장음표시 사용
141쪽
tur. Democritus , atque Epicurus omnem nostram cognitionem adeo a sensibus dependore Putarunt, ut rara iam alliam caussam cujuslibet cognitionis nostrae minentur, ait S. Augustinus: Epist. II 8. in , nisi cum ab Ais cor Poribu3 , quae motu mus , νeniunt, atqtis intrant omnes in animas nostras. His adherent PeripatetiCi , quibus persuasum est ; nihil esse in intellectu , qtiin prius fueril in sensu. Leibnitius et Wolfius . cum pro Explicando animae cum corPore Commercio , unimam Et corpus duo authomata secissent, omni activa vi destitutal S. 254. J, Consequenter docent, animam cudoridi sibi ideas rerum vim non habere. Nicolaus Malebratichius , cum examini subiecisset varia media , quibus anima possit si Li ideas comparare , eaque sibi absurda visa suissent, dixit Lib. III. Rccher. de la vcr. , Animas hominum esse Deo essentialiter unitas , in quo Mundus intelligibilis continetur , et conSequenter OmnES rerum ideae; Quare in Deo, animam omnes ideas videre assirmat, Tandem alii asserunt, intellectum humanum , tanquom tabulam rasam esse a Deo conditum ,
ideas propterea sibi vi propria adquirere , vel sensatione , vel reflexione. Quid autem in tanta epinionum varietate sentimus , ex dicendis mox patebit.
Ea rerum sensibilium idea est innata.
S. 8II. Memon. Nam experientia , intimoque sen-Su perspicue constat, rerum sensibilium idcas ope sensuum in dies ab intellectu adquiri ; Ergo etc. Deinde si rerum sensi hilium ideae essetit innate, sensus neque adjuvare , neque impedire POSsent rerum sensibilium ideas; Atqui quotidie constantissime observamus , Sensus modo adiuvare , modo impedire rerum sensibilium ideas ;Ergo etc. Prob. min. Dum Sensus recte valent , intellectus vel novas rerum sensibilium ideas adquirit , aut
142쪽
quas habet , clariores persectioresque reddit ; contra si sensus vitio laborant, admodum PaucaS, Vel Obscuras rerum sensibilium ideas adquirit ; imo si sonsus aliquis plane delicit , deficiunt omnino in cerebro Omnes ideae , quae illo mediante adquiri solent ; Erga
Icha Dei humano intellectui ingenita non ESL i si
S. 3i3. Demon. Idca Dei est idea entis necessarii; Atqui nulla liiijusmodi idea est humano intellectui ingenita ; Ergo hic. Prob. min. Duum existere nonnisi aposteriori potest intelligi; atque ex contemplatione conligentium entis necessarii ideam Adquiri anus; quia etsi eris necessarium a nobis non videatur , Videntes contingentia , quae nequeunt a se existere , ab ipsis per reflexionem assurgimus ad Ens necessarium, in quo illae propriae existentiae rationem habent Sufficientem , atque de . eo ideam nobis comparamus; Ergo etc. Praeterea : Si idea Dei esset ingenita, vel ipsimet pueruli talem ideam ha herent , nec tot atque tam monStruOSae ideae de Divinitate observarentur ; Sed hujusmodi ideam pueruli non habent , et nimis mostruosae a non Pau-
143쪽
Remm abstractarum , ee uni realium ideae non sunt innatae. I. 314. Demon. Nam I. Ideae rerum abstracta rum sundantur iii ideis rerum sensibilium ; Ergo utc. Prob. ans. Rerum abstractarum imagines , quantumvis Conetur mens , nequit essormare , nisi ea ex aliqua re sensibili hauriat. Sic idcam turpitudinis e Ormare nequit , nisi rem deformem considerando ; nec ideam pulchritudinis , Disi pulchram , nec ideam motus , nisi ad PCm Convertatur , quae movetur nec ideam longitudinis , nisi s d rem sensibilem. Hoc adeo verum est, ut mens quando ideam vel abstractae efformare nititur ,
nulli ideae sensibili inhaerendo , deperditur , ac tenetiris veluti obducitur , ut unusquique in seipso ex Periri potest ; Ideae ergo rerum abstractarum Oriuntur ab id eis rerum sensibilium in iisque suridantur. II. Ideae rerum universalium originem habent abide is rerum sensibilium , immo sunt ipsaemet ideae sensibiles. Nam anima, non alia ratione enbrmat ideam uti EPsalem, nisi extendendo unam ideam singularem , ac setigibilem ad ea omnia ; quibus illa singularis idea converi ire potest: Sic ideam hominis extendit ad omnes homines ; ideam bruti ad omnia bruta , et ita deinceps. At haec ideae universalium sunt res abstractae r sed i- deae abstractae oriuntur , ac suum fundamentum habent in id eis rerum sensibilium ; ergo et ideae rerum uni Versalium ; adeoque etc. Q. E. D. Aussiuntur Asiersarii , et confutantur.
S. 315. Objio. contra I. Prop. Anima humana a Deo creata est Persecta; Atqui rerum sensibilium
144쪽
ideae sunt persectiones animae , Ergo anima eum ipsis a Deo creata est; adeoqRe uto. 436. R. dist. maj. Essentialiter , cone. . accid-ta litur , ra. Mob, et dist. min. ; aeCidon tales, cone. ; es- sunt inles , Ib. min. , et consm. Quidquid ad animae essentium spectat, creavit Deus , cum ipsam animam. creavit; Don Creaxit. autem , neque ci care debuit id quod animae accidentalo tantum erat, quia .nima persecta esse potuit, ic reverg 1uit , quin accidentales Persectiones , quas ad 'lus rure pq erat , haberet. Jam vero idcae rerum sensi- Lilium sunt accidentales animae porsectiones , quia etsi ab araim a romovcantur , eius tamen natura non laeditur, Ut auima adfixus persectiones, nempe ideas adquirendas vim h bet.. Ι.icet ergo pia ima a Deo creata sit persecta , non idui nco tamen cum ideis rerum sensit,ilium
Contra. Atqui anima creatai fuit etiam ιculm sei lucti ovibas 'cui dentalibus . ideis nempe rorum se0Sibilium ; Ergo n. r. Prob. surum. Omnis potentia Cr at Rr Curn Principio Suax Am operationum ; Atqui ideaeror 'm sensibilium sunt Pxincipium operationum animae ;
I. 3i8. R. dist. mηj. omnis potentia etc., idest
Cum vi operandi, Cone. ., cum PRteria , circa quam Vis illa . oscupari debet, n. mai. , . et dist. min. , Sunt vis operandi, nego; sunt illiuS vi tis materia, conC. min. , et D. . Confim. Omnis potentia. meatur eum vi vexandi ;quia hujusmodi vim potentiac adquirere non.PQ Sunt, .nou Creatur autem cum materia , circa quam vis illa
occupari debet ; praesertim vero cum materia hujusmodi talis sit , ut a potentia adquiri possit. Jam vero materi', nempe ideae, quae sunt necessariae, ut anima principium operandi exerceat , possunt ab anima adquiri , et de iacto adquiruntur , ut experientia , intimoque sensu constat t. S. 5II. ὶ ; Ergo anima ςum ideis rerum senνibilium creata non est ; Num smus etiam oculi, qui creati sunt cum videndi potentia , creari debuissent cum omninus illis imaginibus , quas successu temporis Vide
145쪽
S Ii 8. Contra. 'Atqui otcntia , scilicet Anima
Creatur Cum materia , circa quam ipsius Ilis Occupari debet ; Ergo n. r. Prob. subςm. Atilina non est ita*rioris conditionis plantarum ; Sed plantae ereantur Cum seminibus in quibus continentur ullae plantae, ut Ex quibus Producuntur , ergo ct anima creari debuit cumideis , quae rerum externarum inangi DCs Coutinent. S. 819. R. CODC. maj. , Omiti . min. , et dist. Coiis. Si anima rerum sensibilium ideas udquirere non PD Sit, eone . , si possit , D. CODSm. An siniitae con neunt in se , necne semina aliarum plantarum Prodit cendarum , hoc in loco determinavis D OStrum uola est , cum id ad Physicos spectet. I antummodo dicimus , qu Cnsi plantae cum semini hus ad alias Plunt Ν Elsu nullii Snecessariis producunt uo , ideo sit hoc', quia Plantae ad
hujusmodi semina producenda 1im oti minia non hal CDU. Inutiliter enim plantae cum illiarum pli intarunt semin: bus Produeerentur, si hujusmodi vi pra Uitae essent. Hoc vutem posito , nobis allatam Paritatem iidia ossii Cm C manifestum est. Ethhini in hypothesi quod plantae , im habeant semina producendi , cae cum aliarum planta rum Seminibus non producuntur ; Atqui anima ex Sen- Suum repraesentationibus vim Iaahet producendi ideas ,
ergo non creatur cum ideis rerum sensibilium.
S. Suo. Objic. contra ΙΙ. Prop. Id ea Dci est i- entis necessarii ; Atqui hujusmodi idea , animae in ejus creatione innita fuit ; Ergo etc. Prob. min. Id in anima in ejus creatione inditum fuit, quod in tota humana natura observatur ; Atqui Dei idea , et cognitio
in tota humana natura observatur ; est enim omnibus communis; Ergo Ct C.
. bui. R. dist. maj. Si aliam caussani haberen 'Possit , Conc. , secus n. maj. , omitto min. , et n. consio. Omittimus in primis thinorem , quia non Con-t , an omnes homines habeatit, vel nou Dei cogniti O-HEm . et ideam. Et quidem si vellemus adhaerere testimonio viatorum illorum, qui plures orbis partes per 3 gratulat , vel litthc quaestio de communi Dei notitia ie- soluta foret, Vel argumentum oppositum . ii ossiceret ,
Sane , isti radinvenisse testantur populos integros , qui
146쪽
Buriam Dei notitiam habebant i nam nee idola eolebant,
nec Templa , nec vocabula Divinitatem aliquam exprimcntia apud ipsos erant. verumtamen, hoc non Obstante, communem Dei notitiam dubiam relinquimus. Hoc unum tantum diei mus, quod etsi concedatur, Dei cogniti Dem omnibus eMe communem , non idcirco certum seret, cum esse innatam ; quia caussa cum sit Cominunis, nonost quia in omnibus impressa eSt , bene Vul O, quia Omni hus praesentes sunt eaedem ocqasiones, ex quibu4 Dei cogit itionem homines haurire valeant. . Omnibus enim Mundus creatus est manifestus, ex qua evidetitia faciliter possunt omnes Creatorem intelligere. Hinci etiam idea Solis omnibus est communis , sed non idcirco innata , quia oritur ex eo, quod Sol omnibus mani se
S. ssa. Contra. Atqui Dei cognitio aliam caussam praeter Deum , qui illam in anima impressit, hahere non potest ; Ergo n. r. Prob. SubSm. Quaecumque sit Dei cognitio, semper est cognitio entis necessarii, et persectissimi ; Atqui talis cognito nequit habere aliam caus- . Sam Praetur Deum ; Ergo etc. S. 323. R. dist. maj. - In se , n, , in Suis caussis , Seu actionibus , CODC. maj. , et n. min. Cum ConSa.
Dei , entis , nempe persectissimi cognitio fundaturi in rationibus, quibus constat existure cns huiusmodi; Undendquiritur ope ratiocinationis recte institutae ex rerum hujus Mundi contingentia. Cum namque evidenter constet, entia hunc Mundum componentia, esse Confingentia, quae Proinde in ente alio, quod non sit contingens , rationcm sufficientem propriae existentiae hahentillinc mens , licet nullam haheat de ctite necessario ' notitiain s illam tamen ex contingonition consideratione adquirit.
' S. 3M. Gnt . Atqui cognitio otitis persectissimi
aequit' omnino alium caussam egnoscere praeter ipsum
V a cap. Hgm Regula illa , ex qua anima suti in impersectionem colligit , ex cognitione entis persectissinii' originem, habet , nequit enim id colligere ex. mensibus , rebusque eorporeis , quia et sensus, et corPoo sunt animae imperfectiora
147쪽
1 F. 325. R. neg. totum argumentum. 'Quod in adducto argumento assumitur tanquam Verum , salsissimum est Ex quo enim anima suam cognoscat impersectionem ex persectione entis supremi, deducunt, ipsam debere perscctam Dei cognitionem habere , quod . ridiculum est, atque absurdum. Etsi cnim anima non cogitet de ente persectissimo , a tamen se imperfectam agnowit. Agnoscit namque se hahere ititellectum limitatum , quianon. poteSt omnia comprehendere ; impersectamque voluntatem , quia ad ejus nutum omnia non sequunti P. Begula igitur imperfectionis animae tion est eus Persectissimum ; neque ejusdem animae imperfectionis sunt Corpora et sensus , Sed tantum est deficientia eorum , quae in se non habera anima ipsa cognoscit.
Malebranchii Smstemia de idearum origine
absurdum eu. I. 3a6. Demon. Si omnes ideas in Deo nos videremus, omnia nobis certa esse ut, vera, atque immutabilia ; nam tales sunt , nec aliter esse possunt in Deo ideae omnes ; nihil ergo esset nobis incertum , nihil salsum in ideis nostris ; Atqui si valde paucas excipiamus , Inultissimae sunt ideae , quae mutationi obnoxiae sunt , imo salsae , Chimericae , et ridiculae ; Ergo etc. deinde, si ideas omnes in Deo videmus, Videmus Pr secto et Deum ilisum , neque enim cognosci , et Videri potest aliquid in subjecto aliquo , nisi eta subjectum isum , in quod illud est, videatur ; Ergo omnes Duivisione fruoremur, ct consequentor in hac vita beati sumus ; Atqui hoc est salsum, et ansurdum ; Ergo etc.. Ulterius, si verum esset Malchranchii Systema, omnes eadem facilitate , eadem objecta perciperent ; nulli propterea imperiti esse deberent ; nulli amentes, nulli &hre phrenetici; Atqui oppositum observatur ; taso e te.
148쪽
Tandem ne in perridiculo isto Systemate confutan-uo plus aequo immoremur )i Deus taliter nos anima , et corpore entumaxit , ut ideas nobis adquirere possemus ; neque aliter nos ipsi experimur i nempe ideas a nobis adquiri, nou autem viduve in Deo ; sentit enimia nimiaa , se vi ma , non aliena mov-ῶ ,. Si. ergo idea . in Deo videremus, cum interim eas adquirere Com-rortissimum sit nobis , procul dubio Deus nos deciperet ; quippe talis . naturae nos constituisset, ut videretur nobis ideas adquirere , quando eas nonnisi in ipso videmus; Atqui absurdissimum est hoc asserere ; Ergo uic, Q. Ε D.
Anima, Riamam . si propria ictias. sibi oua . .
S. 327. Bemon. Nam nultae ideae sive rerum sensibilium S. 312. ); sive Dei aliarumque rerum spiritualium S. 313. 3, sive universalium, et abstraetarum S. 3i4. sunt innatae ; nec anima omnes suas ideas videt in Duo S. 326. ) ;- Ergo Amima etc Q. E. D. 'S. 328. Schol. Quas advorsus hane thesim opponit Malebranchius jam soluta snnt , ub, oon intavimus ejus Systema ; caussarum nempe occasio alium S. 239. et seq. Quae vero pro Platonicis reponi posΑunt , nullius sunt roboris , quippe nulli fundamento solido- i dlxa , ut vidimns 16 I. et seq. sa)
εὶ De origine idearmn , et num dentur ideae innatao. inter Recensiores Philosophos legi potor aut Ant. Genuensis Metaph. T. II. Cap. III. P. Tamagna Psych . Seci. II Cap. III. P. ' Fιrtunatius a Briata Ps ych. Secta III. Oiloatilus deI Giudice Psyci,
149쪽
I. 3υ. Def. ν. Voluntas est 'ea anim- δε ιmanae facultas , pel potentia , qua Proρosita ab intellectu objecta , Del tit bona a Jectimur , vel ut malinrevuimus Log. g. Io. ). Hujus iacultatis autus sunt molitiones , et nolitiones. Itaque. S. 33o. Homo Volunta is praeditus , est , iacultate namque gaudet se determinlindi ad amplectendum honum , atque resPuendum malum.
naturae consent eum est , eamque Rerscit. Malum contra est. quod naturas humanae est, disconMeniens , eamque reddit deteriorem. Ita scientia , Ex gr. , dicitur BODa , quia humanae naturae convenit, atque eam Persistit ; ignorantia Vero imulum . . , 'iS. 35a. Schol. Bonum multiplex est. a. abSolum tum nempe , et relatiςum p a. summum , Vel Per σ3-
sentiam , ut Per Participationem ς 3. Verum , et GP- ParenS ; 4. tandem honestum , iucundum, et utias. g. SII. Def. s. Bonum ahsolutum ess illud quoes
in se , et SemPer tala es ; Relativium Oero , quod licet in sct tale risu sit , relate tamen M Personas , ad tem-Pona , Circumstantias et . bonum est. S. 534. Bonum sumtuum , et per essentiam eStillud, quod in suames essentia suarum rSalitatu Πῖrationem continet si scientem p Ποnum vero Per Pa 'tici altoclem , qu es talem rationem suspicientem in alio
continet; vid. S. Sui. Cic. Ont. ).f. 535. Def. 5. Bonum merum est illud, quod
1 . 5 6. Def. 6. Bonum honestum , Seu morale est Ita quod rectae rationi , morumque re Πε
150쪽
M neum eat , uti virtus.. electatus , . sive jucun-uum est illud, quod molvtaism astura , .ut . . homini sunο ciliu delic tus . Vtile tantaem. quod commodum etc., . Vt . sit vitia 'UR POSSe S O .. . . I. 337. MAOl. Expositis. DNil spscie S, totidem correspoudent species mali nempe malum absolutum , et relatiωum p per essentiam , et R'r yartic*ationem ἔδ erum , et amarens ς tandem inhonestum, seu turm , et moram i incommo iam , et linutila , quorum definitiones , aut descriptiones obviae sunt. 3J8. Comia. Bonum relati xum , potest alicui. esse martim , ' illim alteri est hosum ; et eidem personae, mutatis 'eli cu mstantiis ': Diodo esse honum, modo
S. 'Mo. mia. 'Britium', et ' malum iu genere sunt nostrae volun alis objecitum. Bonum Mamque a Ctu volitionis complectimur ; malum actu nolitionis respuimus.' Atl erit ud voluntas adeo id bonum propensa , et malti 'au versa , ut' numnam honum respuat sub ratione boni , et tilatum amplucet D sub ratione mali ' Duae
S. 341, . Gulielmus Oecamus, Aqgestus , Aluia inus, ct Hora pauci inter Nominalca existimarunt , ψoluntatum humanam Possu appoexe et velle malum subratione mali ; hoc est cogiti tum ut malum ; et con an ersari honuiti sub rotiolae honi, quotcuus nempe I D tun cst. Hos sequuti sui t Κiuius , et IIookius, iniri: qe. Sentcntiam protundere visus fuit Doctor Subtilis ;Scd cquirari uni aperte docuisse putut , ex eo, q od seripsit iv I v. Dist. o. p. vo. u. 8. ὶ , dicens: A νο- Diuitiaco by Corale