장음표시 사용
81쪽
subSm. Ex concessis, persectius est Corpus ubi anima opη- Patur ; sed corpuscula animarum illarum in Statu prae-xistentiae , in statu fuissent operationum; ergo Persectius fuisset quodcumque corpusculum Cum anima , quam Sine anima ; ergo ad Universi persectionem spectabat a-DImarum omnium praeexistentia. S. I 75. R. dist. maj. Persectiva est CDPPUS etc. , ubi anima operatur clare , conc. , consuSe et ObSCure , n, maj., min. , et utramque con Ram. Etiamsi daremus , animas , in statu pra existentiae , in Statu suisse Perceptionum confusarum , ut Wolsiana sert hypothebis, semper tamen fluit, nulli: bono eas conditas suis- Se , Si nunquam Plurimae evolverentur , Balue ad eum siclium pervenirent idearum clararum , ut cognosCerunt DCum auctorem Suum ; neque possent a Peccato originis cxpiari ; sicque virginitas nisium soret , quo innume-T3e animae aeternis manciparentur Suppliciis. Hoc po- Sito, creare animas ab initio temporis , et in coxpusculis organicis includere, esset Mundum perseCtiorem lacere, .n Potius universam turbare naturamὶ nobis ita videtur.
Ac Wolisius ipse ita fateri debet, si Poetarum sigmenta,
quibus sua sententia omnino est similis, relinquere Ve
lit , ac cordatum philosophum Se prodere.
Di cultates aliae soluta oratione.
S. I 76 r. Mundus hic aspectabilis est ens un im, et totum , nec quidqulim ipsi addi de novo, vel detrabi potest , quin pereat , aut saltem ejus essentia immutetur ; Ergo etc. II. Essentia , et natura hujus Mundi media sunt , quibus Deus finem consequitur a se intentum per Mundi creationem ; atqui hujusmodi sinem perfecte Deus consequutus est per hujus Μundi existentium , quin nova creatione , nova cntia in Mundum inducat ; ergo cum Deus sit Sapientissimus , nihil nova creatione producet, quamdiu hic Mundus aspectabilis existet.
82쪽
III. In Adamo, per Apostolum omnes peccaverunt :ergo in lumbis ejus , ab initio temporis, omnes animae creatae, fuerunt repositae ; atque hoc pacto facillime intelligitur , quomodo unius Adae peccatum , in omnes ejus posteros is assundatur. IV. Tandem : Nihil est sub sola n oum , clamat
Salomon , Regum sapientissimus Eccl. Cap. i. ) ; Ergo
nulla anima. de novo creatur ; adeoque etc.
S. 177. R. Ad singulas. Et ad a. Ex quo a Deo
in dies creentur humanae mentes, minime con Sequitur , Mundum non esse amplius unum , idemque ens , Seu ejus perire , vel immutari essentiam ; quandoquidum in creatione mentis , nulla Murido nova entium species additur, quae ut, initio in Mundo non fuerit. Nam, ut egregie Augustinus ait, Deus animam creando, non novam Creat speciem , sed multiplicat speciem illam. Quare salvatur optime Mundi essentia , quae in SP cierum collectione posita est. Ad ΙΙ. Licet novae in dies creentur animae, idem tamen , et incolumis conservatur finis a Deo , per Mundi creationem intentus , cum idem omnino Per- Severet Mundus , quem ab initio condidit. Quomodo enim cum homo moritur , aut corpora pereunt, nulla Mundo tunc detrahitur species , nec Mundus ipse deSinit esse ille idem , qui erat antea ; sic cum novae creantur animae , nullae Mundo adduntur entium species , Sed ille idem invariatus manet. Itaque stat , quod etsi Deus novas in dies creet animas , persectissime tamen consequutus sit finem a se, per Mundi hujus creationem
Ad ΙΙΙ. Argumentum istud , quod proprium videtur ad facilius explicandum mySterium propagationis Peccati originalis , nullius plene est roboris. Num vel Omnes. animae in Adae lumbis . existentos ut Supponunt adversarii j , propriam voluntatem, Adami peccantis luntati adjunxcrunt , vel non. Si P Pimum ; ergo Om esbomiues non originali , sed actuali peccato sunt vel , quia unusquisque , ut Adam , Mopria voluntatae peccavit, adeoque actum erit de originali peccato , quod Pelagiani doce hant. Si secundum ; eigo si ut Semper , et
83쪽
11rmo manet eadem dissicultas: quomodo scilicet in posteros Propagetur. Ad IV. tandem. Illud Solomonis intelligendum est hoc sensu; nihil scilicet esse sub Sole novum quoad species , non etiam quoad individua ; nisi dicere volimus , Salomonem ibi loqui de rebus novis aspectabilibus dumtaxat, non vero intelligibilibus. Id sane innuere videntur Verha illa , quae addit: nec salet es cere ecce hoc recens est ; Voculae siquidem illac ecce hoc, rem sensibilem , atque corpoream veluti digito commostratam indigitant ; anima Vero , cum Sit spiri
tualis , hoc modo indigitari nequit sa).
ain Conses. P. Fortunatus a Brixia Metaph. P. 3I. Secf. ΠΙ- Potestius Metaph. P. II. Soci. H. Odoardus det Giudico Pneum. P. I. Cap. IV. Tamagna Metaph. P. IV' Sect. I. cap. I. gati III storchenm metaph. P. II. Sscti UaP. VI
84쪽
commercio. S. 178. Animam humanam , quamdiu homo vi- it , corpori organico esse stricto foedere copulatam, ita ut cum eo unum suppositum constituat , hominem nem-Pe , adeo certum exploratumque est, ut merito insanientes dicerentur, atque baculo excipiendi, qui vel minimum haesitare vellent. At quomodo anima, quae Spiritualis est substantia , et partibus omnino carens , Corpori materiali, atque compoSito copulari possit, tamque Intime copuletur , ut durante Donjunctione utriusque substantiae, anima in suis functionibus a Corpore
Pendeat , et Corpus ab anima , ut factis impressionibus in corpore , notiones respondent in anima , et vicissim exortis modificationibus in anima respondeant motione&in corpore , id adeo abscurum eSt , atque imperceptibile, ut merito inter Naturae arcana , et mysteria reponendum
esse videatur. Modus , inquit Sanctus Augustinus Lib XX. de Civit. Dei cap. Io. ) , quo corPOribus G aE-rent viritus , et animalia fiant, Omnino mirus cst , neo comprehendi aes homine potest. Id quod, et ipse Tullius ingenue fassus erat s Lib. I. Qu. Τuscul. eap. 22. ) Mihi quirim , inquiens , naturam animi intuenti, mullo di ilior occurrit cogitatis , multoquctobscurior , qualis animus in corPOre ait , Mnquam
85쪽
alienae domui . Quare ne frustra tirones philosophos de-satigemus , . in bM Sectione , quiae animae Sedum inhumano corpore respiciant; atque praecipua circa animae cum corpore commercio Philosophorum Systemata, distinctis Capitibus , examinabimuS.
re animae 'sede in corpore humano.
S. I 79. Cum Variae in homine ObServeretur operationes , vegetatio nempe , Sensatio , atque intellectio , tres propterea in eo distinctas animas e iunxit Plato ; egetativam 'scilicet, sensitivam , et rationalem , ita ut unaquaeque illarum Sit proprium , et peculiare princi- Pium operationnm sibi correspondentium ; nempe Vege tativa , Vegetativarum , sensiti Va , serisitivarum , et inniel lectivarum intellectiva ; atque vegetativam in hepate, sensitivam in corde , intellectivam in capite Collocavit. . Verum haec cordatioribus Philosophis somniantium sunt deliramenta. Compertum namque exploxatumque est , Omperationes vegetativas esse soliuS Corporis proprias ; Seu- sitivas vero , et intcllcctivas ad animam rationalem Proprie spectare. Hinc merito ridendi sunt etiam , qui duas animas in homine agnoscunt, quorum altera spiritualiSest , et rationis particeps, altera maiorialis per totum corpus dissusa , a qua operationes tum VegetatiVae , Cum sensitivae proficiscantur. Unica itaque cst anima rationalis f. 93. ). Et . si unica, et sola, et quae corpus informat , ubinam ipsa in humatio corpore suam Sedem habet 7 est ne tota per totum humanam corpus dissu-sa , an potius in aliqua ejus peculari parte residet lhoc opus , hic labor est. Variae namque et diversae
86쪽
f. I 8 o. Et sane Peripateticorum S gntentia est , animam rationalem per totum humanum corpus esse dis- fusam ; totam scilicet in toto corpore , et totam in qualibet ejus peculiari parte : ita ut eodem tempore, quo est tota in digito , brachio , aut pede, capite , aut corde et C. , sit etiam per totum corpus dis sa . . Aristoteles , eam diffusam quidem esse ait per totum corpus, at in solo cerebro ratiocinari a Sseruit. Democritus , et Plato in toto capite ; Chrysippus cum Stoicorum multis , in corde illam posuerunt , ex quo t ait Tullius iQQ. Tuscul. lib. I. cap. 9. homineS excordeS, vecordes, concordesque dicuntur. Ab iis dissentire non vi- detur Lucretius , qui lib. LII. de Nat. Terum V. 142. ὶ de animi sede loquens , Scripsit. Idque si iam media regione in pectoris haeret.
Recensiores Vero , eonVeniunt quidem , animae Se-dem in cerebro esse agnOScendam , at in quanam PrO-Prie cerebri parte ea resideat, id est, quod certo determinare nesciunt. Cartesius enim animae sedem immanesum Pinecili, seu sonario posuit cui firmiter adhaeret Ludovicus de Forge. D. de Busseo in cerebri diaphragmate ; unde ejus sententia cum illa Erasistratis coragruere dicenda est, qui teste Plutarcho s. De placia Phil. Lib. IV. cap. 5. ), animam circa Micrani mcollocavit et Bordenavius in cujusque Ber i origino ; Lancisius , Bergerus , D. de La-ΡeFronte , et alii non pauci in corpore calloso ; aliqui , in eo cerebri loco Min quo nervi ducunt originem ; alis in cerebello, et alii
tandem in toto cerebro animae sedem reponunt. At quaenam ex iis sententiis vera erit seu melius: erit De ex his sententiis , illa , quae cram animae sedem in huma-uo corpore desiguet i Novit Deus , qui tam , stuPendam,
87쪽
oppositarum substantiarum conjunctioncm in homine ope ratus est. Nos , quae in re tum dissicili, saltem proba- Liliora Sunt, sequi cupientes , nonnulla , quae ad diceticorum clariorem intelligentiam possunt conferre, Draemittenda existimamus. Itaque. S. I 8 I. Def. s. Sensorium commutae VOCatur Cacorporis humani pars, in qua nervi omnes ab organis Sensoriis Protensi , adeoque et motiones ad iisdem , Ope spirituum animalium propagatae , simul conveniunt. I. 182. Def I. Organa sensoria dicuntur cae humant CorPoris partes , in quibus dum ab obiectis externis impressiones fiunt , anima ad percipiendas sensibiles corporum qualitates determinatur. SS. Def. S. Nervi sunt quaedam partes Similares , veluti funiculi albicantes , duriores , elast istae , maximeque sensibiles ; quorum alii. a Cerebro , Blia a ccrehello orientes , atque inde per medullam Oblon tam exeuntes , per universam animalis machinam , miro Prorsus artificio disseminantur, ut ejus functioni-Lus peragendis inserviant. S. 184. Bessi. 4. Cerebrum est quaedam albicans , et globosa Substantia , duabus membranis , veluti subti-a,simis panniculis involuta, s quarum quae maxime ce-3 Maium iei, it , dicitur Pia me rix , seu Fia mater ς qu. QIuro extima ost , et illud remo te involvit , dicitur taurameny ἐπ , seu taura mater ) , quae cranio , tanquam id
Pit,c 3 muro , tota continetur ; et duabus constat partius, qua I um quae anterior est, et superiorem Cranii Partem DC P it , Proprie cerebrum appellatur ; quae Vcro PO Mterior est , et inferiorem cranii partem replet , cerebeseram it citur , quasi Parvum cerebrum , .quia ex HeiSte lo , est septies minor Cerebro. S. 185. Animad. Non omnes nervi , tam nem Pu , qui Oriuntur a cui chro , quam qui a cerebello, eun ium t tiRhens, usum. Cum namque triplicis generis Sint nomini S actioncs, alluc nempe pure spirituales, quae abo in P mula fiunt , ut in et ectiones , et Oolitiones ; ullae
nianti aliue tandem mixtae , quae scilicet, a CO PUTO,
88쪽
et anima , cuius imperio subjciuntur , procedunt , utim tus Montanei , et sensationes; nervi ex cerebro pro
PunicS , Operationibus tum more Spiritualibus , cum mixtis pcragendis inserviunt ; qui vero ex cerebello , operationibus mero corporeis , quae ab anima non pendent , ubui sunt. Notum quippe experientia est, quod si lac dantur Dei vi , qui ex cerebro prodeunt, CeSSant quoque animae spirituales functiones ; naturalES VOTO , si qui a cerebeΙlo derivantur , detrimentum patientur. Porro tam Nervi, qui ex cerebro , quam qui ex cere bello oriuntur , practer vim elasticam , qua praediti sunt, spiritibus, animali hus, inter eorum cavitates existentius opus habent , ut functiones suas exequantur. S. 186. Def. 5. Nomine autem spirituum animalium intelligitur substantia quaedam fluidissima, Summeque mobilis , ex puriori sanguine elaborata , quae ner
S. I 87. M ol. Spiritus animales esto in se una eadumque substantia sint , pro diversis tamen sun ionibus, quas exercent , diversa quoque nomina Sortiun tur ; Vel enim nervos illos movent , quibus tum motus SPontanei , cum Sensationes , et volitiones S. 185. Persiciuntur , et proprie dicuntur animales ; Vel movent Ner Os illos , quibus functiones naturales fiunt, et spiritus naturales appellantur.
S. 188. Def. 6. Diaphragma cerebri , juxta Busson , est membrana illa , quae cerebrum involvit. S. νδ . Deb. V. Glandula pinealis, sic dicta alarina pineali, quam habet, est exigua glandula cine-xea , et duriuscula in medio cerebri ventriculo sub ple-Tu Coroideo Suspensa , quae lympham a sanguine Se- Cretam , ut aliae glandulao , in ventriculos demittit. Vocatur etiam conarium , quia cono simillima est. S. 19o. Def. S. Corpus callosum est candidus , Et duriusculus fibrarum medullarium fasciculus inter hemisphaeria situs , ubi fibrae omnes ex ipsis hemisphaeriis concurPunt.
I, 293. Def. s. Cor est pars musculosa , sita in pectore inter duos pulmonum Iobos , reciproca sui dilatatione , et constrictione sanguinem per heus S ad Um
89쪽
nibus corporis partibus In Suas cavi taleS IOCIPIOnS. eumdemque rursus per arterias ad omneS Partes. ejiciens. Experimenta.
, - S. I92. I. Si ligetur, vel resecetur aliquis ner-Vus , Sensus omnis Perit in , ea corporis parte , quae a nervi ligatura , vel scissione, ad ipsius partis extremitatem usque reperitur . ,
II. Nonnulli quibus membrum aliquod abscissum est, de dolore in eodem conqueruntur , eo Sane modo , quo dolorem sentirent, si membrum illud. adhuc foret toti corpori conjunctum. Notum quippe est , quod de quadam puella narrat Cariusius partu IV. principioi . n. 296. ) , quod scilicci , cum puellae cuidam , manum gravi morbo assectam hahcnti , velarentur oculi , quoties chirurgus accedebat , ne curationis apparatu turbaretur , eique post aliquot dies , brachium ad cubitum uSque , ob cancrenam in eo serpentem, suisset am- Putatum , et panni in ejus locum ita substituti , ut eo Se pri Vatam esse , plane ignoraret, ipsa interim Varios
dolores, nunci in uno ejus manus , quae abScissa erat, digito , nunc in alis se sentire querebatur. III. Si cerebrum sit male assectum , esto OmnIa Corporis membra sanitate gaudeant nulla sensatio in
IV. Qui erysipelis in aliqua eorporis parte laDO-
rant , ad leve ictum gladii , dolorem non Sentiunt; Sentiunt vero cum gladius ad nervum usque per Venerit, V. Si mens alicui objecto contemplando 1ehementius intenta est, eoque delectatur, quaecumque motio , et impressio fiat in sensibus externis , nullam minimam ideam sibi cudit mens illius impressionibus. Id Vel maxime patet in raptibus, et exstasibus hominum Sanctorum , et in eo , quod de quodam PraeSbγ tero, no
mine Restitutus , narrat Sanctus Augustinus Lib. XVI. de Civit. Dei eap. Ω4. ) , qui quando ei placebat , ad imitatas quasi lamentantis cujuslibet voces , ita se ausc-
90쪽
robat a sensibus , et jacebat simillimus mortuo , ut non olum Vellicantes, atque pungentes mitiime sentiaeet, sed aliquando etiam igne ureretur admoto , sine ullo doloris sensu , nisi postmodum , ex Vulnere. VI. Nervi ab organis sensoriis protensi , ad glandulam pinealem , teste Bohera io Prae. med. tom. 4. num. 574. ), non pertingunt. Insuper glandula pineali male affecta, mens sana, et constans perstitit, SenSus et motus integri , atque persecti. Narrat namque Plem-hius Med. art. de seris. tomo I. in apud Lucam Togeti, Si dudum medicum, et Anatomicum Amstelodam ensem Te-pexisse in glaudula pineali lapillos , et aliquando tam multos, ut fere plus lapillorum, quam glandulae es-Set , Cum tamen in vita mens sana , et constans fuisSet, Sensus, et motus integri. Imo, ex Boneto et Fredericus olim hanc glandulam petrificatam vidit. Alii quoque , et penitus putrefactam , vel omnino deesse OhSerVarunt.' II. Destructo, aut immutato corpore CallOSO, hominem SonSum , et rationem retinuisse Compertum eSt. VIII. Licet magna cerebri pars homini aliquando defuisset, vitam nihilominus, sensumque incolumen man-Si,Se abservatum est. T
δειma non est sola in toto coryors , et tota in qualibet ejus Paris.
193 Demon. Nam si anima esset tota etc. , ligato , aut abscisso aliquo nervo , etiam sensus abServari Ueberet in ea corporis parte , quae a ner i ligatura , et Scissione ad ipsius partis extremitatem usque repe-TItur , In ea namque anima tota existeret ; hinc operare-ur; atqui nullus Sensus in ea parte , et in eo caSu ObSer-VMIur f. 19a cxper. a. ); Ergo etc. Praeterea, Si anima etc., nullus dolor sentiri deberet in ea corporis Parte , quae ob aliquem morbum amputata est, atque