M.T. Ciceronis Philosophicorum librorum pars prima tertia, id est, Academicarum quaestionum editionis secundae, liber primus, ad Varronem. ... Ex Dionysii Lambini Monstroliensis emendatione

171쪽

3 34 . FINIBVstorquem detraxit hosti quidemst texit, neteriret. At magnum periculis adiit. In oculis quidem exercitus. Quid ex eo cosiecutus es' Laudem. 'in xi a ct caritatem: qua sunt vitae sine metu degen αpraesidia firmi a. Filium morte multauit sine scausa, nollem me ab eo ortum,ia importuno, tEmque crudeli n ut doloreDo sanciret militatis imperij disciplinam,exercitumque ingraui mo bel lo animaduersionis metu contineret:saluti prospexit ciuium, qua intelligebat contiveri suam. et cique hac ratio lat8 patet.in quo enim maxim8 con rsueuit iactare vestra se oratio, tua praesertim, qui studios/ antiqua persequeris, claris fortibus Niris commemorandis, eor quefactis non emol mento aliquo, sed ipsius honestatis decore,laudan scis, id totam euertitur V eo delectu rerum , quem modo dixi,constituto, ut aut voluptates omitta tur, maiorum Noluptatum adipiscendarum causa, aut dolores suscipiantur, maiorum dolorum egis-giendorum gratia. sed de clarorum hominum fa- - tiis illumibus, ct gloriosis satis hoc loco dictumst. erit enim iam de omnium Nirtutum cursu ad uoluptatem proprius disserendi locus. nunc autem explicabo, volupto ipsa, quae, qualisque sit,ut tollatur error omnis imperitoru: intestigaturque, ea, is qua voluptaria,delicata mollis habeatur dissipitiana, quam grauis, quam continens, quam seuera sit: non enim hanc solam sequimur, quae suavitate aliqua naturara ipsam mouet, en cum iucunditate quadam percipitur sensibus, sed maximam illam i ἀποluptatem habemus, quapercipitur,omni dolore detracto.

172쪽

detracto. nam quoniam,ctim priuamur dolore, im sa liberatione, ct vacuitate omnis molestia gau demus: omne autem id, quo gaudemur, volupto eit,ut omne id, quo olfodimur,dolor: doloris om- nis priuatio rectἡ nominata eri voluptas.Vt enimctim cibo, potione fames, sitisque depulsa est, ipsa detractio moleHiae consecutionem aJert νolum ratis sic in omni re doloris amotio successioncm effcit voluptatis. itaque non placuit Epicuro, m i o dium esse quiddam inter dolorem, .νoluptatem. illud enim ipsum, quod quibusdam medium ' Vider a t. . de urtur,eam omni dolore '' caret, omni non modo volu omni doloraptatem esse, Neram etiamsummam πoluptatem. quisquis enim sentit, quemadmodum sit asse iuN, b q. v.e. ais eum necesse est aut in voluptate esse, aut in dolore omni autem priuatione doloris putat Epicu' ei. omnia rus terminari summam Noluptatem: Ni postea V v mpr.

carique non pisit. At etiam Athenis, ut a patrexo audiebam, acet/,edi urban8 Stoicos irridente, ia- tua est in Ceramico , ch=ysippi sedentis, porrecta . manu:qua manus d significet illum iκ hac esse roga d L. sint tiuncula delectatum. 9umquidnam manus tua

sic ofecta, quemadmodum ofecta nunc est deside ' , , ω ' Nihil san8. Misi Nolupto esset bonum, desideraret. Ita credo. Non est igitur Noluta bonum.

Hoc ne statuam quidem dicturam pater aiebat, si loqui posset. conclusium est enim contra Cyrenaicos satis acut/: nihil ad Epicurum. nam si ea 'sola νμ- . . rupto esset, quae quasi titillaret sensus, νt ita dilacam, ad eos cum suauitate U I 'eret illaberi s al. & allo. I retur:

173쪽

r36 BE FINIBVsretur: nec manus esse contemta posset Nila vacu tate doloris me iucundo motu voluptatis. sim auriem summa Noluptas vi Epicuro placet, nibudolere: r rem tibi rect4Cb0sippe, concessum nihil desiderare manum, cam ita esset affecta:8 scandum non rediri si voluptas esset bonum, seu desideraturam .iccirco enim non desideraret, quia, quod dolere caret, id in voluptate est. Extremum autem esse bonorum voluptatem, ex hoc factu perspici potest. constituamus aliquem magnis, multis, perpetuis siuentem o animo, ct corpore ' luptatibus, nullo dolore nec impediente, nec impendente : quem tandem hoc flatu aut praestabili rem, aut magis expetendum possumus dicere' inesse enim necesse est in eo, qui ita sit affectus, Irr- nsmitatem animi, nec mortem, nec dolorem timentis, quod mors sensu careat: dolor in longinquitate, leuis: ingrauitate, breuis Dieat esse: Ῥt eius magnitudinem celeritas, diuturnitatem alleuatio com soletur. Ad ea cum accedit, πt neque diuinum nu- men horreat nec praeteritas voluptates effluere patiatur, earumque assidua recordatione laetetur:

quid est, quod huic pol it, 3 quod melius si h acci

deres Statue contra aliquem confisum tantis animi,corporisque doloribus, quanti in hominem maximi cadere possunt, nulla spe propositassiore leuias aliquando , nulla praeterita, nec praesenti , nec exstectata voluptate e quid eo miserius dici, aut fugi poten ' Quὸd si vita doloribus referta, mareximἐfugienda est:*mmum profecta malum est, ι overe cum dolore. cMisententis consentaneum est, ultimum

174쪽

vltimum esse bonorum cum voluptate vivere. nec enim habet nostra mens quidquam, ubi i onsistat, a L. nostratamqua in extremo:omnesque et metus, ct aegritudines ad dolorem referuntur: nec praeterea est res b L. quae aus vlla, V quae sua natura aut sollicitare post, aut stangere. aeterea est appetendi, refugiendi,

ct omnino rerum gerendarum initia prosistun- όλει futtur aut a voluptate, aut d dolore . qu)dcῖm ita μs perspicuum en,omneis recto res, hisque lauda .go bileis eo referri, ut cum voluptate νiuatur. quoniam autem id est vel summum bonum, Nel νltiaoum, Nel extremum, quod Graeci τελο nominant, quod ipsum nullam ad aliam rem , ad id autem res referuntur omnes: fatendum en, summum esse bos inum iucunia vivere . Id qui in una Nirtute ponunt, oesplendore nominis capti, quid natura po- Rulet, non intestigunt: errore maximo, si Epicurum audire voluerint, liberantur. ista enim vectrae eximiae, pulchras virtutes, nisi Noluptatem σῖ-' . ao terent, quis eas aut laudabileis, aut expeten res arbitraretureo enim medicorum scientiam no ipsius artis, sed bona ' valetudinis causa probamus: a v. evali eest gubernatoris ars, quia ben8 nauigandi ratio '' nem habet, viditate,non arte laudatur e sapien-xstia, qua ars vivendi putanda ess, non expeteretur,

s nihil efficeret:nunc expetitur, qu)d est tanquam

virtifex conquirendae, ct comparandae Noluptati suam autem dicam Noluptatem , iam videtis, ne inuidia verbi labefactetur oratio mea . nam so ei ignoratione rerum bonarum , ct malarun maximὰ hominum fila vexetur ,si seque erro

175쪽

rem voluptatibus maximis sepe priuentur, ς O prauissimis animi doloribiu torqueantur: IN pientia eis adhibenda, quae ct terroribκs, cupidiatatibusque detractis, ct omnium falsurum o Lnionum temeritate V direpta, certomam se nobis sducem praebeat ad voluptatem. sapientia enim essvna, quae mastitiam pellat ex animis, quae nos e horrescere metu non malaqua praeceptrice,in tra

quillitate viui potest,omnium cupiditatum ardore restincto.cupiditates enimsum insatiabiles: qus non modosingulos homines, sed uniuersas familias euertunt: totam etiam labefactanisspe remp. Ex cupiditatibua odia, dissidia, discordiae sedμtiones,bella nascuntur. nec hae sese foris solam imctant, nec tantis in alios caeco impetu incurrunt: 1 ssed intus etiam in animis inclusae inter se de identatque discordant. ex quo Nitam amaris am n cesse est oeci: ' νt sapiens soli , amputata, cir cumcisaque inanitate omni, errore, natura finibus contentua,sime aegritudine post, ct sine metu viuere. Qua est enim aut νtilior, aut ad bene vi-nendum aptior partitio, quam illa, qua eu Uua Epicurin qui νnum genus possit earum cupidit tum, quae essent O naturales, O necessariar ait

rum, qua naturales essent, nec tamen necessariae itertium, qua nec naturales, nec necessariae. quara, ea ratio eji,ut necessaria nec opera multa,nec impensa expleantur. ne naturales quidem multa d , derant,propterea qu)d ipsa natura diuitias, quiabus contenta est, ct parabileis, et terminat, habet.inanium autem cupiditatum nec modus ritu

176쪽

LIBERI.

nec finis inueniri poteri. Qu)d si vitam omnem vi

demin perturbari errore, inscitiasapientiamque esse solam, quae nos a libidinum impetu, O formidinum terrore vindicet, O ipsius fortuna m ccἐ ferre doceat iniurias , ct omnese doceat Via , qus adquietem, O tranquillitatem ferantiquid eu,cur dubitemus dicere,, sapientiam propter Noluptatem expetendam, est insipientia propter molentas esse fugiendam/Eademque ratione, o, ne temperantiam quidem propter se expetendam esse dicemin, sted quia pacem animis asserat, et eos quasi concordia quadam placet, ac leniat. Temperatia est enim, quae in rebus aut expetendis,aut funendis, rationem Nisequamur, monet. nec enimi est iudicare, quid faciendum, non faciendu ne sit : sed Hare etiam oportet in eo, quod si iud

catum. plerique autem, qu)d tenere, atquestruare id, quodstatuerunt, non possunt, victi ct debili- rati,obiecta specie voluptatis, tradunt se libidini-,o bra constringendo , nec, ψ quid prouenturum sit,

prouidet, ab eamque causam propter voluptatemo paruam, O non necessariam, qus vel aliter pararetur, O qua etiam carere possent sine dot re, tum in morbos graueis , tum in damna, tum in, dedecora incurrunt spe etiam legum, indiciorum- que poenis obligantur . Qui autem ita frui volunt Noluptatibus, ut nulli propter eas dolores cons quantur: ct qui suum iudicium ς retinent, ne νο- luptate victi faciant id, quod sentiunt non esse faciendum : hi voluptatem maximam adipisciuntur, 'praetermittenda voluptate. Iidem etiam dolorem

sape

ὰ fort. quid euetura sit, e M. tenent,

177쪽

sepe perpetiuntur,ne,si id non faciam, incsidunt themaiorem.Ex quo intelligitur,nec intemperantiam propter se fugiendam esse: temperantiam que expetendam, non quia Voluptates fugiat, sed quia maiores consequatur. Sadem fortitudinis ratio repe- srietur. nam neque laborum perfunctio, neque perpessio dolorum,per se ipsa asticit:nec patientia, nee a1siduitas,nec νigilis,nec ea ipsa, qus laudatur, in .

dustria,ne fortitudo quidemsed ista stequimur, vise .

ne cura,metuq. vivamus: animumque,Vcorpus, ii

quantum oecere posmus, molestia liberemus. Vt enim mortis metu omnis quietae Nita natus perturbatur, O Ni, Auccumbere doloribus, ebsque humili animo, imbecillδqueferre,miserum est:ob eam que debilitatem animi, multi parentes, multi ami t scos, nonnulli patriam,plerique autem stipsos penna H. prodide tus - perdideruntsc robums animus, et excelsus, b is in Emo omni es liber cura, ct angore, cum et mortem di cittemnit, qua qui assectisunt, in eadem causa sunt, 'A' qua antequam nati : ad dolores ita paratus est, ut meminerit, maximos morte finiri, paruos mul-ς ta habere interualla quietis, mediccrium nos esse η- dominos: vis tolerabiles Mife mussin mnus, aequo animo ἡ νita, cum ea non placeat, tanquam ἐtheatro,exeamus. Quib.rebantelligitur,nec ditate, ignauiamq.Nituperari, nec fortitudine ρο- 4 v. e. reici. WretiamqIaudari suo nominesed illas reiici, quia dolore pariat:has optari, quia Noluptate. Iustitia recta, ut de omni virtute sit dictu. sed sim tu ser/dici possunt. t.n.sapientia, temperantia,fortitudies, copulatra re docui cu Voluptate,ut ab ea nullo modo

178쪽

modo nec diluesti, nec di Hrabi possint e de iuRitia

iudicadis es: qua no mod) ' numqua nocet cuiqua, a q. me. nur

3 sed cotrah semper alit aliquid tu vi sua, alq. tura, quod tranquillet ammoselum1pe,mbit earum i s rerum defuturum, quo natura deprauata' δε- ζει .hIta sederat. φ quemamodum temeritas libido ignauia semper animum excruciant, et semperso dj.ζὸesid . licitant, turbulentas fiunt: sic cuius in mente con-- sedit, hoc imo, quod adest, turbulenta S non poteri admodii iei, o fieri: si Nero molita quippiam est, quamuis ose aculte feceri numquam tamen considet id fore sem tu, in λεα per occultum. Plerumq. imρroborum facta primὸ suspicio insequitur: deinde sermo,atque ama: tum ipλεcc. accusator, , tum iudex; multi etiam, Ni te constule,u is, ipsiese indicauerunt. Quῖd se qui satis opibus ho- h L. tum inminum sibi contra conficientiam saepti esse, O mu ἡ- uri

niti videntur, deorum tamen horrent, easque ip- ramen nur

sas sollicitudines,quib. eorum animi nocteis,atque dies exeduntur,a diis immortalibus supplicui cau-i ao se importari putant. Quae autem tanta ex improbis factis ad minuedas νita molestias acceso feri potest, quanta ad augendo tum conscientia δε- x t. rum e ctorum,tum poena legum, odiὀque ciuiumζ' Tamen in quibusdam neq. pecunia modus est, neque hono-' , ris,neq. imperi , nec libidinum, nec epularum, nec . reliquaris cupisitatu: quaa nusia praeda νmqua im probὸ partu minuit, sed auget potists,' atque insta m .v. e. tq- mat: Ni coDcendi magis, quam dedocendi esse ri- . deantur. Inuitat igitur Nera ratio benὰ sanos ad. o iustitiam,aequitatem dem:neq. homini infanti,ae

179쪽

Iscile licerepsi, quod conetur,nec obtineτes effecerit: ct opes velfortuns,vel ingeni,liberalitati magis conueniunt, qua qui νtuntur, beneuolentiam sibi conciliant, , quod aptissmus ad quiete Nivedum,caritatem,prssertim cum omnino nulla sit causa peccandi. quae eniricupiditates ὰ natura proficiscuntur , facile explentur hine ulla iniuria:quae autem inanes sunt, his parendum nou en. nihil enim desiderabile concupiscunt, plusque in ipsa iniuria detrimenti est, quam in iis reburi emblumenti, quae iniuria pariunturataque ne iunitia quidem recte quis dixerit per se ipsam optabilem, sed quia iucunditatis νel plurimum asserat. nam diligι ct carum esse,iucundum est,propterea quia tutiorem vitam, O Noluptatem escit plenio em. itaque non ob ea solum incommoda, quἴ eueniunt improbis, fugiendam improbitatem putamus, sed

multo etiam magis, qu)d cuiua in animo ναμ tur, numquamsenit eum respirare, nuquam acquiescere. Quod si ne ipsarum quidem Nirtutum lara, in qua maxim/ceterorum phalosophorum exsula D ni se tat oratio, reperire potes exitum, ' nise dirigaturo ux 4 '--τοluptatem,volupto autem est sola, quae nos

vocet adst, ct assiciat suapte natura: non potest esse dubium, quin id sit summum, atque extremum 1 3bonorum omnium:beateque viuere, nihil aliud sit,nis cum voluptate vivere. Huic ceris, stabilique sententis qus sint coniuncta,explicabo breui.Nutilus in ipsis error en finibua bonorum, O maiora, id eIi, in νoluptate, aut in dolore: sed in his reb. peccant, cum, ἡ quibM bsc esciantur, ignorant. - animi

180쪽

animi autem Noluptates, ct dolores nasci fatemur ἡ corporis voluptatibws, ct doloribus. Itaque co- cedo, quod modo dicebo, cadere eausa, si qui ἡnostris aliter existimant: quos quidem video esses multos sed imperitos. Quamquam autem ct letiatiam nobis voluptas animi, Omolestiam dolorasserat: eorum tamen virumque o ortum esse ἐcorpρre, ad corpus referri: nec ob eam causam non multo maiores esse ct voluptate , ct doloresa o animi,quam corporis. nam corpore nibit, nisi prΡsens, et quod adere sentire possumws:animo autem Oprsterita, oe futura . Ni enim aqu8 doleamuis animo, cum corpore dolemus fieri tamen permagna accesso poteri, si aliquod aeternum, oe infinia i s tum impende e malum nobis opinemur. quod idem licet trafferre in Noluptatem, vi ea maior sit,si nihil tale metuamus. Iam illud quidem perspicuum

est, maxima animi aut voluptate, aut molestiam plus aut ad beata, aut ad miseram vita asserre mometi, quam eorum νtrumvis,si aequd diu sit in compore. non placet autem, detracta voluptate, aegritudinem statim consequi, nisi in voluptatis locum lor fort/fuccessieris et at contia, gaudere nosmet omittendis doloribus, etiam si voluptas ea q stu j summoueat, nulla successeris.' eo intestigi poteὴ, a. e. quequanta voluptas no doleresit. Sed ut ijs bonis eri gimur, qvs exspectamus' istamur θ', que recor

damur. stulti autem malorum memoria torquen- tursapienteis bona praeterita grata recordatione

, o renouata delectant. est autem situm in nbbis υ, et aduersa quasi perpetua obrivione obruamus, et in secunda