Philosophiae institutiones a f. Josepho Archangelo a Fracta Majori ordinis minorum observantium ex probatis auctoribus selectae atque in religiosae praesertim juventutis commodum editae tomus 1. 3. .. Tomus 3. Psychologiam et theologiam naturalem con

발행: 1830년

분량: 239페이지

출처: archive.org

분류: 철학

91쪽

in cineres resoluta ; atqui hoc falsum experientia S. eod. exper. a. comprobatur ; ergo etc. Ulterius , si anima in toto etc. , in quacumque hominis parte caro feriretur , dolor haberetur ; atqui non suntltiυ ab illis , qui erysipelis laborant , nisi sorte gladii ictus nervum tetigerit g. eod. exper. IV. ) ergo etc. Insupcv si animaetc. , etiamsi cerebrum esset male asseclum , homo nihilominus in alias corporis partes , quae Sanae Sunt , sensationes haberet ; sed nullas habet S' eod. exper. III. ); Ergo etc. Tandem, Si. anima, etc. , Semper ac ad objectis externis , in organis sensoriis impressioues fierent , anima sibi cuderet ideas ; atqui hoc non evenit ,

s S. eod. exper. V. ) , Igitur etc. Q. E D.

Animae sedes in corct statui nullatenus Potrat. S. I94. Demon. Nam ibi statuenda est animais sedes , ubi adest commune sensorium S. 18 I. ), in quo

anima operatur ; atqRi commune sensorium nullatenus in corde statui potest ; cum nervi suam originem a Cor

de non habeant , sed a cerebro g- 18a. ) ; ergo etc. ;Q. E. D.

In glandula pineali Animas sedea nequit reponi.

S. I95. Demon. Nam si in glandula pineali constitui posset auimae sedes , deberemus asserere , in ea quoque cSse commune Sensorium ἰ DerVOS Proinde omne qui, ua ortam ducere ; atqui reS ita non est, cum ex Observationibus Anutomicorum constet, duos tantum ner-

92쪽

- ... 95vulos', veluti saniculos in ipsam introire; ergo etc. Deinde , si in glandula pineali animae sedes esset , ipsa glandula male assecta , homo Deo vivere posset, nec SenSus, motusque integros habere , atqui glandula pineali male assecta ; quin et petrificata ; imo etiam Penitus Corrupta , homo adhuc vivere visus est mente sana , et Constanti, Sensu ac motu integro; S. I9u. e per. VI. .); ergo etc. Q. E. D. , a . ' ι

ν toto cerebro Animae sedes non est rePonenda. S. I96. Demon. Nam si in toto cerebro anima sedem suam haberet , ubi cerebrum non esset intcgrum , nec hominis vita, nec sensus incolumes essent ; atqui incolumes sunt S. Isa. exper. VIII. Q. E. D.

Neque in cerebella Animam residere dicendum est .i

S. 197. Demon. Nam Pauci sunt nervi, qui a cerebello oriuntur; in eo itaque nequit costitui commune senSorium ; sed in communi sensorio est animae sedes I ergo Otc. Q. E. D.

94쪽

is tantur SMolastici , et refutantur.

uou. O D. I. Experientia constat , mentem humanam per totum Morpus esse diffusam ; Ergo salsa Prop. Prob ; ans. Ex Porientia constat , nos dolorem sentire in pedibus etc. , voluptatem in ore etc. ; Nidoro Oculis , audire auribus , odorem naribus percipero ; atqui nisi ari ima per entitatem Suam resideat in iis corporis partihus , illic non sentiret motus illos ,

Deque videret occulis etc. ; ergo etc.

2:3. R. dist. maj. Experientia etc. ita ut videantur dumtaxat ea omnia in iis partibus experiri , conC. maj. , ibi reipsa experiuntur. n. mu j. , ni in . , Et consam. Praejudicia quidem vel ab ipsa insuntia sunt, Hos sentire in brachio vel iri pede dolorem , volupta- tDm in Ore etc. , quemadmodum infantiae praejudiciam cst , SOlcm , Lunam, et Stellas ejus esse magnitudinis, qua nobis apparcnt. At dato etiam , dolorem in pede , Voluptatem etc. , non tamen propterea eruitur , in iis locis esse cntitative facultatem suntiendi dolorem , et Voluptatem , sciendi visionem , auditum etc. , Sed ad summum colligitur , facultatem uti organo, ait GasSendus , Seu, quod idem est, organum facultati inservire, occasion Omque sentiendi illi sacere , adco ut sine im- ressione in organo facta , facultas non sentiat. Et icet non videamur nobis experiri , olici visionem interius potius , quam exterius , Caussa esse Potest , quod ipsa lacultas , resultu exposito mota , eo Convertatur , unde impressio advenit , ac sensibile ille hic , non vero ubi est, adesse percipiat , ac sentiat ; sic eum videmur nobis in manu , pede conpunctis dolore , ideo est , quod pari ratione , facultas co convertatur , unde memoratus resultus laesionem factam renuntiat. Iudeque sit , ut non negemus , sentiro dolorem in pede, ut Sentire in cerebro ; cerebrumque dolere dicamus , S*d dicimus sentiri in pede a facultato , quae in cerebro

sit , P at in Pede intenta est , ex quo , et in quo

95쪽

continui ςolutio nuutiatur. Ncque i l vero est propterea desipore , aut sui cro , quando Constat , nisi facultas , quae in cerubro est, advertat, Posse etiam secari Pedem , et dolorem tamen non sentiri. Ex animi igitur advertentia a cerchro usque ad organum cxternum Ossensum , Procul dubio repetendum est, quod in ipso organo externo dolorem , aut quamcumque aliam son-liamus impressionum : quia constat ab opposito , quod si animus non udvertat , nul Ia prorsus sentitur impressio in organo externo sacta f. 372. . Liquet ex his, quonam sensu intelligendum cst, cum dicitur dolorem, et voluptatum in corpore sentiri , videri Oculis otc. ;quatenus nempe anima dolci, et Iactatur in eo corporis loco , ubi aliquid contingit , ut doleat , atque lactetur , non quia dolor , aut voluptas in ea corporis parte sit , sed quia in ipsa corporis parte illud ag

tur , a quo anima de torminatur , ut doleat , atque lactetur , ut videat , audiat etc. i. Io4. Contra ; Atqui sensationes, ct praesertim doloris , aut voluptatis ita fiunt in organis externis seu soriis , ut ibi immodiatu anima sentiat per sui scilicet Praesentiam ; Ergo n. r. Prob. sul sm. Tisi anima in toto corpore , scd in solo cerebro cxistat , dum sentit

dolorem idipsum etiam dic de reliquis sensationibus

ex impressione facta in solo organo sensorio externo prosecto vel sentit dolorem illum per motum spirituum animalium in nervis delitescentium , vel per nervi iΡ-Sius tremorem , et quassationem , musicae cordae instar ;atqui neutro modo potest anima sentire dolorum ex impressione in organo externo , nisi ipsa in toto corporeentitati e per totum corpus , sed in solo ccxchro, Et utroque cxplicato modo dolorem sentiret; sane dolori Γ- a impressioue sucta in organo externo , quia deberet ad cerebrum fervenire, vel Per nervorum quassationem, vel per spirituum mollian , dolor tacduin sontiri deberet

in organo , externo in quo facta fuit impressio dolorifica , set, etiam per totam nervi, et Consequenter Pertolam corporeae partis longitudinem ; sic si dolorifica impressio fit in digito , dolor , nedum in ejus extremitate sentiri deberet, Sed etiam per totam manum , to-

96쪽

tumque brachium usque ad cerebrum ; atqui experientia teste , id non observatur ; ergo etc. S. vo5. R. n. maj. Atque in primis praemittentum est , ad sensationem aliquam in anima excitandam, non solum requiri spirituum motum , aut nervi tremorem , Verum etiam ipsius animae advertentiam ; quae sane principalior hac in re esse debet, cum conStet R. liunde , quod , anima non advertente , nulla Voluptas, nullusque dolor ab ipsa sentiri possit I92. eXPer. v. ). Secundo , spiritus animales velocissimo cientur motu , Summeque agiles sunt, ut ait clarissimus Villisins ; sive , ut testatur ΙIarvaeus , cum agilitate , et vehementia aes motum Hestinantiar. Dum igitur impressio dolorifica fit in digiti v. g. extremitate, si impressio mitis est, ideo Non sentitur ab anima dolor per totam nervi , et brachii longitudinem , licet habeatur per 'integram illam. longitudinem spirituum animalium transitus, sive inte-gUr nervus concutiatur quod quidem cum majori Philosophorum parte non admittimus ; quia plurima Sunt Phaenomena , quae per hunc tremorem , et concuSSionem explicari Don possunt , sicuti optime explicantur Perspirituum motum ), quia mens determinatur , et ad Vertit tantummodo ad impressionem illam inceptivam , ut

ita loquar , doloris in extremitate digiti factam ; non autem advertit ad dolorem illum , qui sorte relinqui Potest a spiritibus, dolorificam illam impressionem, per to- tam hrachii longitudinem , ad cerehrum deserentibus ;quia cum motus sit velocissimus, idcirco mens determinatur tantummodo ad sentiendum in extremitate digiti, in qua Vere , et primo excitatur spirituum motuS e

impressione facta a re sensibili. Quod si dolorificus impulsus Sit gravior , ut accidit iis , quibus aut digitus,

aut brachium, aut pes scinditur , eo tunc ProseCto gra- - is quoque dolor sentitur in parte illa , ubi sit abscis- Sio ; at Vero per partem , quae corpori Conjuncta Superest , experitur quidam torpor, qui certe a spirituum transitu repeti debet , dum a parte corporis immediate ossen8a discedentes , deserunt ad cerebrum usque dolo ri sica In sensationem , ut anima possit illam percipere. Atque ita optime explicatur phaenomenon illud, in ar- Tom. IIT I

97쪽

gumento reesnsitum , quamvis anima in solo cerebro

collocetu P.

S. ut 6. Contra ; Atqui explicato naculo a ima non Potest sentire dolorem ; sed eam in toto corporc disiu-sam statuere debemus; orgia n. r. Prob. Suhs m. Si se sationes laudatae tu solo cErebro si runt , Protecto animal non posset sine cerebro ivere; Hullae nan, lue eo

tune haberentur vitae sanctioncs ; ut qui res e contra Se habet; ergo etc. Prob. min. Ex hominum side dignorum experimentis habemus, plurςs nato, osse idoliis , qui absque cerebro , ct medullai spinali , quae cerebri Vices supplere potuisset , suere nutriti , ut Producti , usque ad justum maturitatis tempus ; ergo D te. S. 207. I . I. Argumentum addui tum nimis pro bat , adeoque nihil. Probat enim , non solum in animali, fien Sytionem a cli obro non deputidere; sud etiam nec ip-Sam vitam. Si namquc per adversarios, foetus illi absqueCcrebro reperti , Dutriti sacru ut, ct ad Proprium maturitatis tempus perducti , vivi etiam dici debent: H que enim nutritio, et continua augmentatio in animali Concipi potest absque , ita ; ergo sine cerebro foetus illi Vivere potuerunt, si nutriti sucrint, ct creverint absque cerebro; quo nihil absurdius fingi potest. Etenim: α Sin cavi un poco, inquit clarissimus valisverius Tom. I. n operum da g. 53o. it cor vello ad uri bue, ad uti cane , n ad un cavallo, o simile, o si Vcdra, clic subito pers de ii moto ,:c la vita , loche non do vrehhe accan de re se potesse vivςre seneta ii modos imo , o colPOssa Cio suo total mente oscurato , Comu viene supposto davi mi ei dottissimi avversarii ; meutre veggiamo, Che se Ca-ο Viamo la milsa , o Se si cancelli anche, e s giatan mente si tui hi per qua Iche accidente Ia struitura dis varie glandulo, vivono Senga un.tal uso; segno eVin dente , che seneta queste POssono Vivere , e nudrirsi, 3. non setira quello η. Sicuti ergo, quam is laudati s tus sine cerebro nutriti fuerint ; et creverint , jure merito statui nequit nullius profecto vitam a cerebro dependere ; ita etiam per illud praecise inferri nequit, non in cerebro , sed in organo externo immediate assecto axe sensibili , sensationem fieri.

98쪽

. 99S. Io8. R. II. Foetus illi , qui Iam nati absque

erebro sunt reperti, non in matriS utero , in quo nutriebantur , et cre erant, sed dumtaxat tune cerebro caruerint , cum Omnis vita in illis suit extincta. Etenim ad probandum , s tus illos absque cerebro suisse in matris utero nutritos , nou sussicit, ut ostendatur , ipsos jam natos , fuisse absque cerebro repertOS , quoniam ν tum in matris utero degeban L, poterat ipsis , vel t tum , vel major ocrobri pars inesse , et in luce editi , Potuit extingui ; idque maxime verum esse videtur. E- Diui vcro foetus illi in utero tantum matris nutriti fuerunt, non autem extra quoque, Sueus enim , Cum nutriti O , et accretio , adeoque et ipsa Vita Sine cerebro haberi nequeat, dicendum foret, i Psos in utero , et extra uterum posse sine cerebro vivere ; quod quidem nulli mode concedendum , est. Quousque igitur non probent oppositores , ctus illos reipsa sine cerebro existentes in utero matris , ibi Crevisse, et suisse nutritos, nunquam de pugna palmam reportabunt. Nam secus id dumtaxat sequeretur , scitiset talem jacturam tunc d mum tolerari, ut loquar cum clarissimo Heller, quando nullae an indie functiones , nulli sensus , neque orae nati motus requiruntur, et ipse demum Sanguis , Primus motuum ci uctrior a matre accessit. Ra- tum igitur fixumque manet, iaetus , et praecipue Persectos , absque cerebro vivere in matris utero non potuiMe, ne Punto De POCO, ut cum laudato superius Ualis nerio S. 2O7. concludam a se avessero perduio iln loro cervollo ; ed essere contro tui te te belle leggin delia natura, che uia animale persecto suori deli'utero materno tua , senta , si nudi i Sca , e CreSCa senariun organo Cosi essenetiale , da cui principalmente di- pende I ' essere , ed ii hel I' essere ad uii vivente. Declaravit Porro vir clarissimus, cum dixerat suorin doli' utero materno: voglio dire haec habet in pag. ant. ad Goaldinum scribens j , che quando it lato Vive non solamento delia sua vita , ma diro cosi , vive ancora della uita della madre , puis io machi ne ita det suo corpo tolerare la mancanaa di qual- che Parte , anche di primo uso , supplendo a' disciti

99쪽

n in 'quello stanno coria mente mimi , e Pure se usCi-

ω χυ che egit e alia luce , sospendano per Pochi mo- is menti il loro ossicio , subito e privato di vita. Cosi, i' ossieto di molio attre Parti , . o e noli utero sitit -- linito , o assatio sospeso, Perclie come diceva , arri-α vano i fluidi gia preparati dat te viscere dclla madre, is e di nuovo tritolati , ed astinati vella Placente . . .

. t he solamente siegue sitiche di morano la denti O ,- m ma non gia quando esCOno alia luce , quando peris dono ii nudrimento materno Igitur etc. vos. Objic. o. Certum, Ust, animam non Corpus sentire ; atqui si anima in solo cerebro existeret , iam superstuus foret quinarius sensuum Numerus ; Ergis etc. Prob. min. Si anima existeret in solo cerebro. rexum sensibilium ideas per solum tactum in externo Corpore iactum sentiret , atqui hoc ad solum tactum spectat ; ergo ad solum tactum reducerentur Omnes alii Sensus ἔ adeoque et . s. a Io. R. dist. mai. Si anima etC. , universaliter loquendo , conc. mai. , secus P n. maj. ; et e

dem modo dist. min. , et Prima Conin. n. secundam.

Omnes itaque rerum sensibilium ideae oriri non possunt in mente , nisi ex impressione in corpore saeia o et quoniam impressio quaelibet ad sensum tactus pertinet, id- Circo quaecumque impressio est quidam tactus. At vero quia diversa sunt organa neque enim obj tum visi-hile potest videri per aures , et sic de reliquis ratio, Cinando , et diversa nervorum propagatio , ita ut alix ad oculos , alii ad aures appellent ; ideo diversa quoque sortiuntur nomina sensus e distinguuntur namque

sensus , non sui natura , Sed quia diversa sunt , quae Praestant munia , ob diversam nervorum dispositionem,

et tendentiam. Quia igitur ita nervi sunt dispositi , ut alii ad oculos, alii ad aures etc , sibi sternunt viam ;ideirco oculis competit munus videre , auribus audire

cte. ; quae quidem diversa dispositio efficit etiam , ut

100쪽

otidiversimoda quoque appellentur sensus. Cum Rutem quinque modis disponantur silamenta nervorum , sit exinde , quod quinque praecipue si ut Organa Sensus ad: externas recipiendas impressiones , ut valeant earum,

ideas animae deferre. . .

S. 2I1. Contra .; Atqui hac etiam supposita doctrina, non potest tuto adstrui quinarius Sensuum umerus , sed unus omnino debet sensus admitti ; ergo n. . r. Prob. subm' Certum est , tactum oriri ex motione externa in sensu externo facta a certum Pariter, innumeras esse motus species ; eertum laudem , reS externas in uumeris modis posse sensus ea ternos incurrere ;ergo vel innumerae etiam sunt.admittendae Sensuum ,

et sensationum species , si quinqne admittantur ; vel . unus tantum erit sensus p Primum est talsum a Verunti Ergo secundum ; igitur hac etiam utc. . . iS. v I. R. n. L. partem Primae consae. Insciqri non luMsumus , tactus ideam mi ui me posse haberi ., nisi , externa quoque hebeatur impressis, , multiplicem esse i

Sensus assicere at viso non est Oxinde inserendum, multiplicem quoque , Praeter quinque , eSSe FenSuum SDeciem. Non enim nos quinarium Sensuum numerum designamus , quia quinquo sunt motus smCies , aut. quia quinque modis possunt res externae motiones excitare i' sensus a sed quia corpus humanum quinque tantum orgauis est instructum di adeoque , quia etiam quinaria est nervorum dispositio , aC Per musm uens. quia quinque modis possunt a rebus. sensibilibus organa a mei. Sio de eadem aqua duplicem habere Possumus . semationis ideam ; si namque aqua tactum motu suo assicit, metis sibi tactus ideum cudit ; et quoniam su , motu quemdam sonum etiam excitat; et auros movet sidcirco habemus etiam per auditum ideam flaui., Sensus Aigitur vere , et proprie loquendo unuε uSt tu se , Cum , una sit anima sentiens ; at vero, quia quinque Sunt organa , et non plura , idcirco etiam quinque Senauum

species designari solent , non autem. Plures. . i.

S - αμα ; Atqui adhuc multi Piux , quam quinarius, admitti debet sensus; Ergo eis. Pr . SubSm.

SEARCH

MENU NAVIGATION