장음표시 사용
71쪽
est . Acris v snis, ut v Itimus terminus est v rete r Finis verδ non possre mlus est pungere, Α Ee mordicare. unde non modo linguam,vetu etiam cainem pungit,& mordicat. Ex quo adfrin I. τη- gentia acribus admixta pungunt,& mordieant. Hinc acria irritant ordent,calefaciunt 'resse de sim. . cuint, & suorem, & phlegmonem a flectis partibus moiatearis, & vssis, & exiccatis concitant, hia non modo Hippocratis decreto, verum etiam Galeni confiimatione. Dulcia vero totum in Op- m. iapositum l. linguam unctuositatem, sua atemq: gratissimam, qua valde lingua Obdelectatur, inis. inducunt: Ean q; san ob causamHulcia in haec, ut crassa utiq; tenuitatem tollunt,ut 'ero crassa, 333 smulque pinguia,seu vnctiiosa. vel oleola punctionem,acrimoniam, mordacitatemque obtun cii , dendo adimunt r Quatenus autem una eum vnctuostate issolum dulcium saporum, lenitiva quoque, seu eductiva vis acrium , 8e mordacium simul iuncta est, procul omni dubio istorum . acrium, & mordacium succorum asperitatem, smulque stabilitatem dulcia ipsa dimouere, aea. Iis. cducere possunt,ceu epicerausica,atq; euchyma.Quam sane ob rem dulcis sapor aeri, seu mot-Dui ei& si daci sua medicamentosa vi quidem contrarius existit. Verum adhuc etiam duleis sapor contram: ' distinguitur ab acido ab Hipp. Vbi saluit dulcem saporem cuctis partibus accomodatissimum, sia ii πις νη- quatenus in nos to corpore humor dulcis, hoc est, sanguis alimentalis est omnium partium, Lah. s.. . ., δ .inctu qui leuis es,oleosus, de pinguis, hinc exhalabilis etiam,& caeterorum succorum omnium cali--y ': I: et dissimus est spirituum permictione Idehq: sanguis quatenus dulcis,cum plus de substantia cor. moita as . s. tuti id. iiiiii .esi porea terrea, pingui,& Oleosa, suaui, leui & exhalabili,nutrimentali, plus etiam nutrit; plusque .his,i k, is simili gineae virtutis, salubrisque continet,quam caeteraequalitates gustabiles possideant; secum moetinia litagat exim bi:e, do autem loco inter humores alimentales, seu succos pituita nutrit eis minus sanguine nutriat,m 'i istis in eum mimas suauis etiam sanguine ipso sit, minusq; de sub satia corporea terrea, pinilui, e oleor s minusque leui, minusque ex balabili obtineat. Attamen non nisi pituita sanguis nondum cor . ἡ. - ,- restiti, - ,' ctus est,seu ex sanguine no dum cocto fit, ut ait Galenus, sicuti ex sanguine supra modum cocto ora . ut ni ira i4s bilis fit, Hine ait Gai .ealoris naturalis substantiani nempe spiritum uiauem, ceu ex suudamen Κ κM . , , m. 'r' ' tomat etiali ex sanguine, di pituita fieri.Vnde pituita ad calotem naturalem prodiendum secundum suauitatim, ac dulcedinem a queam coeutrit. praeterea pituita dum coquitur in sanguinem , ..Lectam. transmigratur, ex pituitaque multa animalia, sine cibo trium mensum spacio singulo anno nu- Cinuntur .ae dormiunt. Patics praeterea omnes nosti corporis nutriendat ut pituito* alimentum dulce, similigineum:nempe sanguinem pituitosum trahunt, ut magnes ferrum attrahit.Vnde caro vi pituitosa dulcis mitissime,saguinem pituitosum dulcem suauissimum trahit. Quibus qui- πὲωα dem rationibus patet, pituitam cum sanguine magnam amnitatem possiderer & patuitam de substantia terrea, pingui,sitaui,&leui,& exhalabili, nutrimentali si dulcis insipida, & simili N.
x fias; inii nea continere: Bilis veto flava amara est,a calore combustivo genita. Quocirca minimum de . . Sistit subctantia terrea, pingui, leui, At exhalabili nutrimentali habet, attamen cum leuis sit, ac tenuis zιuinem c sua substantia facta comparatione eum melancholia sua natura acida graui δέ crassa. ideoq; araria stari, dus sapor minus accomodatus partihus nostri corporis introspicitur ut ait Hippocratis. Ea qua uar .lia Hippocrat is doctrina, colligo qua)itates gustabiles enarratas facultates quidem esse regeno iii 'a ποῦ tes nostros humores ut eorruptibiles, ae etiam causas procul cmni dubio perio dationum ι dis brium putridarum esse. Ultra enim agens terminatum quod agit tempore determinato , ac m. passum bene dispositu mi ae ultra proprietatem specifieam humoris periodicationem gignen
.. 22-e tem. Cuna autem hi nimis uniuersales causae sine adhue requiritur cognitio e sit immedi
mo cs nostii tae,ae proximi, quae quidem causa mariis qualitas gustabilis esse potest, quae ut passiva virtus exhalabilis telata ad virtutem caloris innati activam, dum a talore extraneo putredi-- hin nati, tanquam a causa primaria efficienti putredinis genito, ex prohibita seliginum transpl tam ν ' . ratione, ex obstructionibus otia faciente exhalare internum eatorem naturalem, cum forti va:: et ζ: φ exissente, tune etiam virtus ea passiva virtutem activam ea lidi innati superabit. Ex quo pia
Auei de i6is tredo fit, cum tantum corruptio, seu putrefactio sit, cum superatae suetim vittutes activae a pas suis virtutibus sua sortitudine praeter naturam substantiae corruptibilis, & eo quia putredinis reo . Huni p. causa primaria efiiciens est, dum calor extrinsecus exhalare facit calorem intrinsecum natu
viri. i. talam sua sorti vi. vl:ta quod etiam spargitur ealor intrinsecus, & natu talis a stigiditate pro sq. priai unde putredo passio est communis stigiditati propris.& ealiditati alienati Humores οὐ ia 2: t itaque massae hi motalis ob eorum facultates passiuas exhalabiles sunt, ut gustabiles dulces mi
A im ac suaves dum eae innatum calorem quo ad putredinem ex tra naturam humorum superaue rant, ob calorem putredinatim facienti in exhalare una cum calore innato,etiam eas gustabiles
'th, humorum qualitates. nuia unaqua que earum facultas gustabilis parata est ad exhalata
r veri nem, accomogataque omnibus partibus, vel non aceo modata alii parti praeter receptaculum
.' φη, pus eius . Ideo cum a calore piaeternaturali ut putredinali hae facultates gustabiles, ut virtutes pat Q i li ai a tu. fiuq in putredine inicidienda eslicacissonum Vim possidentes non possint cogi ad exhalationem putredinalem, nisi tempore terminato ,& iis .irtutibus passi uis assignato, It gust - prun- bilibus: ergo hae pustabiles qualitates sunt virtutes terminatae regentes periodicationes petisti u. ἰώια '' se , primo primitate passiua, ubique, de semper, ae smpliciteri ideoque sicuti succi, totumque dissctentiae constitutivae quoad sapores sunt, ut Gal. rescit sc etiam aequum est. a. N. vi r
72쪽
H ut putire fiant per exhalationem saporum, ut in quolibet succo corrupto patet. Cur autem sapores sint secultates tei in natae humorum uoliti correris regentes periodationem sin-
guloruin dictum , alternariimque dierum , nec non quaternarum, duae quidem sunt rationes, t
quarum prior iam ennat rata fuit; cum dulcis celerius exhalctur, atque distribuatur, cum sine . d illam. r. . amam, seu actimonia de sine Gassitie dissimiliginea sit , ut etiam sasis est Galenus, & licet, oruii:ό. dixeri id fieri oblin nidum, calidum naturtina,quae transmutarunt totam elementorum sub- ὸ ratis, stantiam, & constitue rviat substantiam dulce in . ae etiam quia putrefactio nonnisi cori uptio , har: es est, quae in unoquoqtae humido proprie, & secundum naturam caliditatis, ab aliena caliditate reperitur. Attameneum hae primaequalitates tegant, corpora mixta, ut similari ron autem Viniri vidissimilaria: ergo humores corporis nostri ut dissimilares a saporibus, Gul different ijs constituti uis gubernantur. Unde qualitates gustabiles sunt determinatae ficultates humorum disistrantes tempore terminato constitutivae per dies terminatos, unum semper ab alio die distinctam, ac terminatum exhalationis, & motionis humorum periodicationum humorum febriu tridarum. Hinc pituita celerius mouetur bile, cum dulcoris sit particeps, dilis vero cum B leuis, ac tenuis sit amara; eam ii comparauetis cum acida ni elancholia quae tardius exhalatur, Hrima.ι de mouetur: Bitis ergo celerius semper acida melancholia evaporatur,ac mouetur. Secundata. 2:' i tiatio est, quod sicuti Deus, & natura omnia ad hominis utilitatem, & conseruationem fecerunt, sic etiam sapotem cuiuslibet humoris tenebantur celerius mobilem, ae exhalabilem gi. times: cmere, ut si corrumperetur, sit proportio tem anata in tempore terminato diei terminati diffe--:: l
tentes ab alio die, ut naturaliter Medicus dignoscendo humorem peccantem, ac praedominan--hae sint tem ita unaquaq; sebre: ut posset eam qiroq; curare; & ne confiisio fieret in unica die plures hu- inoles deterni uaatem ueta, ac exhalare posse; periret enim ut plurimum homo aegrotans, m si
h csuboldinatio adesset: Et quamuis sanguis in synocho putrida moueatur sua dilici facultate singulis diebus, uretiam mouetur pituita sua similiter facultate dulci, tamen gradu sicutis an oblinis. guas,& pituita dii ierunt sua facultate dulci magis, te mimis quoq; periodicatione tantum disi Di enua inserunt, nempe per uniformitatem, ut in synocho putrida,Se per de imitatem, seu inaequalita- dita et rem,ut in quotidiana febre: Ideoq; amarus humor alternis diebus mouetur, Acidus vero qua, ternis diebus. Neque mihi obiicias,si dixeris, iam tu asseruisti in putredine febris calorem im euinis& rimi' natum a facultatibus iis passivis allatis vinci; ergo calor naturalis in unaquaque febre exti C meretur, quod saltatri est. Quandoquidem calor cordi insitus, tunc non vincitur a calore prae- s rufi ternaturali, neque a morbi magnitudine. Verum vincitur quoad putrefactionem faciendam,& quatenus partim igneus fit,nec no praeternaturalis, pro ut a saeuitate ea exhalabili,& mobili Nox iu dig gustabili . incatur . Uerum nota sicilii simpliciter putredinis causa passiua,ceu minera eiu humidum est, ut Galba it,sic etiam in relatione putredinis in nobis factae ad tempus terminatum putredinis gignendae assiduum talis causa est sapor dulcis humidi sanguinei sicuti ad quoti-eyia marit, i. Sanum ictui inlini sapor duleis hirinidi pituitae causa est. Ad tertianarium vero terminum sa- Hwris pota manis humidi stanae bilis causa inspicitiir: Ad quartanarium vero terminum sapor acidus humidi atrae bilis, di melancholiae causa est. Easque sane ob causas sapor dulcis sanguinisspiti tu vitali decorati, ut sanguinis, ob vim eius pasIsuam assidue mobilein, ac exhalabilem, quoque a calore extraneo assidue is sapor mouetur secundum dispositioncm eius virtutis ex-l bubilis passivaesana in iis . Sicuti etiam sapor dulcis pituitae, ut pituitae est:ob eius facultatem
passiuam singulis diebus exhalabile etiam a calore alieno singulis diebus mouetur, ac putrefit. Pariter de amaro bilis nauae exhalabile alternis diebus; ac de acido atrae bilis, ac melancholiae quaternis diebus mobili, ae exhalabili asseverandum venit. Ex his autem hucusque statutis D fundamentis, clarὸ perspicitur Artem Medicam undique cetiam esse, quo ad tenorem sanitatissetis bilis cognitione, & operatione certum, semper manu tenendum, qui in patenti suaui, mi- teque dulci consistit facultate. Praeterea eam quoque certam existere patet ex parte aegritudinum omnium sensibili una, quae in caeteris gustabilibus resident facultatibus, quae aut nimis dulces sunt, aut insuaues, nihilque nut timentales, & Omnino a gustabili suaui, & mite dulci
recedentes facultate. Ulterius hanc certitudinem uniuersalem ellem anilesbim est, quia omnibus Medicinae partis sensibilis tum passionibus, tum subiectis,tum causis certitudo haec inest. Quae insallibilem hanc reddit Ariciu tacdicam.
73쪽
Primum agens naturaliter in Arte Medica Natura est, quae per se & primo
sanat. Medicina vero natum Ministra est: Ideo caeteris artibus omnibus Ars Medica tanto certior existit, quanto natura suis actionibus certior arte inspicitur.
Uperest autem quod Ars Medica certa sit ollandam , ex parte agentis eiusna. turalis. Quoniam Naturaeuiuscunque hominis particularis corporea, ea quis dem est,quae per se,& primo nostrum sanat corpus a morbis, & a causis,& 'in. Fomatibus, ceu a tribus praeter naturalibus rebos hominem infestantibus. Nam Hipp. ait orbis naturae Z Iedemur natura iriasibi persen, e silis ad acti
linguasubseruit, O qvitamque alia id genus. A miti quadem edocta natura. eitraPediscipli, nam Oa,qstae uolunt gest. Idem quoque alibi confit mauit. Cur decieto interim Galenus ada M scripsit,cum Naturam hominem naturaliter partim larem sanare, Ac eam quidem per se, di pici z- mo morbos sanare confirmarie. Quoniam Naturam medieatrieem naturaliter esse per se, Be--ώ-u primo deprompse, cum sola natura humores crudos, vitiosos*re,& morbifieos narinalis ..i .eom. an Meesse senati ter concoquat. Ars vero Oppositis alterantibus eas adsquat, di prout Natina tantum sit, Enoxios humores expellat, quod per excretiones plures, ac varias facit: Hine Memer homin- -lg.eo . . sanat. sudorem cepissim profundens. aut per lotium,aut per deiectiones, ut per Dimisiis infestos a M' ' mores ei terem. Natura etenim hominum aliment antea assumpto metanteque vel qualitate,
aut, copia, aut alio quopiam modo oppressa; ac male affecta, leu impedita comit per itere sales, ut in corpore nostio .aut in aliqua, vel pluribus ipsus partibus, caulae in sint motbosar bdiacetiam moibi ipsi, eorpus nostru in infestantcs, moriantur: Quocirca natura ipsa pro sui corve ratione propria ad morbos e I pugnandos,ad corpusque naturaliter sanitati restituendum,sem per primo insurgere,ac omnis ope,& conatu vincere tentat; Atta veto medica operatui qua- 'mediem tenus artifieia I iter eurat per se,& primo,non autem sanat: nan Usi per se sanaret,semper san diri: in V. talem praeberet, sicuti semper curare potest per se. Pro euius er planatione contemptat in arm. . . . medica primum agens duplex esse, ac respectu diuerihrum utrunque primun est. Nam veIqu
datio non quale mum agens esse Aut in hac arte non est artis medicae simpliciteri immorantum naturae nolim , πο . IA: e corporeae naturale primum agens ips naturae insitum,quod cliquem momo sui monia Ostin modo,
cuia natura ira dia, & secundo ad naturam totius torporis mauutenend. m perpetuo contra morbos, ae mm
..is it . borum causas profligandas. primo agere deuineitur. Atim hine alti Unda avs postmior xasinaseio 33 habes, Er omnino ars atia quidem perficit , quum ara non poreu eserae , alia teri ιmrta . . Ae ita primum id agens naturale non ratione subiecti factibilis, nee ab artifice piaetabilis est. Hinc plaus natuta se ipsam te parare conati cogitur, stetim veto Ars medita illam naturam tep rare tenetur. Insuper Natura quoad modum agendi primum agens habetur a non autem arti. D se taliter sinpliciter. Vstetitis ea parte nobilitatis, at dissicultatis, simileque mendabilis, dinvenitia inod . sciteque tractabilis artis nardicae, Natura promum agens est. Porro Natura primum agens est, 2 i p quatenus Medicina est ars secundum naturam. Quocirca primum agens in hac arte vel lanans per se naturaliter,aut curans per se arti se aliter est. At veronatura certe primo,& per t. natura. sit et filial: Anima velo medici seu Mens operativa primum agens per se artificialiter curans est, xi d. icta. an. qua sanat curando H inc natura, & ars ipsa seu medici mens rationalis operativa eausae sunt omnium retum, quae ad corpus humanum conseruandum, vel ad eius sanitatem maniatenenda utili e. ει i. M i . - , iuueniuntur. Natura enim procul omni dubio principalis es; Ars vrehmgd Ita ministra,& aemu -- , ius itiitieisitio, la. Quam brim Mcdicu ur & naturae, & artis simul mini urum esse autumat Calenus,quod ex ' Lib. de arie ea . h. Hippocritis decreto asseuerauit,qui ita hanc rem promulgauit. stiora ni re facultatem,tiam ter z hisci. ,s que est . . narre amu per arrium inti ramoria conses satir eo et Minos crimes profiterin M. Medicus ta- ac io i. den unisit, ita,' nien inagis minister,acamulus naruta cli, litani attis,cum natiuae principaliter minis et . u uita 'μ' vi roini o n. lus, inutator,& adiutor.& indagator sto. epid. com .s.lo. r. ait Hipp. thrami ipse aditus nemg. 'μ μ' - re v)as,de impetra ad amoves putefactus; omnes hinc Datutae motus a medico probo animaduer- e radet. Hi . ti debent, si eam naturam tecte operantem imitari voluerit. Nam natura per se,& nihil temere r. aes. agit ut ait Catinihilque minus aut se petauus si r Oe agat, ac ut ingeniosa nihil cmittit boni,st e. ii. vero Dei minanta semper eo dum modo recte astit ut ait Hipp. lib. i. de .ici. at . se . di eius uis r 'potentior est quas rhet arte G. pid. c. s.l. 2. hinc ars medica naturae ministra habetur. Nanque o iis G p. α33. natura recte agente minute, tunc ars custos est, ministra, sinula, di adiuuattii,& omitatriae, ut tr y 'us es primum agens artificiale artis sectiva sinplieitet relata ,ut faetrux,curariuae eonset - , ae,ac reparatiua,naturae humanae corporeaerat ita medici quidem artificis Anima factio pri . D M-M
74쪽
A quo natura vergit.eo ducere oporteat per parte competentem,ac vi natura minute concoque te in obsitu nibus,ut in subre tertiana sputia calorem innarum excitando, & fouendo calef-
vsis pari e i. I. ctione circa Praecordi ut ait GaI. concocta pδriter materia.& natura recte, & languidius 'age Ga 1,.... i, te, Iunc id iusta desit,medicamento Dpplendum, latura expeErauis oe messicamenti trabentis ope. No. ibin his ratu bumoras mesei ii euacuasιs. Materia vero cruda exiliento, tunc naturae operatio vincentri , ρ' ' ρ'' non es . In febr ιbus ita ille ait ,aI.cum pro uio ven risorba non est opus eumatione , verum i πί- G i. om. i. op. tis,s ι quin ις non sι Homultitudinis Mettoue . quia natura a causa mordaci. via morbi vehe- a. de dissi sebi. mentia iriliata uialc M t,ac tunc nae, medica erro tum naturae,& vitiosorum humoru m in fella.
is . n,i. i. t/um ficu Iras et ii At ver O-modo medicus opifex magis artis medιcae Minister,qua
mi-.ε. tib de naturae est. Quibus ita si ad S, artem medicam Naturae humanae corporeae cus geneam esse, ex
tabe. ...e ploratum habeas: cum sinem sibi propeium prorsus naturalem polsideat: hine non modo labie-- D ctum Droprium, passiones Nopriae .causta forma eius speci sica secundum naturam ipsam sunt. - . . . . v VerumVtiam & Primum Memas denique ser Eomnia instrumenta ad sinem assequendum. A. enziz cund uua ipialii naturam te habent. Hinc ars ipsa ne dum alijs rite is altibus omnino operatur, sata doctrinalibus e paritet rationabilibus,ac demonstrativis hominum industria inuenti ii multo, d. .ri. ιε4, certior inuenitur sua cognitione: at vero etiam earum artium nobilissitria . praestantissima, gra-ῖς, ἡ χ' ' Vt facellis vel um ciceat medicusiae persectissima,vt Zmina ad D. O. 2 Laiubortia ex i. heii. Lbes. Draiorum instι cutis relata iam 'ropter liberalis est,ae assidue Metaphisica, de utrique philosophisae, Κὰὸν .c., . ani3ς Vnde medicinae minister,ec collera i deificatur,ob ipsius artis pKstantiam, seii digni die. H p p. . o. tatem, ut dignus sit Deo aequatri seu simius appellari r si QIa veritate, ac sua humanitate hanc a et ' Deo notus dono datam artem exerceat. Aliae vero Artes, quae subiecti omnino factibilis, di eli--πr; de uti se . gibilis rimi ek ab Hipp. inuetuae nuncupatae,nihil secundum naturam sunt: immo undique con-
tuta,de arte factae fuerunt. Vnde vim imus certae Ae te nobiles. Qua ηqtie infacιleurumlitios citi eme mi il la materia opussuum exerceti υι is Ignis prata alia in coreis,quaeda in I ο, feris .
Naturam, uae primo naturaliter in Arte Medica certa actione agit, calidum innatum esse demo' demonstratur, Quo modoque illud& quomodo Anima in homine primum sit agens dilucidatur.
l hi autem cogitantinaretam,q uae nostra regit corpora per se, & ptimo duplex
esse videtur,nempe N anin alisca,& corporea r. cum autem animulea natura hoc est Ammianostra gubernet eorpora,quatenus simpliciter N absolute primuagenses,ab Animae rationalis Philosophi naturalis potentia i peculatilia cons duratum. corporea vero natura hominem regat, pro ut natura hac pramum
agens sition simpliciter, sed in relatione ad Artem Medicam corporeum , sensibile, Unde agens id psi iuum est tantum ut corporeum,sensibile. Rut salubre per se: cu auteΑnima ut speculabilis a Mentis iaci tuae Mediei potentia per se dignosci nequemi Ideo ab ea aliud agens tantum corporeum exacti dagnoscituri Quonsam Anima nec sensibilis, nec ut salubiis mima in Rite Medita a Mentis iactivae Medici potetia accipi ualet, ut infra videbis. λ inde primi agentis ipsius eoi potet sens bilis & salubris doctrinam patefacere nitar. Qiae ad Aditis Medicae propriam attinet regnitionem. Haee autem corporea natura, nostra regendo cci pota. quatuor propria sibi continet munera minitum cuiuscunque crudi ercrement dum in eorporibus aegrotantibus concoctioneni discretionem, materiaeque partim coctae euacuatl Oncm, . N etiam morborum dissolutionem. Prsterea natura ea quod optimum est assini lare, sicuti quod pessimum est expellere conatur. Hanc vero corpoream natu tam calidum quidem innatum esse asseuerarunt Hipp.de Galenus cum habeatur,er eam qDa Ohda eo ora regit,naturam qm se suda Ηφ crinem eli calor naturalis, calor enim natu talis partibus primum inest solidis ideo eas regit partes secundum uiris.& acii cs omnes eorporis nosti et cum lis omnes primo ab his pendeant partibus: ut infra sese dicam. Quoniam .ero instrum calidum, cui maxime corporea opera Hippocraustribist. etiam corporeum es . ideo iure his duabus rationibus hanc naturam vocavi
corpoream: cum calor naturalis vel substantia seu spiritus se.aut qualitas spiritalis aerea, aquea ut suo loco ollendam, unde vispititus, vel ut spiritalis aerea substantia etiam corporea suhahd tam eis solidum non si corpus cum mhil terreum sit. ptaeterea caloe naturalis sensibilis est, tum tactu tum visu. Unde sicuti sanguinis senatum. & attetiarum spirituum eator iniquens corporeus sensis tactus & visus,dum is evena seu arteria secti egreditur, iactu, & bene cernitur.
cia ea eo spirituum calore fumidae, vaporosae, ae fuliginose exhalationes sensibilcs egrediantur: Vnde
s dierim. . apti M.&4.aph. 11.
75쪽
de Antiqui Raebreorum tempore sanguinis spiritum hoe modo sensim, Animam esse peta. Ah t. Ideo sanguinis tanquam animati sacrificiae tollebant r Ita vero etiam de calore natur Ii, qui cordi, ac maliis partibus inest, asseiuuandum veniticum is unicuique tangenti appareat irrimus autem motor ita corporeus,& sensibilis calor naturalis est , quatenus salubris per se, insalubris per accidens,neuter veto per salubritatis, ae insalubritatis negationem, seu participationem. Nam calor naturalis ad artem Medicam sensibilem coarctatus, primus quidem ab An inae rationalis facultate Medici factiva cognitus est,iudicatus; pet qucm omnes Medici ad operationes recte exequendas tegunt uni non autem per animam,quae est primus motor absol tus, incorporeus,& insensibilis, nihil atti medicae conducens: Quandoquidem prima indicatio, quae careerarum indicationum regina habetur, non ab Anima certe dignoscitur, nee desumitur, sed tantum a virtute calidi innati usque ad morbi uniuersalem sigorem manu teneda squε tum corporis uniuers,tum cuiuscunque visceris peculiaris. Insuper remedii adhibendi, vel a morbima nitudine, aut a morbo vel a morbi causa indicati mensura administranda, non ab Anima utique exhauritur. verum solum a calotis naturalis virtute,tanquam a permittente eam praefidii mensuram esse recte,tutoque piabendam i Vltetius primus motor se jubrisi Medire sensitivo B cognitus alterari debre, ut is qui ex subc i per se, fiat per alterationem alienam receptam ins subris vel neuter per accidens: At Anima alterari nequiticum anima nequaquam senescat, sed tantum Anima instrumentum senescit,ergo Anima non potest esse salubris. Uerum enim vero calor naturaris duntaxat alterabilis est,& sensibilis,& salubris primus omnium cserorum ait tabiliti D,& salubrium in nobis; qui etiam in nobis fuit,ante corporis organirationem,ope huius caritis sacta a S ante Animae deductionem ἰ Quocirca licet calor naturalis media natu lata, si inter Animam,& inter edi pus, cum ii e Anci .niati attamen a Medico factivo non ita conmderat ut, sed vi primus motor eorporis humani salubris,& insalubri aeneum est. Ae ita est primum agens naturale in nubis, quod nos sanos naturaliter conseruat,& nos egros sanat. Et lic ecalae naturalἱs agat ut Attinax instrumentum,& ut Animae subordinatus,non tameu ita a Mediaco Operativo consideratura sed eo modo iam enarrato .
Calidum innatum quid si, ex Cremonino
T vero huius naturae, quae in Arte Medita per se naturaliter det salubriter eorpus
nostrum regit, integram adip scamor cognitionem a calidi innati exactam a quirere deuincimur doctrinam per omne genus eausatum ; primo itaque ipse scalidi so malem explorate enitar causam: quaerens quid sit calidiam innatum, seu instum, vel ea lor naturalis. Verum ut laconice hule instituto litis faciam a eam relinquam disputationem, An calidum innatum aethereum sit nec nc: eum Fernelii opinioncm,calotem innatum celestem esse tuentem, plurimi eximii scriptores satis sic- gelint, qui de innato egerunt calorer Quocirca supposito, ea lorem insitum elementatium e se,ptimo caesaris Cremonini philosophi, di praeceptoris mei sentenciam ponam: Quandoquidem Vt isse in A polonia di vim Ai istotelis de calido innato,aduersus Galenum, ait, postquam Ost . latueritan qnticunque mixto, ea lidum innatum incite . quod mixtum milulque alia cmnia Dad mixtum gignendum concurrentia continet; sub ratione tantum similaritatis, quatenus hae omnia ad homogeneitatem coarciata sunt,cum calidi naturae homogenea congregare sit a subinde concludit,ealidiim innatum in omnibus elementaribus corporibus,esse ea lorem temperamenti r inquiens. Hactenus habemus in omnibtis composivis ea elementis se calorem temperame
lio tutas esι c linere temperamentam: quia insuiesse habes smilaritatem, o calidi est congregare
ho1 geneae'postea veto hanc conelusionem ab eo subsiluendam ponendo, inquit. Accipite modo bane rancis a b d ille eaArpris estis est Hecalor qui dicitur inaesti, ersit emesas sprobatio talis quam probationEm ita constituit. Iuvid calidum,a quo proti I omnιbns esse, U--re,o quo arterato.alteratur in munus esse, xii creati calor innatus, quia ine calor pti hac praeissat, debet a primordio generarieati reesse iubdis etque 3 die ad illorum destructionem . sil minor i tis; ed illud eatidum, a Domitia talia prati iunt,nihil alius tri,qerrin calidum temperamenιι. Ergo calidum temperamenti tu ea ι-mφι M. Reducit ψero hoc argumentum , & hunc syllogismuad hune breuiorem syllopistili .ia. Illud in s constat esse, O vi fere rerum es ealrdtim innatum .sed ιta se habet de caldo temperamenti. Ergo en catadam annultime S liuinc ait comunem tale Omnibus tum animatis,tum renam malis, cum putredo Attilo t. sentertia, eorruptio si communis mi istorum,tam animatorum,quam innanimatorum proprii &natiui caloris. Quocirca fatuit calidum innatum esse calorem temperamenti calidi de humidi. subinde vero causam reddit cur in animatis corporalius temperamentum debeat esse humidum, exarans Si ea reontinet s-iaritatem quosum omnes qualitates r potitii dicitar in humido, Fara insecor Ilatio gendi
76쪽
A dialis es hae. Debet ealor temperamenti eontinere elementa in misto temperata. hoe prestare debet poris misybi eoniungendo illam qualitarem, qua magisfacti ad hanc unionem elementorum, latis auteest humiditas Fia in velari glaten, quo seitian υν coniuncta illa, quaestins congregata, er est ratio te minationis at oram,quae de sesunt disseti ter terminabilia. Ita dicebat Aractoteles, terra sine hkmido non posset conflare,sed oportet illam humido eontineri. Quandoctinque enim humidam omnino ex illa auferatur,decideri cum igιtur ex duabus quatitatibtis pastiis humiliasse illa, a facit ad termia nationem, P eonlinentiam mim,neeessarium es olita quod debet comisere illam sibi apotiare. Hoeautem facto,cap. 3.quaerit curan corporibus animatis calido tempera meto humidum iungi de-heat temperamentum; inquiensi in animatis 113odo habet humidum aliad opus rInsdritem opus, uniuersaliter loquendo, est agere ad vitam animas a vitistitem ad hoe primo per tritionem; aborata etiam nutritione,actum est de vita Mimati. aviare calidam ad aluum usum sbi in animatis humidum. adiungit; debet enim fieri eo eruatio animati per nutritionem, quintiost perconeoctionem alimen iEt eoncoctio alιmerui qua Deit ad natritionem en praeeipia elixatio va elixuriosisper eatidum O hιι, midum Oe.Asoeiat igitur sibi calidum humidiam. Illico pero alio argumento probat calidum in innatum esse calorem temperamenti calidi:& humidi: eum vita in calido, & humido eos et teperamento,depromens Visu vero dicitur posita in calido, o humido & ratio est,quia plurimae.&variae operationes ad vitam requiruntur; sicuti etiam ad idem diuersitas partium pro variis sungendis muneribus desideratur: post tem a vero actio en assimilatio partibus nutriendis sacta peractionem proprii caloris harum partium: ergo ea lor naturalis humido iungi debeti vi beneficio eius caloris, omnes animati corporis actiones es ici pomni, ad vitam conseruandam.
Calidum innatum quid sit ex Caimo.
X alia Vero parte caimum video, affimantem calidum innatum esse substania ealutari his,
tiam aeream,&aqueam mollem, ut mollem: vel spiritum, Hippocratis,&cῖaleni sententia: se exalans: Ex dictis veram ess ntiam imari calidi colligere phD- 2.
is, dicentes, ipsum nil esse alia,ni se mollem,o aeream, aqueam questibnoriam in semine primum, osanguine mennrtio existendem,mox ex semine, e sanguine constatum,ct uiuentium eo oribus, partιbus omnibus inditam, ut constituentem ad x tam exesiendam vitaeque sperationem omnem obeundam. Nam ipsa visentium corpora,erfartimia omnes ex innato eatido constitutinis , ut conflata ex semine in sanguine menrimo, e quibus stis a pν mordio e no ed temporis lapsa obseradentem exutatiosem in partitas, ursvνa declarahimus. st adiectio aduentitiae βbnuntiae terretiris, ae dara, ut siuentium corpora non includant solum snna iacia dum Od sabnantiam etiam disserentem, vitae parum consentaneam, illud ramen incliadant tamquam partem potiorem,eorumque natura magis accomodatam. Vnde duo consiluit Caimus; nempe temperamentum calidum,& humidum ceu partem calidi innati meliorem, seu potissimam vitae eon seruandae inseruientem,& magis natuis corporeae accomodatam;atque huius ealidi subsantiam aeream & aqueam, ut moti m,vitae parum consentaneam, naturaeo e corporea minus
accomodatam. Postea vero hoe calidum partibus cunctis insitum esse affrmat, euius proprium est molle esse;dum inquit. IIae es natura calida innuti euias propria est mo/lities. Unde malo eam vocavit molem teneνiorem,quia quo moltioren,σhumentiorieo spirit se magis, agente sempereat do in humidum ilhiaque re tenuem, vaporosam substantiam adigente. praererquam quod ipsum etiamhtimidum suapte nutura,Uspiritu refertum.υι de siminali dixit .aristoteles. Haec stirittiosa sabsun-ris humidoprimigenio inhaeres, o Lyiratus ille insitus ab auctoribus adeo celebratus,qui partibus omnia has eo oris ea impactus,non vigus .non ossis permanens, eriηhaerens ealidamque innatum n sciens. Quocirca quatenus calidum innatum ab ea spirituosa perficitur substantia, ideo caliduid insitum iure spirituosa appellatur substantia: Ex quo, Hune vocat natistim spiritum cia enus in o des .med. hoe nomine calidum innatum insinuari virmat, o Delusi etiam nomine ,seminalis subsantissmalque aerea cum iγitti e iunctae,ut prim m nomen potiorem panem calidi ins- mel quo ad nomen secundum vero integrum aggregatam tum ex ea spiritussu subnantia,tum ex temperamento emergens universamque e oriam e no e . Ita se, ut Iceat dicere bue ea idum esse spiritum insitam.er a molle illa bssantia issparabilem,a primordio in ea genitum, vidue regenerarum, assis
daeq: regenerandum,ati colorifica in hhmidum operantemc praesaram hane obolim. O vita tant pere am eam perpertio priaticente. posea vero de elarat ealidum cordi instum, hoc modo. Acratione quidem contentis ritiis ipsoae dieittirpere e habere morti partim foras,partim intro, partim ad centrum, Nim ad circumferentiam . quatenus tamen hic spiritus eo deratur vi calorifica imbarus,m mctus proprius en cuiusque flammae ins a materia Mesemper modo eommota υι doeet sta inlib. de rigore,ae tremore, o in libro de usu respualionis, Oc.
77쪽
Cremoninum ,&Caimum utrunque de calidi innati nomine, estentia optimc dixisse, substinetur.
Vtotes autem isti eximi', pro eorum dignitate,& sapientia nullo unquani ene
mio satis laudati, licet distanantes videatur,nihilo minus, me quidem iudice λde calidi innati nomine,& essentia vel nihil, aut parum interse discrepant.Qubdoq idem Cremoninus ait calidum innatum esse calorem temperamenti et mentaris calidi, de humidi r sed dum inquit temperamenti tunc certe una eu temperatura calida, dc humida includit etiam substantiam, i ea in restit tem p ratura; cum temperamentum assuma vi accidens in concreto,substantiae vinctum, non autem ain abstracto 1 substantia separatum, quia dixisseti mperatum,non autem temperamenti; Cum itaque statuerit calidum innatum esse calorem temperamenti calidi,dc humiditergo constituit calidum id temperamentum esse substantiale, Si spirituosum . Ratio vero cur hoc temperam tum vocavit est, cuin nomen,rei essentiam denotare debeat,&rei essentia nonnisi a rei fine, seu usu desumatur; ideo nomen calidi innati tantum a calidi ipsius fine,& vis exhauriri debet; sed ex Cremonino usus calidi innati est ad vitam conseruandam,quae conseruatio in temperamento calido,& humido conllat i proinde calidum innatum, temperamentum calidum , & humidiim .esse patet: Unde vir iste ut persectus Philosophus peroptime ratus est. Caimus vero non modo ut persectus Philosophus, verui iam ut eruditissimus Medicus existimauit, calidum innatum substantiam esse spirituosam, mollem,ealidam, & humidam, quia etsi primam partem, & potiorem pro vitae muneribus obetin dis, temperamento consignarit calido, &humido; non tamen a temperamento eo calidum innatum denominare voluit. Uerum i substantia huius ealidi
innati ii qua id perficitur, Hippocratis decreto. Galeni confirmatione,calidum hoe appellare cuigno cemii it . l a propter rectissune Vir iste de calidi innati nomine,ac essentia, iudicauit.
Cremonini, & Caimi opinio de calidi innati nomine,
Im autem uterque Istorum Autorum, unus ut solum philosophii . alter ut ph losophus, simulque Medicus,optime de calidi innati nomen elatura, de essentia arbitratus fite idcirco horum has duas opiniones in unicam conciliate tenta sententiam. Nam calidum innatum ne dum Anima primum reperitur instruis mentum, pro vita viventis corporis tuenda; sed etiam natura prolistiae si minis proportione respondentis elemento stellarum primum ess instrumentum, anto DAn s deductionem, vi quoque ante corporis animandi organiratione , calidum hoc ingeni tum iure a Galeno vocatur. Aliud ueto quod Animae primum habetur instrumenti: m, duplex est, vel enim cordi insitum, motuique caloris innati perenniter ab Anima praestato, etiam optim obilitatis eius calotis,t vi colotifica pendentis destinatum ; & calidum hoc primogenitu in dignὸ nuncia patur,cum ante membra omnia genitum fuerit. immo id ex eo ingenito oboritur calido. Aliud autem calidum est cuneiis partibus insitum. Hac autem tria calida innata omnes corporis viventis operationes tam in specie quam in singularibus omnibus complent,quatenus instrumenta subordinata Naturat,& Antimae sunt; sed quoniam Natura, & Anima dum bis utuntur calidis,nece flatio etiam horum calidorum subflatiis spirituosis utuntur; ergo isti, se omnia calida ab eorum substantia spirituosa denominari debenti Quocirca Calenus calidi innati nomenclaturam a slumpst, ratione finis huius calidii cum autem finis calidi ingeniti fit in corporis animati genrratione corpus organ ietare, sed cum calor ille, vi facultatis forma tricis in flumento: n, cor s ad organirare nequear,nisi ut spiritus calidus,& humidus, ergo calor ille naturalis ab Aristotele et tam s ritins vocator elimeto stellatum pio portionatus: se etiam adia duo calida ad vitani corpriris animati tuendam cum suas eiscere nequeant functiones, nisi haepet secta sint sua substantia spintuosai ergo Caimus optime dixiti Nec tamen a c almo ipso nisi parum Cremoninus e sate vuletur: si consileraueris Cremoninum vitam in calido μ humido consare temperamento existimasse,ad nutritionem, e conco tionem vitae inseruientim desii nato, vi piutis Philosophus: S si ad vitam conset uandam in calido vi humido temperamento vita insit etiam circa perennem ea sili cordi instimotum se habens: suod a Medicis consi, derari debet, non Ouic a thilosorhu: Eamque sane ob causam non difficileniihi eriti Ios duos concs
78쪽
o conciliare autores, quia idem subiecto. . re, & ratione, & primario, di secundat Iocensuerunt;
quia Cremoninus dixit duo, unum eo ina expressi, alterum raro supponituri cun temperaia Cremoniolos- mentum calidum,& humidum expresserit, in quo huius calidi temperamenti substantia suppo- . Diii initur spirituosa, alioqhi in vir ille non bene asset ui siet; ideo temperamentum calidum. N hu- οῦ undum substantiale, spirmiosum esse calidum innatum ratus est. calmus vero qui ad nomen Cium in oppositum censet,quoad essentiam veto idem ludicati Quoniam ipse vult it m peramenti. ---- calidi: in, S: humidum potiorem habere partem ad vatona tuendam huius ictia petamenti veto substantiam spirituosa in minorem possidere partem pro vitae muneribus obcundis: Vnde quo e inti irim.&ad essentiam hi duo scientisce conueniunt simul, quia conuertibiliter omne c lidum pactibus Σ r::
insitum, si etiam substantia spirituosa naturalis patribus insita, & omnis substantia spirituosa cimiis albis. natu talis partibus insita, est calidum partibus instum: ideo, di Cremoninus,& Caunus quoadessentiam & subiecto.& re, di ratione,& primario,& secundario pro vita letuanda agendi cari- di se in io . . di innati conueniunt. ideoque latitutia quoad nomenclaturam dissident: quia Cremoninus calido innato ut Duilosophus nomenclatura constituit,abeo calido primario se habente ita acitonibus vitae tuendae agendis r Caimus vero non a ealido eo primatio existente eius calidi nomen in C B assumit sed ab eius substantia secundario considerata in vita coseruanda ἐν virile non ab eo, quod D tu intinatio agit,tiomen assumit, sed ab eo, quod causa est perficiens agens. nam propter viiii iubilaque tale.& illud magis talis si itaque calidum innatum agit propter eius substantiam; ergo, ab eius tubitantia, non autem ab eo ipso,detio minari debit lcmpetamento.
Callit vim innatum a Galeno ut sapiemissimo Medicinae prosessem optime ab eius substantia essentialiter denomina
Vonian Plu losephi.5 Medici quoad calida innati essentiam eonveniunt i quoad nou. et1ciatura I vero eius dulant; cum illi a calido innato, isti auit ubi μιι- l dii Ris iii antia propria, calido innato nomen impossieruit. Ide OGal. 1 .aph.
. D a ait. am ad quaenatem nomen eatidi imat transfere aes conantur ostendere a Moininis imp
hanc the velaves urem i a a ι a minatis vrgore consitant a Laeriem Ninseraret, 2: - Α ' od quatitatenae ad ιι-uam refera id --ni Proinde sicuti Philosophi ut ad Ianarem rati- speculatinam incumbetites klent 'm,de hac nominis impositione,bene censuerunt e ua quoq; :'I. . 'ia, Hippoc. At GaIenus quatenus Aut Nesicae operativae studentes,& decreta consignantes, deerudem te exquisite assirmatum: Undenis perpetram se gesserant illi,qui eirca hane rem Galenum Mi,,omis. Eearpere ausi sunt. Quandoquidem licet Galenus etiam ut speculatiuus Philosophus, innatum, ri, considerarit calidum, ubi ait illud Animae pran uni esse instrumentum,eaque subordinatum: Atia citis uin f, .l.e s. tamen id talam pro partis Medicinae saetiuae tum principalis tum speculatiuae maiore sitit dia :*: tri .hieidati mer Nam ipse vir praestit in innatum desumere tenebatur ealidum, ut Medicus do: sua lubilari, amaticus operativus, in eo quod calidum Illud ad Attas Medicae opus;& finem tantum limitetur,& non aliunde e Ideo eo chatur id assumere calidum ut corporeum,sensibile,& saluhre persei nru At .ero cum calidum hoc quatenus tale est, ita sic do modo dicenda per se, di per substantiam H ii, talia.
D ealido innato propriam, & subiicictitem scium cius essentiam. N vim acquirat; ut caetera etiam : s.... aceidentia hoe eodem modo per se talia sunt: ergo Calenus a substantia propria sub ectiva sua, n,ιi, stat. innatum denominare debebat calidum, ut corporeum, sensibile, di per se salubre, prout radeto in
ea substalatia huiuscesidi persectiva, coluetuatana, di restaurativa sta quia calidi Mi di ius rutieuis perfectio conseruatio&restiuratio apud Medicos hoc modo prauatur. Vetum qua a doctrina haec generalis habetur, ideo hac sigillatim calido inni partibus iii suo, tum prim genito, tum aDe W- genito coarctata dcbet; cum hae tria calida ta tum ab eqtuni propria subs antia spitiisti. a peniciantur, construemur, testaurentur, divndique regamur, ut ubdebis.
79쪽
4 De Medicinae certitudine CAPUT XXIV.
Calidum partibus insitum, naturalibus inseruiens actionibus,
ab eius substantia essentialiter denominari debere, ostenditur.
Um autem antea Ha innata haberi calida iam statuerim, hoe est ealidum cunctis partibus insitum, de membrale qumne a nonnullis vocatum,dc primoge Gil li. de DIU nitum eoidi insitum,& per se mobile: nee non ingenitum ante Animae ingres- sum existens: Et quia illud primum maxime corporis nutritioni accomodatu . . i. , L M i. d. inspicitur,aliud vero cordi complantatum ante Animam primogenitu, de Ani-ma ipsa iam deducta,omnino persectum exacte factum spirituum vitalium, dc .ia,is - .eonsequenter etiam spirituum animalium generationi deseruiens existit; Ingenitum autem ad Beorporum prolificationem, generationem, simulque organirationem incumbit, de utrunque perfidum conseruatum,& gubematum ad corporea opera obeunda, nisi eius substantiae beneficio cernitur. Ideo in primis a notiori .abeo calido omnibus partibus insito, declarando. erordium desumamidemonstraboque id,non ab eo ipso, sed ab eius propria substantia nomenclatina acquirere debere. Quandoquidem si ei alimenti alteratio, digestio, concoctio, distributioq; ad in ministranda assignata fuerit, nee non denique partium nutriendarum assimilatio agenda data fit,quomodo quaeso alimentum sensibiliter, de salubriter,quo ad Attis Medic facti de cogniti nem alterare,coquere,disti ere,oc assimilare potest, sine eius spirituosae substantiς operis, eum ibi calidum partibus insitum isthaec sua praestarevaIeat munera, tantum quatenus corporeum, sensibile de salubre sit per se, At vero illud corporeum, de sensibile. simulq; salubre per se esse n quit, nisi eius substantiae ataeietur,ergo calidum id tantum eius subflatiae annexum his suis su gi potest officiis. Maior patet ex fundamentis antea allatis, ubi ostendi in Artis Medicae parte principaIi omnia certa esse ut corporea sensibilia. Minor vero ex se clara habetur, quia calida inn uum ut aecidens corporeum esse nequit, nee sensibile, nee sa Iubte, quin taIe sit ob eius su stantiam in secundo modo dicendi perre; Unde videmus calida tantum potentialia,sens bilia, c& sensata simul effici non polle, nisi per qualitates substantiales gu stabiles in se ea potentialiata habentia ealida; vi de facultate amara castorei iam dixi in se ealidam possidente qualitatem potentialem,quae sensibiliter actu calida fit in lingua,mediante ea eastorei amaritudine: Qu
circa sim ti Philolaphiis speculatiuus mi tum considerat ex quatuor elem&orum qualitatibus eonflatum,ita Medicus factivus mixtum recipit,varijs substantijs elementorum sensibilibus refertum. Ea propter mixta omnia ut substantialia destamiti Calidum itaque innatum nonnisssubstantia a simitiae etiam ut substantiale, fle recipere,ac denominare debet; Praeterea caliduinnatum actuale est,non autem soIum potentiale, ut consideratura Cremonino; sed ut actuale etiam sensibile percipitur,& id tantum ut substantiale,ergo ut substantiale appellari debet: Uerum quoniam calidum innatum ut substantiale duplici modo se habet, Ideo etiam gemina con-ntiet formam substantia Iem vi corpus mixtum est: Quandoquidem vel ut eorpus sinulare inspicitur,ac tunc calidum, L humidum ess: vcI ut corpus dissimilare,de sic est suave, seu mit dul-eer Et ambabus his sormis substasitialibus ita decoratur, ut suam completam obtineat naturam icorpoream,sensibilent,de salubrem; ergo illud calidum ab eius substantia denominari, lultu est. Diauomodo amabo sanatatis tenor sensibilis in corpore humano percipi valet, in calidi innati suavitate constans,nisi substantiae calidi huius auxilio λ eum dulce id mit , se sume duntaxata lubstantia terrea e vapora inli, pingue, Ae oleo a emergat. tamque sanE Ob causam, quia omnibus modas calidum ita acceptum innatum, sua spirituosa perficitur,dc gubernatur subitantia, ad
omnia eius possidenda munera; ergo id a sua substantia persectilia, & gubematiua denominationem acquirere debere,aequum et t. Caeterium sicuti eat id si illud dignE a tua substantia ob eius per Letioni m. Ae gubernationem denominari debeti sic etiam ab eadem appellari, honesium
est, quatenus a subli 4ntia eius,nouo semper nutrimento reficienda, seu regeneranda , quotidiὸ e lateruatur Se regitur. Unde Galenus iure iubet. quod virium calidi insiti sibstantia quae tum exspiritu,tum ex carnos pene lim exsolidis partibus completuν, exijs quas miliasunt, custodienda eε.c veniet; uam certὰ ob rem calidum insitum suis viribus decoratum, nunquam in suo esse
naturali in qualitate, fle quantitate conseruati potest, nisi eius substantiam custodiamus Ex quo scitu dignum esse inuenio, quod quemadmodum tres ealidi insiti substantiae sunt, aereae, Se spiriat uola, nempe spiritus partes solidae,& species earnosa, ut etiam dixi cap. I s. quae specie scorium disiunctae sunt, ita quoque calidum innatum ex tribus proportionatis gigni debeat substantiis, nimirum ex spiritu seminis 'cundo, ex si mine ipso, exsanguine menstruo; ve sicuti ex quodauiangulo illud c. lidum e 1oliturgia etiam in quodam triangulo, his tribus malit js rei dete, . calidum
80쪽
A calidum id suli vhibus conseruetur: unde quia hie triangulus es subsantialis,ergo earidum innatum in eo triangulo conseruandum a sua substantia nuncupationcm desumere cogitur. Nam seminis proli ficus spiritus materia est calidi cordi insiti, per se mobilis, & ptimo geniti appel
lati quod spiritus et cordi complantatus vocatur,qui ut ait Gal. custoditur ex respiratione, ae transpiratione, Ρι ea sanguineo utitur vapore. semen vero est,ex quo omnes spermaticae generantur partes solidae quos ue appellatae, quae manu tenentur ex Arado nutrι mento . Ex sanguine vero carnosa species emergit,quae conseruatur per eam nutaram, qha in medio humidor ,O soli.
doram eo porum est Quocirca sicuti vatiae sunt calida innati substantiae in suis virib. custodiedt, ita etiam varia exoptant alimenta, sibi propriar Ideo quia tres sunt substantiae spirituosae huius calidi; tria quoqι specie distincta qusrunt alimenta, pro eo innato aledo calido. Neq; deest alia ratio, qua ostendi possit,calidum innatum, ut temperamentum humidia ab eius substantia nomenclaturam desumere debere,non aut ab ipso calido. Nam ei calido humidii naturale pinguedi oleosum semper iungi tenetur, vi insta ossendam, sed illud nec pingue, nec oleo sum conspici Ibi/etii. pol, nisi ob eius substantiam pinguem,& oleo mόergo calido innato humidia naturale, Si ori-Ε gina levi substantiale assidue annexum habetur: quatenus ergo calidi humidii quotidie substatiali alimento res aurandum est,a subsantia regitur. Quocitca non modo calidum id, ut calidused etiam Vt humidum substantiale es; ideoq; a substantia quoq; ut humiduin denominati cingruum est. Vnde perpende Medicum calidum instum accipere . t salubre custodiendum in sua persectione ac ita est substantia, quia per conseruationem calidi subsantiae calidum imiartu cu- soditurino aut priucipalis nune assignati det,cur philosophi,& Medici conueniant simul quoad partem principalem calidi innati, pro osticiis sungendis. ad vitae munera cbeunda, aserentisces illi eam partem potissimam teniperamentum quiet ira esse: Attamen disserant quoad ni miras calidi innati impostionem c diaca utiq: est,quia finis varius, vatia quuq; nominis res et tacceptionem: cum finis rei essentiale nomen ,ae et eam essentiam regat: cum itaq; philosophus nullum externum intendat linem,& non nisi rectam adipisci cognitionem intelligat dem curativam,absolute consideratam; proinde res oes absolutea sua essentia sol in si deno in inat: Medicus vero an oppositum externum habet finem, ut vidissi: Vnde ola vet salubria, vel insalubria persendet Ideo calidum innatum vi per se salubre custodiendum, vel ut per accidens inca lubie testituendum, recipite cum aut illud custodire nequeat,nec restituere, nasi prius huius subsantia si subiectivam, pet sectivam, conseruatiuam, vi restaurativam simulq; gubernatiua custodiat, vel restituat: proinde non temperamentum,ut primam essentiam assumit sed eius substantiam desisumit, ut principalem partem salubrem, vel insalubrem custodiendam,vel restitu edam; qua cu- sodita, aut restituta,necessario quoq; temperamentum suum custoditur, vel restituiture Ideoq; recte Gai .ut Medicus substantia, tanquam a mima parte salubre, vel insalubre,modo narrato, calidum innatum denominauit sed video aliquem obiicientem,quia & temperamentu, & substantia calida innati principalem constitui patiem,a Medico receptam ut salubrem, re insalu-hrem,alioquin ad Medicum non pertineret. Cui respondeo, utranq; calidi innati parte cxactio-rcm esse ut salubrem, vel insalubrem,aut principale narespectu diliersorum viditat; pars potior esse valet: quia temperamentum potissimum eli salubre,vel ansalubre,'ad .itae salubris, aut insa Iubiis corporea ci i piae standa beneficia. Temperamenti mero huius subitantia meliorem, & pcitissimam se habet, ut salubris. vel insalubris quo ad custodiam, vel reuitutionem huius calidi sactam,seu e sciendam, prius ea substantia custodita, vel restituta, ut subiectiva, persectiva, coser uatiua,res aurativa,& gubrinatiua caladi innati: quoniam neq; acr ambiens tim peramenti m D salubre, vel insalubre in nobis introducere .alet quin prius sub latiam ipsam calidi innati alte ter,atq; transmutetici ita prius ea alterando,seu transmutando substantiam ,etia secundario calidum innattim temperamentum alterat,nec non transmutat. Idcirco in eo quod ea subsantia illud reair temperamentun, tum in id custodiendo,tum resiluendo, secundum uarium robur. t ptitillima vitium calida innati substantia: ergo lumino iure ex patre ipsus substantiae calidum icitiatum denominati ecbet.
in luta vitib. eustodienda itia quaesitat retia. calidum inoa ium substantia. te es talione humidi radiealis pio uia de oleo
Calidum cordi insitum per se mobile, primario vitalibus; secundarioque animalibuS accommodatum actionibus, a sua substantiaesentialiter appellari debere, ostenditur.
Eeundum aut ealidum propositu a me primogenitu iure vocamm,cti ante persecta mitiari reidi. corporis organi ratione, id sacultata sol mattici seu organiratrici iunctu, genitu De In L: tita atq; ante Animae aduer tum cotistatu sta Anima vero introducta, illud sua po--sim mantem a pei secta acquisui testentiam. Hoc alit,ceu spiritus cordi in stus sua natura , di, iassidue mobile est,& suas pote antro,& soras,sulsum ac deorsum,& his duo h.lnotth. inuice cin ' 'p'η μγ' simu ages est in nobis eorporeu, sensi ri& salubreaevi Ma corporea spera tria la, tulis, . .