장음표시 사용
181쪽
182쪽
TNE OLOGIAE NOMEN , DIVISIO ET . .
vocabulis trieos, nempe latine Deus, et logos , crmi Dina , latine sermo, discursus deriv tum, idem significat, ac tae Deo discursias , vel sermo. Quare hic , Theologia est nobis ea Metaphysicae pars , quae de Deo , ejusquuattributis agit. I. I. MROI. 1. Quanti sit haec Metaphysicae pars
ab omnibus iacienda , quantoque studio excolenda , neminem sanae mentis latere puto. Cum namque nece SSesit nos ipsos nosse , quid ve illud sit, quo a creatis Te bus reliquis distinguamur , qu lintum necesse non erit , Deum cognoscere , a quo , quod Sumus habemus , Vivere , Atque conservari ; et a quo Solo summo bono , et persectissimo felicitatem veram , et semper duraturam Spera
mus , illam nempe, quam ipse indubitanter daturus est
183쪽
omnibus qui fide recta , et conscientia hona diligunt eum , eique fideliter , atque Perseveranter deserviunt
S. S. MAOI. I. Duplici autem 'in possumus in Dei cognitionem venire , atque de eo sermonem habere ; Naturali scilicet ratione , atque Reωelatione Dei ipsius ;Hinc duplex distinguitur Theologia ; Naturalis scilicet , et Revelata. I. 4. Def. I. Theologia naturalis est scientia , seu Moerina , qua , sola naturali ratione diace, et omni revelatione seclusa , quantum timetes humanas rationis sinunt , de Deo , rebusqus Diωiuis sciendum est , distincte traditur. Theologia vero reselata Eat scientia, , seu Gctrina , quae δε Deo , rebusqus Loinra agit . ipsiusmet Dei testimonio , et revelatione innixa. g. 5. Coroll. 1. Theologiam itaque naturalem hic nos pertractamus ; de Deo Propterea , rebusque Dim inis agimus , Solius tiaturalis rationis ductu. Philosophi Sumus , quae ergo philosophi Sunt tantum persequemur ;quae de Deo , rebusque Divinis per Revelationem sciri possunt , ad Theologos spectant. f. 6. Coroll. I. Objectum igitur.Τheologiae naturalis sunt Deus , ejusque attributa , quatenus natu vati rationis lumino cognosci Possunt ; nee non cultus , et Religio , quam vel ipsa naturalis ratio Deo de- heri dictat.
'. Hanc Metaphysicae partem duabus tantum Sectionibus expediemus. In quarum prima Dei existentiam , eiusque attributa explicabimus ; in altera vero , bre em de Religione natur,li , seu de Cultu Deo , Secundum recte rationis principid , debito , tractatum na- ,ehimus.
184쪽
L. existentia , atque attributis Dei.
cessariiam , et a Se , Omnium aliarum rerum CauSSα,
S. 9. Animad. Cum Deus sit summo, infiniteque perfectus ; ut infra clare patebit , aliunde autem mens nostra limitibus admodum angustis coarctata , nullus proinde humanus intellectus capere Potest , multoque minus lingua exprimere, quid vere Deus sit. Scite Simonides, ut refert Τullius Lib. I. de Nat. Deor.) n Interrogatus olim ab Hyerone tyranno' quidnam n esset Deus λ Deliberandi unum sibi diem postulavit en eum idem ex eo postridie quaerere tur , biduum petiit, u ac cum ita saepius duplicaret numerum, ad miratuSquen Hyero tyrannus, qui rogavcrat , emagitaret, cur itas iaceret λ Quia , inquit quanto diutius considero , tan-n to mihi res videtur obscurior. n. Ut igitur ens D eS- Sarium et a Se , qualem se osse Moysi , ipse dixit Exod. a P. V. 14. ; : Ego sum qui sum , Deum Consi deruntes , quae de ejus existentia , et attributis scituneCessaria Sunt, in hac prima Sectione, distinctis Ca-
185쪽
S. 1 o. Deum existere,, est in hac rerum univem sitate , vere extare Ens hujusmodi, quod sit necessarium S. 24 I. Ont. ), et a se s s. 242. ib. 3, a quo omnia alia entia suum esse habent, atque muSemationem, ita ut nihil possit praeter lysum, sine ipso existere. S. I x. M l. Qui hujasmodi Eas existere tenent Metamae vocantur, qui vero aut inius existentiam negant, aut.de illa.dabitant, At ιεῶ, hoc est sim Deo, appellantur. Non unius autem generis Athei inveniuntur. Quidam enim ignorant Deum esse, nec quidem cogitant an
sit et hi dicuntur Athei negat i , quorum ignorant , Si adhibita morali diligentia uinci et superari potest, irSorum athelamas dicitur vincibilis in vincitiais vero si Vinci nequit. Quidam alii Deum non esse sibi persuadent ; unde et ipsum existere , perfricta fronte , audent inficiari ; atque hi Athei positioi , theoret i dicuntur.
Q nidam laodem , Deum quidem existere non negant, rumtamen ita vivunt , ac si revera nullus extaret Deus ;et hi athei Practici nuncupantur. Sed suerunt ne, Sunt quo modo Athei in hoc Mundo Τ Quoad Atheos negati os et Practicos , certumi est, eos omni fere aetate in enum fuisse , nec modo deesse , et ad finem usque , et Consumationem seculorum fore, extituros. Cum namque Per inhem dispersi non pauci inveniantur, qui vel Deum nou Comos unt , vel ipsum non cogitant; Cumque hominus 'pyoni sint aὸ malum ab adolescientia sua , nec desunt , nuc deerunt ρhei sive negati vi , sive practici. An vero fuerint unquam, et modo dentur Attici proprie dicti , positiri scilicet, qui serio, et ex corde sint Per
186쪽
Varia sunt Philollophorum placita. S. u. Sextus. Empiricus, multos inter Veteres, numerat Atheos, Prodicum nempe. Ceum, ΕVehemei tim . Diagoram Melium , Critiam , Protagoram , Abderitem , quibus acceri entur Clitoniacus, Bion, Lucianus, LQucippus, aliique. Ex Becmsioribus etiam non Pluci, elut vero athei reputantur , ut recte dixerit . quidam Gallus Auctor: u Hodie magna Mundi liaeresis non est . amplius Calvinismus aut Lutheranismus , sed Atheisu muS ν inter quos praecipue numerantur Lucilius Uani vi , Spinoeta , Tolandus, HObbesius, Auctor Systematis Naturae , Satiat hibal , Euremorid, Montagne , Marchio d' Argens , aliique. Verum penitus nego cum S. Augustino Lib. de vera Relig. Cap. 38. 3 esas que-yuam istorum , qui nihil colendum esse existimet. Sane Veteres illos vere a theos theoreticos fuisse negant gravissimi Auctores , et Tullius ipse; Recensiores vero Atheos potius praclicos esse, aut qui potius vellent Deum non existere , quam sibi serio ex corde Presuadeant ipsum revera non existere , dicere Possumus. Merito propterea Rousseau Epitre a M. Racine ), dicebat Atheos in voluntate potius pati , quam in intellectu. Etenim cum nulla plausibilis ratio inveniri possit , quae illorum sententiam sustinet , si errant , non intellectus errori tribuendum est , sed proterVae , et Perversae ipsorum voluntati , quae claudit obstinata oculos ne videat lucem. Quidquid autem de hoc sit ; lentur ne , an non Athci vere , et proprie dicti , P oitioi nempe , atque theoretici, nihil, aut parum nostra res et . Philosophi partes explemus, quod ad nos attinet, et qua Possumus claritate , rationum pondere , ac firmitatu, Dei existentiam demonstrare conabimur.
187쪽
Propria e usque hominia extarentia , Deum eximere
I. I 3. Demon. Ex isto ego prout sum em cogitans ; Atqui non semper extiti ;. Ergo debuit esse CauS-- , quae me. existentia donavit; . Atqui caussa huju- modi nequit esse nisi Deus ; Ergo existit Deus ; Aaeoque etc.. Major propositio est cyidpntissima ; nam si sumens cogitans , activum nempe , repugnat quod non existam ; alias enim daretur eisuctus, ncmpe cogitatio,
quae est actio S. 1 oo. psy , ) , . quin existat Princi- Pium ejus activum , nempe eaussa S. 47. Ont. , Nec
minus evidens est propositio minor ; mihi enim plenis-Sime Conscius Sum , non semper extitisse , Sicut et certissime scio caeteros hominos , ut ego sum, initium habuisse. certe ante annos. Sexaginta non existebam. Consequentia itidςm certissima est. nullus enim essectus dari potest siue sui caussa essiciente, . in qua Suae exi stentiae ratio sussiqiens qontineatur. S. M. ibi. 3. Probatur. mi nos subsumta. si ebussa hujusmodi non esset DCUS , eris nempe necessarium . et a se 8.) , foretenS conti 'gens , inter haec duo enim, necessarium nem-Pe , et contingens non datur medium 244. - . Atqui nequit esse ens contingens ; Ergo est enS neceS- Sarium. Prob. . min. Prout . ego: sum ens cogitans , est
in me substatilia spiritualis , anima scilicet ; cogitatio enim materiae repugnat S. 32. Psyc. ), quae Oriti uolt PotQst, nisi per creationem S. 414. Ont. ); Atqu Vis creandi , caussis contingentibus repugnat S. Ma, ibi. ) , et tantum enti necesserio inest S. 4 Id. Ivi. J IErgo utc. ; Adeoque etc. Q. E. D. S. 14. Coroll. Ex his patet quam male Sent ant, B tque a vero aberrent Sociniani , qui Dei existentiam solius naturalis rationis ope demonstrari non posse aliar-
188쪽
, 18smant. Si - namque dicta probe intelligantur, nullum
. Eslugium Atheis superesse videbitur , ut Deum existere
mmani corForis structura Deum existere ostendia. S. I 5. Demon. Quodlibet opus , caussam sui en scientem supponit ; quae caussa tanto praestantior est,
Rique Persectior , quanto praestantius , atque perse-Ctius est opus S., I 6. Cosm. ὶ , essectus enim Perse-Ctior , et nobilior esse nequit sua caussa S. 57. Ont. ) ;Atqui in rebus maiorialibus, Mundum hunc componentibus , nihil admirabilius, nihil praestantius esse potest corporis humani structura ; ergo praestantissima CauS- , Plena virtutis, et sapientiae dari debuit, quae ipsum ex nihilo condidit; Jam vero hujusmodi caussa: nlia esse non potest , nisi ens necessarium , et a Senempe Dcus ; Ergo etc. Q. E. D. i S. Schol. Adducta demonstratio vim omnem habere puto ad Dei existentiam demonstrandam. Verum claritatis gratia , et ut magis athei confundantur, audia . tur Mercurius Trismegistus Iii Primandro Cap. V. in κη Age fili , en ejus. verba , circumspice humani Corporis opificium, cujus admonitione perdisce, quis tam pulchrae imaginis conditor, oculorum Pictor, quis nam res auresque tornavit, quis labia distendit oris, quisn nervos tetendit atque ligavit , quis irrigavit Venas , η quis Ossa congessit solida , quis carnem pellicula tenuin circumtexit, quis digitos , articulosque discrevit, quisn 1 undamenta pedum extendit, quis perforavit Poros,
m atque meatus aperuit, quis splenem Coegit atque Comae pressit, quis pyramidis impxessit cordi figuram, quis jecoris Porro texit fibras, quis pulmonum sculpsit fistulas: ,.quis alvo capacem amplitudinem tradidit, quis - - bonoranda corporis ' memhra in propatulo, figuravit,
189쪽
v quis obseaena ' in obscuro Prorsus M abdidit , eaque is aspectu cernentium voluit sucret jacere. Vide quotis divinae artis opera tu uua materia demonstrantur , a Singulaque Pulchra , recte lux dimensa , nec non Pro- ω priis invicem Ossiciis disseretitia. Quisnam singula finxit Zn Qualis pater. λ Nonne haec solus ipse invisibilis De n cuncta, Propria volatitate, molitus est Z
Mundus hi adspectabilis , et Omnia quae in eo sunt, aroe in Coelo , aloe in rerm , Deum exist ere
g. 17. Demon. Mundus hic adspectahitis, non exsortuito atomorum concursu S. 29. Sm. J , neque ex praeexistenti materia aeterna S. 34. ibi. J ; sed per
veram creationem fuit ab ente necessario , et a se,
ex nihilo productus S. 37. ibi.); Ergo ex isti t ensnecessarium et a se S. I46. Ont. ὶ ; sed hujusmodi
ens necessarium, et a se est Deus; Ergo existit Deus; Adeoque etc. Q. E. D. I. 18' SMol. Allata mox demon tratio pesto brevis , sufficientissima tamen est ad atticos conterendos. Nihilominus, ut penitus occludatur os in Deum iniqua loquentium , et pudore assiciantur , perfundanturque confusione quotquot de Atheorum numero se esse stulte nimis, atque insipienter gloriantur, excribere hic non
Pigeat , quae pro Dei existentia ex rerum huius Μundi adspectabilium contemplatione collegit ipse Tullius et Lib. II. de Nat. Deor. Cap. 39. ). a Remota subtilitate di-i m sputandi oculis quodammodo contemplare pulchritu-n dinem rerum , quas divina providentia dicimus con-r,.stitutas. At principio Terra universa cernatur , t B eata in media Μundi sede , solida , et globosa , etn undique ripsa Se se nutibus suis conglobata , ve litan soribus, herbis, arboribus frugibus ; quorum omnium
a incredibilis multitudo insatiabili varietate distinsui-
190쪽
h tur. Adde Iiue sontium gelidas perennitates , liquoresn Purlucidos , omnium riparum veStitus viridissimos , a XPCluticarum' coucavas altitudines , saxorum asperitan tes , impendentium montium altitudines , immensi-n tatesque camporum. Adde etiam reconditas auri, ar-n gCntique Venus , munitimique vim marmoris. Quaen eris, et quam aria seu ra bestiarum , vel Cicurum ,
is vel serarum Z Qui voIucrum lapsus , atque cantus Qui Petrudum pastus, quae vita sylvestriuin y Quidu iam de hominum genere dicam p qui quasi cultoresu terrae constituti , non patiuntur , eam nee imma- ,, nitate belluarum esse rari , Dcc Stirpium asperitaten vastari , quorumque operibus agri, insulae , litora- ii que collucent distincta terris , et urbibus et quae sin ut animis , sic oculis' idere Possemus , nemo , Cunii clam intuenA terram , de dixina ratione dubitaret; uBetiem quac idem de Mare , aere , Coclo, Sole, Luna, atque stellis addit. Porro quis hane Universi perpulchram ; utque mirandum Machinam intuens , non Statim ejus sapiotitissimum auctorem , Den in Dempe exi