deo subtrahimus. Et re quidem vera semel ac ponatur, intellectu quoque nostro non esse Deo revelanti sacrifieandi im : & Christiana Religio , di omnis Divina Reu latio de medio tollitur. Nam Deo revelanti si non assentiamur, nulla amplius dogm ta Christianae Religio iis , quibus ipsa sine constat, reliqua futura Crunt, ipi que Divina Revelatio stiperflua evadet. Si ergo Latitudinarii neque Christi n/m Religionem . neque Di υinam Revelationem sublatam volunt, intel-ιςctum Deo revelanti sibiectum et se debere, contentiant oportet . Deindet nonne etiam dogmata speculativa. S abltracta , quaeque ad ipsam fidem tantum pertinent, contineri in Sacra Scriptura etiam Latitudinarii fatentur laeecrgo dogmata esse speculativa. abstracta , di fide tantum apprehendi pose ,
vel novit Deus. vel non novit t eum non novisse , qui sinam unquam assim 1- Verit p novisse ergo eum, firmiter tenendum est i erga si novit, ct tamet νη- nobis revelavit . voluisse quoque, ut iisdem a sentiremur, affirmari debet rergo voluit Deus. uti ei revelanti inteIlectum nostrum quoad ea quoque sub Iiςςremuε , quae sunt speculativa, di abstracta, atque fide tantum apprehendi Possunt. Ea
373쪽
Ex quibus illud quoque e stat. stulte atque inepte eonfingere Latitudμnarios . viam coeli quoad dogmata fidei ampliandam, restringendam vero quoad ea, quae spectant ad mores. Nam undenam tandem hoc didicerunt B An Br- tame ex Sacra Scriptura δ nam ab ipla Scriptura tantum hoci discrimen ipsi ere re possunt, quum ad iudicium ejus, quamvis mortuun, illud quidem sit . quoad omnia appellent ca). Undenam vero in Sacra Scriptura habetur, viam coeli ampliandam esse quoad dogmata fidei, restringendam aureae quoad praecepta morum p illa plurimum fieri debere, non vero. illa λ Anne Deus noluae liber tali reliquit, ut crederemus, vel non crederemus ea fidei dogmata , quae re velavit λ quaedam ne incerta, atque probabiliru revelavit . quae unusquisque amplecti, vel non amplectὴ pro ibo arbitrio miset an quae ad mores spectant. nos amplecti. α servare debere; quae autem ad fidem . credere, vel non credere piae , significavit λ is Praedicate Evangelium inquit Christus Luca ca. 16.
D v. I s. omni creaturaei qui crediderit, ec baptizatus fuerit,. 1alvus erit , is qui vero non crediderit, condemnabitur,. . Evangelio ergo qui fidem p sliturus non eiset, futurum ut condemnaretur, iple Christux aperte praedixit,ae cepe significavit,. totius prorsus Evangelii fidem as 1 lutem necessariam , esse ΓbJ ι ergo tantum abeii, ut ex Sacra Scriptura aliquo modo erui possit, quae fidei sent, aeqtie curanda non esse, ac quae spectant ad mores , quin potius totius Evangelii fidem ad salutem. simpliciter necessariam esse, ex ea . apertissime cotulat vi
SCHOLIOR Iria Vera christiana Religio unica tantum esse potest Nam vera Christiana Religio innititur Divinae Revelationi: ergo quae Di
visam Revelationem revera sequitur, prout debet, vera erit ; sed haec nomnisi unica esse potest: ergo. veram Religionem esse eam, quae Divinam Re velationem revera sequitur . prout debet, tum Latitudinarii, tum alii Sectarit omnes consentire debent, quum , ipsis quoque sentientibus , Divina RG velatio innitatur veracitati, Dei revelantis , qui neque fallere , neque falli potest,
ideoque ea Religio vera et se debet, quae ea, qua par est, ratione Divinam Revelationem sequituria Unicam vero, tantum esse posse hanc Religionem , quae Divinam Revelationem ea, qua par ess, ratione sequitu , ita evincitur . Si-euti ceterarum rerum vi ita quoque Divinae Revelationis unica tantum veritis esse p ,teit i em 3 etiam unica tantum esse potest vera Relida ,. quae Divinam Reυelationem ea, qua par eli, ratione sequitur iamin, quae Deus revelavit vena elis oportet: em Religi=, quae omnia divinitus revelata suscipit, atque veneratur, vera eiit ergo, unica tantum esse pote ilia De antecedenti propositione , & altera ex ea illata . certum, enie debet apud. omnes , qui Divinam Revelationem admittunt, conir quos moindo disputamus. Ex illis autem. recte inferri unicam tantum veram, Religi
Ad Jui Iesum saera scriptum quoad
b Uide, Saerie Scriptare testimoniis In peobatioitibus praeciam is proposulania au
374쪽
nem esse polle, per se constat: nam si aliqua Religio in admittendis revelatis excedat, vel deficiat. aut admittit, quae vera non sunt, aut non admittit, quae vera sunt et ergo unica tantum , est quae admittit , quae vera sunt: ergo unica tantum , quae admittat, qua par est, ratione omnia divinitus revelat a ,
, Vera esse potest co . Tandem Religio vel consormatur, prout debet , Divinae Revelationi ,
vel non conmrmatur: si consermetur; vera erit r falsa autem , si non con--metur . Sicuti ergo inter verum , & falsiim dari non potest aliquod medium . ita etiam inter Religionem, quae Divinae Revelationi conformatur, vel non conmmatur et ergo si quae conBrmatur, vera est , falsa autem, quae non com&rmatur; Religio vera nonnisi unica, de indivisibilis esse poteti. At vero de unitate verae Religionis etiam independenter a Divina Revelatione constat. Nam veritas una est, atque in se indivisibilist ergo etiam Relisio vera nonnisi uniea. S indivisibilis esse potest. Deinde Deus est summa sanctitas, atque metis, & origo perfectionum omnium t ergo r. Pugnat , ut tum veritate, tum mendacio coli possit ergo vero cultu solummodo honoratur i verus autem cultus unus tantum esse potest, sicuti una veritast ergo. COROLLARIUM I.
Vera ergo omnem eonfoetationem cum diversis dogmatibus adiam quarumcumque Religionum a se diversarum exeludere debet. Vera enim Religio una tantum esse potest . uti modo demonstravimus ritaque nullam quoad dogmata cons lationem cum aliis Religionibus pati debet. Qiaapropter sicut si verum cum false intermisceatur. secundum eam rationem, qua intermiscetur, verum esse desinit, S simpliciter verum amplius diei non potest i ita si vera Religio eum falsa intermisceatur, secundum eam
rationem, qua intermiscetur, vera esse desinit . di simpliciter vera amplius dici non potest.
Vera itaque Religio nullam aliam Uigionem a se diversam tollerare potest;
atqae intollerantia vera Religiohis proprius character esse debet. Tollerantia enim quamdam consociationem secum asserte consociationem
autem a Hine s. Thomas a. a. quaest. 4.art. 6. fidem esse unam virtutem tam si ea sumatur pro habitu , quo credimus, quams aecipiatur pro iis , quae credimus , ita evln- Cit et in Dieendum , inquit, quod fides , si ,, sumatur pro habitu . duplieiter eonsideratis, potest. Uno modo ex parte objecti, & sie,, est una fides et objectum enim formale fidei est veritas prima , evi etiam inhaerendo,, credimus quaecumque sub fide continen-x, tur . Alio modo ex pute subjecti, S sieis fides divessiscatur, secundum quod est diri versorum . Manifestum est autem quod fi- ,, des , seut & quilibet alius liabitus, ex sor mali ratione obiecti habet speeiem , sed ex ,, subiecto individuatur. Et ideo si hdes sua, matur pro habitu , quo credimus , sie fi- des est una specie , ct disserens numero iari diversis. Si vero sumatur pro eo quod crea,, ditur, se etiam est una tides, quia ideua ,, est, quod ab omnibus creditur; & si line
,, diversa credibilia , quae communiter omne H credunt , tamen omnia reducuntur ad uis num is a
375쪽
antem nullam vera Religio habere potest eum dogmatibus alteruis Religionista se diversae, uti ex praecedenti corollario constate ergo vera Religio nul-Iam.aliam Religionem a se diversam tollerare potest Immo sicuti veritatis
propria nota est, nullam cum errore consectationem admittere ; ita etiam pro- .mius character verae Religionis esse debet intolleranti, cujusvis alterius Religionis Ex hoc autem constat . quonam tandem in pretio ipsam Religionem ha
heant nonnulli, ut se ipsi Iactant. Philostphi nostri temporis su , qui contra
intollerantiam invehunt, ex eo quod per eam unus contra allum concitetur.
Si enim ab hisce hominibus quaeris, an e sectatio sit ineunda cum iis , qui tranquillitati Reipublicae , de civili statui adversantur; ineundam non esse sine dubitatione res inderit, quamvis inde futurum sit, ut graves dissensiones non oriantur: de Religionis autem bono si agatur, si sermo sit de incolumitate is verae Religionis .. ubique diisensiones timent, ubique bella formidant, deque
mutua consensione siminam curam habent . Hoc autem si argumento non eis knullo modo cis cordi esse veritatem Religionis, nihil aliud arbitror esse posse. At quamvis vera Religio nullam e sectationem habeat, aut habere possit eum mi is Religionibus ς tamen inde non consequitur , sicuti Latitudinaruessutiunt, ut hominum animi inter se dividantur, unusque alteri inimicus eu dat . Qsi enim veram Christianam Religionem profitentur, eiusque praecepta servant, quod sibi Christus Dominus mandavit . ut eos quoque diligant, a quibus mala acceperunt, stalper suae menti propositum habent: indeque est . ut si amore eos quoque complecti debent, & revera complectuntur, qui aliquo si-hi detrimento fuere, eadem ratione se gerere debeant, ac revera se gerant erga omnes alios . qui alia . ac ipsi, dogmata sequuntur , quum ab istis nullam detrimentum accipiant. Illorum ergo errores odio habentur ab iis, qui veram Chrisianam Religionem profitentur . eosque , si possent, in viam salutis. atque veritatis revocare vellent. In quo sane tantum abest, ut animi alieni vestigia aliqua occurrant, quin potius evidentissime apparet, nihil magis eis cordi esse, quam veram solidamque utilitatem aliorum b is Protino aut expers omnino sis eruditionis, ct historiae, qui ignoret, aut malae fidei sit oportet, qui dissimulare velit. iam inde ab Ecclesiae initiis usque ad haec tempora perpetuo, ac sine interruptione , verae Religionis Professores quantopere, quantisque cum suis incommodis, periculisque barbaros , atqu infideles ad Dei cognitionem, & ad salutem adducere curaverint, di curent a quod quum faciunt. hominum nimirum a se de Religione diuentientium sa- Tom. IV. Aa a luti,
bὶ Etiam Ethnicῆ quondam objeeere is sis qui ubi dixissene ,
Cliristianis , quod dissensiones fovetent, se. uisur . ait . quae Caesaris sunt , Caesari , cularibusque potestatibus infesti essent. Hane ., qua ivi Des . Proinde nos solunt Deum sane calumniam Apol'Ista Christiauae Relia is adoramus a vobis autem in rebus aliis laetigiones repuler t. Inter ceteros ita S. Iusti. M servimus, Reges, ae Principes Marinumniis A logia I. nu. ira is Illud, inqtula, etiam M esse agnosceivea . dc simul precantes , M studio nobis est . ut vectigalia , eensus is enm regia potestate sanam quoque men- ,, ita, quibus ilioc mu tis iuni sistis , primi M teiu obtinere comperia ui,, . Haca, omnium penitamuε , quemadmodum ab eo re legatur et iacit Athenagore in L EUione pro is sum instituti, Illa namque tempore ac- G ismnit liti. 3π- , atque Tertullianu
is cedentes quἱdam perciinciati sunt ex illo , Apologialeo cap. ac ., in Caelati veci salia pluiere oporteat λ qui
376쪽
luti & utilitati etiam cum impendio suae vitae servianz - od autem haere.
tieos Ecclesia non solum hortando, & monendo doceac , sed etiam vi coe ceat , ea ratio est , quod hi non ut alieni invitantur , ted ut transfugae constringendi sunt: qua de re vide , si lubet . Sis Thomam a. quaeli. Io- art. 8. .
Fulse seligionis ea conditio est, ut quoas do matae eonsociationem cum aliis 'letionibus a se diversis inire
Nam licet veritas cuicumque falsitati opponatur, dc una tantum sit , at que imit visibilis, non tamen falsitas cuicumque falsitati opponitur , nihilque o, stat, quila duo aeque falsa inter se uniantur, S. confinientur is Et re quidem vera , ut ad rem nollaam peculiariter deveniamus, si siemel constituatur . Divinam Revelationem ella Divinae auctoritatis . & tamen nonnulli Christianorum, sese rejicere posse putent aliqua eorum , quae divinitus revelata sunt hῖ etiam alios damnare non poterunt, qui aliquae alia divinitus tradita . 6c revelata contempserint, atque resecerint. Nam quo ipsi iure usi sunt, eodem quoque alii utuntur. Hinc vero est, ut non solum Ethnici e e pro diversitat ei regionum, variis Religionibus sese accommodaverint, & Divinitates, atque supe stitiones aliarum regionum in sitam introduxerint sa mi etiam Chri itiani , quia fidei veritate declinaverunt, vel omnes omnino sectas , vel saltem aliquo tollerandas esse statuerint. Contra autem vera Cluillima Religici nullam cum aliis sectis, Ilaei Christianis . quoad dogmata consociationem aliquando miri posse eensuit is, , Etsi non est ignoratio Deo sita quondam Auctbr aeristionum,. risianarum ad Graecos LbJ in . quod eam Omnes communi confiteantve len- ,, tentia r quaenam in hac vita obvenit mortalibus notis Dei. nisi speciali illa ,, cosnitio, ex qua fit , ut omnes, quae in terris sunt Religiones , mendaciisse quidem limpliciter ab ea , quae vcritatem profitetur . mendacii discriminaeis a se invicem disserant, , . Ita ipse de Ethnicis r nos vero ad eumdem seroe modum de Acatholicis dicere possiimus: et si apud eos nore est ignoratio Divinae Revelat sonis, quod eam omnes communi confiteantur sententiae . ex qtiae fit, ut omnes sectae Christianorum mendaciis quidem simpliciter a Catholica, quae veritatem profitetur, mendacii autem discrimine a se invicem disserant-Quapmpree sicut olim Athenagynas in sua priori Legatione pro Gristianis ritu. I Ethniciis calumniantibus , quod Christiani nota colerent eoiciem Deos, ae alii cruves, reponebat ris Quod autem queruntur, cur non eosdem , ac civitates ade
,, mus , dc colamus Deos, ineptum sane eli - . . usum igitur enumeratis diam versis opinionibus de Diis , inter se ipsi de Diis suis dissentiane, quid nobi
is cri- 13 Athenaturas ita ine pie sitam pri. mam Legationem pro Christianis: ., velleris Orbis . niaximi Reges , aliis alibi moria ,, bus utitur , se legibus; nec qui am le-
- geo aue iudieii metu patriae instituta, e-,ω tiam tu ridicula fuerint . diligere proliib is tur ιν ω Potitio autem nonnulla de diis
vel Aate culian tum diversitarem populor o narravit, it . coneladie x is Uno verbo in ,, omnibus gentibus , dc populis Acra homi δε nes, quae ipsis placuerint, α mysteria eoia
statum Christianae Religionis secundum edis
377쪽
,, crimini vertimi, quod non in easdem , ac ipsi, opiniones feramur, , p Quod autem queruntur s nos item Acatholicis reponere pol sumus J cur nos eum ipsis non sentiamus, ineptum sane est. Quum enim , diversis opinionibus, quas ipsi tenent, enumeratis , inter se ipsi dissentiant, quid nobis crimini vertunt, quod non in easdem, ac ipsi, opiniones feramur ὸ Mirandum vero non est , si ob hanc quoque rationem heterodoxi Catholicae Religioni infensi sint i nam ob eamdem Christianae Religioni etiam Ethnici quondam adversabantur . ,, Quidri est igitur, o Graeci s inquit Tatianus in Oratione contra Graecos num. q. J , , eur tamquam in pugilatu aliorum instituta incitare in nos velitis 8 At si non. M nullorum institutis uti nolo, cur tamquam scelestissimus odio habeor λ Jubet M Rex tributa pendere λ paratus sum solvere a Servire, S ministrare Dominus pes servitutem agnosco. Homo enim , ut hominem deere 4 colendus ulta solus, , autem Deus metuendus, qui nec oculis humanis cemi potest, nec arte coinis prehendi. Hunc negare ii iubear ; hac tantum in re non parebo , moria 4, que potius , ne mendax, ct ingratus arguar , , . saJQuod autem aliqui crimini vertant Catholicae Religioni , quod per eam non permittatur, ut filii illius imbuantur iis praeceptis , quae Religioni Chrisiance opponuntur, faciunt quod Celsus, quem refellit Origenes Christianos accidantein , quod seos discipulos ad alios accedere prohiberent. ., Christianismi , , doctorcm s ita Celsus apud Origenem lib. I. coni. eumdem num. 7s. J simile is quid facere illi, qui sanitatem corporis pollicitus prohiberet, quominus pe-- riti medici accerserentur, ne sic sua proderetur imperitia se . Ei autem ori genes ita respondet: se Verum etsi ab Epicuri philosophia , Epicurei sique me- dicis eos revocamus, qui ab illis in errorem perducti sunt, nonne iustissima es de caulla facimus p Sie enim illos tutamur a gravi morbo, in quem illos imis iecerunt medici Celsi , qui im providentiam sustulere , ct commenti sunt, silm-M mum honum esse voluptatem. Non igitur parvulis, non rusticis , non fatuis, , auctores sumus , ut medicos fugiant et non illis dicimus et emere, ne quis ve- strum attingat sciensiami neque dicimus, quid malum esse scientiam a neque insaniae provecti simus, ut cognitione censeamus homines ab animae sa- nitate moveri; aut quemquam unquam a sapientia filii se depravatum . Et si , docemus, nemo tamen nostium dixit e mibi adbarescite i sed potius Deo reri rum omnium adhaerescite, ει Iesu illius doctrinae doctorii neque etiam qui is quam nolirum ita est arrogans. ut dicat sociis , quod tamen uni ex nostrisse doctoribus assignavit Celsusi ego soliu salvos cos faciam. Vide igitur quam
,, multa contra nos mentiatur,,
Aa a a a A primis Christianis etiam impe
dio mortis semper iuuli diligentissime serva.
tum , ut ne una quidem vocula a Christiana Religione deficerent , eontra Cetitim lib. I. num. tradit Origenes , qui eumdein Celsum vocalitem Christia ruri mericula mgentis ex hoe capite refellit et ait enim et ,,
Meticulosviii genus vocat homines, qui , is ne vel una voeula Chi stianismum e irent, ad mortem usque firmiter pugnant, parati,, quodvis supplicii niorti'ile genus sustineo M re ri . Quo sane constat agendi rationi , quam primi Christiani eonstantissime tenuere, eam , quam modo Catholici sequuntur . pror
sis conformem este , omnino autem contra.
riam . quam Latitudinarii lectamur .
378쪽
Si in iis . quae divinitus revelata sunt . qui tam sta erret k ur nullum Divinae
Revelationis iudicem infallibilem esse, sed unumquemque eam per se i terpretari passe arbitretur ; tunc omnem auctoritatem Divinae Revelationis prorsuv tolli contendimus o Hoc vem est, quod in sequenti propositione contra
Proteilarites cli monil rare , eoriamque sntema tale esse , evincere conabimur, ut
per illisu nulla auctoritas Divinae Re volationis, reliqua tit. Pnopostrio. Auctorita9 Divime Revelationis omnivo wllitur , semel ac unicuiqtie Sacras litteras per se interpretari liceat. Prob. propositio . omnibus suo iure aequaliter ure liceret ergo si omnes aequaliter habent ius interpretandi quae divinitus revehita sunt, Gram sese intemPretes aequo iure facere poterunt et ergo prorsus actum erit de auctoritate Divinae Revelationis. Primam consequentiam dillium demonstrabimus, alteram
vero deinde cum ea necessario connexam esse evincemus is
Semel ac ergo aliquos ius est commune omnibus . tremo iniuriam alteis facit, sν eo utaturi immo si Piispiam velit, ut eo alter non utatur . iniuriam procul dubio illi Dei t. inare si ius interpretandi Sacras Scripturas conveniς omnibus, nemo unus alterum ab hoc iure exercendo excludere potest , neque propter maiorem scientiam, quam se habere ipse putet, neque propter iis strationem Divini spiritus. quam sibi arroget. Nam , quamvis qui excluditur. Praesumptuose agere non velit, suamque i perulam ultro fateatur ; illud tamen semper absque ulla audacia, re praesumptione reponere poterit, infallibye non esse judicium alterius utpotu laominis, quoui3 tandem doctrinae genere , atque eruditione instructus siti errandi ergo periculo quum aeque ipsa, ac alius, obnoxius sit, sitam potius , quam aliorum interpretationem se sequi velle, aequo. jure contendet. Exquirere deinde poterit, num per se manifesta , aut obscura. sint, quae divinitus revelata fiant et si per se manifesta estis ei reponatur ; tune ea interpretandi munus sibi quoque arrogare poterit . quum ad ea cognoscenda, quae manifesta sunt, nihil amplius requiratur, quam lumen ipsum rationis quo unusquisque praeditus est ν si aurem obscura esse dicantur 7 immo tantam n se continere obscuritatem , ut maxima dissicultas ita eorum interpretatione sit; tune illud semper opponet , neminem sibi confidere posse, se aisequutum esse verum sensum Sacrarum Scripturarum, adeoque s berum unicuique esse, ni accipiat eo tensia, quo ipse voluerit. Deinde haec duo inter se piignare semper urgebit ἔ hoc est, unumquemque Sacras litteras per se interpretari posse, di in earum interpretatione plures dissicultates oceurrere vero attinet ad illustrationem Divini Spiritus, quisiram erit, qui, sententia Protestantium semel posita , sibi quoque eam arrogare non possit pyrosecto non rudis taperitusque de plebe homo, non muliercula , aut dolira quaevis anicula. Nam vel requiritur illustratio Divini Spiritus ad interpretra tionem sacrarum scripturarum , vel non requiritur: si requiri dkatur; ex eo quod admittant Protestantes eta unumquemque interpretem Divinarum Scrip
379쪽
turarum . dare quoque debent, unicuique huiusmodi illustrationem presto esse; mando Sacras litteras interpretari voluerit et si autem non requiritur; tunc non erit, cur quispiam propter illustrationem Divini spiritus septa alterum sese extollat, atque propter eam contendat, se, & non alterum , Sacras litteras interpretari posse. Deinde si idiota imperitusque homo, atque etiam mulieriacula eontendant, se duci Divino Spiritu in interpretatione Sacrarum litterarum, qua tandem ratione ab eo refelli poterit , qui contra sentit λ quomodo demo strabit. sibi, & non illi. Divinum Spiritum praesentem ella λ quo argumento Divinitatem sui spiritus, & falsitatem alterius evincet λ Nimis ergo manifestum est , sententia Protestantium semel posita , aus interpretandi Sacras Scripturas
Hoc autem semel posito , de auctoritate Divinae Revelationis omnino actum esse contendimus: quod quidem secundoe loco a nobis demonstrandum erat. Tunc enim nulla amplius reliqua est firmiuas Divinae Revelationis, quando ea pendet a maxima diversitate opinionum . sententiarum , de iudiciorum , quae esse possunt, atque revera sunt inter homines; sed auctoritas Divinae Revelationis penderet a maxima diversitate opinionum , sententiarum , atque iudiciorum , quae e se poliunt, & revera sunt inter homines, si omnes legitimos illius i terpretes e Ise ponatuti ergo semel concessa omnibus facultate interpretandi Sacram Scripturam , de auctoritate Divinae Revelationis omnino actum erit. Maior propositio conitat. Sicuti enim opiniones , sententiae , & iudicia hominum i ter te diversa , immo saepe etiam contraria sunt ; ita etiam Divina Revel tio , quae quoad sui interpretationem penderet a div ersitate opinionum , senistentiarum , di iudiciorum humanorum, Ec diversa eiis, de quandoque sibi Oinponi deberet, ideoque Deus per Divinam Revelationem non manifestasset veritatem , sed quod in mentem hominum cadere potest. Ex hoc autem si auctoritas Divinae Revelationis non omnino pervertatur , non video sane unde perveni possit. Minor quoque propositio manifeila est. Uti enim supra eviei mus , omnes aequaliter habent ius interpretandi Sacras litteras r eigo quae ab unoquoque interpretatio fiat, aequo iure facta erit: sed interpretatio. quae aequo iure fit, retici non potest: ergo admittenda erit et ergo ab interpretatione oti
tate versamur, ut affirmene convenire os nubus interpretationem Saarae Scripturae a necesse non esse concedunt , ut quispiam uta. tur inquifitione ad ea intelligenda, Quae is l. vinitus revelata sunt. Fatentur enim nano a.
Indi rationem absurdam , impe Ibilem , ri .
tracamque , atque supra est nisi rem im-rritorum . Atunt ergo, quae di Winliti, revo
Iata sunt, intelIiri ea eo posse , quod veritas ipsa per se mentem nostram perstringat ;Qua quidem ratione in infideIibus fidis na- Ritur ν unde affirmant rectam fidem ab ipsa veritate produei, qua eo modo . quo oculos lux corporalis, metitem persellit. Haec autem Protestantium placita esse , videre unusquis que potest apta Bosructuin in Manilia ad p. restames par. 3. Mouiso c. nuin. ar. & as.
Verum enim vero inde magis magisquet ma- nisessu in sit, quod nos voIumus. si enIm Ipsa veritas quoad intellectione in Divinarum Seei
pturarum ea ratione , qua lux corporea oea
los , mentem ipsam percellit, cuinam tan dem vora interpretatio Divinarum Scriptura
rum denegati poterit Si examen , quod ar. eumnis, Se applieatlanti voeant , nihἱl aliud est , quam quidam animae oras , ut ipsi di .
gum , quo anima bonum a malo . verum a is
alto, heuti. palatus dulce ab amaro distinuit, atque hiilutinosi exammi ad intelligenas Saetas littoras solummodo requiritur . si .euti ab iisdem statuitur , quinam tande uua
intelligensae saetae Scripturae idoneus mori iserit ldam ergo luris interpretandi Sacram Se ieturam habere omnes ea in ratioste se.
eundum principia Protestantium trimis ruatii. sestum tit .
380쪽
viam homilium Divim Revelatio pendebit a ergo pendebit a maxima diver rate opinionum, sententiarum, α iudiciorum . quae sunt inter homines. a. Nulla est cuiusvis legis auctoritas, semel ae unusquisque , prout sibi videbitur . eam interpretari possit ergo semel ac ponatur esse omnes inte pretes Divinae Revelationis, nulla eius auctoritas reliqua erit. Ant. constat is Tunc enim non lex . sed diversum Iudicium , quod diversi homines de ea faciunt , auctoritatem habebiti unde lex aliquando obligabit, prout iste , non o ligabit , prout ille censiteriti rem unam praecipiet iuxta aliquorum, aliam Ue ro juxta iudicium aliorum i immo lex omnino servanda erit, si nonnulli, nubio autem modo servanda, si ceteri audiantur. Nullam ergo auctoritatem ipsa lex habebit . si autem auctoritas cuiusvis legis omnino corruit, semel ac om nes interpretes illius esse ponatur ; idem quoque de auctoritate Divinae R velationis sentiendum erit, si omnes interpretes illius sint. 3. Infallibilitati Dei revelantis innititur auctoritas Divinae Revelationis sed per hoc quod onines sint interpretes Divinae Revelationis. omnino tollitur huiusmodi infallibilitas i ergo oportet ut simul etiam tollatur auctoritas DLVinae Revelationis. Prob. mi. Per hoc quod omnes sint interpretes Divinae
Revelationis, unusquisque quo sensis eam accipiendam esse putaverit, ita a cipere poterit , ideoque secundum varias opiniones , sententias, S iudicia diversorum hominum , modo res una in Divina Revelatione praecipietur, modo altera, modo nulla: ergo per hoc, quod omnes sint interpretes Divinae Revelationis, omnino tollitur ea infallibilitas, aqua pendet auctoritas Divinae Revelationis.
ω enim infallibile est . unum idemque semper esse debet, quia falsitati quidem non opponitur mutabilitas , veritati autem quam maxime contrariatur.
Et re quidem vera, ut in exemplo superius allato sitamus, tum sapientes, tum quoscumque de plebe homines leges a principe latas interpretandi explicandique ius habere ponamus. iniis inde certo futurum eme non videat. ut totius I itiae vis atque potestas omnino corruat, atque dilabatur Prosecto ipsa experientia compertum habemus, de iis quoque rebus inter se dissidere homines. quarum parvi, aut nihil ad illos refert, quaeque sive hic , sive illa ratione sese habiant, neque utilitatem , neque damnum ipsi percipiunt. I ine vero est, ut multo magis, sicuti ipsa quotidiana experientia confirmat , homines inter se divisi in iis sint, quae ad propriam cuiusque titilitatem. referuntur. apropter ad ea servanda, quae ab ipse lege praecipiuntur, adstrictum se non esse, tune unusquisque interpretabitur, A suo quidem iure interpretabitur, semel ae huiusmodi facultate praeditus sit , quando oblematio legis cedit in damnum eius; contra vero alter legem obligare contendet , dc ipse quoque suo Iure contendet, quia in hypothesi ipse quoque legem interpretandi facultatem habet, quando observatio legis utilis ei fuerit. I inino quum per leges Principis sebditis id futendum imponatur, quod licet tendat ad commune bonum , de quo unulquisque participat, tamen ob eam quidpiam oneris ab unoquoque peculiari homine sibeundum st; inde cil, ut unulquisque homo peculiaris utendo iure sibi concesso, sua interpretatione ab liuiusnodi onere sese eximere. S a praesenti incommodo stia liberare poterit, atquc ita
fiet, ut quaeci imqtie a Principe conditae leges omnino eludantur. Hac autem licentia etiam quoad leges Divinas semel ad milia , nonne eadem ratione S illae
Suoque omnino perverti, ac delirui debent id λ nonne ipsae quoque Divi