장음표시 사용
81쪽
tione respondens motui perenni circulari stellaru ; Ni sicuti totus hie, simplici,assiduo, circulari log c.
fixi devio 3 motu,magnus regitur naudus: sic et eo calidi cordi infiti motu perent reflexiuo sua vi ealorifiea rata, vigente, paruus hie humanus gubernatur m udus,michrocoimus nucupatus, pro ut in eo lpitatu hil , M.tiis. Fe nn sit qudida natura mobilis pio portione respodens elemeto mobili stellariano autem vi sthereus zz IE .i nee luculus . Proinde tandiu vivimus, agimus. & coseruamur quadiu tii, calidu illud mouetur; ἡ., ia... ε. A . Inico. n.eo motu cessante,vita quoq; non ta necessario terminatur queadmodum et vita incipit, si latum ' corpore ia optime organirato,de Anima iam ingressa,quado calidum Iecens tum, ut primus mo .,i ova. . otitor corporeus omni v aBionum corpineatu,moueri incipit: Causa verλ cur motus ipse no motu as, circulati, sed reflexivo motu se habeat,est,quia tna corpora e lestia contrario carentia,& incorruptibilia motu simplici circulari mouentuic caetera vero corruptibilia perenni motu mobilia m tu res ex tuo,ex duobus motibus, coposito mouetur.Quoeitea illud calidu mobile,primus quidu . motor corporeus in corde existit,qui vice motus circulatis perpetui celi resexinu,& tectu,toto vitae hominis periodo. 8e perenne possidet motu. Eamq; sane ob causa jure merito Hipp &G 3 tisa... invitestati sunt,huius substantialis calidi essentia mobilitate petennem quide ac successuam esse reseYtua: ideo calidum id non nisi spiti tum esse,ut alibi et dixit, qui prιma sua ratisneci te moaetur: Lis... Mi,, , atq; Mepol si uad actiones iniget. Proinde eius essentia tantum in e se successivo de perdurante illius motus introspicitur: At vero quonia calidum illud mobile ad eius perennem agendia motu non se uicit, cum requiratur motor eius, qui duplex est, sicuti calidum illud insstumentu pri- 13nium subordinatum esse pol,& Narers, se Animae, ut suo loco ostenda sed eo,quia illi duo mo II: tores ad philosophum naturalem sua speculatione pertinent, sicuti etiam Gal. ut philosophus talis fassus est,ealidum in natu Animae instrumentum esset Cum itaq; Gai .calidum insitu ut Medi ..., ucus operativus; qui philosopho naturali credere debet, ut Anicennas cognouit, desumpserit; id- . I tcirco ait: calorem autem non aequilaum,neq. animalis generatione Ileriore, vela ipsum primv, pr Lib., emotcnirem, insita u. e Nattara Anima,nihil aliud s hic exilnt. Quare usubnamiam per .., i, se mclitim Osemper mobile ipsum in elligas,haud errabis. Cum ibi Ga L Animam ψt ptimum mo tore incorporeum speculabilem,& eum casote vivum te animatu moventem supposuit; simili- ''
tet et supposuit Naturam, tanquam nostra creationas autorem, de gubernatorem primum cor , poteum ex Hipp.decreto, quae nonnis calidum innatum est piri tuosum, ut ut Atilio. sessus est; quatenus in spiritu seminum secundo quada insit natura proportione respondens elemento uel Mn.Atiinixe.tlatu,quae postea in spiritu cordi insito manetae ne ociosa sit, semper in eo spiritu residet,qui mobilis est sua vi calorifica: non tamen eum mouet spiritum,cum sola satis si Anima ad eum mouedum spiritum; sed Natura ipsa viget ad semen proliscum dispositiuὸ reddendum: Quapropter c 'i'' 1 4: Cal.ex Hipp. decreto costituit calidum illud cordi insitum declaratum,ad omnia corporea ope C m. ra agenda,& id ait substantiam esse sua sponte mobilem halituosam,calidam,& humidam,tau -
22. sue quam primum agens corporeum,seu primum autorem, vel motorem corporeum sensibilam, dc iou..1. ωα.I.: a. io an salubre in per se: ni calidii hoe isthaec innia corporea opera praestare non possit, nisi eius sub-zzz x santiae ope, Ut sigillatim di monstrate conatabr. Ergo iure metito calidi huius insti nonae imp nendum est, ex parte suae substantiae, quae ne dum calidum illud, in his corporeis operationibus administrandis,pei ficit, verum ctiam . git,conseruat, de in suo .iuido robore manu tenet, de re- saurat.Quandoquide si spiritus ille Ra vi calorifica mobilis est, non quide Wi accidens per se, ecsemper mobilis cospacitur,sed ut substantia i cu accidentis essentia si, substantiq inlisere, unde accidens nunil inobile est nee moueri pol, ni ratione eius substantis subiectivae de persectiuae mobilis o se; si etgo ea lidu illud ut teporamentu calidii ge humidia. ιν accides est mobile inspicitur, non quidem mobile esse valet, nee actuinoueri,nisi pro ut eius lubilantia spirituosa,& hal tuosa sua natura, de primo primitate essint ali mobilis sit,ergo a sua subitantia calidii id denominati debet . Neq; huic instituto obiicere potetis, inquies, spiritus coidi insitus mobilis et h caloris eius vim actuale calorifica . crgo ab ea vi ealotisca calidii hoc sua apprehendere debet nomen' clatura. ua res deo calidii id denominati debere ex palle illius 3 sua essentia mobilis est, & uicorpotetissensibile, fle salubre est: no aut ex parte causis esseictis iis ius mobilitatis,ergo patct no D f;aum reidi stiti constitutu verissimu es. Praeterea, tu in eo motu tesse et tuo, ad vitae munera assidue Obt c- .da,spiritus ille sursu attollatur, tu ad semper genitas ex hellendas fuligines, tum adstigidum, ec F e i. nouum recipiudum aerent,tane eius pabulum,dum subinde deot maccedit, intro ut mouea tur ad eum recipiendum, de attrahendum pabulum ad eius principium in coidis profundo resi T. eo , sua sub- des Proinde si spiritus ille subitalia a se dissimile fle sibi mimi eu, nepe fuligine; reiicit, alia vero substantia sibi smilem potentia, ceu eius nutrimentum tecipit no quidem ut tepetamen tu cali dii substantiale ite hac facit munera ed quatenus substatia spirituosa aerea calida de humida, ut mobilis per se habctur ἐρ ergo calidu illud tili ex parte sus substatis nome acquirere, honestii est. Insuper spiratus ille instus a Gal. vocatus, essentia quide est facultatis .italis, cu sit stirisa vitaliusubstantia secundu plures, de maximos Medicos Antiquiorcs, ut ait Cal. quoniam spiratus ilics vi calidum primogenitum cordi complantatum a cordas subflatia per arteriarum tunicas cauS dee.y. vim pulsificare,de vitalem smul,insuentem trans mittit,concurrente quoq; spiritu vitali per ar
teriatum sinum, tanquam corpoream .i qui spiritus vitalis, beneficio illius calidi cordi insiti iis
82쪽
halituos, Se vaporosi,3t aeris eo mistione exoritur. Uerum calidum hoe isthxe omnia vitalia ac ministrat opera, in eo quod solum substantia sit spirituosa, aerea calida,& hu inrela, S: si avis, s mulq: halituosa quatenus semper stia spolite inobilis est, ut clate cospicitur absq; huius rei probatione,ergo nomenclatura istius calidi infiti,ex parte eius sub liantiae imponenda venit. no a sit ex parte tena peramenti. Ulterius cor secundu systolc,ac diastolcm assiduὸ mouetur per eos duo; calidi cordi implantati motus, in unum rei e Mu m conspirantcs motum : Qua certe' ob re sicuti illi duo calidi ni otiis fiequentes,vel rari, aut celeres,seu tardi se habui: sic proportionale cordis syllo les,ac diastoles necessario esse debent. At vero calidum id cordi systole diastole conducit, pro ut substantia sit allata mobilis, ideo calidum illud non a temperamento, sed a tua substa tia eius nomen recipere debet. Postremo calidum illud animales uiuat facultates,dum ex spiti tu . itali ab eo calido prodiicto, simulq; cum aere inspirato comisto, spiritus gigniitur animales, in cerebri gentriculis, qui instrumentum olum animalium ex Illunt facultatu in sed calidum id non nisi, ut substantia recensita mobilis, & vaporosa his spiritibiis instruire potest animalibus, vitalem gignendo spiritum: ergo calidum hoc per eius substantiam dignea Galeno denomina. tum est, non autem per eius tcmperamentum G H ppocratis decieto.
Calidum cordi complantatum,tanquam caloris sons communis omnibus caeteris partibus accommodatus, in flucntem gignen Scalorem,
a sua substantia digne est emi aliter denominatur:
non autem a suo temperamento. huius calidi cordi insiti, primogeniti appellati,alia duo habemus mune
ra,ex parte sui subsantim; idcirco demonstrate tentabo,calidum id ex parte eius substantiae et nometi claturam acet pere debere. quo .us haec duo ossilia eius calidi insti,ab eius substantia, administriatar Ideoq; de uno munere lior in tapite loquar,de alio vero agam munere,capite sequenti. Penultamum itaq; huius ea. C lidi emolumentum esti eum illud calidii,& ea loris principium, & sons, seu s culare,vel ealor communis,alit caloris influentis exordium existate Principium. n. caloris natu- vix de ea b. ratis conspicitur ab Hipp. vi caloris sons. pariter Gal. illud ea lotis sonte, principium, seculareq; mimogeniti, simulea ingeniti ea lotis esse statuit a quo assidue spiritus qui substantia est eius, novi calor proprius membratis cordis, verum ut eois eonducens ceteris omnib. totius eorporis par 8 a. .sis ν, illi tibus es tu It, quatenus halituosa, seu vaporosi substantia tenuis, suauis, mite4: dulcis, & oleo sati, eisuens est: etiam a vitali spiritii distincta prout tutor est,aepto piignaculu fouens ceteras oesdhio ., s. i. nostri corporis partes:ac in eo quod principium sit in generatione,& coseruatione: Ea propteres corde cuina spiritus ille perpetuo effuat.& potissim tim per arterias N per venas, nec non perae ea horai la H spacia uactia: eo pus.n. totum conspirabati,ct eo laxile est, ad toti niq; corpus insuat, Ideo iureta 2 iis s. merito a Gal.calor insiues appellatur:qui ita perpetuo exinde extra corpus per anaditu, simulqaae Vilitate re p. liilitum totius corporis efiluit acetia per poros patentes ac venulas insihilissimas egreditur r ,ε usi. Nam sicuti in contiηao motu flamma, in modum Iulii alia dii s faleedit,ctita carον cotintio a corde, ae L e .i ii M. venas, Oc-rohit. cur aut calor influens ipse a Deo,& Natura factus fuerit, ratio assignati dab: o A initiis. venit; Nam continue calidu cunctis partib. insitum,membrate,& complexionale et ab aliquidi ρ ii vocat,a in exiccatur,& cosumitur tu eo,q, eius substantia sempere corpore effluit,tum ob actio- D nes, quae fiunt a membris omnibus,quia in his actionib. calor agendo repatitur; hine et cosum itur tum etiam quoniam ab iniuriis extinguitur: Ideoq; Dei & Naturae Dei Ministrae summa prouidentia calor iste influens ab eo calotis cordis sonte,& seculate emergens constitutus et . ranci tutor,& propugnaculum omni b.ossensionih. nostri corporis oppositum: ne calidii id me-bris omnib complantatum ullo modo deficiati immo vi illud astidit E in suo robore, di actualexi, fle. si ''. vlvidii suisq; validis virib. decora tuna. ad eius usum egregie assequedum paratissimi semper ese. t.:-.a . set datum hul quod a sibi sinit inepe ab eo calore in nte eius actualis vividitas perennis,&, V λ. , -.s robur si in per manu teneretur. Hinc ait Hipp.sanguine venaruesterorum aliorum humorum ea b. ti, M.' lidissinium esse ob spirituum calidissimorum comissione nar Attamen in arteriis maiore,ac int forcita influentem adesse caloiu,qua in venis: Unde in sanguine venarum longὸ minor insuens 4nuenitur caloiι in sanguine aurem arteriatum maior. Calidu itaq; cordi insitum mobile,primo se ipsum tu edo assidua aeris stigidi.& sanguinei vaporis receptione ac vitaliti spirituu gener tione, ut antea ditis est. Ita veto vividsi,ae in suo robore coseruatu subinde influente trismittie calore cunctis reliquis mebris a dotum m ibi orsa instit calidii iuuandu, sotiendii, cosenaaiaduq; in suo este ac uali vivido, di vitibus reserto, ut oes horaim membrorum nostri corporis actiones,. i scitauiti di sanctiones exae se administrari possint,sed maana dubita da lue occaso coligit, quia insuesia. M , Io calor ne dum a corde, verum hepare gigni pol, ex aliquorum opinionc; Cui respondeo in η ε' β' iecitate nullum influentem tigni posse calo temicum spiritus .in sanguine venarum risidens Tomtis auarim. Ε a tantum
itis vim rationesuhs sim tu i a animalet acui
ciues, eatiditater uiaure solutis
83쪽
I ...ii l. tantum a corde pudeat; proinde facultas vitalis, simulq: pulsatilis valida calidi eos di implutati. A
i.' ω'inii liba cuiuscunq; nostra operationis recte administrandae permutes est. potissimu vero venae sectione pei mittit: at eo calido debili reddit ne dum sanguis mittendus, verum nec etiam ulla naturae .i hostiis..ioperatio proba issici valet. Quo Cal.depromit calore renato debili reddito per sanguinis pro- ratione. 4 suuium tunc fieri, vis ba,neq; coco qua valent,neq; in sanguinem disti hui, ob spiritus euacuatos vir a c u sanguine e venis egresso. Neq; mihi obiicias s asserueris Gai. spiritu naturale ab he- e....isi pate genitum concedisse, sicuti spiti tu vitalem a corde productum, nec non spiritu animalem in celebro orti m Verum ubi spiti tus es, ibi calor et es. Si ergo datur spiritus unacu sanguine ab ramein . s. hepate proditus,& ianguis in venas an sua necessario quoq; naturalis is spiratus. & ea Ior una eum lanuuine insuit. Vnde datur calor influens hepatis proprius Cal. n.ait. Sι aliquis spiritus B ἔ mem hirere turalis est, hic in hepale. aru venis generati. r. Quandoquidem ibi Ga l. non de generatione spiritus λυμ
δε . ,ΣώIn xerba scriptis mandat,in hepate,seu venis celebrata;immo tantu de nutritione sanguinis, di deT, Gare,i Miri' auctione per nutritionem a sanguine facta; hinc de spiritu naturali intendit asseuerare, qui per . . . . Mi modum num tronis,& auctionis spari tuu vitalium,di animalium a sanguinis tenuiori parte alila gignituri non autem de generatione spiritus simpliciter ab hepate facta per modum ge iaetistis a. netationis dirit; Nam ut Vallesius ait Neque aliquis spisitus in hepare generatur. quod humo a ta- is , --...i, '. e. s. ac tumodo es vicina. praeterea etiam inquit. Quoniam m Iiratilest ei et .huius lib. a. hepar nihil aliud thid in
tim.&iueei nu habere pracιpuum,qum generationem alimenta omnium membroru, dispensationem per propria in ix 4
l. - ' / Brumenta,qua ab ilio oriunt r. nempe per venas; Deniq; vero ait.Ut igitur ahquis Diri tis natur mare heirar ita tis,qui tamen neq; in vetus, nee: in hepate L. Na ad illarum amones niata rone necessuritis est sed quo in is sti. . . Ol.dιaerit veris aliquis spiritus naturatis est hic in hepate aut venis generatur. ema illa d θω bat de naturali ' i,quae eonseruatisdiuiduam hominem O propterea de nutriente,atit agente spiritu nodegenerante. Vnde reuera naturalis spiritus actu,nec in hepate, nee in venis ullus reperitur; hine nec cisa calor influens in venis ab hepate genitus habetur. Verum im in sanguine, ceu in nutrimeto Oium partium vas passiua ac materrasis potentia ess,ut scuti a calore cordi insito pro suo alimento assumitur ita etiam teliquarum partium calor innatus, ac ios partibus coplantatus pio suo alimento accipiatur,ac eiacm modo nutrinaenialiter, vivid/.ae in suo robore conseruetur. Nam, ut dictum est, a vi passua alimentali quidem ea triplex virium substantia in suo robor conseruati debet, nimiru corpora ora solida species, careosa,& spiritus, qui utiq; caloris innati subliantia es; licet partih.tantum sol dis principaliter infit:& hoc modo alimentaliter is calor conseruatur .Quocirca licet hepar calore an suente careat; nihilominus alimento spiritib. Que- itiitii dis, nutriendis,ae nutritione augendis omnino proportionato calore omni b. membris insitu sci
: ζ et di: a uet, nutrit,& auget, ex quo etiam calorem cordis quidem influente iuuat,ac fouet. Neq; obii-
mmati dabei cias inquiens Hipp. lib. de alim. pag. 36a .ex Foes dixisse Venarum origo tanquam radia hepar est. Mik uioli M. O arteriarum cor. Ex his per OA anuis θιratus peruagatur,ealorq; per hae permanet. Quod e ciixm auioli. firmando Gai 6.de dec Hipp. c.9. ait sanguinem diecore at spiritam e eo, de ea utrisq; calore eua-z'viIo. gari,ac promanare, quia nec per hoc hepat calorem influentem habere cGcluditur. Nam etsi calor a ieci note semper fluat,non in spiriti m gignit,ut omni b.doctis Medicis patet . cu hepat s cultate influente, spiritumq; gignete,careat. At ea sanguine in hepate henitoa iecinore pro suo A. ἡ .a... ni. alimento retento calor quidem oritur,qui ad partes hepati vicinas semper extenditur. postea ve ναμ α rci sanguis hepati superuacaneus ab aliis partita per venas attractus ut Gal. non aut ab hepatis venatu tunicis ad eas partes transmissus spiritum, calorem, & vires alendo procreat. Quocirca
.. . t h. . .. tin laeo calido cordi implantato influens ea loroboritur Hipp.& Gal. snia. Verum Arist. quoq: ΙΞ:
o a'. hanc fassus est vetitatem,qui asserit caloris innati principium cor esse,& communis plura b. aliis sp uisoria H e parti h. accomodati: aut cordi proportionale necessarium esse in Ommb.animatis,tum stirpibus 1
ae ε moriatui ob tum antinalibus tametsi ipse voluerit a corde et motu,& sensum, simul ii principes sunctionesopi crete exoriri,quod falsum est, ut Ga Lex platiora ratus est. Nam reuera principes facultates a cerebro Gai . . M a ius la H Alist. emergete clare conspicitur similiter sensum,ac motum per neruos a terebro fieri patet & ob in vitiaria..tia si uentem virtutem motricem seu facultatem motum emci, manifestum est: Irascibilis vero, pub iu
ri . M ... vitalis in corde repetitur facultas: sicuti concupiscibilis in hepate te sidet saeuitaς , Qt '
hi/i risii .i. 4sti Autores recte arbitrati sunt .c sterum a calido cordi insito effluente, trib.modis insule calor a i. M. bj- ii' insucos, ut Hippoc. statuit,& ad alia vivida ac robore decorata manu tenenda aceedunt mem- ' 'inplex ea .i bras ac ita omnah.corporeis smutq; animasticis confert virtutib.atq; actionibus cum seriptum s hi ρ, teli aluerat a Me atitem inplex ignis e reuum, ignis. n.quoad activitatem calidi cordi coplatati, caliduin illud insitum ab Antiquis metaphotice nuncupatum est fecιι ιn se inuice intro, foras itendentes;Alios quidem ad humorum eauitates nempe ad sinum tum arteriarum, tum venarum, ranae facultate, nam ut ex hoe Hippocratis loco aduertit Aristot et degener Animal.cap. 3.calido in innatum quasi diuinum vi Hippoc. ait libro de carnibus 236. in Foeso, di proportione elemento siet larum mobili respondeat:& cum Luna humores regat. Ideo ait Hippocr. ealorem influentem a calido cordis effluente proficistentem etiam spirituum vitalium generatione ad sanguinem arteriarum,de venarum petu enite Lunae facul Ier postea vero alios duos calidi eoru Ihid si Iondi insiti statuit circuitus,dum ait: alio, vero ad exιerior super em ad ambientem eois fientis
Dderem facultare a Declaratis autem his extremis circuitibus,alios deinde ponit circuitus m
84쪽
A dios ab eo appellato inquieos Nerios autem intro, foras tendentes calidissum ignem contianentes: Medicos enim motus appellat cos duos spiritus, de calidi cordi complantati motus rectos sursu ui, ac deorsum ludentes, ex quibus motus ille narratus perpetuus cosurgit regressitius, Ibimm qui ob eatidis Ilmam vim eius, cum semper mobilis sit, ideo perpetuo ab anima mouetur, pii cunis dominatui, o noquesecundam naturam moderantur e strepitusne visi ineqtie tactu patentena ouetur. In quo animus nempe iacultas animoIa etiam iacultas irascibilis vocata inest. In supcrPIenstruderitia. mortissensu. 6Mntis, est vi ilia ab eo calido cordi insito mobile pcndent; non ta- t ἰ : Tme persective organice,sed dispositive seu vitaliter, cum illud calidum omnia corporea es liciat tua
opera salubria, vel insalubria, Hinc facultatis cuiuslibet Animae instrumentu perficit: ac ita ea :: C.' eratust tumenta scu organa perficiendo,omnia animastica disponit opera: Vnde quia mediante spiritu vitali ex eo genito, iritus animal s moducendo, organum Menti, prudentii motuus sui,
sonuio,& vigiliae conducens perficit, idco quoque organum id perficiendo omnia haec anim stica disponit, restri ema praete ea , imminutio atqne permutatio,abeo calido cordi implantato 1.ti. iiiiiii. 6 exlia labili scatent eodem modo dispositive, quia maxime i corde ad ventriculum calor in nucsn ita labitui; ut Galenus,dicat calorem influentem ad ventriculum in pueris eum adeo copiosum t. nisi uisu. de .de stup me t. sua substantia accedere, ut sementorum calorem calor ventriculi superet N ratio est,quia, ut as μ' - serit Arist. calor ille cordis innatus ad maiorem Naturae operationem diffunditur: cum itaque via d. si ira. chyli sicatio in ventriculo celebranda una sit ex maioribus naturae actionibus: proinde dum is ko ς calor iuuat chylificationem: de etiam sanguificationem in hepate faciendam,ad hepar nuendo, . ἡ vin iis ut opus cil. corporis nutrimentum, incrementumq; eo modo producit. Si vero non fuit, ut diiu sua uiseu, asper, acer, di mordax .abolita eius suari ita te, lenitate,c5 sequenterq; evaporositate. tune patua nutratiost; ideo corporis quoq; imminutio emergit quia tunc calor non ita vapo' c. I cv l. 603. tosus est,cum exasperitate retentio consurgat, sicuti ex lenitate fluxilitas seu halituositas resul- sin i isti : . tat. Unde permutalio quoque ex natu naturali in statum prater naturalem exoritur. Haec omnia ib d de Q. Ωι totum gubernat calor is cordi implantatus mobilis: O haec O illa neque unquam quic :t: Quo. ''- m circa statuit Hippocrates a corde ad omnes corporis partes influentem delabi calorem,ac prae c sertim ad calidum membris omnibus complantatum consecuandum,ut exactu vitae munera adminilitari possint. Verum cum is calor influens,lion ut temperamentum ut accides influere possit; nec e corpore evaporare, nec a corde exhalare,seuesiluere valeat, sed tantum quatenus latam ctantia aerea parumque aquea, lenis, suauis, halituosa calida, Zc humida: ergo etiam calor iste insuens, ut influens non a temperamento,sed ab eius substantia nomectaturam affumere cogis
turm id demonstrabo hoc argumento insolubili.omnia .n. eo modo,quo vitae sanctionibus coducunt sua essentia quidditatiua,eodem modo eorum nomen desumere deuincuntur: At vero calor influens, ut influens a corde ad cetera membra viis ossicijs confert sua essentia quidditati-ua,quatenus est substantia influens modo narrata,ergo calor influens, ut influens per sui subsatiam sponte influentem denominati debet: Maior patet,quia nomen rei essentiam quidditatiuam denotat illius rei. quia quaecunque res per suam sermam essentialem nomen recipere dotab.de Ave ν ε bet, ut ait Hippocratcs: t mma nanque lege quadam naturae reis ut sancita. Minor ctiam consp:-cua se habet, te lic probatur:Omnia quae sua substantia per se influunt, pro vitae munerib.ObeunD dis, influit ut quatenus Libstantiae sunt,sua natura influentes, sed calor innues sua Libilantia per se influit,& in fluctido vitae,operationes faciendas iuuat. ergo calor influens, ut insiticias vitae OG
ficiis confert sua essentia per se,quatenus substantia est pet se influes: Maior mam secta habitur: in quia accidens quod subsistere nequit, influens,nec mobile quidem esse ullo modo potest, sed tatum prima substantia influens,& mobilis esse potest per se: cum ex se sola subsisti re accidenti,
valeat; Quam certe ob rem si temperamentum caloris influentis influit, non quidcm per se imsuit,nec intuetur,nec agit quatenus fluens est ad vitae munera praestanda: sed per accidens: G-pe ratione eius substantiae fluentis persectivae,conseruatiuae, de restaurativae; ergo sola iubilantia allata innuit per se, de agit perficiendo,conseruando,s: restaurando umidum calorem partium i membra lem in suo robore. Qi iocirca si calor influens a partibus externis iterum ad partes n.- ternas cococtioni destinatas,nempe ad ventriculu,te ad hepar reuertitur,circa cor, ut in. lamno usu venit, in quo partes externae circunserenites a suo calore innuente dei titutς sunt, rizaLait ex
- Hipp.seia, ubi dixit Janguis intro insomno refogit tunc sane substantia ea est huius caloris, quae intro labitur, non aut temperamentum: Vi iiijs vero praesentibiis, ite iuni substantia ad circunse-3 4 tentes tatur mites. cum Gal. dixerit: Ratio fuit IIιφ'qui foras tenunt vigilias qui vero intro. 3ῆηῶε εν aem l eoncilienti sed hic dubitatu digni m esse introspici', cum Gai exararit: usum op tDF domico b. .. litis paries eIl. aisod totu in o positu esse deberet,quia dii calor insues uel ii ad cor refugit,tuc
L .F- ψς c validiores pulsus esse tenerrtitur,augnacntato cordi eo influente calore: i respondeo cu innue solutio. teni calorem non ad cor concentrari, sed circa cor ad ventriculum,& hepar, ubi coctionum duae
osticinae habentur: cum ille calor influens ad has coctiones in veniticulo,& hepate faciei das in anelli. e i. cumbat, non autem pulsationi calidi cordi insti studeat, ideo tune pulsus paruus habetu Ideo tunc coctio magna se habet: Hinc Gal. statuit insimno cocία nem, invigilas νero digeIlici 1e efficιr in coctione cicnim duplex instues adc si calor in v ctriculo ita tu i noto cu in eis partiba L lud
85쪽
infit calor,tum alter a circunferentib.membris concentratus : In vigiliis vero unus tantum eator Ainfluens est iam calido suo insito iunctus. Et liaec omnia praestat calor inguens ex parte eius
substantiae, ergo calor iste influens ex parte suae substantiae sui nominis impositio desumenda venit.
Calidum cordi implantatum sua sponte assidue mobile seminali calido innato prolifico dispostiue conducens, a sua substantiari tantum suum accipere nomen, ac essentiam debere probatur.
gratia ali AElmanis piet fi i cosei es fictit s. ho an Lia idea a
ostremum autem calidi cordis primogeniti assidue mobilis ossicium quidem se ii ; ut illud promitione elemento stellarum mobili respondens sit, non modo , in teis. singulatium vitam custodiat suo perpetuo reflexivo motu, verum etiam ad spe Mesem conseruandam an Ia quadam semper incumbat,ut successiva perennitate . singularium speeifice fere diuine se gerat, de quasi immortala ut ait Hippocrates ea caelesti, de mobili proportione allata ab Aristotele constituta se habeat i. dei hos i a. quatenus calidum illud in nobis primogenitum corporeum existit, ac mut in eo contineatur t Pea Natura elemento stellarum mobili proportionatat cui proprium est speciei humanae perpetuitatem primatas conseruare; secundarici vero singularium petennem gubernare successione, qua species ipla humana nunquam deficere valeat. Ideoque ea lidum cordis primogenitum sempcr una cum ipsa natura protensum est, ad hanc singularium successive conseruandam perennitatem, verum cum id exequi nequeat, nisi prius singulorum generationem habeat, proinde ad calidum innatum sibi smi Ie seminis 'cundum constituendum incumbere semper in Lentum est; Idcirco sicuti omnia corporea opera gubernare modis iam enarratis, ad illud pri- mogenitum pertinet calidum, ut Hippocrates decreuit, sic etiam calidum id aliud seminale αι. --
simulque prolificum tegere debet calidum ivnde ex ipso primo genito calido, alius seminis fi-- cundus gignitur spiritus, seu calor naturalis: cum secunditas huius ea loris naturalis a sibi simile ia cisci debeat calido,dd humido; hine semen fit cundissimum fit in ealidioribus, Et humidioribus . temperaturis: hine ait Galenus, spiritu vitali plena ipses sieminis es substantia, de alio in loco :Lh bet plenum semen spiritavitati esse, quia a primo circuitu, ab Hippocrate staturo, ut antea
dilii, pro spiritus vitalis beneficio ad ianguinem alteriarum. venatumque fertur calidum mini insitum mobile, ut est uens, fle halituosum, ac eodem ministerio utitur, etiam ad seminis inna tum secundum producendu m calorem: ae ideo semen spiritu vitali resertum se habete Ae non νirma dubia . . liun dc in coitus se ininis i missione, multum de vitali, simulque primogenito calido hominum' in axima iactura,educitur: At vero duo dubia hic vertuntur. Quandoquidem seminis fisund id non i corvi, teda quacunque corporis parte prouenit, ut statuit Hippocrates: Ideo in semi--λ ι is Cnis spiritu sorinatrix seu organinatrix residet facultas, quae omnes etiam corporis partes Orga niciat, sicuti ab omnibus partibus procedendo, ab iisdem eam vim organsetandi quamlibet par- D4ψ rem acquirit. Insuper semen eius sicunditatem in testibus recipit, non autem in corde. ut G siu iis .ilius tenus ratus est. Pio solutione viti utque dubii, inquam, vemm esse, semen Et a corde, ceu a pri- ' r. sariti. ra corpo eo prouenire motore dispositiuὶ,cum a corde,ad quamcunque corporis partem,ea-Ma,eniis. lusum mobile suaue ut lene, de vaporosum, ac estruens, etiam in spiritum vitalem transmigratum, semper delabatur, tum ut hae omnes partes suo calido insito membrati vivido conseruen- tutatum etIam ut illae partes concurrant ad siemen secundandum, e cin spiritu vitali ab iis partibus receptor Ac ideo spiritus siminis corde,tanquam a caloris sonte promanae: A' cunctas aut cui alijs partibus secundario prodit: de ab iis partibus pendet dispositive ra testibus vero ..t .i. pe stet iuc prosciscitur: Vnde ad primum dubium dico, 'cundita ic in seminis a corporis qua- d .. i. ἡ i x ς m. D N parte secundario dispositaue t a corde vero primario dispositive. Ad secundum Monses, aut m dubium respondeo, *cunditatem seminis primatio gigni vel dispostiue vel pei stetiuersiis, primo modo a corde : secundo modo vero itestibus eam emergere patet fisunditatem : Ideo x desinoe e. ait Galenus a solis testibus si men non effici: Caeterum ex hactenus co itiitis sindante sala- re perlpicitur, ea lidum hoc cordis innatu primogenitumq; vocatu, huic sito postremo operi a commodatum esse ratum, quatenus substantia aerea parumque aquea, suauis,oleola, lenis,ha lituosa, ac intuens est; ut calidi, dc humidi temperamenta subiectiva persectiva, conseruatimque es': Cum seminalis spiritus *cundus, ab eo cordis spiritu emanet, ceu a primo mouente Gbi similat Et quoniam spiritus vitalis, ab eo cordi spiritu. insito proficiscens, seminis Iubilantiam primatio dii sciue sicundam reddit: atque eo, quia spiritus cordi insitus non vi tempe- Iain .mum calidum, di humidum elli lamen sicundandum non ingrcdituri sublatione spiritus
86쪽
Liber Primus. 3 SA vitalis: At semen ingreditur soluin, ut spiritus temperamenti calidi, & Immidi subiecti viis per .
fectivus,conservativus, vel ut continens in se temperamentum calidum,& his dum La propter,di ut primum mouens, & ut causa materialis, & ut effectus productus ab eo mouete primo corporeo,& ex ea materiali causa, semper omnibus modis spiritus, seu calidum innatum sinuularium successive prolificationi accurate conducit duntaxat pro ut substantia est iam narrat: sua natura proportione elamento stellarum mobili rei pondens, in se continens tempetam eii tum calidum,& humidum. Nanualidum illud cordi implantatum sin illarium prolificationi contea ceu primum mouens corporeum,di sensibile, ad telles spiritum sibi similem in seminGtransmittens, ubi spiritus ille suam persectam Φcunditatis acquirit formam Manet enim id inta corde, ut primum mouens corporeum. Eius autem pars effluens, ta exhalans a corde, una cunia senti ne perficiendo,ad testes fertur,& ut spiritus vitalis caula utique materialis est inuitus pro
, his . ..i ς3 seminin 'Qu*gςnitu in conducCnti ε Qui sane tantum secundus est vispiritus, Ut Aristote les quoque lassus est: incirca cunctis hiri modis perpetuo calidum intrat una sin aularium suc. cestiue pro lilicationa conferre potest,non ut temperametitum calidum,& humidum sed visu nantia recensita, obtinens in se temperamentinu calidum, & humidum, et o calor is naturalis ex parte eius lubstantiae denominari debet.
Calidum innatum ingenitum sinSularium prolificationi deseruiens, a sui
subitantia eius nomen essentiale accipere cogi ostenditur.
Vm autem hucusque satis ostensum sit,calidi innati primogeniti essentiale no
men ,non quidcm ex partectus temperam n ti, assumi debere, at vero tantum ex parte suae substantiae: Nunc adipsum de alio naturali demonstrate enitar calido; ut antea iam pollIcituS sum. Ingenitum vero inquam calidum, in eo Q, non dum primogenιtum, neque ullo ni o ad huc genitum est, cum illud ind -- genitura Embrione appcllata,ante Animae ingrestum adsit, in quo facultas Oi-ganiratrix residet: Quandoquidem hoc in Embri Oim generatione reperitur, ut sul,llant a is, ritola,calida,& humida perfectiva, in qua Natura Viget perpetita, in tim potis perduratIone, ac in esse successivo,de quo dixit Hippocrateri illud geniturae corpus tam Iticare, di corporis partes solidas coagulare; quia tunc principium est cilectivum corpor cum primum continens in se γmatricem facultatim,di organiZatricem, coulli tuentem Uinctas corporis partes,tum sinu lares, tum instrumentales: Quandoquidem,semine iam eiaculato, posteaque coagulato,ex quo memhra omnia corporis suum exordium assumunt, ut Galenus statuit, tunc cane spiritus ille seminis quod calidum est allatum seminis viri proli ficus, actu calidus fit, in mulieris utero; & illico is ratus ille sua vi calorifica sicunda primo cor conitituit, ubi subinde manet, ut in suo domicilio. deinde arterias una cum corde ramificat, ac vitam disponit. deinde hepati & venas efficit nutri' menti instrumenta disponens; postea cerebrunt,&neruum firmat, ceu instrumenta motui, se sui, alitique facultatibus principibuSaccommodata: α haec Omnia membra coltruit, ut tria ori cipia corporis nostra continentia, ut Ualenus rciari: S ubinde vero caetera constituit mem, corporis humani: Qim organitato,aIlico Anima introducitur, ac fistus euadit: Ac tunc calidum id ingenitum,aliud calidum primogenitum hactenus declaratum fit: Hic autem tria de hoc in .
genito calido memoriae mancti da sunt; Quorum primum erit, quod licet spiritus iste ingenit eus lat,d: aqueus,*cundus:attamen in senaturam continet perpe
tuam in successivo esse lingularium, ptoportione elemento mobili stellariam respodente kr Rri-
itoteles statuit, ex Hippocratis scruentia: Vnde Averrho megans caelestes influentias, sitim illae a natura non sint ait conseruationcs anrmalium feri per motum, lunien,& figuram celi ut in si fuse dicam: Idcoque spiritus iste ingenitus eam perpetuam habet natu tam motus, luminis, &fgmae coeli beneficio. A liud vero notatu dignum erit; quod spiritus iste non solum principium subitantia Ie organi dativum, constitutivumque malu urcorporis partium, simul lite totius cor poris in sua tigura, proportione, ac distantia, & positura, ideo ingenitus digne vocatur. Verum etiam dum ipse primogenitus euadit, tunc vinculum habetur, quo a in ima cum corpore unitur: ut media natura inter rinimam incorpoream,&corpus, ut Alexander Aphrodiseus ait: Politentum autem contemplor : Quod sicuti spitatus secundus familiaris, & congeneus,& proprius semini fuit; ita in corde residens magis familiaris elle debet, dum primogenitus iam tbctus est, ad eam speciei humanae perpetuitatem. α singularium luccessionem conseruandam: ut iterum ex corde ad si men transitus cilici possit: Quocirca magis assinis semper est,& familiaris Permaticis partibu9. lidis vocatis, quam spectui carnosae,ex sanguine mensimo genitae: Hinc me in lita spermatica, ea sint, quae rim innatam coquendi habent spiritalem, & quae cludorum excrementorum probam faciunt maturationem. hanc inpulsioncm quoque materiae inutilis super uacu
87쪽
uacuae, similique retentionem materiae alimentalis utilis administrant proinde Calenus statuit: morbum aliquem curati non posse quin prius solida corpora in symmetria posita,suam recupe , intent vim: Idcoque Natura semper protenta ess,ut horum corporum calidi innati facultas cola Iers lup in ' uetur,ad eas agendas actiones, ut antea rapite is . iam dixi r Et non aliunde urinae maturatione
ἔ iis Q. mu i m facta hyposlassalba, leuis aequalis,elli& phlegmonis pus albus est,nisi quia a patiabus al- Π si bis spelmaticis etiam solidis vocatis, s bi similitas maturatio iis, ut ait Galenus. At vero quom
niam ingenitum calidum huic munerum supta narratorum conducere nequit, nisi suam hilantia organietante, facultati forma:rici subiiciat & nisi eam lacultatem pei sciat, & conseruet,uc, nec totum corpus organiratum si, et go non a suo temperamento, immod sua substantia eius nomen essentiale exhaurite deuincitur Nam ulla facultas, ut accidens,suo sungi nequit oincio, nisi in secundo modo dicendi pet se a sua su hstantia subiecit ira, simulque perscctrua eius vim as-- sumat ἔ Ergo saeustas formatrix corpus organizare nequit,nisi auxilio iubilantiae eius subicci Dc uae, atque persectius; non autem ope temperamenti calidi,& humidia Cum accidens ab alio μ' i c.... cidente esu estentialem acquirere non valeat vitretem. Hinc iure merito ait Hippocrates, cor H-όpus nostrum,ciusque membra non a temperamento calido.n humido, sed a spirisu coarticyiarsi zm , , .it sin in aediscerni. Insuper calidum illud primogenitum quod fit ex eo ingenito illico organi Zat cola nzi,tim.' ' pote, ingressaque Animas cuius plimum motum seras,& extra habet,ad expellendίs fuligines,& alimentum accipiendum,secundum veto inito,& in seipsum ad stipsum alendum, 'tali Ga i narium NI. lenus, nihil differt ab eo in enito, nisi per motum eum duplicem,ae perennem; & quia prἰmo senitum non nisi ex parte suae subsantiae essentialiter denominati di bet,ut iam v bcrrime demostrauit ergo se similiter ingenitum calidum tantu modo ex patie eius substantiae suum essentiale yrmam dignis assumere dehet nomen. Hic autem notatu dignum esse invenias, primum spiritus cordi inuti pri '' mogeniti motum sutIum, & sotas esse, secundum Veto deorsinn, & intro ut Galenus ita asser t.
Trimum epe ut natiuum caloris motum,chm foras, extra se mouetur: secundum vero eum intro, o ibidemitis. sum. De quo primo calidi innati motu,qui si dum cor vivescit, Hippocrates loquς sdin , ,..ixia a.
exarat . cum h ι dum aquae exinat,ab igne metieturi Nyttim verorauescit, adimentum adse, ab is, ita.
mis/tii. Irina. iis, qua in mulierem ingrediuntur cibo, o spirita attrahit. Catetum iam tempus est, quod ea ha- qψηρφ ctenus iactis fundamentis colligas, calidum innatum corporis humani subsantiam esse,aeream, parumque aqueam,mollem,sua irem,senem,olcosam, halituosam,subiectivam, persectivam, cinseruatiuam, atque res aurativam temperamenti eaticli, di humidi substantialis: quatenus illud primum agens est,seu primum principium effectivum corporeum, sens bile, & salulae, his om- mi ἡum iri,.. nibus modis huc usque enues eatis,cuiuscunque operis corporei salubris ad salubremo, udam C-ψ pis vitam,accommodatum. Eamque sane ob causa in calidum id ita a Medicis teceptum, cum sub'
' aba stantia sit subiectiva, conseruat tua.& instaurativa, in praedicamento substantiae reponenduta a venit; seuti illud 4 philosophis naturalibus abselutὸ consideratum, ut temperamentum sub santiale calidum,& humidum vit muneribus exercendis conducens, tune in tertia specie qualitatis redigendum est; quia hoe modo passibilis qualitas est, inserens calidam,& humidam pasesonem. Si vero hoe vi sensibile destimens, di ut qualitas subsantialis per se sensibilis si, tunc etit diuisibile in infinitum potentia, cum omne sensibile si quantum, ideo etiam in praedicamento quanti ponendum: Hi sivi Vc bile assii matur, etiam in praedicamento ubi constituendum; quemadmodum s ut Animae ins tumentum capiatur, etiam in pra dicamentia rela tionis statuendum est si ad logicam calidum id referre voluerimus: & quoniam Medicus ex parte Medicar artis speculatiuae phiscae, eum calotim naturalem con siderate debet,sicuti occa. so postulat, his omnibus modis, ideo quoque doctiina Cremonini de calido innato constri sta Medicis utilissima esst poterit,ut philosophis naturalibus, utque logicis, de calidi innati essentia, ab eo cremonino conscripta absoluth loquendo. NM si calidum innatum ad attempit dicam coardetur,tunc sane tantum in substantia praedicamento reponendum venit
Calorem semini viri insitum, nominis sui essentialis impositionem, non a temperamento, sed ab eius substantia desumere debere,
T vero allatam rem undique patefaciam: superes mi etiam probem, calorem s minis viri natur/lem ut corporeum .sensibilem,ac salubrem,ad Attis Medi simnem operatiuurn,relatum, non ex suo temperamento, suum essentiale nome
recipcre, sed ex parte suae substantiae subiectiuae,persectivae,& construat tua. forentati tem seminis .iri inquam, quia etsi in hominis generatione etiam simi nae semen concurrat, ut ait Calenus. exarans stib idem te rus aeum mare minam semen emittere, pervιraque coralla meri ei4ctilatum semen fel Mesr in mediam vulva cani- ratim,
88쪽
A talem, simulque humectat vias , O adsimen usque viri pervena; eum eo quoque misceatur atque is si, Hirraque Mesemana ιnter se membrantitis copulentur: Nihilo' minus sin ins semen est po. rx vid. Mintius alimentum seminis viri,quam secus,cum Galenus pergendo, in serius in quiae mentimin eurenulas ac frigidius ipsi maris escio hinc Geacccmmoda ius ad ahmextram praestandum 'am qu
a. De semine e. piam atris,eo. ia semen vim instam attrahendi, retinendi, Oiserandi materium,erbumq; sh pra , . o. ratistiti . parandi, superfluumque expellent, di alibi constitu it, semen Maris omnes naturae continere vat tu -
ε, res sermandi,augendi,& se nutriendi,atque cum semen si mineum magis familiare sibi sit, qua sanguis:ergo semen Maris nutritur H mineo semine, in animalis generatione e Quocirca tantum primatio semen viri ut cramus,& calidius, paratiusqtie ad hominis generationem administran- tu ζ' η dam,consideraui . Cum an eo,& materia, di essiciens generationis animalis inst. vi Calenus te- in statur Hippoeratis decreto, libro de natura pueri.& libro de morbis in principio, & libro do ε- aiioni: genatura versus finem. Ideo calorem huius seminis viti innatum examinandum esse proposui vi η is
salubrem; quia semen salubre per se,& insalubre per accidens esse potes; & sicuti semen patris
motbo si est morbosum, sic ex eo semine, morbosus oritur filius; qui dum aegrotan nos vocaret Medicos, tune ut Morbus hereditariosaatione seminis morbos contractus, a nobis perpenden-2 dus esset. Hine ait Hippocrates.s nenim semen genitate ab oremti s torporis membris procedas,a υ ἡ. x; . . , ,h sanιs quidem sam sed morbidis morbosum ditque ut ex caruis eatur Venanti ν. Seminis autem calor tirapolis parie: Hera innatus ita insalubrisa Medico perpentus, non quidem vi est temperamentum calidum, & hu- ,ri. midum,sed ut est substantia persectiva,& conseruatiua huius temperamenti, a Medico conside- geni ui par estatur dum ex eo calore seminis iam in corde prius ingenitus calor factus, posterius primogeni. : .ζω. m'. tus cordi instus, smulque alter calor membris omnibus complantatus obortus ste ut ex iam ra- . tionibus,argumentis,& autoritatibus antea statutis ani sesum esse reor. At vero idipium probare possem etia de calore naturali sem inis genitale simpliciter a philosopho naturali accepto, ite are
sne ulla ad Artem Medicam habita relatione. Ac tale argumentum erit. id quod causa eu per- to a seMrum a petuitatis speciei humanae,& singularium perennis successionis, suo esse essentiali perpetuo, di gnum est,quod ex parte eius,calidum id perpetuum seminis denominetur Sed spiritus siminis, ut substantia subiectiva,& conseruatiua temperamenti calidi.& humidi, non autem ut temperamentum, causa perpetuitatas humanae speciei, singularum perennis successionis suo esse esse
tiali perpetuo: Ergo substantia caloris naturalis seminis digna est, quod ex parte eius nomen os Deten ni. essentiale calori ipsi imponatur. Maior autem propositio primo hoc argumento probatur: Id quod primario intendit speciei humanae perpetuitatem.secundario sngularium perennem,c successivam intelligit, causando generationem, suo esse essentiali perpetuo denominari debet ratione suae perpetuς operationis, verum nullum aliud, nisi calor innatus seminis humanam speciem perpetuam reddere valet, successionem singularium continuam gignendo,pro ut natui tam in se habet perpetuam proportione elementorum uellarum mobili respondentem, ut Rri soteles assii mauit,ergo. Id quod humanam perpetuam conseruat speciem, singularia successuὰ gignendo, suo esse essentiali perpetuo dignum es, vi calido innato perpetuo consignet nometia pri essentiale. Quandoquidem primo natura specierum perpetuitatem conseruare intelligit,& scprimario intendendo, postea sectindatio ad specierum perpetuitatem obtinendam, fundamenta specierum,ncmpe singularia successu E,N perenniter producit: Minor vero est ea, qua dis in- Ralla, Liaguendo calorem naturalem in substantiam, & in temperamentum probat, subsantiam esse ea, quae suo esse perpetuo causa est perpetuitatis hominis in specie. Quam minorem probo sic. Ea pars caloris naturalis, quae sua perenni mobilitate figurae circulari motus cili circularis propor tionata habetur, eam naturam prolificam in se continet, proportione respondentem elemento stellatum mobili mobilitate circulati, potest esse causa perpetuitatis hominis in specie,& singulatium generationis:Sed tantum substantia caloris naturalis sua perenni mobilitate res ex tua figurae circulari motus csti circularis proportionata est, simulque eam perpetuam continet natu- D tamenon autem lcmpera metum: ergo substantia nempe spiritus *cundus seminis causa est perpetuitatis hominis suo esse essentiali mobili mobilitate res exiva perpetua, tamen ea causa dispositiva Naturae es. Nam sicuti esti,& motu smplici, per figuram csti circularem etiam circu lare vocato, perpetuitati specierum conserunt ita a Deo,& a Natura calor innatus seminis et eatus suit, ut melius quam creara posset, hute elemento csti, atque stellatum mobili, mobilitat perpetua figura circulari considerata, proportionatus: Nam sicuti cstum, ac sellae perpetuo, a- lt. otia mouentur motu simpliciter perpetuo,secundum figuram circularem; sc etiam natura ipsa . . iei homittit in substantia caloris naturalis seminis consitata fuit, nempe in spiritu principaliter, quatenus spiritus ille perpetuo mouetur motu resexiuo,secundum figuram reflexivare,quia a semine patiis ad cor filii accedit,& a corde filii iam facti patris, iterum ad semen,& a semine ad cor,& se
duo sunt motus recti,unus a semine ad cor,alter a corde ad semen, & ita speciei humanae perpetuitas , & continua singularium successo conseruatur per eum spiritum, qui primo in semin . deinde in corde ingenitus, postea primogenitus,qui pocissimum ad speciei perpetuitatim incubit, semen 'cundum spiritu, dispositive resertum gignendo: cum itaque temperamentum hoc modo mobile non possit esse, ergo tantum spiritus piae t nomen essentiale calori naturali seminis.
89쪽
minis. verum hac dubitatu dignum est, quia ut Aris otiles ait, calidum innatam proliscum sit. Aminale patentum in corde filiorum non manet di immo cum suum opus imi secerit, evanescit a Vnde calidum id Rcundum non potest euadere calidum cordi siti insitum: huius autem rei pramum argumentum est, quoniam causa efficiens in suo effectu ab ea producto manere nequit,sed calidum seminis patentis est eausi efficiens ealidum eordi filii complantatum producens, ergo calidum seminis parentis in calido cordi filia implantato manere nequit. Secundus vero syli gismus est: Forma agentis non potest manere in suo patiente, cum generatio unius nempe patientis corruptio sit alterius .nimi tum agentis; At ealidum innatum seminale parentis est agcs, cssiciens calidum cordi filii insitum ut patiens,ergo ealidum innatum seminale patentis nullat nus manere potest in calido cordi complantato: ex quo sequitur ealidum innatum utrunq. idem non isse . nec etiam proportione respondere elemento mobili stellarum id non posse, per eum motum res exiuiam ex duobus motibus tectis compositum, cum hi duo motus facti non sint ab uno eatote solo, sed i duobus, Cui dubio dico satis esse hae duo calida innata idem esse sua naR Ltura in eorum sutilantia existente proportione respondente elemento stellarum ab Aristotes statuta; sed penitiori studio inquam is haee duo calida idem esse subiective, & materialiter, non autem, ut d causa ad effectum,nee etiam formalite cum omne calidum nobis insitum ex calido naturali seminis patentis subitantialiter obotiatur,vi eap.36.dicam: Vnde optime ait Calenus B .calidum seminis innatum in corde filii manere ut subiectum primum, ex quo sit calidum cordis primogenitum; cum in eo sit. Sed si calidum innatum ut temperamentum, quatenus causa ad effectum comparatur, vel formaliter desumatur, ut Aristo .intelligit, tune haec duo calida non .sunt ident:& sie lia e conciliatur controuersiar fletum ad nostrum regrediens primum institutum dieam etiam quod Aristo. sententia,& autoritate idem ostendemus. Quandoquidem ipse ut Philosophus eximius scriptum reliquit inest enim in semine omnium quod facit, ut faecanda su ina,videlicet quod euior vocatur, idque ηαν ignis non talis fetutius aliqua in se piritus,qui insintvine, Jaurosique corpore e t neor, o natura, Mae in eo Uiritu est proportione respones aes clemenrosetiarum. Vnde primo notatu uignum est ex Aristotelis mente calorem seminis proliscunia vocatum spiritum elementarem aereum esse. spumosum,& album corpus reddentem, sicuti etiaci x alba,& spumosa a spiritu aereo emanat. Secundum veto perpende, hic Aristotelem natu tam constituisse in eo spiratu sicundo in eseque successivo perpetuo exissentem,perpetuitatem specierum praestate modo superius narrare, quatenus ea natura in si h stantia spitii A sibi perpetuitate proportionata residet proportione respondens elemento stellarum niobili, mobilitate perenni simplici motu continuo per figuram circularem. Cum enim spiritus ille seminum om- imium sui insita narrata natura secunda , Et perpetua mobilis esse nequeat mobilitate perpetua a implici, motu continuo,secundum circularem figuram, quia cirra materiam generabilem, icorruptibilem agit. proinde mobilis est secundum proportionem ad eam es Ii,ac stellarum mo-hilitatem ἰ hinc mobilis est mobilitate perenni motu composiores ex tuo,secundum figuram rγctam res ex tuam, ut fatis antea deciaraui. Ex quibus patet etiam in phi 'osophia naturali, cal rem naturalem seminum omnium non ex parte temperamenti, eius essentiam, nec etiam situm nomen assiim re debere,cum tantum calot hie ex parte suae substantiae haec Omnia acquirat. Eaque sane ob caulam, calor innatus seminum ominum perpetuus elementatius est nisi subflamita, aerea, si auis. lenis, mollis, leola.& evaporabilis, ut subiectiva,& pet iactiva,conset uati uasa prolisca secundum perpetuitatem specierum calidi, & humidi temperamenti eius . Vetum quoniam in reliquas, ut philosoplius naturalis, docti sit madidostinae excellentissimi Cremon inivndique quiescere volor ideoque calorem viventis corporis innatum, temperamentum eatidia humidusn esse sateor, non tamen simplex, immo substantiale tantum, ratac nablia iam satis hactenus statutas.
CAPUT XXX. Dcalidi innati a Medicis accepti definitio traditur, quam sgillatim dilucidare subinde proponitur.
, V perest autem, ut ex his omnibus ad hue explanatis rebus, calidi innati ad Arte Medicam spectantis plenam collistamus definitionem eamque adamnigna emacleemus: pro quare exequenda, inquam, ut antea iam asseruii calidum nobis Capitet . ac instum,nil aliud esse, nis substantiam aeream paucae aqueae si h stantiae luctam, P mollem,suavem, leo sim,lenem &exhalabilem, sua natura subiectivam, pers ctiuam,conseruatiuam fimulque restauraimam calidi temperamenti,& hiimi
di eius substantialis membris omnibus potissimum solidis inhaerescentem; ex seminis spiritu, ac tenuiore parte, & ex sanguinis menstrui subtiliori portione exorta; ut ipsa primus naturalis motor siti colporeua, sens bilis, di salubris per se, insalubris vero per acciders, his cunctis modis .ntea
90쪽
Α antea enarratis,cuiuslibet operis corporei salubris; Sc ut tutor, Sc propugnaenium primum salubre nostri eorporis reparativum,ab iniurijs omnibus sit, semper primo a nobis Medicis confiderandum,& pro nostro posse custodiendum: ut salubris hominis,& tranquilla obtineatur vita .: Hi ne iure merito, ex Philosophorum naturalium sententia, calidum innatum primatium Animae inst tumentum habetur: quo Anima sua cuncta praulat munera. Quam definitionem particulatitet secundum quamlibet paniculam dilucidare cogor.
Calidum innatum substantiam esse, declaratur.
Rx rum quoniam calidi huius innati dus sunt partes, quarum una est eius su
santia,alia vero eius temperamentum existiti prima iubistinia introspicitur; secunda vero formalis se habet: Vtraque tamen pro vitae omnibus recte corporeas obeundis sunt2:onibus aeque pro suo posse conducunt; illa subiectuse, issa veto formaliter. Verum scuti temperamentum ut forma exactior pars es subiectiva subsantia; ita quoque praestantiorem efficit operat: em simpliciter loquendo, quam alia pars subiectiva. Sed eo,quia temperamentum illud caloris innati, non quidem absolute assu ut a nobis Medicis ut a philosophis naturalibus accipitur: Cum id solum a Medicis ut salubrepet se,& insalubre pet accidens consideretur: hi ine illud desumimus, aut ut hene se habeat, in suo robore ita custodiendo; vel male se habeat suo robo e deperdito,
iterum restaurando, denuoque recuperando & hoc modo pars subrectiva, ut principalis, ut perfectiva constituatiua, & restaurativa, & regens es: temperamentumo veto subordinatum, & gubernatum a parte subiectiva: Quandoquidem tunc pars subiecti ira temperamentum allud om nino gubernat, & regit citra vitae omnes adminis tandas corporeas actiones salubrcs vel insalu
bres.Qusmodo quaeso temperamentum id salubre conseruate volumus in suo robore λ nisi eius substantiam manu teneamus p cum illa vitium omnium substantia prima, ac potissima sit e quae omni ingenio semper custodienda,vt primum agens eorporeum per se salubre sua sponte naturalitet sanans. pioinde indicatio a Vitibus vitalibus,t calido cordi insito promanantibus,exhausta caeterarum omnium indicationum digne regina inspicitur. Paritet s temperamentum illud c tuo robore desecerit, quomodo amabo hoe denuo regignere, reeuperare, & restautare poteris 3 quin suam regignens substantiam si illa vitium iunctatum potior pars sit. Adde quod in pueris plurimum calidi innati esse nequeat, nis a substantia definiatur ealidum illud, ἐκ eius esse nistiam,& nomen a substantia eius affamati nee puerorum ea lor naturalis su auis, huin idtis, mollis,lenis,& exhalabili; habetur,nis ratione subsantiae eius caloris; homini ira vero confluentiu calor aduentilius in sua itis, aridus, arer,mordax, sumidus, seu fuliginossis, non ita halituo lusext. siit. nisi eodem modo per eius substantiam is definiatur. Quocitea ait Calenus Hippocrazes non ad quesitarem, sed ad sibBantiam in praesensi sermone refert ad nomen denique calor riaturalis sua substantia conducit, praetetnaturalis vero nocet sua substantia coctioni Ga l. et . de nat. De. cap.8. Ideoque summa cum ratione, constitutum antea est,calidum innatum ut salubre per se, & infa-lubie per accadens, a Medicis desumptum.& essentiam,& nomen, ex parte eius substantiae accipere; quia substantia ipsa principalis pars est, ut salubris, uel insaltibris,legens. & gubeixas, conteruans,& restaurans temperamentum salubre, vel insalubre caloris naturalis et circa omnes cor poreas vitae hominas rectὸ obeundas operationes salubres, vel insalubres. Proinde non modo dixi substantiam esse subiectivam,& pes sectivam, verum quoq; addidi conseruatiuam,di restaurativam: Cum ne dum ei it m peramento substet, di non solum spiritus sua virtute sibi insita calo-D rifiea,& humida temperamentum illud calefaciendo.& humectando per sciat, in sua vivida. &actuali, simulque potentiati caliditate,& humiditate substantiali; sed etiam illud conseruat, i regignat, & qndique salubriter regit. Qua substantia ipsa calidi innati tria peramentu in eius
subernat ut salubre,& insalubre, ad cunctas vitae eorporeas praestandas Operationes. salubrc4,aut insalubres: Proinde ea substantia pars calidi innati principalis,ge essentialis, ut salubris, vel insalubris inuenitur esse,quae facultatem corpoream,sensibilem, & salubrem, vel insalubrem agendi suo temperamento substantiali exhibet, simulque cons gnata Vnde temperamentum eius, ab ea substantia sua pubcina tun , ahead na su huantia facultatem agendi acquirit salubrem,aut insalubrem, ad Onima vitae homrnis corporea recte administranda munera. Idcirco dixi calidum
inuatum sibilantia in allatam ess : quia ipsa per se in secundo modo dicendi per se, de primo primitate tum subiectiva, tum persectiva, tu me seruatiua, tumque regenerativa facultatem habet ,regendi,& gubernandi suum temperamentum,ut salix declaratum est. Quocirca ,res ipsa non eget alia explanatione. Quam certe ob rem alias huius definitionis costitutae particulas dilucida:e conabor.