F. Ambrosii Catharini Politi episcopi Minoriensis. De consideratione et iudicio praesentium temporum à supersatis zizanijs in agro Domini. Lib. 4. Venetijs apud Gabrielem Iolitum de Ferrarijs, 1547

151쪽

LIBERisunt,ersuum apud homines gloriam diligunt, marigis quam gloriam Dei, non audent ab eo quod semel sunt pro si recedere. Permitto tume esse multos vere deceptos, sed homines imperitos, ac de fece uulgi, res praesertim qui nihil aliud audiuerat, cum multum ualeat consuetudo. Fuisse item, Cr e; te adhuc quam

plures suapte natura animo leves, curiosos, nouarum

doctrinarum cupidos,qui quasi arundines quouis uento et hac illaci se impelli pinittunt,o quasi anim lia bruta praetextu faeni abduci ad iugulum. Omnis enim caro foensi, et omnis gloria eius quasi'offaeni

vide igitur prudens lector, quantu minuat horti consideratro cocoeptum admirationem. Haec doctrina duee auaritis,fauet libidini, er licentiae carnis. Quid a tem non mortalia pectora cogit, inquit ille vates auri sacra fames s Et ad quod scelus Cr flagitium adeo

insigne,carnis libido non trahat,quae coecat oculos,m

facit idolatrare sapienti moues God etiam qui feri

cupiunt doctores plebium ficu sunt musti , quibus est dulce illud nomen, Magi'i,quid mirum si ea emulatisne incensi, feruntur ut loquuntur populis quae iam uident eis placeres Actaec quod nusto pacto debuit preteriri corru 'ptio principum maximum fermentum est, qVo Cr facile corrupatur plebes. Tunc.n. er impunitas est impietatis,quu iam ipse princeps impius euasit:lmo tiιc esse pignon licet. Hoc ego a principio metueba ,er palla significaui principibus. Si enim illi sese continuissent in ecclesia,non adco propagatumsui et hoc malum. Te

152쪽

TERTIUS. PT statur hoc Gemma teporibus nost A:testatur et Anglia,quae hoc pacto corrupta est. Libido, uritia coeapita minos principu,et placere caepit exspoliatio teploris,atq; ecclesia litaru bonoriἱ depredatio: et per baec seducti sunt populi. Multi enim timore principit, multi a litati oe pejutur,praeter eos qui sua spote curris

quomodo non est omnium sedes. I

I RHere ne nos, Deigratia peritiores, decipiat peritia nostra, illud cogitare debemus,res diuianus loge a captu humano abesse,nisi ausit olidis, noquosest omnium) diuinum lumen illud. n.certifimum est,multa esse nota multis,quae ab aliorum notitia Ionage absunt: Etsi,niliter eundem hominem per distia

plinam venire in cognitionem eorum, quae antea ignorabat. Usu uenire etiam uidemus, mirarisapientes id quod illis sit in pes icuo,alijs obscurum esse. At hoc non apienter. Non est enim omnium idem lumen. Ecce ego, ut de me hquar,confiteor iniquitatem meum, cum epenumero tructo quaeda, dulsermo incidit cupluribus, quaestionibus Theologicis,quarum ego resolutionem Deo gratia est multo studio, e T iuuanα te Domino,existimo me uisecutum, interdum admiror audientium nonustos, quos uideo non statim capere crapprehendere,quod perspicuo quantu feri potest)βrmone exposuisse mi hi uideor, eorum ingeriij tardi. tutem tacitus incuso nisi quod statim ad me rediens,reprimo meipsum ac reprehendo, cogitans qualis es et ego priusquam illa didicissem,simulq recolens fuisse tempus, Pudo uel ipsos problematos terminos igno

153쪽

T E R T I V s. eos consenserit, iam deprehendere incipio naturalem hominum,circa ea quae Da sunt , insipientiam, er ad omnem deceptionem suscipiendam,Daemone adiuvat trier Deopermittente,uehementer expositam mustiis tudinem. Memini enim quid scriptum sit in Iona pro Apheta de Niriue, quod erant in ea plusquam centum viginti milia hominum ignorantium inter dextera erfnistrum suum,er iumenta multa. Hic igitur incipiemini omnis admirationis ratio evanescere . Seduolo ut in eleganti parabola Domini hoc toturecognostamus, dixit enim. Simile est regnum celora Natth. M.

rum homini patrifam. qui feminauit bonum semen in

agrosuo, er cum dormirent homines, uenit inimicus ei GCrsuperseminauit et: nia. Ipsemet enim Domitnus expones ilitudine, clarauit,Quod ager erat mundus d est,homines mundo incumbentes. Quod tor bonisenunis pstinet erat:quod semen bonum fuerurunt Apostoli,quos primum eduxit de mundo,er inrustruxit, fecit eos tanquam bonum triticum, er bona semina, Cr mittens in hunc mundum quasi sparsit erseminavit. Dixit enim: Euntes in mundum uniuersum, praedicate euangelium omni creature σα Eos igitur recipiens mutas,id est,eorum exempla et doctrinam,

fructumliparere potuit ad salutem:quia dixerat dominus. Qui uos recipit me recipi e qui me recipit , . recipit eum qui me misit. Et qui recipit iustum edi pro '' ' phetam n nomine iusti, er in nomine Prophetae, mercedem iusti, Cr mercedem prophetae accipiet. Inimicuuero hominem quisuperseminauit inania,quae homi

154쪽

LIBERnibus dormientibus eclarauit esse Diabolam Ipse uero die unia,quae uni malasemina, Cr aduersus tritim curii, dimisit nostre intelligentiae, ut per eae regione ueri seminis id est,uerorum Apostolorumscili agnosceremus pseudoupostolas, er pseudoprophetas, haerursurcas,quos seuit ille malus homo, er iecit in mediiἱ tritici. I enim in medio ecclesiae ueniunt, Cr quas bonum triticum sese exhibent nitido. Tules fuerunt omnes veteres haeresiarchae,et nuc illi recentes,Lutherus,er alij quos ipse peperit,psima femina,

nia inutilia, Cr noxia agro. Ex hac igitur Dominicae parabole enarratione, dum audimus mundum,hoc est, mundanos compa Eri agro,protinus exaudimus quod

sicut non est agri discernere semina quae super se iam

ciuntur,sed quantum in eo est nuenitur ager paratus adsocipiendum utrunq; siue bonum fue malum,sum per se iactum semensc no est mundi discernere doctrinarum satores,er ipsas doctrinas. Sed incertum un&gus er plebes suapte natura, er per diuersas mundi huius curas distractae a confideratione rerum diuinam rum, quodcunq; tanquam pium erfunctum illis proα ponatur,absq; discretione paratae sunt recipere, imos dixeris,suapte natura,mala portus quam bona semminasuscipient ac retinebunt,non errauerim. Rudes

enim in primi s sunt plebes,or parum capaces1piritualium ueritatum. Sunt et animales carnales,instilites, curiose,amuntes carnis libertatem, er gaudentes nouitatibus,quae cuncta sane dominae aduersuntur. Sunt Cr curis r. Nam er omnis vi ima indocta Ot uere leo

155쪽

TERTIUS. 79 stati B. Aug. curiose est. Quare nihil mirum quod receperunt haec eternia, id est,hos doctores,cum domminis suis,eorum desideri' er concupiscent s fauentibus. Sic igitur euenerunt ista quemadmodum habet

parabola. Plantaverunt,rigauerunt Lutherus, Mem Ianthon,incolampadius ,σ alijsutores peruersorum dogmatum. Diabolus autem Deo permutente incremmentam dedit. JMagna enim Diaboli est ars multa ludibria,multu praestigia quae ignorat mundus,nes cogi αtat quod is illusores non asemetipsis loquutur sed quin illis Diabolus occulte in pirat. Quare nolo gloriatim tur,'si quid argutum aut elegans quantos proferunt etiam descripturii. Non enim illi sunt qui loquunmtur ,sed cacodaemones in istis. Quare non mirum si ab istis adiuti nihil adeo absurdum praedicant, quod non Diabolicis technis uel excusent,uel probabile per extortus scripturas aliquo modo reddant, non quidem

sapientibus er frinis in fide, sed uulgo rudi ac insipie

ti,Cr ijs qui nutant,cum ueritas eis Euanget' non eli ceat ob animi impuritulem, T taenebras peccatorum. Sed libet nunc magis ad particularia descendere, ut dolos uersutias eorum aperiamus, CT euertamus

fundamenta munitionum suarum, quae iecit,qui est pater mendus ij.

Quomodo latenter in unum articulorum sidet impingant omnes haeretici, quem tamen ostentant se maxime confiteri.

Cum multis modis isti decipiant imperitos,uel hoc ipso maxime quod principales faei sicillos,

156쪽

Τ E R T I V g. fana dom ina Scripturae enim er nobis et vobis comnes fiunt,Imo vos istas ine Mid nosti u inuem tridet asea probatus ad vestra traduxi lis ecues .inc ergolibenter uelim mihi a uobis rest onderi,si quis uos interrogareno miseri,unde scitis has scripturus esse diuisnas Quidpotestis ressodere, esse quod veritas mitifesta cogeret et quod ipse Lutherus nonnunquam confessus est,uelle nollet,uid. hoc esse aceptum ab ecclesia uera,sub Papatu, quod fuit ex ore summora Pontificu Proferat nobis Lutherus. hoc testimomum. Miano sit. Ipse inlibbo aduersus catabaptistas , sit ait: F temur sub Papatu multa bona ad nos promanasse , nempe ueram scripturum functum, uerit baptismum,

veras ctitues ad remittenda peccata uerum praedica

di officiaminerum cathechimum .haec ille. Ecce quam elare fatetur, sub. Papatu ista multu bona contineri .er inde ad eos promanasse, qui a Papatus obedientia recesserunt. Non igitur a uobis probatae sunt scripturae sed as illa ecclesia quam uos nunc negatis christianam:er rectorem illius dicitis Antichristum. Age rem

deamus nunc ad inceptum. Interrogo,cum habeamus

easdem euangelii scripturus,er dicatis uos habere purum euangelij interpretationem dis doctrinam, ernos ite similiter,quis modo discernit uos uerum dicere, ac per hoc quod uos sitis una illa uera ecclesia,qui brari nati estis, ac non potius simus nos,qui a patribus non secesimus,er ideo uere dicamus quod uos ab unitate ipse uerae ecclesiae recesseritiss Nam ficut, ut uis

- ipsa ueritatisfateri uos cogit ,sub Papatu probatam

157쪽

LIBERrecebistis uerum scripturum, pari iure uerum eius interpretationem sub Papa recipere uos debere,cte hac uestra confestone nobis probatis . cuius est enim probare scripturas,eius etiam esse earum ueri rem βnfum in omni controuerseia agnoscere ac declari rare, probabis inum est: quoniam utrunq; ab eodem stiritu uenire oportet, utrunq; in ecclesia residere,

Er non uagari modo huc,modo istuc,aut unum in una,

aIteru in altera,id est,ab ea eccluia interpretatio quaerenda est,a qua ipsa discretioscriptArarum,ut non flinacidationis er nutationis nec uas in ecclesia. Sicut igitur hoc uos ipsi uobis non arrogatis, delicet enticam scripturarum probationem, sic nec ipseruauistenticum scripturarum s. interpretationem debetis

arrogare; Aut enim utrunc ut neutrκm. sed aliorum iam n3 fuisse uestrum, dei probasioneinscripturarum er uos ueternini fa minis manifesta uentas demonstrat . Ergo nAssam ad uos pertinere, Omserrim confiteri cogimini. sed sicut primu ab eclesia

uos recipere non potestis negare tu cum alterum re custis, uestro uos ipsos iudicio turpiter condemnatis. Ad haec, illam unam Ecclesiam, quati dicitis esse uos, . unde continuatis aut quando incepisse dicitis si tid est,a Lutheri praedicatione,iam esse uos manifeste derisores probatis. Nam ab initio seculorum fuit ec elisia. si dicitis incaepisse antea ab initio,er a temptaribus Apostolorum,oeita crevspe, er ita continuatum, O miseri,no uidetis quod uestras ecclesiae notas amittitis,quae sunt doctrina pura,ervis uti, adi

nistratio

158쪽

nistratio recta acramentorum . Nam uestra illud Mina pura paulo ante non erat in uniuersa ecclesia Non enim docebatur ulpium, ficut uos docetis distaxati ab annis triginta, contra sacrumisa contra sacrificia, cotra uota monastica,contra potestate Romani Ponti. eius p primatum,et ita contra alia multa quaesemper tenuit Cr obseruauit ecclesia. Nec enim ulli erant talis doctores, et si qui aliquando docuerunt amnesi sunt:

necfolum siluit,sed etia sepulta iacuit ci; sum opprobrio talis doctrina cum doctoribus suis. Ampsius ueraster ille usus sacramentorum pariter nusquam apparebat, sed usus qui est apud nos,uiguit semper. Erat igitur ecclesia,ut uos dicitis,sed ut oportet uos dicere, non erat cum suis notis, ideo incerta Ex abscondita, quam vos non potestis ostendere, ita ut nihilsit noti ne uestra ignotius , in hoc oppidum sic angustumὐ miseri,copias vestras cogitis,ubi manere non potestis, o sic illuditis miseris plebibus quae non considerane ista esse propria Cr antiqua haereticorum diffugi ac nimis iam protrita et putrida. O miser Bucere,qua, tis hoc in loco anginque augeris, nec lacum inuenis, nec ullam rimum tumes sis callidi mus) unde ualeus exire ueterator. Quando hocsatium est, aut quo exemplo defendis unquam in cir stasTI eccles quod ipse ausus es,ut sis idem facerdos Cr monachus, siue trigamus aut digamus, doce me quodnam sit uerarum acrilegiums hoc ueru non sit ostendite nobis bhominum infoelici mi, quando tulis fuit ecclesia, aut ubi locorum s Quod si erat, non tamen apparebat,

159쪽

LIBERγοmodo implabatur illud praeceptum Domini: Dic Ν-tth, 8- eccissitae Et similiter multa quae probari debeant per i consuetudines,m iudicia ipsius ecclesiae certa, quomodo tunc probabuntur,cum incerta esset ecclesias Et cuecclesia uniuersalis in multas particulares diuidatur, iquibus notis illae inuicem distinguebantur Et cuni

oportebat ad catholica conuenire,qub, go, collente.

bant aquile. O trusatoress confusores,o perditores. innumerabilium animarum. Quid putatis postquam. elusistis iudicium terrestris ecclesiae, etiam posse eluαdere de cocio iudicium, quod ueniet cito,ta requiret a nobis sanguinem tot animarum uestiris incalutionibus

subuersarum ficut iam experitur antesignanus et co ripheus uester Lutherus. Sed ad rem. Ecce quam mamnifeste confundentes isto modo ecclectum,non ostendiatis nobis unde, quo pacto dicatur una,ut illum ceri namres,sicut nos qui dicimus, quod no ob aliud dicitur

una, ipsi quod cu ipsa eccisa distinctu er uaria membra habeat, ista tamen membra sub uno capite quia

unum est organicum corpus colliguntur,ta derivat, er continentur, unde derivant per suus iuncturas opis portunae subministrationes et munera ad nutriedum, conseruandum, T augendum ipsam,ut sit unum corriplis,non plura,in quosicut membra uaria ta inuicem colludia cr ordinata inueniantur,ut non sit schisimux x γλ -illo,sicut eleganter declarat Apostolus. Haec est unitas ecclesiae,quae ab uno corpore uenit,quod sedimus palam, ut huius unitatis notavi nos in promptu habeanilis ad cognoscendum membra quae num sunt in corpo

160쪽

T E R T I V S. 8are, er quae extra corpus, ut qui manent sub capite CHRISTI Vicurio, sint in corpore:qui autem ab hoo capite separantur,eis: in corpore nequaquam posset, scut omnes sancti una uoce semper clamarui. Ecce B. Hierotonius clamat ad Damasum Papam. Ouarum inqua,n me tui terreat magnitudo, tamen inuitat humi Daria clitus,a facerdote uictima,salutem:d pastore praesidiuouis flagito icessit inuidia,Romani culminis recedatamἱ:tio,cusucce ore piscatoris er discipula c Η κ iis aeti loquor. Ego nullum praemiunificis ars T vis sequens,beatitudini tu idest, cathedrae S. Petri communione confortior. super illum petram fundatum ecclesiam scio:quicunque extra hunc domum agnum coramederit,prophanus est. Si quis in arca Noe no fuerit, peribit regnante diluuio. Quicunque non tecum costigit, 'argit,hocs,Pic H α i s T I non est, Antichriasti est,haec ille.ut intestigal si potest) haereticus quod qui sub capite Papa manet, etiam manet sub capitec H RI s τ o. Et contra,qui a cupite Papa se segregati, noscatse era e H scis To esse disiunctum. Notauerba uiri tam docti,tum sancti, tam confidenter laqueti ratis. Q lucunque, art,tecum no colligi spargitu oc est quic Hstis Tinon est, Antichristi e . Audis igitur tu modo Melanmon, er tu Bucere, quod iam sentit therus Auditis er uos alijsocij cr coniuratores incΗstis TvM Dominis Auditis ne inqua,in qua pam te estis uos ait D. Hierondimus quam manifestifim Qui non est cum Dumafo,idest, cum Papa,non est ac Hκ is et O. Qui non est cum cΗR Is To, certe ia